Adhyaya 47

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्चत्वारिंशत्त मो ऽध्यायः // ४६// वसिष्ठ उवाच ततो मूर्द्धाभिषिक्तानां राज्ञाममिततेजसाम् / षट्सहस्रद्वयं रामो जीवग्राहं गृहीतवान्

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាបុរាណ» ភាគមធ្យម ដែលព្រះវាយុបានប្រកាស ក្នុងជើងអុបោទ្ធាតទី៣ នៃភារគវចរិត ជំពូកទី៤៦។ វសិષ્ઠបានមានពាក្យថា—បន្ទាប់មក ព្រះរាមបានចាប់ក្សត្រដែលបានមូរធាភិសេក មានតេជៈអសীম ចំនួនដប់ពីរពាន់ ដោយចាប់ទាំងរស់។

Verse 2

ततो राजसहस्राणि गृहीत्वा मुनिभिः सह / स जगाम महातेजाः कुरुक्षेत्रं तपोमयम्

បន្ទាប់មក ព្រះองค์បាននាំយកក្សត្រជាច្រើនពាន់ជាមួយព្រះមុនីទាំងឡាយ ហើយព្រះអង្គមានតេជៈដ៏មហិមា បានទៅកាន់កុរុក្សេត្រ ដែលពេញដោយតបៈ។

Verse 3

सरसां पञ्चकं तत्र खानयित्वा भृगुद्वहः / सुखावगाहतीर्थानि तानि चक्रे समन्ततः

នៅទីនោះ អ្នកឧត្តមនៃវង្សភೃគុ បានជីកស្រះប្រាំ ហើយបានបង្កើតឲ្យវាជាទីរថៈសម្រាប់ងូតទឹកដោយសុខសាន្ត នៅជុំវិញគ្រប់ទិស។

Verse 4

जघान तत्र वै राज्ञः शरीरप्रभवामृजा / सरांसि तानि वै पञ्च पूरयामास भार्गवः

នៅទីនោះ ភារគវៈបានសម្លាប់ក្សត្រទាំងឡាយដោយអសុចិដែលកើតពីរាងកាយរបស់ពួកគេ—ឈាម និងកាកសំណល់—ហើយបានបំពេញស្រះទាំងប្រាំដោយវានោះ។

Verse 5

स्नात्वा तेषु यथान्यायं जामदग्नयः प्रतापवान् / पितॄन्संतर्पयामास यथाशास्त्रमतन्द्रितः

បន្ទាប់ពីងូតទឹកក្នុងស្រះទាំងនោះតាមពិធីប្រពៃណី ជាមទគ្ន្យៈអ្នកមានប្រតាប បានធ្វើតർបណៈបូជាចំពោះបិតೃទេវតា តាមសាស្ត្រ ដោយមិនអស់កម្លាំងឬធ្វេសប្រហែស។

Verse 6

पितुः प्रेतस्य राजेन्द्र श्राद्धादिकमशेषतः / ब्राह्मणैः सह मातुश्च तत्र चक्रे यथोदितम्

ឱ ព្រះរាជេន្រ្ទ! គាត់បានប្រតិបត្តិពិធីស្រាទ្ធ និងកិច្ចបូជាទាំងអស់សម្រាប់ព្រលឹងបិតាដែលបានលាចាក និងសម្រាប់មាតាផងដែរ ជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ នៅទីនោះ តាមវិធីដែលសាស្ត្របញ្ជាក់។

Verse 7

एवं तीर्णप्रतीकः स कुरुक्षेत्रे तपोमये / उवासातन्द्रितः सम्यक् पितृपूजापरायणः

ដូច្នេះ ក្រោយពេលបំពេញកិច្ចរួចរាល់ គាត់បានស្នាក់នៅកុរុក្សេត្រ ដែលពោរពេញដោយតបៈ ដោយមិនប្រហែស ហើយឧទ្ទិសខ្លួនយ៉ាងត្រឹមត្រូវចំពោះការបូជាបិត្របុព្វជន។

Verse 8

ततः प्रभृत्यभूद्राजंस्तीर्थानामुत्तमोत्तमम् / विहितं जामदग्न्येन कुरुक्षेत्रे तपोवने

ឱ ព្រះរាជា! ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទីរថៈដែលជាមទគ្ន្យ (បរឝុរាម) បានបង្កើតនៅក្នុងព្រៃតបៈនៃកុរុក្សេត្រ បានក្លាយជាទីរថៈដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទីរថៈទាំងអស់។

Verse 9

सस्यमं तपञ्चकमिति स्थानं त्रैलोक्यविश्रुतम् / यत्र यक्रे भृगुश्रेष्ठः पितॄणां तृप्तिमक्षयाम्

ទីកន្លែងដែលហៅថា «សស្យមំ តបញ្ចកម» ល្បីល្បាញក្នុងត្រៃលោក; នៅទីនោះ ភ្រឹគុអ្នកប្រសើរ (បរឝុរាម) បានធ្វើឲ្យបិត្របុព្វជនទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្តអស្ចារ្យមិនរលាយ។

Verse 10

स्नानदानतपोहोमद्विजभोजनतर्पणैः / भृशमाप्यायितास्तेन यत्र ते पितरो ऽखिलाः

នៅទីនោះ ដោយស្នានៈ ការបរិច្ចាគ តបៈ ហោមៈ ការបម្រើអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងតර්បណៈ គាត់បានបំប៉ន និងធ្វើឲ្យបិត្របុព្វជនទាំងអស់ពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 11

अवापुरक्षयां तृप्तिं पितृलोकं च शाश्वतम् / समन्तपञ्चकं नाम तीर्थं लोके परिश्रुतम्

នៅទីនេះ អ្នកទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្តមិនអស់ និងលោកបិត្របុព្វបុរសដ៏អស់កល្ប; ទីរថៈឈ្មោះ សមន្តបញ្ចក ល្បីល្បាញក្នុងលោក។

Verse 12

सर्वपापक्षयकरं महापुण्योपबृंहितम् / मर्त्यानां यत्र यातानामेनांसि निखिलानि तु

ទីរថៈនេះបំផ្លាញបាបទាំងអស់ និងពោរពេញដោយបុណ្យដ៏មហា; មនុស្សលោកដែលមកដល់ទីនេះ បាបទាំងមូលរបស់ពួកគេពិតជារលាយបាត់។

Verse 13

दूरादेवापयास्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत् / तत्क्षेत्रचर्यागमनं मर्त्यानामसतामिह

នៅទីនេះ សូម្បីបាបរបស់មនុស្សអសុចរិតក៏រលាយបាត់ពីចម្ងាយ ដូចស្លឹកស្ងួតត្រូវខ្យល់បក់; គ្រាន់តែមកដល់ និងធ្វើចរិយានៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធនេះ ក៏កើតផលនោះ។

Verse 14

न लभ्यते महाराज जातु जन्मशतैरपि / समन्तपञ्चकं तीर्थं कुरुक्षेत्रे ऽतिपावनम्

ឱ មហារាជ! ទីរថៈ ‘សមន្តបញ្ចក’ ដ៏បរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំងនៅកុរុក្សេត្រា ពេលខ្លះសូម្បីកើតមករយជាតិ ក៏កម្រជួបបាន។

Verse 15

यत्र स्नातः सर्वतीर्थैः स्नातो भवति मानवः / कृतकृत्यस्ततो रामः सम्यक् पूर्णमनोरथः

នៅទីណាដែលបានងូតទឹក មនុស្សម្នាក់ដូចជាបានងូតនៅទីរថៈទាំងអស់; ដូច្នេះ ឱ រាម! គាត់ក្លាយជាអ្នកបានបំពេញកិច្ច និងសម្រេចបំណងដោយពេញលេញ។

Verse 16

उवास तत्र नियतः कञ्चित्कालं महामतिः / ततः संवत्सरस्यान्ते ब्राह्मणैः सहितो वशी

មហាមតិ អ្នកមានវិន័យ បានស្នាក់នៅទីនោះមួយរយៈដោយការគោរពនិយម។ បន្ទាប់មកនៅចុងឆ្នាំ គាត់បានចេញដំណើរជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។

Verse 17

पितृपिण्डप्रदानाय जामदग्न्यो ऽगमद्गयाम् / ततो गत्वा ततः श्राद्धे यथाशास्त्रमरिन्दमः

ដើម្បីប្រគេនបិណ្ឌដល់បិត្របុព្វបុរស ជាមដគ្ន្យៈបានទៅកាន់គយា។ ពេលទៅដល់ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវនោះបានធ្វើពិធីស្រាទ្ធតាមសាស្ត្រ។

Verse 18

ब्राह्मणांस्तर्पयामास पितॄनुद्दिश्य सत्कृतान् / शैवं तत्र परं स्थानं चन्द्रपादमिति स्मृतम्

គាត់បានធ្វើតර්បណៈឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបានគោរពសក្ការៈ ដោយឧទ្ទិសទៅកាន់បិត្របុព្វបុរស។ នៅទីនោះមានស្ថានសិវៈដ៏ប្រសើរ ហៅថា «ចន្ទ្របាទ»។

Verse 19

पितृतृप्तिकरं क्षेत्रं तादृग्लोके न विद्यते / यत्रार्चिताः स्वकुलजैर्यथाशक्ति मनागपि

ក្នុងលោក មិនមានដែនបរិសុទ្ធណាដែលអាចធ្វើឲ្យបិត្របុព្វបុរសពេញចិត្តដូចនេះទេ ប្រសិនបើសាច់ញាតិក្នុងវង្សកុលបូជាតាមសមត្ថភាព ទោះបីតិចតួចក៏ដោយ។

Verse 20

पितरः पिण्डदानाद्यैः प्राप्स्यन्ति गतिमक्षयाम् / पितॄनुद्दिश्य तत्रासौ तर्प्पितेषु द्विजातिषु

ដោយការប្រគេនបិណ្ឌ និងការបូជាផ្សេងៗ បិត្របុព្វបុរសទទួលបានគតិមិនរលាយ។ នៅទីនោះ គាត់បានឧទ្ទិសទៅកាន់បិត្រ ហើយក្រោយពេលធ្វើឲ្យទ្វិជៈទាំងឡាយពេញចិត្ត (ក៏បន្តពិធី)។

Verse 21

ददौ च विधिवत्पिण्डं पितृभक्तिसमन्वितः / ततस्तत्पितरः सर्वे पितृलोकादुपागताः

គាត់បានថ្វាយបិណ្ឌៈតាមពិធីដោយពោរពេញដោយភក្តីចំពោះបិត្រឹ។ បន្ទាប់មក បិត្រឹទាំងអស់បានមកពីបិត្រឹលោក។

Verse 22

जगृहुस्तत्कृतां पूजां जमदग्निपुरोगमाः / अथ संप्रीतमनसः समेत्य भृगुनन्दनम्

ដោយមានជមដគ្នីជាមុខងារ ពួកគេបានទទួលយកការបូជាដែលគាត់បានធ្វើ។ បន្ទាប់មកដោយចិត្តរីករាយ ពួកគេបានមកជួបកូននៃភೃគុ។

Verse 23

ऊचुस्तत्पितरः सर्वे ऽदृश्या भूत्वान्तरिक्षगाः / पितर ऊचुः महत्कर्म कृतं वीर भवतान्यैः सुदुष्करम्

បិត្រឹទាំងអស់របស់គាត់ បានក្លាយជាមិនអាចមើលឃើញ ហើយស្ថិតនៅលើអាកាស ពោលថា៖ «ឱ វីរៈ! អ្នកបានធ្វើកិច្ចការធំធេង ដែលអ្នកដទៃធ្វើបានលំបាកណាស់»។

Verse 24

अस्मानपि यथान्यायं सम्यक् तर्पितवानसि / अस्माकमक्षयां प्रीतिं तथापि त्वं न यच्छसि

អ្នកបានធ្វើតර්បណៈឲ្យពួកយើងតាមយុត្តិធម៌យ៉ាងត្រឹមត្រូវហើយ; ប៉ុន្តែអ្នកនៅតែមិនទទួលយកសេចក្តីពេញចិត្តអស្ចារ្យ (ពរ) របស់ពួកយើង។

Verse 25

क्षत्रहत्यां हि कृत्वा तु कृतकर्माभवद्यतः / क्षेत्रस्यास्य प्रभावेण भक्त्या च तव दर्शनम्

ព្រោះបានប្រព្រឹត្តការសម្លាប់ក្សត្រិយៈ គាត់បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ម; ប៉ុន្តែដោយអานุភាពនៃក្សេត្រនេះ និងដោយភក្តីរបស់អ្នក គាត់បានទទួលទស្សនៈរបស់អ្នក។

Verse 26

प्राप्ताःस्म पूजिताः किं तु नाक्षय्यफलभागिनः / त्समात्त्वं वीरहत्यादिपापप्रशमनाय हि

យើងបានមកដល់ ហើយត្រូវបានគោរពបូជា ប៉ុន្តែមិនបានចែករំលែកផលបុណ្យអមតៈឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកចូរធ្វើព្រាយស្ចិត្ត ដើម្បីបន្ធូរបាបដូចជា ការសម្លាប់វីរបុរសជាដើម។

Verse 27

प्रायश्चित्तं यथान्यायं कुरु धर्मं च शाश्वतम् / वधाच्च विनिवर्तस्व क्षत्रियाणामतः परम्

ចូរធ្វើព្រាយស្ចិត្តតាមយុត្តិធម៌ និងប្រតិបត្តិធម៌អមតៈ។ ចាប់ពីនេះទៅ ចូរឈប់ពីការសម្លាប់ពួកក្សត្រិយៈ។

Verse 28

पितुर्न्न ते ऽपराध्यन्ते न स्वतन्त्रं यतो जगत् / तन्निमित्तं तु मरणं पितुस्ते विहितं पुरा

អ្នកមិនមានកំហុសចំពោះឪពុករបស់អ្នកទេ ព្រោះលោកនេះមិនស្ថិតដោយឯករាជ្យឡើយ។ ដោយហេតុនោះ មរណភាពរបស់ឪពុកអ្នកត្រូវបានកំណត់តាំងពីមុន។

Verse 29

हन्तुं कं कः समर्थः स्याल्लोके रक्षितुमेव वा / निमित्तमात्रमेवेह सर्वः सर्वस्य चैतयोः

ក្នុងលោកនេះ អ្នកណាអាចសម្លាប់អ្នកណា ឬអាចការពារអ្នកណាបាន? នៅទីនេះ មនុស្សទាំងអស់គ្រាន់តែជាមូលហេតុប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងទាំងពីរ។

Verse 30

ध्रुवं कर्मानुरूपं ते चेष्टन्ते सर्व एव हि / कालानुवृत्तं बलवान्नृलोको नात्र संशयः

ពិតប្រាកដណាស់ សត្វទាំងអស់ប្រព្រឹត្តទៅតាមកម្មរបស់ខ្លួន។ លោកមនុស្សដើរតាមកាលៈដ៏មានអំណាច—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 31

बाधितुं भुवि भूतानि भूतानां न विधिं विना / शक्यते वत्स सर्वो ऽपि यतः शक्त्या स्वकर्मकृत्

ឱកូនអើយ ដោយគ្មានវិធិ (ច្បាប់កំណត់) របស់សត្វទាំងឡាយ មិនអាចបង្កការរារាំងឬបៀតបៀនសត្វនៅលើផែនដីបានទេ ព្រោះម្នាក់ៗទទួលផលកម្មរបស់ខ្លួនតាមកម្លាំងរបស់ខ្លួន។

Verse 32

क्षत्रं प्रति ततो रोषं विमुच्यास्मत्प्रियेप्सया / शममा प्नुहि भद्रं ते स ह्यस्माकं परं बलम्

ដូច្នេះ ចូរលះបង់កំហឹងចំពោះក្សត្រយោធា (ក្សត្រ) ហើយដោយបំណងរបស់អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់យើង ចូរឈានដល់សេចក្តីស្ងប់; សូមមង្គលមានដល់អ្នក—ព្រោះសេចក្តីស្ងប់នោះជាកម្លាំងខ្ពស់បំផុតរបស់យើង។

Verse 33

वसिष्ठ उवाच इत्युक्त्वान्तर्दधुः सर्वे पितरो भृगुनन्दनम् / स चापि तद्वचः सर्वं प्रतिजग्राह सादरम्

វសិដ្ឋៈបាននិយាយ—ពេលនិយាយដូច្នេះហើយ បិត្រទាំងអស់បានអន្តរធានពីមុខភೃគុនន្ទនៈ; ហើយគាត់ក៏ទទួលពាក្យទាំងមូលនោះដោយក្តីគោរព។

Verse 34

अकृतव्रणसंयुक्तो मुदा परमया युतः / प्रययौ च तदा रामस्तस्मात्सिद्धवनाश्रमम्

ដោយមានអក្រឹតវ្រṇៈជាមួយ និងពោរពេញដោយអំណរ​ដ៏ខ្ពស់ រមៈបានចេញដំណើរពីទីនោះទៅកាន់អាស្រមសិទ្ធវនៈ។

Verse 35

तस्मिन्स्थित्वा भृगुश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सहितो नृप / तपसे धृतसंकल्पो बभूव स महामनाः

ឱព្រះរាជា នៅទីនោះ ភૃគុដ៏ប្រសើរ បាននៅជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ហើយបានកាន់សេចក្តីសម្រេចចិត្តដ៏មាំមួនសម្រាប់តបៈ ក្លាយជាមហាមនៈ។

Verse 36

सरथं सहसाहं च धनुःसंहननानि च / पुनरागमसंकेतं कृत्वा प्रास्थापयत्तदा

គាត់បានរៀបចំរទេះសង្គ្រាម ព្រមទាំងសេចក្តីក្លាហាន និងការភ្ជាប់ធ្នូទាំងឡាយ; បន្ទាប់មកកំណត់សញ្ញានៃការត្រឡប់មកវិញ ហើយចេញដំណើរនោះ។

Verse 37

ततः स सर्वतीर्थेषु चक्रे स्नानमतन्द्रितः / परीत्यपृथिवीं सर्वां पितृदेवादिबूजकः

បន្ទាប់មក គាត់បានងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅគ្រប់ទីរថៈដោយមិនខ្ជិល; ហើយបានដើរជុំវិញផែនដីទាំងមូល ដោយបូជាបិត្របុព្វបុរស និងទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 38

एवं क्रमेण पृथिवीं त्रिवारं भुगुनन्दनः / परिचक्राम राजेन्द्र लोकवृत्तमनुव्रतः

ឱ ព្រះរាជេន្រ្ទ! ដោយលំដាប់ដូច្នេះ បុត្រនៃភೃគុ បានដើរជុំវិញផែនដីបីដង ដោយប្រតិបត្តិតាមចរិតប្រពៃណីរបស់លោក។

Verse 39

ततः स पर्वतश्रेष्ठं महेन्द्रं पुनरप्यथ / जगाम तपसे राजन्बाह्मणैरभिसंवृतः

បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជា! គាត់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយបានទៅម្តងទៀតកាន់មហេន្រ្ទ ភ្នំដ៏ប្រសើរ ដើម្បីបំពេញតបៈ។

Verse 40

स तस्मिंश्चिररात्राय मुनि सिद्धनिषेविते / निवासमात्मनो राजन्कल्पयामास धर्मवित्

ឱ ព្រះរាជា! នៅទីនោះដែលមុនី និងសិទ្ធៈមកសេវា គាត់អ្នកជ្រាបធម៌បានរៀបចំទីស្នាក់នៅរបស់ខ្លួនសម្រាប់កាលយូរអង្វែង។

Verse 41

मुनयस्तं तपस्यन्तं सर्वक्षेत्रनिवासिनः / द्रष्टुकामाः समाजग्मुर्नियता ब्रह्मवादिनः

ព្រះមុនីអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្មធម៌ ដែលមានវិន័យ និងស្នាក់នៅតាមក្សេត្រទាំងអស់ បានមកប្រមូលផ្តុំដោយបំណងចង់ទស្សនាអ្នកបំពេញតបៈនោះ។

Verse 42

ददृशुस्ते मुनिगणास्तपस्यासक्तमानसम् / क्षात्रं कक्षमशेषेण दग्ध्वा शान्तमिवानलम्

មុនីទាំងនោះបានឃើញថាចិត្តរបស់គាត់ជាប់លាប់ក្នុងតបៈ; គាត់បានដុតបំផ្លាញអំណាចក្សត្រយ៍ទាំងស្រុង ហើយស្ងប់ដូចភ្លើងដែលបានរលត់។

Verse 43

अथ तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्दिव्यांस्तपोमयान् / अर्घ्यादिसमुदाचारैः पूजयामास भार्गवः

បន្ទាប់មក ពេលឃើញមុនីដ៏ទេវភាព អ្នកពោរពេញដោយតបៈ មកដល់ ភារគវៈបានបូជាពួកគេដោយអរឃ្យ និងពិធីការត្រឹមត្រូវ។

Verse 44

कृतकौशलसंप्रश्नपूर्वकाः सुमहोदयाः / तेषां तस्य च संवृत्ताः कथाः पुण्या मनोहराः

ដោយចាប់ផ្តើមពីសំណួរសុខទុក្ខយ៉ាងសមរម្យ ការសន្ទនារវាងពួកមុនីនិងគាត់បានក្លាយជារឿងរ៉ាវដ៏មង្គល សុចរិត និងរីករាយចិត្ត។

Verse 45

ततस्तेषामनुमते मुनीनां भावितात्मनाम् / हयमेधं महायज्ञमाहर्तुमुपचक्रमे

បន្ទាប់មក ដោយការយល់ព្រមពីមុនីដែលមានចិត្តវិញ្ញាណប成熟 គាត់បានចាប់ផ្តើមរៀបចំមហាយជ្ញា អશ્વមេធ។

Verse 46

संभृत्य सर्वसंभारानौर्वाद्यैः सहितो नृप / विश्वामित्रभरद्वाजमार्कण्डेयादिभिस्तथा

ឱ​ព្រះរាជា! ក្រោយពីប្រមូលសម្ភារៈពិធីយជ្ញាទាំងអស់ហើយ ព្រះองค์បានមកជាមួយឥសី អោរវៈ ជាដើម និងមាន វិශ්วามិត្រ, ភរទ្វាជ, មារកណ្ឌេយៈ ជាដើមរួមផង។

Verse 47

तेषा मनुमते कृत्वा काश्यपं गुरुमात्मनः / वाजिमेधं ततो राजन्नाजहार महाक्रतुम्

តាមមតិរបស់ពួកគេ ព្រះองค์បានតាំង កាស្យបៈ ជាគ្រូរបស់ព្រះองค์ ហើយឱ​ព្រះរាជា បន្ទាប់មកបានអនុវត្តមហាក្រតុយជ្ញា ‘វាជិមេធៈ’។

Verse 48

तस्याभूत्काश्यपो ऽध्वर्युरुद्गाता गौतमो मुनिः / विश्वामित्रो ऽभवद्धोता रामस्य विदितात्मनः

ក្នុងយជ្ញានោះ កាស្យបៈ ជា អធ្វរយុ, គោតមមុនី ជា ឧទ្គាតា ហើយ វិශ්วามិត្រ ជា ហោត្រ សម្រាប់ រាមៈ អ្នកដឹងអាត្មា។

Verse 49

ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य मार्कण्डेयो महामुनिः / भरद्वाजाग्निवेश्याद्या वेद वेदाङ्गपारगाः

ក្នុងយជ្ញានោះ មហាមុនី មារកណ្ឌេយៈ បានធ្វើភារកិច្ច ‘ព្រហ្មន៍’ (brahman); ហើយ ភរទ្វាជ, អគ្និវេស្យៈ ជាដើម ជាអ្នកជំនាញវេទ និងវេទាង្គ។

Verse 50

मुनयश्चक्रुरन्यानि कर्माण्यन्ये यथाक्रमम् / पुत्त्रैः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च सहितो भगवान्भृगुः

មុនីផ្សេងៗបានអនុវត្តកិច្ចការផ្សេងៗតាមលំដាប់; ហើយ ព្រះភគវាន ភ្រឹគុ ស្ថិតជាមួយកូនៗ សិស្ស និងសិស្សសិស្សរបស់ទ្រង់។

Verse 51

सादस्यमकरोद्राजन्नन्यैश्च मुनिभिः सह / स तैः सहाखिलं कर्म समाप्य भृगुपुङ्गवः

ឱ​ព្រះរាជា គាត់បានបំពេញកិច្ចការនៅសភា​ជាមួយ​ឥសី​ដទៃៗ; ហើយ​អ្នកប្រសើរ​ក្នុង​វង្ស​ភೃគុ បានបញ្ចប់​កម្មទាំងអស់​ជាមួយ​ពួកគេ។

Verse 52

ब्रह्माणं पूजयामास यथावद्गुरुणा सह / अलङ्कृत्य यथान्याय कन्यां रूपवतीं महीम्

គាត់បានបូជាព្រះព្រហ្មា​តាមពិធីត្រឹមត្រូវ​ជាមួយ​គ្រូ; ហើយ​តុបតែង​កញ្ញា​ស្រស់ស្អាត ‘មហី’ តាមច្បាប់ពិធី។

Verse 53

पुरग्रामशतोपेतां समुद्रांबरमालिनीम् / आहूय भृगुशार्दूलः सशैलवनकाननाम्

ដែនដី​នោះ​ពោរពេញ​ដោយ​ក្រុង និង​ភូមិ​រាប់រយ មាន​សមុទ្រ​ជា​ដូច​មាលា​នៃ​អាវពាក់ ហើយ​មាន​ភ្នំ ព្រៃ និង​ព្រៃជ្រៅ; ភೃគុសារទូល បានអញ្ជើញ (មហី) មក។

Verse 54

काश्यपाय ददौ सर्वामृते तं शैलमुत्तमम् / आत्मनः सन्निवासार्थं तं रामः पर्यकल्पयत्

គាត់បានប្រគល់ (មហី) ទាំងមូលឲ្យ​កាស្យបៈ លើកលែងតែ​ភ្នំដ៏ប្រសើរ​នោះ; ហើយ​ព្រះរាម បានកំណត់​ភ្នំ​នោះ​ជា​ទីស្នាក់នៅ​របស់​ព្រះអង្គ។

Verse 55

ततः प्रभृतिराजेन्द्र पूजयामास शास्त्रतः / हिरण्यरत्नवस्त्रश्वगोगजान्नादिभिस्तथा

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឱ​ព្រះរាជា គាត់បានបូជាតាមសាស្ត្រ ដោយអំណោយ​មាស ត្បូង វត្ថ្រ សេះ គោ ដំរី អាហារ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

Verse 56

पुरा समाप्य यज्ञान्ते तथा चावभृथाप्लुतः / चक्रे द्रव्यपरित्यागं तेषामनुमते तदा

ក្រោយពេលបញ្ចប់យជ្ញា និងបានងូតទឹកអវភ្រឹថនៅចុងពិធីហើយ នោះដោយការយល់ព្រមរបស់ពួកគេ គាត់បានបោះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ។

Verse 57

दत्त्वा च सर्वभूतानामभयं भृगुनन्दनः / तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्

បន្ទាប់ពីបុត្ររបស់ភ្រឹគុបានប្រទានអភ័យដល់សត្វលោកទាំងអស់ គាត់បានចាប់ផ្តើមធ្វើតបៈនៅលើភ្នំដ៏ប្រសើរនោះ។

Verse 58

ततस्तं समनुज्ञाय सदस्या ऋत्विजस्तथा / ययुर्यथागतं सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

បន្ទាប់មក ដោយបានអនុញ្ញាតឲ្យគាត់ហើយ សមាជិកសភា និងព្រះឫត្វិជ ព្រមទាំងមុនីទាំងអស់ដែលមានវ្រតដ៏គួរសរសើរ បានត្រឡប់ទៅដូចដែលពួកគេបានមក។

Verse 59

गतेषु तेषु भगवानकृतव्रणसंयुतः / तपो महत्समास्थाय तत्रैव न्यवसत्सुखी

ពេលពួកគេចាកចេញទៅហើយ ព្រះបរមបុរស—អ្នកមានព្រហ្មចរិយៈអក្រឹតវ្រណ—បានតាំងខ្លួនក្នុងតបៈដ៏មហិមា ហើយស្នាក់នៅទីនោះដោយសុខសាន្ត។

Verse 60

काश्यपी तु ततो भूमिर्जननाथा ह्यनेकशः / सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु

បន្ទាប់មក នៅលើដីកាស្យពី មានចៅហ្វាយប្រជាជនជាច្រើន; ហើយដោយការយល់ព្រមរបស់មារីចិ ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខទាំងអស់ (ក៏បានកើតមាន)។

Verse 61

तत्र दीपप्रतिष्ठाख्यव्रतं विष्णुमुखोदितम् / चचार धरणी सम्यक् दुखैर्ःमुक्ताभवच्च सा

នៅទីនោះ ព្រះធរណីបានអនុវត្តវ្រតឈ្មោះ «ទីបប្រតិស្ឋា» ដែលបានប្រកាសពីព្រះវិស្ណុ ដោយត្រឹមត្រូវ ហើយនាងបានរួចផុតពីទុក្ខទាំងឡាយ។

Verse 62

इत्येष जामदग्न्यस्य प्रादुर्भाव उदाहृतः / यस्मिञ्श्रुते नरः सर्वपातकैर्विप्रमुच्यते

ដូច្នេះ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ ជាមទគ្ន្យ (បរហ្សុរាម) ត្រូវបានពណ៌នា; អ្នកណាស្តាប់ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់។

Verse 63

प्रभावः कार्त्तवीर्यस्य लोके प्रथिततेजसः / प्रसंगात्कथितः सम्यङ्नातिसंक्षेपविस्तरः

ឥទ្ធិពលរបស់ ការត្តវីរ្យ ដែលមានតេជៈល្បីលើលោក ត្រូវបាននិយាយតាមប្រសঙ্গ—មិនខ្លីពេក មិនវែងពេក។

Verse 64

एवंप्रभावः स नृपः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि / न तादृशः पुमात्कश्चिद्भावी भूताथवा श्रुतः

ស្តេច ការត្តវីរ្យ មានឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យបែបនេះ បានមានលើផែនដី; មិនមានបុរសណាដូចគាត់ទេ ទាំងអតីតកាល ឬអនាគត—ដូច្នេះបានឮ។

Verse 65

दत्तात्रेयाद्वरं वव्रे मृतिमुत्तमपूरुषात् / यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः

គាត់បានសូមពរ​ពី ទត្តាត្រេយៈ មហាបុរស—សូមឲ្យបានមរណភាពដូចមុន គឺត្រូវរាមសម្លាប់ក្នុងសមរភូមិ ហើយបានដល់មោក្ខ។

Verse 66

तस्यासीत्पञ्चमः पुत्रः पख्यातो यो जयध्वजः / पुत्रस्तस्य महाबाहुस्तालजङ्घो ऽभवन्नृप

ព្រះរាជបុត្រទីប្រាំរបស់គាត់ល្បីឈ្មោះថា ជយធ្វជ។ ព្រះរាជបុត្រដែលមានព្រះពាហាធំរបស់គាត់បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រឈ្មោះ តាលជង្គ្ឃ។

Verse 67

अभूत्तस्यापि पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / तालजङ्घाभिधा येषां वीतिहोत्रो ऽग्रजो ऽभवत्

គាត់ក៏មានព្រះរាជបុត្រចំនួនមួយរយ ដែលជាអ្នកបាញ់ធ្នូដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ពួកគេត្រូវបានហៅថា ‘តាលជង្គ្ឃ’ ហើយព្រះរាជបុត្រច្បងមាននាម វីតិហោត្រ។

Verse 68

पुत्रैः सवीतिहोत्राद्यैर्हैहयाद्यैश्च राजभिः / कालं महान्तमवसद्धिमाद्रिवानगह्वरे

ជាមួយព្រះរាជបុត្រដូចជា វីតិហោត្រ ជាដើម និងព្រះមហាក្សត្រវង្សហៃហយ ជាដើម គាត់បានស្នាក់នៅយូរណាស់ក្នុងរូងភ្នំ និងព្រៃជ្រៅនៃហិមាទ្រី (ហិមាល័យ)។

Verse 69

यः पूर्वं राम बाणेन द्रवन्पृष्ठे ऽभिताडितः / तालजङ्घो ऽपतद्भूमौ मूर्छितो गाढवेदनः

អ្នកដែលមុននេះ ត្រូវព្រួញរបស់ព្រះរាម បាញ់ត្រូវខ្នងខណៈកំពុងរត់គេច គឺ តាលជង្គ្ឃ បានដួលលើដី សន្លប់ដោយការឈឺចាប់ខ្លាំង។

Verse 70

ददर्श वीतिहोत्रस्तं द्रवन्दैववशादिव / रथमारोप्य वेगेन पलायनपरो ऽभवत्

វីតិហោត្រ បានឃើញគាត់ដូចជាកំពុងរត់គេចដោយអំណាចវាសនា; គាត់បានលើកឡើងដាក់លើរទេះ ហើយរត់គេចដោយល្បឿនលឿន។

Verse 71

ते तत्र न्यवसन्सर्वे हिमाद्रौ भयपीडिताः / कृच्छ्रं महान्तमासाद्य शाकमूलफलाशनः

ពួកគេទាំងអស់ស្នាក់នៅទីនោះលើភ្នំហិមាល័យ ដោយត្រូវភ័យកំចាត់; ទទួលទុក្ខលំបាកយ៉ាងធំ ហើយរស់ដោយបរិភោគបន្លែ ឫស និងផ្លែឈើ។

Verse 72

ततः शान्तिं गते रामे तपस्यासक्तमानसे / जालजङ्घः स्वकं राज्यं सपुत्रः प्रत्यपद्यत

បន្ទាប់មក ពេលព្រះរាមបានដល់សេចក្តីស្ងប់សុខ ដោយចិត្តជាប់ក្នុងតបៈ នោះជាលជង្គៈបានទទួលយកនគររបស់ខ្លួនវិញ ព្រមទាំងបុត្រ។

Verse 73

सन्निवेश्य पुरीं भूयः पूर्ववन्नृपसत्तमः / वसंस्तदा निजं राज्यमापालयदरिन्दमः

ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ បានរៀបចំក្រុងឡើងវិញដូចមុន; ហើយស្នាក់នៅទីនោះ ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងការពារអាណាចក្ររបស់ខ្លួន ជាអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ។

Verse 74

सुपुत्रः सानुगबलः पूर्ववैरमनुस्मरन् / अभ्याययौ महाराज तालजङ्घः पुरं तव

ឱ មហារាជ! តាលជង្គៈមានបុត្រល្អ និងកងកម្លាំងអ្នកតាមរួម ដោយរំលឹកសត្រូវភាពចាស់ បានលើកទ័ពមកកាន់ក្រុងរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 75

चतुरङ्गबलोपेतः कंपयन्निव मेदिनीम् / रुरोदाभ्येत्य नगरीमयोध्यां स महीपतिः

ព្រះមហាក្សត្រនោះមានកងទ័ពចតុរង្គ ដូចជាធ្វើឲ្យផែនដីញ័រ; ពេលចូលជិតក្រុងអយោធ្យា ក៏បន្លឺសំឡេងគំហុក។

Verse 76

ततो निष्क्रम्य नगरात्फलगुतन्त्रो ऽपि ते पिता / युयुधे तैर्नृपैः सर्वैर्वृद्धो ऽपि तरुणो यथा

បន្ទាប់មក ព្រះបិតារបស់អ្នកចេញពីទីក្រុង ទោះមានសម្ភារៈតិចក៏ដោយ ក៏បានប្រយុទ្ធនឹងព្រះរាជាទាំងអស់នោះ—ចាស់ហើយក៏ដូចយុវជន។

Verse 77

निहतानेकमातगतुरङ्गरथसैनिकः / शत्रुभिर्निर्जितो वृद्धः पलायनपरो ऽ भवत्

ទោះបានសម្លាប់ដំរី សេះ រថ និងទ័ពជាច្រើន ក៏ដោយ ប៉ុន្តែពេលត្រូវសត្រូវឈ្នះ ព្រះបុរសចាស់នោះចុងក្រោយក៏បែរទៅរកការរត់គេច។

Verse 78

त्यक्त्वा स नगरं राज्यं सकोशबलवाहनम् / अन्तर्वत्न्या च ते मात्रा सहितो वनमाविशत्

គាត់បានបោះបង់ទីក្រុង អាណាចក្រ ឃ្លាំងទ្រព្យ កងទ័ព និងយានយន្ត ហើយចូលទៅក្នុងព្រៃជាមួយមាតារបស់អ្នកដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះ។

Verse 79

तत्र चौर्वाश्रमोपान्ते निवसन्नचिरादिव / शोकामर्षसमाविष्टो वृद्धभावेन च स्वयम्

នៅទីនោះជិតអាស្រមរបស់អុរវា ខណៈពេលស្នាក់នៅ មិនយូរប៉ុន្មានគាត់ត្រូវទុក្ខសោក និងកំហឹងគ្របដណ្តប់ ហើយខ្លួនឯងក៏ត្រូវអារម្មណ៍ចាស់ជរាបង្ខំទៀតផង។

Verse 80

विलोक्यमानो मात्रा ते बाष्पगद्गदकण्ठया / अनाथ इव राजेन्द्र स्वर्गलोकमितो गतः

ឱ រាជេន្រ្ទ! ខណៈមាតារបស់អ្នកមើលគាត់ដោយក្រអូមកស្ទើរខ្សោយពីទឹកភ្នែក គាត់បានចាកពីទីនេះទៅស្វರ್ಗលោក ដូចជាមនុស្សគ្មានទីពឹង។

Verse 81

ततस्ते जननी राजन्दुःखशोकसमन्विता / चितामारोपयद्भर्तू रुदती सा कलेवरम्

បន្ទាប់មក ព្រះរាជា មាតានោះដែលពោរពេញដោយទុក្ខ និងសោក បានយំសោកស្តាយ ហើយលើកសពស្វាមីឡើងដាក់លើជើងចិតា។

Verse 82

अनशनादिदुःखेन भर्त्तुर्व्यसनकर्शिता / चकाराग्निप्रवेशाय सुदृढां मतिमात्मनः

ដោយទុក្ខវេទនាពីការអត់អាហារជាដើម និងដោយវិបត្តិរបស់ស្វាមីធ្វើឲ្យនឿយហត់ នាងបានបង្កើតសេចក្តីសម្រេចដ៏រឹងមាំក្នុងចិត្ត ដើម្បីចូលទៅក្នុងភ្លើង។

Verse 83

और्वस्तदखिलं श्रुत्वा स्वयमेव महामुनिः / निर्गत्य चाश्रमात्तां च वारयन्निदमब्रवीत्

ព្រះមហាមុនី អោរវៈ បានឮអស់ទាំងនេះ ហើយបានចេញពីអាស្រមដោយខ្លួនឯង ទប់នាងไว้ ហើយនិយាយពាក្យនេះ។

Verse 84

न मर्त्तव्यं त्वया राज्ञि सांप्रतं जठरे तव / पुत्रस्तिष्ठति सर्वेषां प्रवरश्चवर्त्तिनाम्

ឱ ព្រះរាជនី អ្នកមិនគួរស្លាប់នៅពេលនេះទេ; ពេលនេះក្នុងផ្ទៃរបស់អ្នក មានព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមរាជវង្សទាំងអស់ស្ថិតនៅ។

Verse 85

इति तद्वचनं श्रुत्वा माता तव मनस्विनी / विरराम मृतेस्तां तु मुनिः स्वाश्रममानयत् / ततः सा सर्वदुःखानि नियम्य त्वन्मुखांबुजम्

ពេលបានឮពាក្យនោះ មាតារបស់អ្នកដែលមានចិត្តមាំមួន បានបោះបង់សេចក្តីសម្រេចទៅរកមរណៈ; មុនីបាននាំនាងទៅអាស្រមរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក នាងបានទប់ទល់ទុក្ខទាំងអស់ ហើយផ្តោតចិត្តលើមុខដូចផ្កាឈូករបស់អ្នក។

Verse 86

दिदृक्षुराश्रमोपान्ते तस्यैव न्यवसत्सुखम् / सुषाव च ततः काले सा त्वामौर्वाश्रमे तदा

ដោយប្រាថ្នាចង់បានឃើញ នាងបានស្នាក់នៅដោយសុខសាន្តជិតអាស្រាម នៅក្បែរព្រះឥសីនោះ។ លុះដល់កាលសម នាងបានប្រសូត្រអ្នកនៅអាស្រាមឥសីឱរវៈនៅពេលនោះ។

Verse 87

जातकर्मादिकं सर्वं भवतः सो ऽकरोन्मुनिः / और्वाश्रमे विवृद्धश्च भवांस्तेनानुकंपितः

ព្រះឥសីនោះបានធ្វើសំស្ការ​ទាំងអស់សម្រាប់អ្នក ដូចជា​ពិធីជាតកರ್ಮជាដើម។ អ្នកបានលូតលាស់នៅអាស្រាមឱរវៈ ដោយទទួលមេត្តាករុណាពីលោក។

Verse 88

त्वयैव विदितं सर्वमतः परमरिन्दम / एवं प्रभावो नृपतिः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि

ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវដ៏ប្រសើរ ការទាំងអស់នេះអ្នកបានដឹងរួចហើយ។ ដូច្នេះហើយ ព្រះរាជា ការត្តវីរ្យ បានមានឥទ្ធិពលល្បីលើផែនដី។

Verse 89

व्रतस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकेषु विश्रुतः / यद्वंशजैर्जितो युद्धे पिता ते वनमादिशत्

ដោយឥទ្ធិពលនៃវ្រតនេះ គាត់បានល្បីលើគ្រប់លោក។ ពេលដែលត្រូវបានពូជពង្សរបស់អ្នកឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម ព្រះបិតារបស់អ្នកបានបញ្ជាឲ្យគាត់ចូលព្រៃ។

Verse 90

तद्वृत्तान्तमशेषेण मया ते समुदीरितम् / एतच्च सर्वमाख्यातं व्रतानामुत्तमं तव

ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូលនោះ ខ្ញុំបានពោលប្រាប់អ្នកដោយគ្មានអ្វីលាក់លៀម។ ហើយខ្ញុំក៏បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមវ្រតទាំងឡាយ វ្រតរបស់អ្នកនេះជាវ្រតដ៏ឧត្តម។

Verse 91

समन्त्रतन्त्रं लोकेषु सर्वलोकफलप्रदम् / न ह्यस्य कर्त्तुर्नृपतेः पुरुषार्थचतुष्टये

វ្រតនេះមានមន្ត្រ និងតន្ត្រ ជាអ្នកប្រទានផលដល់លោកទាំងអស់; សម្រាប់ព្រះរាជាអ្នកអនុវត្ត មិនមានឧបសគ្គក្នុងបុរសាថ៌ទាំងបួនឡើយ។

Verse 92

भवत्यभीप्सितं किञ्चिद्दर्ल्लभं भुवनत्रये / संक्षेपेण मयाख्यातं व्रतं हैहयभूभुजः / जामदग्न्यस्य च मुने किमन्यत्कथयामि ते

អ្វីៗដែលប្រាថ្នា ប៉ុន្តែរកបានលំបាកក្នុងត្រីភព នឹងសម្រេចបាន។ ខ្ញុំបានពណ៌នាដោយសង្ខេបអំពីវ្រតរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ហៃហយ និងរីសី ជាមទគ្ន្យ; តើខ្ញុំត្រូវនិយាយអ្វីទៀតដល់អ្នក?

Verse 93

जैमिनिरुवाच ततः स सगरो राजा कृताञ्जलिपुटो मुनिम्

ជៃមិនីបាននិយាយថា—បន្ទាប់មក ព្រះបាទសគរ បានប្រណមដៃ ហើយនិយាយទៅកាន់មុនី។

Verse 94

उवाच भगवन्नेतत्कर्तुमिच्छाम्यहं व्रतम् / सम्यक्तमुपदेशेन तत्रानुज्ञां प्रयच्छ मे

គាត់បាននិយាយថា—ឱ ព្រះភគវន្ត ខ្ញុំប្រាថ្នាធ្វើវ្រតនេះ; សូមប្រទានឧបদেশដ៏ត្រឹមត្រូវ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំអនុវត្ត។

Verse 95

कर्मणानेन विप्रर्षे कृतार्थो ऽस्मि न संशयः / इत्युक्तस्तेन राज्ञातु तथेत्युक्त्वा महामुनिः

គាត់បាននិយាយថា—ឱ វិប្ររីសី ដោយកិច្ចនេះ ខ្ញុំនឹងក្លាយជាអ្នកសម្រេចគោលបំណង ដោយគ្មានសង្ស័យ។ ព្រះរាជានិយាយដូច្នេះ មហាមុនីបានឆ្លើយថា «តថាស្តុ»។

Verse 96

दीक्षयामास राजानं शस्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / स दीक्षितो वसिष्ठेन सगरो राजसत्तमः

ព្រះឥសីវសិដ្ឋៈ ដ៏ជាព្រះបគវាន បានប្រទានពិធីទិក្សា​ដល់ព្រះរាជា តាមវិធីដែលសាស្ត្របានបញ្ជាក់។ សគរ ព្រះរាជាអ្នកប្រសើរ ក៏បានទទួលទិក្សាពីវសិដ្ឋៈ។

Verse 97

द्रव्याण्यानीय विधिवत्प्रचचार शुभव्रतम् / पूजयित्वा जगन्नाथं विधिना तेन पार्थिवः

ក្រោយនាំយកគ្រឿងបូជាមក ព្រះរាជាបានអនុវត្តវ្រតៈដ៏មង្គលតាមពិធី។ ហើយបានបូជាព្រះជគន្នាថ តាមវិធីនោះ។

Verse 98

समाप्य च यथायोग्यमनुज्ञाय गुरुं ततः / प्रतिज्ञामकरोद्राजा व्रतमेतदनुत्तमम्

ក្រោយបញ្ចប់តាមសមគួរ ហើយសុំអនុញ្ញាតពីគ្រូបូជា ព្រះរាជាបានធ្វើព្រះបន្ទូលសច្ចា ថានឹងរក្សាវ្រតៈដ៏ល្អឥតប្រៀបនេះ។

Verse 99

आजीवान्तं धरिष्यामि यत्नेनेति महामतिः / अथानुज्ञाप्य राजानं वसिष्ठो भगवानृषिः

ព្រះរាជាអ្នកមានប្រាជ្ញាធំ បានមានព្រះបន្ទូលថា «ខ្ញុំនឹងរក្សាវ្រតៈនេះដោយការខិតខំ រហូតដល់ចុងជីវិត»។ បន្ទាប់មក ព្រះឥសីវសិដ្ឋៈដ៏ជាព្រះបគវាន បានអនុញ្ញាតដល់ព្រះរាជា…

Verse 100

सन्निवर्त्यानुगच्छन्तं प्रजगाम निजाश्रमम्

ក្រោយទប់អ្នកដែលតាមមក ហើយបញ្ជូនឲ្យត្រឡប់វិញ វសិដ្ឋៈបានទៅកាន់អាស្រមរបស់ខ្លួន។