Shloka 101
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
लोकालोकस्थिता ह्येते लोकपालाश्चतुर्दिशम् / अगस्त्यश्चरते तेषामुपरिष्टाज्जवेन तु
Transliteration
lokālokasthitā hyete lokapālāścaturdiśam / agastyaścarate teṣāmupariṣṭājjavena tu
Translation
ពួកនេះជាលោកបាលទាំងបួនទិស ដែលស្ថិតនៅលោការលោក; ចំណែកអគស្ត្យមុនី វិលវល់លើពួកគេដោយល្បឿន។
Word by Word
लोक-अलोक-स्थिताःsituated at Lokāloka
लोक-अलोक-स्थिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक) + स्थित (√स्था, धातु; क्त)
Formबहुव्रीह्यर्थे/तत्पुरुषसमासः; 'लोकालोके स्थिताः' इति; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'स्थित'; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हिindeed
हि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/causal particle)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
लोक-पालाःguardians of the worlds
लोक-पालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य पालाः)
चतुर्-दिशम्the four directions
चतुर्-दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या/प्रातिपदिक) + दिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (चतस्रो दिशः)
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चरतेmoves, traverses
चरते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
उपरिष्टात्above, overhead
उपरिष्टात्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरिष्टात् (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
जवेनwith speed
जवेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात