Adhyaya 50

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरदिग्विजयो नामैकोनपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ४९// जैमिनिरुवाच एवं स राजा विधिवत्पालयामास मेदिनीम् / सप्तद्वीपवतीं सम्यक्साक्षाद्धर्म इवापरः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាពុរាណ» ផ្នែកមធ្យម ដែលព្រះវាយុបានប្រកាស ក្នុងជើងអុបោទ្ធាតទី៣ មានជំពូកទី៤៩ ឈ្មោះ «សគរ ទិគវិជ័យ»។ ជៃមិនីបាននិយាយថា—ព្រះរាជានោះបានគ្រប់គ្រងផែនដីមានទ្វីបទាំង៧ ដោយត្រឹមត្រូវតាមធម៌ ដូចជាធម៌មានរូបមួយទៀត។

Verse 2

ब्राह्मणादींस्तथा वर्णान्स्वेस्वे धर्मे पृथक्पृथक् / स्थापयित्वा यथान्यायं ररक्षाव्याहतेन्द्रियः

ព្រះองค์បានដាក់ព្រះព្រាហ្មណ៍ជាដើម និងវណ្ណៈទាំងឡាយឲ្យស្ថិតនៅក្នុងធម៌របស់ខ្លួនៗ ដោយឡែកៗ តាមយុត្តិធម៌ ហើយបានការពាររាជ្យដោយអង្គឥន្ទ្រីយ៍មិនរងការរំខាន។

Verse 3

प्रजाश्च सर्ववर्णेषु यथाश्रेष्ठानुवर्त्तिनः / वर्णाश्चैवानुलोम्येन तद्वदर्थेषु च क्रमात्

ប្រជាជនក្នុងវណ្ណៈទាំងអស់បានដើរតាមអ្នកប្រសើរនៅក្នុងក្រុមរបស់ខ្លួន; ហើយវណ្ណៈទាំងឡាយក៏រៀបចំតាមលំដាប់អនុឡោម ដូចគ្នានេះក្នុងកិច្ចការអត្ថៈក៏មានលំដាប់លំដោយ។

Verse 4

न सति स्थविरे बालं मृत्युरभयुपगच्छति / सर्ववर्णेषु भूपाले महीं तस्मिन्प्रशासति

នៅពេលព្រះរាជាដ៏មាំមួននោះគ្រប់គ្រងផែនដី សូម្បីតែមរណៈក៏មិនហ៊ានចូលទៅជិតកុមារឡើយ; ពេលភូបាលនោះបញ្ជារដ្ឋា វណ្ណៈទាំងអស់រស់នៅដោយគ្មានភ័យ។

Verse 5

स्फीतान्यपेतबाधानि तदा राष्ट्राणि कृत्स्नशः / तेष्वसंख्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यजनावृताः

នៅពេលនោះ រាជ្យទាំងមូលសម្បូរបែប និងគ្មានគ្រោះរាំងស្ទះ; ក្នុងនោះមានជនបទជាច្រើនមិនអស់ចំនួន ដែលពោរពេញដោយប្រជាជនចតុវណ្ណៈ។

Verse 6

ते चासंख्यागृहग्रामशतोपेता विभागशः / देशाश्चावासभुयिष्टा नृपे तस्मिन्प्रशासति

នៅពេលព្រះមហាក្សត្រនោះគ្រប់គ្រង ក្រុមផ្ទះ និងភូមិរាប់មិនអស់ជាច្រើនរយ ត្រូវបានរៀបចំតាមការបែងចែក; ហើយទូទាំងដែនដីមានទីលំនៅសម្បូរបែបយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 7

अनाश्रमी द्विजः कश्चिन्न बभूव तदाभुवि / प्रजानां सर्ववर्णेषु प्रारंभाः फलदायिनः

នៅពេលនោះលើផែនដីនោះ មិនមានទ្វិជណាម្នាក់ដែលគ្មានអាស្រាមទេ; ហើយក្នុងប្រជាជនគ្រប់វර්ណៈ ការចាប់ផ្តើមទាំងឡាយសុទ្ធតែផ្តល់ផល។

Verse 8

स्वोचितान्येव कर्माणि प्रारभन्ते च मानवाः / पुरुषार्थोपपन्नानि कर्माणि च तदा नृणाम्

មនុស្សបានចាប់ផ្តើមតែការងារដែលសមស្របនឹងខ្លួន; ហើយនៅពេលនោះ កម្មរបស់មនុស្សទាំងឡាយសម្របសម្រួលនឹងបុរុសារថៈ និងមានន័យសម្បូរ។

Verse 9

महोत्सवसमुद्युक्ताः पुरग्रामव्रजाकराः / अन्योन्यप्रियकामाश्च राजभक्तिसमन्विताः

ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង ភូមិ និងវ្រាជា បានខិតខំរួមចំណែកក្នុងមហោತ್ಸವ; ពួកគេចង់បានអ្វីដែលជាទីពេញចិត្តដល់គ្នាទៅវិញទៅមក និងពោរពេញដោយភក្តីចំពោះព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 10

ननिन्दितो ऽभिशस्तो वा दरिद्रो व्याधितो ऽपि वा / प्रजासु कश्चिल्लुब्धो वा कृपणो वापि नाभवत्

ក្នុងប្រជាជន មិនមាននរណាម្នាក់ត្រូវបាននិន្ទា ឬត្រូវបានចោទប្រកាន់ទេ; មិនមានអ្នកក្រីក្រ ឬអ្នកឈឺទេ; ហើយក៏មិនមានអ្នកលោភ ឬអ្នកកំណាញ់ដែរ។

Verse 11

जनाः परगुणप्रीताः स्वसंपर्काभिकाङ्क्षिणाः / गुरुषु प्रणता नित्यं सद्विद्याव्यसनादृताः

ប្រជាជនរីករាយចំពោះគុណធម៌របស់អ្នកដទៃ ប្រាថ្នាសត្សង្គ; គោរពគ្រូជានិច្ច ហើយខិតខំក្នុងសទ្វិទ្យាដ៏បរិសុទ្ធ។

Verse 12

परापवादभीताश्च स्वदाररतयो ऽनिशम् / निसर्गात्खलसंसर्गविरता धर्मतत्पराः

ពួកគេខ្លាចការនិយាយអាក្រក់ពីអ្នកដទៃ ស្រឡាញ់ភរិយារបស់ខ្លួនជានិច្ច; ដោយធម្មជាតិជៀសវាងសង្គមមនុស្សអាក្រក់ ហើយមុតមាំក្នុងធម៌។

Verse 13

आस्तिकाः सर्वशो ऽभूवन् प्रजास्तस्मिन्प्रशासति / एवं सुबाहुतन्ये स्वप्रतापार्जितां महीम्

នៅពេលគាត់គ្រប់គ្រង ប្រជាជនក្លាយជាអាស្តិកៈគ្រប់ទិស; ដូច្នេះក្នុងវង្សសុបាហុ គាត់បានគ្រប់គ្រងផែនដីដែលបានមកដោយព្រះតេជៈរបស់ខ្លួន។

Verse 14

ऋतवश्च महाभाग यथाकालानुवर्तिनः / शालिभूयिष्ठसस्याढ्या सदैव सकला मही

ឱ មហាភាគ! រដូវកាលដំណើរតាមពេលវេលា; ផែនដីទាំងមូលសម្បូរដោយផលស្រូវស្រែជានិច្ច ជាពិសេសស្រូវសាលីដ៏ច្រើន។

Verse 15

बभूव नृपशार्दूले तस्मिन् राज्यानि शासति

នៅពេលព្រះមហាក្សត្រដូចសិង្ហនោះគ្រប់គ្រង សេចក្តីសម្បូរបែបដ៏មង្គលនេះបានបន្តមាន។

Verse 16

यस्याष्टादशमण्डलाधिपतिभिः सेवार्थमभ्यागतैः प्रख्यातोरुपराक्रमैर्नृपशतैर्मूर्द्धाभिषिक्तैः पृथक् / संविष्टैर्मणिविष्टरेषु नितरामध्यास्यमानामरैः शक्रस्येव विराजते दिवि सभा रत्नप्रभोद्भासिता

សភារបស់ព្រះអង្គនៅស្ថានសួគ៌ភ្លឺរលោងដោយពន្លឺរត្នៈ ដូចសភារបស់សក្រ (ឥន្ទ្រា) ដែលរុងរឿង; អធិបតីមណ្ឌលទាំងដប់ប្រាំបីមកបម្រើ, ហើយស្តេចរាប់រយដែលបានអភិសេក និងល្បីដោយវីរភាព អង្គុយដោយឡែកៗ ជាមួយទេវតាអង្គុយលើអាសនៈមណី បន្ថែមសោភ័ណភាពដល់សភានោះ។

Verse 17

संकेताविषयान्तराभ्युपगमाः सर्वे ऽपि सोपायनाः कृत्वा सैन्यनिवेशनानि परितः पुर्याः पृथक् पार्थिवाः / द्रष्टुं काङ्क्षितराजकाः सतनयाविज्ञापयन्तो मुहुर्द्वास्थैरेव नरेश्वराय सुचिरं वत्स्यन्तमन्तःपुरे

ស្តេចទាំងអស់បានទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀងតាមសញ្ញានៅក្នុងប្រធានបទផ្សេងៗ ដោយនាំមកនូវអំណោយ ហើយបានរៀបចំជំរំទ័ពរបស់ខ្លួនដោយឡែកៗ ជុំវិញទីក្រុង។ ដោយប្រាថ្នាចង់ឃើញព្រះរាជាដែលខ្លួនចង់ជួប ពួកគេជាមួយព្រះរាជបុត្របានផ្ញើសំណូមពរជាញឹកញាប់តាមអ្នកយាមទ្វារ ទៅកាន់នរេស្វរ ដូចជាព្រះองค์ស្នាក់នៅក្នុងអន្តៈបុរៈយូរណាស់។

Verse 18

नमन्नरेद्रमुकुटश्रेणीनामतिघर्षणात् / किणीकृतौ विराजेते चरणौ तस्य भूभुजः

ដោយសារការខាត់ខាតខ្លាំងពីជួរមកុដរបស់ស្តេចដែលកំពុងកោតក្រាប ព្រះបាទទាំងពីររបស់ព្រះមហាក្សត្រនោះមានស្នាមកកិត (កিণ) ប៉ុន្តែព្រះបាទនោះវិញកាន់តែរុងរឿង។

Verse 19

सेवागतनरेद्रौघविनिकीर्णैः समन्ततः / रत्नैर्भाति सभा तस्य गुहा सोमे रवी यथा

ដោយសាររត្នៈដែលក្រុមស្តេចមកបម្រើបានរាយប៉ាយជុំវិញ សភារបស់ព្រះองค์ភ្លឺរលោង—ដូចរូងភ្នំដែលមានពន្លឺព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ។

Verse 20

एवं स राजा धर्मेण भानुवंशशिखामणिः / अनन्यशासनामुर्वीमन्वशासदरिन्दमः

ដូច្នេះ ព្រះរាជា—រត្នៈកំពូលនៃវង្សភានុ និងអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ—បានគ្រប់គ្រងផែនដីដោយធម៌; ផែនដីដែលគោរពតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះองค์តែមួយ។

Verse 21

इत्थं पालयतः पृथ्वीं सगरस्य महीपतेः / न चापपात मुत् पुत्रमुखालोकनजृंभिता

ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រ សគរ បានគ្រប់គ្រងផែនដី; ដោយសេចក្តីឆ្នាំងចិត្តពីការមើលឃើញមុខព្រះរាជបុត្រា ព្រះអង្គមិនដែលទន់ខ្សោយឡើយ។

Verse 22

विना तां दुःखितो ऽत्यर्थं चितयामास नैकधा / अहो कष्टमपुत्रो ऽहमस्मिन्वंशे ध्रुवं तु यत्

ដោយគ្មាននាង ព្រះអង្គសោកសៅយ៉ាងខ្លាំង ហើយគិតម្តងហើយម្តងទៀត—«អូហ៍ ការលំបាកណាស់! ក្នុងវង្សនេះ ខ្ញុំប្រាកដជាគ្មានព្រះរាជបុត្រា»។

Verse 23

प्रयान्ति नूनमस्माकं पितरः पिण्डविप्लवम् / निरयादपि सत्पुत्रे संजाते पितरः किल

ប្រាកដណាស់ បុព្វបុរសរបស់យើងទទួលរងការខ្វះខាតនៃពិធីបិណ្ឌ-តർពណ; ព្រោះពេលកូនប្រុសល្អកើតឡើង បុព្វបុរសក៏រួចផុតសូម្បីពីនរក។

Verse 24

प्रीत्या प्रयान्ति तद्गेहं जातकर्मक्रियोत्सुकाः / महता सुकृतेनापि संप्राप्तस्य दिवं किल

ដោយសេចក្តីរីករាយ ពួកបុព្វបុរសមកកាន់គេហដ្ឋាននោះ ដោយចង់ធ្វើពិធីជាតកರ್ಮ និងសំស្ការ​ផ្សេងៗ; គេថា សូម្បីអ្នកបានសួគ៌ដោយបុណ្យធំ ក៏ពួកគេមកដូចគ្នា។

Verse 25

अपुत्रस्यामराः स्वर्गे द्वारं नोद्धाटयन्ति हि / पिता तु लोकमुभयोः स्वर्लोकं तत्पितामहाः

សម្រាប់អ្នកគ្មានកូនប្រុស ពួកទេវតាមិនបើកទ្វារសួគ៌ឡើយ; តែបើមានកូនប្រុស បិតាបានទីតាំងក្នុងទាំងពីរលោក ហើយពួកបិតាមហៈ (ជីតាបុព្វបុរស) ទទួលបានស្វರ್ಗលោក។

Verse 26

जेष्यन्ति किल सत्पुत्रे जाते वंशद्वये ऽपि च / अनपत्यतयाहं तु पुत्रिणां या भवेद्गतिः

ពេលកូនប្រុសល្អកើតឡើង ជ័យជំនះកើតមានទាំងពីរវង្ស; តែខ្ញុំឥតកូន នឹងទទួលគតិដូចអ្នកគ្មានបុត្រ។

Verse 27

न तां प्राप्क्यामि वै नूनं सुदुर्लभतरा हि सा / पदादैन्द्रात्किलाभिन्नमृद्धं राज्यमखण्डितम्

គតិនោះខ្ញុំប្រាកដជាមិនអាចឈានដល់ទេ ព្រោះវាខ្លាំងណាស់ក្នុងការរកបាន; សូម្បីរាជ្យសម្បូរបែប អខណ្ឌ ដូចតំណែងឥន្ទ្រ ក៏គេថាមិនខុសពីវាទេ។

Verse 28

मम यत्तदपुण्यस्य याति निष्फलतामिह / इदं मत्पूर्वजैरेव सिंहासनमधिष्ठितम्

ផលនៃកម្មអបុណ្យរបស់ខ្ញុំនៅទីនេះក្លាយជាឥតប្រយោជន៍; សിംហាសន៍នេះបុព្វបុរសរបស់ខ្ញុំឯងបានអធិស្ឋានកាន់កាប់។

Verse 29

अपुत्रत्वेन राज्यं च पराधीनत्वमेष्यति / तस्मादौर्वाश्रममहं गत्वा तं मुनिपुङ्गवम्

ដោយសារគ្មានបុត្រ រាជ្យក៏នឹងធ្លាក់ក្រោមអំណាចអ្នកដទៃ; ដូច្នេះខ្ញុំនឹងទៅអាស្រមរបស់ឥសីឱរវ ដើម្បីចូលជួបមុនីដ៏ប្រសើរនោះ។

Verse 30

प्रसादयिष्ये पुत्रार्थं भार्याभ्यां सहितो ऽधुना / गत्वा तस्मै त्वपुत्रत्वं विनिवेद्य महात्मने

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងទៅជាមួយភរិយាទាំងពីរ ដើម្បីសុំបុត្រ និងធ្វើឲ្យព្រះមុនីពេញព្រះហឫទ័យ; ខ្ញុំនឹងទៅជម្រាបមហាត្មានោះអំពីភាពគ្មានបុត្ររបស់ខ្ញុំ។

Verse 31

स यद्वक्ष्यति तत्सर्वं करिष्ये नात्र संशयः / इति सञ्चिन्त्य मनसा सगरोराजसत्तमः

សគរ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ បានគិតក្នុងចិត្តថា «អ្វីដែលព្រះឥសីនឹងមានព្រះបន្ទូល ខ្ញុំនឹងអនុវត្តទាំងអស់ មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 32

इत्येष कृत्यविद्राजन्गन्तुमौर्वाश्रमं प्रति / स मन्त्रिप्रवरे राज्यं प्रतिष्ठाप्य ततो वनम्

ឱ ព្រះរាជា ព្រះមហាក្សត្រដែលដឹងកិច្ចធម៌នេះ បានត្រៀមទៅកាន់អាស្រមរបស់ឥសី អោរវ។ ព្រះองค์បានប្រគល់ការគ្រប់គ្រងរាជ្យឲ្យមន្ត្រីឯក ដើម្បីឲ្យរាជ្យតាំងមាំ ហើយបន្ទាប់មកចេញទៅព្រៃ។

Verse 33

प्रययौ रथमारुह्य भार्याभ्यां सहितो मुदा / जगाम रथघोषेण मेघनादातिशङ्किभिः

ដោយសេចក្តីរីករាយ ព្រះองค์ឡើងលើរទេះសង្គ្រាម ជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរ។ សំឡេងរទេះក្រហមក្រហាយ ឲ្យមនុស្សគិតថាជាសំឡេងផ្គរលាន់ ហើយក៏ភ័យស្លន់ស្លោ។

Verse 34

स्तब्धेक्षणैर्लक्ष्यमाणो मार्गोपान्ते शिखण्डिभिः / प्रियाभ्यां दर्शयन्राजन्सारङ्गांस्तिमितेक्षणान्

នៅជាយផ្លូវ សត្វក្ងោកមើលព្រះองค์ដោយភ្នែកស្ងៀមស្ងាត់។ ឱ ព្រះរាជា ព្រះองค์បង្ហាញព្រះមហេសីទាំងពីរ ឲ្យឃើញសត្វសារាង្គ (ក្តាន់) ដែលមានភ្នែកនឹងនៀម ហើយបន្តដំណើរ។

Verse 35

क्षममूर्ध्वमुखान्सद्यः पलायनपरान्पुनः / वृक्षान्पुष्पफलोपेतान्विलोक्य मुदितो ऽभवत्

ព្រះองค์បានឃើញសត្វដែលលើកក្បាលពីដី ហើយម្តងទៀតត្រៀមរត់គេចភ្លាមៗ; ហើយព្រះองค์បានមើលឃើញដើមឈើដែលសម្បូរផ្កា និងផ្លែ ដោយហេតុនេះព្រះองค์ក៏រីករាយ។

Verse 36

अम्लानकुसुमैः स्वादुफलैः शाद्वलभूमिकैः / सुस्निग्धपल्लवच्छायैरभितः संभृतं नगैः

ព្រៃនោះពោរពេញដោយផ្កាមិនស្រក ផ្លែឈើផ្អែម និងដីស្មៅបៃតង; ជុំវិញត្រូវបានព័ទ្ធដោយភ្នំដែលមានម្លប់ស្លឹកអ嫩ទន់ភ្លន់។

Verse 37

चूताग्रपल्लवास्वादस्निग्धकण्ठपिकारवैः / श्रोत्राभिरामजनकैस्संघुष्टं सर्वतोदिशम्

សំឡេងកុកូ (pika) ក្រអូបពីកអណ្តាតទន់ ដែលលិទ្ធរសជាតិពន្លកស្លឹកស្វាយ បានលាន់ឮពេញទិសទាំងអស់ ធ្វើឲ្យត្រចៀករីករាយ។

Verse 38

सर्वर्तुकुसुमोपेतं भ्रमद्भ्रमरमण्डितम् / प्रसूनस्तबकानम्रबल्लरीवेल्लितद्रुमम्

ព្រៃនោះពោរពេញដោយផ្កានៃគ្រប់រដូវ ត្រូវបានតុបតែងដោយហ្វូងឃ្មុំហើរវិល; ដើមឈើត្រូវបានវល្លិព័ទ្ធព័ន្ធ ដែលទ្រេតចុះដោយទម្ងន់ចង្កោមផ្កា។

Verse 39

कपियूथसमाक्रान्तव नस्पतिशतावृतम् / उन्मत्तशिखिसारङ्गकूजत्पक्षिगणान्वितम्

ព្រៃនោះពោរពេញដោយហ្វូងស្វា គ្របដណ្តប់ដោយរុក្ខជាតិរាប់រយ; មានក្ងោករីករាយ សត្វសារាង្គ និងហ្វូងបក្សីច្រៀងកូកកាក។

Verse 40

गायद्विद्याधरवधूगीतिकासुमनोहरम् / संचरत्किन्नरीद्वन्द्वविराजद्वनगह्वरम्

ជ្រលងព្រៃនោះមានសោភ័ណភាពយ៉ាងខ្លាំងដោយបទចម្រៀងរបស់នារីវិទ្យាធរ; ហើយរុងរឿងឡើងដោយគូកិន្នរីដែលដើរលេងនៅទីនោះ។

Verse 41

हंससारसचक्राह्वकारण्डवशुकादिभिः / सुस्वरैरावृतोपान्तैः सरोभिः परिवारितम्

ទីនោះត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយស្រះទឹកជាច្រើន ដែលច្រាំងស្រះពោរពេញដោយហង្ស សារស ចក្រវាក ការណ្ឌវ និងសុកជាដើម មានសំឡេងផ្អែមល្ហែម។

Verse 42

सरः स्वंबुज कह्लारकुमुदोत्पलराशिषु / शनैः परिवहन्मन्दमारुतापूर्णदिङ्मुखम्

ស្រះនោះមានកម្រងផ្កាឈូក កហ្លារ កុមុទ និងឧត្បល ហើយខ្យល់ស្រាលៗបក់យឺតៗឆ្លងកាត់ បំពេញទិសទាំងអស់ដោយភាពត្រជាក់ក្រអូប។

Verse 43

एवंविधगुणोपेतमधिगाह्य तपोवनम् / गच्छन्रथेनाथ नृपः प्रहर्षं परमं ययौ

ព្រះរាជាបានចូលទៅក្នុងព្រៃតបៈដែលពោរពេញដោយគុណលក្ខណៈដូច្នេះ ហើយពេលធ្វើដំណើរដោយរថ ក៏មានអំណរ​ដ៏អតិបរមា។

Verse 44

उपशान्ताशयः सो ऽथ संप्राप्याश्रममण्डलम् / भार्याभ्यां सहितः श्रीमान्वाहादवरुरोह वै

ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ព្រះអង្គដ៏មានសិរីបានមកដល់បរិវេណអាស្រម ហើយចុះពីយានជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរ។

Verse 45

धुर्यान्विश्रामयेत्युक्त्वा यन्तारमवनीपतिः / आससादाश्रमोपान्तं महर्षेर्भावितात्मनः

ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកបើករថថា «ចូរឲ្យសត្វទាញរថសម្រាក» ហើយព្រះមហាក្សត្របានទៅដល់ជិតអាស្រមរបស់មហាឥសីដែលមានចិត្តបានបណ្តុះបណ្តាល។

Verse 46

स श्रुत्वा मुनिशिष्येभ्यः कृतनित्यक्रियादरम् / मुनिं द्रष्टुं विनीतात्मा प्रविवेशाश्रमं तदा

ពេលបានឮពីសិស្សរបស់ឥសីអំពីការគោរពចំពោះកិច្ចពិធីប្រចាំថ្ងៃ គាត់មានចិត្តទន់ភ្លន់បានចូលទៅអាស្រម ដើម្បីជួបមុនីនៅពេលនោះ។

Verse 47

मुनिमध्ये समासीनमृषिवृन्दैः समन्वितम् / ननाम शिरसा राजा भार्याभ्यां सहितो मुदा

ពេលឃើញមុនីអង្គុយកណ្ដាលក្រុមឥសី ហើយមានឥសីជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញ ព្រះរាជាជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរ បានឱនក្បាលគោរពដោយសេចក្តីរីករាយ។

Verse 48

कृतप्रणामं नृपतिमृषिरौर्वः प्रतापवान् / उपविशेति प्रेम्णा वै सह ताभ्यां समादिशत्

ចំពោះព្រះរាជាដែលបានក្រាបបង្គំរួច ឥសីអោរវៈដ៏មានអានុភាព បានមានព្រះបន្ទូលដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ថា «សូមអង្គុយ» ជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរ។

Verse 49

अर्घ्यपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयित्वा महामुनिः / आतिथ्येन च वन्येन सभार्यं तमतोषयत्

មហាមុនីបានបូជាដោយអរឃ្យៈ បាទ្យៈ និងគ្រឿងបូជាផ្សេងៗយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយបានទទួលភ្ញៀវដោយអាហារព្រៃ ឲ្យព្រះរាជាជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរពេញចិត្ត។

Verse 50

अथातिथ्योपविश्रान्तं प्रणम्या सीनमग्रतः / राजानमब्रवीदौर्वः शनैर्मृद्वक्षरं वचः

បន្ទាប់មក ពេលព្រះរាជាបានសម្រាកពីការទទួលភ្ញៀវ ឥសីអោរវៈបានក្រាបបង្គំ ហើយអង្គុយនៅមុខ ទើបនិយាយដោយពាក្យទន់ភ្លន់យ៉ាងស្ងៀមៗ។

Verse 51

कुशलं ननु ते राज्ये बाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च / अपिधर्मेण सकलाः प्रजास्त्वं परिरक्षसि

ក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ ទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង សុខសាន្តល្អឬទេ? ហើយព្រះអង្គការពារប្រជាទាំងអស់តាមធម៌ឬទេ?

Verse 52

अपि जेतुं त्रिवर्गं त्वमुपायैः सम्यगीहसे / फलन्ति हि गुणास्तुभ्यं त्वया सम्यक्प्रचोदिताः

តើព្រះអង្គខិតខំដោយវិធីសមរម្យ ដើម្បីឈ្នះត្រីវគ្គ—ធម៌ អត្ថ កាម—ឬទេ? ព្រោះគុណធម៌របស់ព្រះអង្គផ្លែផ្កា ដោយការជំរុញត្រឹមត្រូវរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 53

दिष्ट्यात्वया जिताः सर्वे रिपवो नृपसत्तम / दिष्ट्या च सकलं राज्यं त्वया धर्मेण रक्ष्यते

ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ! ដោយសំណាងល្អ ព្រះអង្គបានឈ្នះសត្រូវទាំងអស់; ហើយដោយសំណាងល្អ រាជ្យទាំងមូលរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានការពារដោយធម៌។

Verse 54

धर्म एव स्थितिर्येषां तेषां नास्त्यत्रविप्लवः / न तं रक्षति किं धर्मः स्वयं येनाभिरक्षितः

អ្នកដែលមានធម៌ជាទីតាំង មិនមានការរំខានឬវិបត្តិនៅទីនេះទេ។ អ្នកដែលធម៌ផ្ទាល់ការពារ ហើយតើអ្វីទៀតនឹងការពារគាត់បាន?

Verse 55

पूर्वमेवाहमश्रौषं विजित्य सकलां महीम् / सबलोनगरीं प्राप्तः कृतदारो भवानिति

ខ្ញុំបានឮមុនហើយថា ព្រះអង្គបានឈ្នះផែនដីទាំងមូល ហើយមកដល់ទីក្រុងជាមួយកងទ័ព និងបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រួចហើយ។

Verse 56

राज्ञां तु प्रवरो धर्मो यत्प्रजापरिपालनम् / भवन्ति सुखिनो नूनं तेनैवेह परत्र च

ធម៌ដ៏ប្រសើរបំផុតរបស់ព្រះមហាក្សត្រ គឺការថែរក្សា និងការពារប្រជារាស្ត្រ; ដោយហេតុនោះ ពួកគេប្រាកដជាសុខទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។

Verse 57

स भवान्राज्य भरणं परित्यज्य मदन्तिकम् / भार्याभ्यां सहितो राजन्समायातो ऽसि मे वद

ឱ ព្រះរាជា អ្នកបានបោះបង់ភារកិច្ចនៃរាជ្យ ហើយមកជិតខ្ញុំជាមួយព្រះមហេសីទាំងពីរ; សូមប្រាប់ខ្ញុំថា មូលហេតុអ្វី?

Verse 58

जैमिनिरुवाच एवमुक्तस्तु मुनिना सगरो राजसत्तमः / कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्राह तं मधुरं वचः

ជៃមិនីបាននិយាយថា ពេលមុនីបាននិយាយដូច្នោះ ស្ករៈរាជាដ៏ប្រសើរ បានប្រណមដៃ ហើយនិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់គាត់។