Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14

सगरदिग्विजयः

Sagara’s World-Conquest / Digvijaya

ऋतवश्च महाभाग यथाकालानुवर्तिनः / शालिभूयिष्ठसस्याढ्या सदैव सकला मही

ṛtavaśca mahābhāga yathākālānuvartinaḥ / śālibhūyiṣṭhasasyāḍhyā sadaiva sakalā mahī

ឱ មហាភាគ! រដូវកាលដំណើរតាមពេលវេលា; ផែនដីទាំងមូលសម្បូរដោយផលស្រូវស្រែជានិច្ច ជាពិសេសស្រូវសាលីដ៏ច្រើន។

ṛtavaḥseasons
ṛtavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛtu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
mahābhāgaO fortunate one
mahābhāga:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन); संबोधन to the addressee
yathā-kāla-anuvartinaḥfollowing the proper time
yathā-kāla-anuvartinaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of ṛtavaḥ
TypeAdjective
Rootyathā (अव्यय) + kāla (प्रातिपदिक) + anuvartin (प्रातिपदिक/कृदन्त from √vṛt वृत् with anu-)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); avyayībhāva: yathākālam (according to time) + anuvartinaḥ ‘following’
śāli-bhūyiṣṭha-sasya-āḍhyāabundant with crops, chiefly rice
śāli-bhūyiṣṭha-sasya-āḍhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of mahī
TypeAdjective
Rootśāli (प्रातिपदिक) + bhūyiṣṭha (प्रातिपदिक; superlative of bhūyas) + sasya (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); compound qualifying mahī: ‘rich in crops mostly of rice’ (genitive/qualificatory tatpuruṣa chain)
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (कालवाचक)
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निश्चय/अवधारण)
sakalāentire, whole
sakalā:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of mahī
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
mahīthe earth
mahī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)