Adhyaya 39
Anushanga PadaAdhyaya 3953 Verses

Adhyaya 39

Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma (Bhārgava-Charita)

អធ្យាយនេះបន្ត «ភារគវ-ចរិត» ក្នុងសន្ទនាដែលវសិષ્ઠៈនិទាន។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃ «មត្ស្យរាជា» ការត្តវីរយ អរជុន ជាស្តេចហៃហយដ៏មានអំណាច ប្រមូលរាជេន្រ្តជាច្រើនឲ្យរួមកម្លាំងចូលសមរភូមិ។ អត្ថបទរាយនាមស្តេច និងដែនដីរបស់ពួកគេ ដូចជា ព្រឹហទ្បល សោមទត្ត វិទರ್ಭ ម្ចាស់មិថិលា អធិរាជនិសធ និងមគធ។ សង្គ្រាមអាវុធអាស្ត្រ៖ នាគបាស ត្រូវប្រើ ហើយត្រូវកាត់ដោយ គារុឌាស្ត្រ; ជាមទគ្ន្យ រាម (បារាសុរាម) អ្នកជំនាញសស្ត្រ-អាស្ត្រ បង្កើនកម្លាំងដោយសូលដែលរុទ្រាប្រទាន និងការវាយប្រហារផ្សេងៗ។ ពេលព្រួញគ្របដណ្តប់វាលសង្គ្រាម រាមប្រើ វាយវ្យាស្ត្រ បំបែកសរាជាល ហើយលេចឡើងដូចព្រះអាទិត្យពីអ័ព្ទ បង្ហាញភាពមិនអាចឈ្នះ និងវាសនាបរាជ័យរបស់ហៃហយ។ អធ្យាយនេះរក្សាបញ្ជីសម្ព័ន្ធស្តេច និងសញ្ញាភូមិសាស្ត្រ ជាទិន្នន័យជិតវంశាវលី។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यम भागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते अष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३८// वसिष्ठ उवाच मत्स्यराजे निपतिते राजा युद्धविशारदः / राजेन्द्रान्प्रेरयामास कार्त्तवीर्यो महाबलः

ចប់ជំពូកទី ៣៨ ក្នុងគម្ពីរស្រីព្រហ្មណ្ឌមហាបុរាណៈ... វសិដ្ឋពោលថា៖ នៅពេលដែលស្តេចមត្ស្យបានដួលចុះ កាត៌វីរ្យៈដ៏ខ្លាំងក្លា និងជំនាញក្នុងសង្គ្រាម បានបញ្ជូនស្តេចដ៏អស្ចារ្យផ្សេងទៀត។

Verse 2

बृहद्बलः सोमदत्तो विदर्भो मिथिलेश्वरः / निषधाधिपतिश्चैव मगधाधिपतिस्तथा

ព្រឹហទ្វល, សោមទត្ត, វិទ័ភ៌, ម្ចាស់នៃមិថិលា, ម្ចាស់នៃនិសធ និងម្ចាស់នៃមគធៈ។

Verse 3

आययुः समरे योद्धं भार्गवेद्रेण भूपते / वर्षन्तः शरजालानि नानायुद्धविशारदाः

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! អ្នកយុទ្ធជនដែលជំនាញក្នុងសង្គ្រាមនានា បានមកដល់សមរភូមិប្រឆាំងនឹងភារគវៈដ៏ប្រសើរ ហើយបាញ់ព្រួញជាចំណាញ់ដូចភ្លៀង។

Verse 4

वीराभिमानिनः सर्वे हैहयस्याज्ञया तदा / पिनाकहस्तः स भृगुर्ज्वलदग्निशिखोपमः

នៅពេលនោះ តាមព្រះបញ្ជារបស់ហៃហយៈ អ្នកទាំងអស់ដែលអួតអាងខ្លួនថាវីរបុរសបានមកប្រមូលផ្តុំ។ ព្រះឥសីភೃគុ កាន់ពិនាកៈ ដូចអណ្តាតភ្លើងកំពុងឆេះភ្លឺចែងចាំង។

Verse 5

चिक्षेप नागपाशं च आभिमन्त्र्य शरोत्तमम् / तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि

គេបានសូត្រមន្តលើព្រួញដ៏ប្រសើរ ហើយបោះអស្ត្រនាគបាសៈ។ អាវុធទេវៈនោះ ត្រូវបានភារគវៈដ៏ប្រសើរ ប្រើនៅកំពូលសង្គ្រាម។

Verse 6

चकर्त्त गारुडास्त्रेण सोमदत्तो महाबलः / ततः क्रुद्धो महाभागो रामः शत्रुविदारणः

សោមទត្តដ៏មហាកម្លាំង បានកាត់បំបែកវាដោយគារុឌាស្ត្រ។ បន្ទាប់មក ព្រះរាមដ៏មហាបុណ្យ អ្នកបំបែកសត្រូវ ក៏ខឹងក្រហាយឡើង។

Verse 7

रुद्रदत्तेन शूलेन सोमदत्तं जघान ह / बृहद्बलं च गदया विदर्भं मुष्टिना तथा

ដោយសូល (ត្រីសូល) ដែលរុទ្រាប្រទាន គេបានសម្លាប់សោមទត្ត។ បន្ទាប់មក វាយបំបាក់បૃហទ្បលដោយគទា ហើយវាយវិទರ್ಭដោយកណ្តាប់ដៃផងដែរ។

Verse 8

मैथिलं मुद्गरेणैव शक्त्या च निषधाधिपम् / मागधञ्चरणाघातैरस्त्रजालेन सैनिकान्

ព្រះអង្គបានវាយមៃថិលដោយដំបងគោល បង្រ្កាបអធិពតិនិษធៈដោយអាវុធសក្តិ បង្រ្កាបមគធៈដោយការទាត់ និងកងទ័ពដោយសំណាញ់អាវុធ។

Verse 9

निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः

ក្រោយពេលសម្លាប់កងទ័ពទាំងមូល ដូចខ្យល់នៃភ្លើងសំហារ មហាបលជាមទគ្ន្យៈក៏បោលទៅរកការត្តវីរ្យៈផងដែរ។

Verse 10

दृष्ट्वा तं योद्धुमायान्तं राजानो ऽन्ये महारथाः / कार्य्याकार्यविधानज्ञाः पृष्टे कृत्वा च हैहयम्

ពេលឃើញគាត់មកដើម្បីប្រយុទ្ធ ព្រះរាជាមហារថៈផ្សេងៗ ដែលជ្រាបច្បាប់អំពីអ្វីគួរ និងមិនគួរ បានដាក់ហៃហយៈឲ្យនៅខាងក្រោយ ហើយចេញមុខទៅ។

Verse 11

रामेण युयुधुश्चैव दर्शयन्तश्च सौहृदम् / कान्यकुब्जाश्च शतशः सौराष्ट्रावन्तयस्तथा

ពួកគេបានប្រយុទ្ធជាមួយរាមៈ ហើយក៏បង្ហាញមិត្តភាពផងដែរ; មានព្រះរាជាពីកាន្យកុប្ជៈរាប់រយ និងពីសោរាស្ត្រៈនិងអវន្តីក៏ដូចគ្នា។

Verse 12

चक्रुश्च शरजालानि रामस्य च समन्ततः / शरजालावृतस्तेषां रामः संग्राममूर्द्धनि

ពួកគេបានបង្កើតសំណាញ់ព្រួញព័ទ្ធជុំវិញរាមៈគ្រប់ទិស; រាមៈដែលត្រូវសំណាញ់ព្រួញគ្របដណ្តប់ ក៏នៅតែឈរមាំមួននៅកំពូលសមរភូមិ។

Verse 13

न चादृश्यत राजेन्द्र तदा स त्वकृतव्रणः / सस्मार रामचरितं यदुक्तं हरिणेन वै

ឱ ព្រះរាជេន្រ្ទ! នៅពេលនោះ អ្នកដែលគ្មានរបួស មិនបានឃើញទៀតឡើយ។ គាត់បានរំលឹករឿងរ៉ាមចរិត ដែលព្រះហរិបានមានព្រះបន្ទូល។

Verse 14

कुशलं भार्गवेन्द्रस्य याचमानो हरिं मुनिः / एतस्मिन्नेव काले तु रामः शस्त्रास्त्रकोविदः

ព្រះមុនីបានអង្វរព្រះហរិ ហើយសួរអំពីសុខសាន្តរបស់ភារគវេន្រ្ទ។ នៅពេលនោះឯង ព្រះរាមដែលជំនាញអាវុធ និងអស្ត្រា ក៏មាននៅទីនោះ។

Verse 15

विधूय शरजालानि वायव्यास्त्रेण मन्त्रवित् / उदतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी नीहारादिव भास्करः

ព្រះរាមអ្នកចេះមន្ត បានប្រើវាយវ្យាស្ត្រា បោសចោលបណ្តាញព្រួញ ហើយដោយបំណងចង់ប្រយុទ្ធ បានលេចឡើងដូចព្រះអាទិត្យចេញពីអ័ព្ទ។

Verse 16

त्रिरात्रं समरे रामस्तैः सार्द्धं युयुधे बली / द्वादशाक्षौहिणीस्तत्र चिच्छेद लघुविक्रमः

ព្រះរាមដ៏មានកម្លាំង បានប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេក្នុងសមរភូមិអស់បីយប់។ នៅទីនោះ ព្រះអង្គអ្នកមានវីរភាពរហ័ស បានកម្ទេចកងទ័ពដប់ពីរ អក្សោហិណី។

Verse 17

रम्भास्तम्भवनं यद्वत् परश्वधवरायुधः / सर्वांस्तान्भूपवर्गांश्च तदीयश्च महाचमूः

ព្រះអង្គអ្នកកាន់អាវុធព្រះបរមព្រៃ (ប៉ារ៉ាស៊ុ) ដ៏ប្រសើរ ដូចជាកាត់ព្រៃរម្ភាស្តម្ភវនៈ ដូច្នោះបានបំផ្លាញក្រុមព្រះរាជាទាំងអស់ និងមហាកងទ័ពរបស់ពួកគេ។

Verse 18

दृष्ट्वा विनिहतां तेन रामेण सुमहात्मना / आजगाम महावीर्यः सुचन्द्रः सूर्यवंशजः

ពេលឃើញថា គេត្រូវព្រះរាម មហាត្មា សម្លាប់រួចហើយ សុចន្ទ្រ វីរបុរសខ្លាំង កូនចៅវង្សព្រះអាទិត្យ ក៏មកដល់ទីនោះ។

Verse 19

लक्षराजन्यसंयुक्तः सप्ताक्षौहिणिसंयुतः / तत्रानेकमहावीरा गर्जन्तस्तोयदा इव

ដោយមានពួកក្សត្រយោធាច្រើនលាន និងកងទ័ព៧ អក្សៅហិណី នៅទីនោះ វីរបុរសធំៗជាច្រើនបានគំហុកដូចពពកផ្គរលាន់។

Verse 20

कंपयन्तो भुवं राजन् युयुधुर्भार्गवेण च / तेः प्रयुक्तानि शस्त्राणि महास्त्राणि च भूपते

ឱ ព្រះរាជា ពួកគេធ្វើឲ្យផែនដីញ័រ ហើយប្រយុទ្ធនឹងភារគវៈ; ឱ ព្រះបូបតិ អាវុធ និងមហាស្ត្រ ត្រូវបានប្រើប្រាស់។

Verse 21

क्षणेन नाशयामास भार्गवेन्द्रः प्रतापवान् / गृहीत्वा परशुं दिव्यं कालातकयमोपमम्

ភារគវេន្ទ្រាដែលមានអំណាច បានបំផ្លាញក្នុងមួយភ្លែត ដោយកាន់ព្រះប៉ារ៉ស៊ូដ៏ទេវីយ៍ ដែលស្មើយមកាលាន្តក។

Verse 22

कालयन्सकला सेनां चिच्छेद भुगुनन्दनः / कर्षकस्तु यथा क्षेत्रे पक्वं धान्यं तथा तृणम्

ភ្រឹគុនន្ទនៈ កំពុងបំផ្លាញកងទ័ពទាំងមូល ក៏កាត់បំបែកដូចកសិករកាត់ស្រូវទុំ និងស្មៅក្នុងស្រែ។

Verse 23

निशेषयति दात्रेण तथा रामेण तत्कृतम् / लक्षराजन्यसैन्यं तददृष्ट्वा रामेण दारितम्

ព្រះរាមបានប្រើដាត្រ (ពូថៅសក្ការៈ) បំផ្លាញឲ្យអស់សព្វ; ហើយកងទ័ពក្សត្រយោធាច្រើនលក្ខ មិនទាន់បានឃើញទ្រង់ ក៏ត្រូវព្រះរាមបំបែកច្រេះ។

Verse 24

सुचन्द्रः पृथिवीपालो युयुधे संगरे नृप / तावुभौ तत्र संक्षुब्धौ नानाशस्त्रास्त्रकोविदौ

ឱ ព្រះនរេន្រ! សុចន្ទ្រ ព្រះមហាក្សត្រអភិបាលផែនដី បានប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិ; នៅទីនោះ ទាំងពីររន្ធត់ដោយកំហឹង ហើយជំនាញក្នុងអាវុធ និងអស្ត្រចម្រុះ បានប្រឈមមុខគ្នា។

Verse 25

युयुधाते महावीरौ मुनीशनृपतीश्वरौ / रामो ऽस्मै यानि शस्त्राणि चिक्षेपास्त्राणि चापि हि

មហាវីរទាំងពីរ—អធិរាជនៃមុនី និងអធិរាជនៃព្រះនរេន្រ—បានប្រយុទ្ធគ្នា; ហើយព្រះរាមបានបោះចោលអាវុធ និងអស្ត្រទាំងឡាយទៅលើគាត់។

Verse 26

तानि सर्वाणि चिच्छेद सुचन्द्रो युद्ध पण्डितः / ततः क्रुद्धो रणे रामः सुचन्द्रं पृथिवीश्वरम्

សុចន្ទ្រ អ្នកជំនាញសង្គ្រាម បានកាត់បំបែកអស់ទាំងអាវុធទាំងនោះ។ បន្ទាប់មក ព្រះរាមដែលខឹងក្នុងសមរភូមិ បានប្រឈមមុខសុចន្ទ្រ ព្រះអធិរាជផែនដី។

Verse 27

कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्

ព្រះរាមបានដឹងថាគាត់ជំនាញក្នុងការតបស្នង ហើយបានសម្អាតខ្លួនដោយប៉ះទឹក; បន្ទាប់មក ទ្រង់បានភ្ជាប់នារាយណាស្ត្រ ទៅលើព្រួញ ដោយមិនអាចរារាំងបាន។

Verse 28

तदस्त्रं शतसूर्याभं क्षिप्तं रामेण धीमता / हृष्टोत्तीर्य रथात्सद्यः सुचन्द्रः प्रणनाम ह

នៅពេលនោះ ព្រះរាមាដែលមានប្រាជ្ញា បានបោះអាវុធដែលភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យមួយរយ។ សុចន្ទ្រា មានសេចក្តីរីករាយ ចុះពីរទេះភ្លាមៗ ហើយក្រាបបង្គំ។

Verse 29

सर्वास्त्रपूज्यं तच्चापि नारायणविनिर्मितम् / तमेवं प्रणतं त्यक्त्वा यथौ नारायमन्तिकम्

អាវុធនោះក៏ជាអាវុធដែលអាវុធទាំងអស់គោរពបូជា ហើយជាស្នាដៃព្រះនារាយណ៍។ ពេលឃើញគាត់ក្រាបបង្គំដូច្នោះ វាក៏ចាកចេញទៅតាមគួរ ទៅកាន់ស្និទ្ធព្រះនារាយណ៍។

Verse 30

विस्मितो ऽभूत्तदा रामः समरे शत्रसूदनः / दृष्ट्वा व्यर्थं महास्त्रं तद्भूपं स्वस्थं विलोक्य च

នៅពេលនោះ ព្រះរាមាអ្នកបំផ្លាញសត្រូវក្នុងសមរភូមិ មានការភ្ញាក់ផ្អើល។ ព្រះองค์ឃើញមហាអាវុធនោះឥតប្រយោជន៍ ហើយឃើញព្រះមហាក្សត្រនៅសុខសាន្ត។

Verse 31

रामः शक्तिं च मुसलं तोमरं पट्टिशं तथा / गदां च परशुं कोपाच्छिक्षेप नृपमूर्द्धनि

ដោយកំហឹង ព្រះរាមាបានបោះ សក្តិ មុសល តោមរ ប៉ាត់ទីស កដា និងប៉ារ៉ាសុ ទាំងអស់ទៅលើក្បាលព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 32

जग्राह तानि सर्वाणि सुचन्द्रो लीलयैव हि / चिक्षेप शिवशूलं च रामो नृपतये यदा

សុចន្ទ្រាបានចាប់យកអាវុធទាំងអស់នោះ ដូចជាការលេងប៉ុណ្ណោះ។ ហើយពេលព្រះរាមាបោះត្រីសូលរបស់ព្រះសិវៈទៅលើព្រះមហាក្សត្រ ក៏ដូចគ្នា។

Verse 33

बभूव पुष्पमालां च तच्छूलं नृपतेर्गले / ददर्श च पुरस्तस्य भद्रकालीं जगत्प्रसूम्

ត្រីសូលនោះបានក្លាយជាពួងផ្កានៅករបស់ព្រះរាជា ហើយគាត់បានឃើញព្រះភទ្រកាលី មាតានៃលោក នៅមុខខ្លួន។

Verse 34

वहन्तीं मुण्डमालां च विकटास्यां भयङ्करीम् / सिंहस्थां च त्रिनेत्रां च त्रिशूलवरधारिणीम्

នាងពាក់ខ្សែពួងក្បាលឆ្អឹង មុខគួរឱ្យខ្លាច; អង្គុយលើសត្វសിംហា មានភ្នែកបី កាន់ត្រីសូល និងប្រទានពរ។

Verse 35

दृष्ट्वा विहाय शस्त्रास्त्रं नमस्कृत्य समैडत / राम उवाच नमोस्तु ते शङ्करवल्लभायै जगत्सवित्र्यै समलङ्कृतायै

ពេលឃើញដូច្នោះ រាមបានដាក់អាវុធ ចូលគោរពនមស្ការ ហើយសរសើរ៖ «សូមនមស្ការ ដល់ព្រះនាង អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់សង្គរា សាវិត្រីនៃលោក និងទេវីដ៏រុងរឿងដោយអលង្ការ»។

Verse 36

नानाविभूषाभिरिभारिगायै प्रपन्नरक्षाविहितोद्यमायै / दक्षप्रसूत्यै हिमवद्भवायै महेश्वरार्द्धङ्गसमास्थितायै

សូមនមស្ការ ដល់ទេវីដែលតុបតែងដោយអលង្ការច្រើន ប្រទាប់លើសត្រូវនៃដំរីគឺសിംហា; ខិតខំការពារអ្នកសុំជ្រក; ជាកូនស្រីរបស់ទក្ខ និងកូនស្រីភ្នំហិមវាន ហើយស្ថិតជាអរម្មណ៍កន្លះនៃមហេស្វរ។

Verse 37

काल्यै कलानाथकलाधरायै भक्तप्रियायै भुवनाधिपायै / ताराभिधायै शिवतत्परायै गणेश्वराराधितपादुकायै

សូមនមស្ការ ដល់ព្រះកាលី អ្នកពាក់ស្នាមព្រះចន្ទរបស់ចន្ទ្រនាថ; ជាទីស្រឡាញ់របស់ភក្តា ជាអធិបតីនៃភពទាំងឡាយ; មាននាមថា «តារា» អ្នកឧទ្ទិសចិត្តចំពោះព្រះសិវៈ និងអ្នកមានបាទុកាដែលព្រះគណេស្វរគោរពបូជា។

Verse 38

परात्परायै परमेष्ठिदायै तापत्रयोन्मूलनचिन्तनायै / जगद्धितायास्तपुरत्रयायै बालादिकायै त्रिपुराभिधायै

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាងដ៏លើសលប់ជាងគេ អ្នកប្រទានស្ថានៈបរមេស្ឋិ អ្នកដកឫសទុក្ខបីប្រការ; អ្នកប្រយោជន៍ដល់លោក អ្នកបំផ្លាញត្រីបុរា មានរូបបាលា​ជាដើម មាននាមថា ត្រីបុរា។

Verse 39

समस्तविद्यासुविलासदायै जगज्जनन्यै निहिताहितायै / बकाननायै बहुसाख्यदायै विध्वस्तनानासुरदान्वायै

សូមនមស្ការ​ដល់អ្នកប្រទានសោភ័ណភាពនៃវិជ្ជាទាំងអស់ មាតានៃសកលលោក អ្នកទ្រទ្រង់សេចក្តីប្រយោជន៍; អ្នកមានមុខដូចបក្សីកុក (បក) អ្នកប្រទានផ្លូវ/សាខាច្រើន អ្នកបំផ្លាញអសុរ និងដានវៈជាច្រើន។

Verse 40

वराभयालङ्कृतदोर्लतायै समस्तगीर्वाणनमस्कृतायै / पीतांबरायै पवनाशुगायै शुभप्रदायै शिवसंस्तुतायै

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាងដែលមានដៃដូចវល្លិ៍ប្រដាប់ដោយពរ និងអភ័យ ដែលទេវតាទាំងអស់គោរព; ព្រះនាងស្លៀកពណ៌លឿង លឿនដូចខ្យល់ ប្រទានសុភមង្គល និងត្រូវបានព្រះសិវៈសរសើរ។

Verse 41

नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាងដែលជិះលើសត្រូវនាគ (គរុឌ) អ្នកអភិបាលនវខណ្ឌ; មានពន្លឺដូចនីលាចល និងមានរស្មីភ្លឺនៅក; ដើរយ៉ាងស្រាល មាននាមថា លលិតា ជាអធិបតីនៃអក្សរ និងមានសភាពដូចសមុទ្រអំបិល។

Verse 42

लोलेक्षणायै लयवर्जितायै लाक्षारसालङ्कृतपङ्कजायै / रमाभिधायै रतिसुप्रियायै रोगापहायै रचिताखिलायै

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាងមានភ្នែករវើរវាយ អ្នកលើសពីការលាយលះ (មិនវិនាស); ដូចផ្កាឈូកតុបតែងដោយពណ៌ក្រហមលាក់ មាននាមថា រ​មា ជាទីស្រឡាញ់របស់រ​តិ; អ្នកបំបាត់ជំងឺ និងអ្នកបង្កើតសព្វវត្ថុ។

Verse 43

राज्यप्रदायै रमणोत्सुकायै रत्नप्रभायै रुचिरांबरायै / नमो नमस्ते परतः पुरस्तात् पार्श्वाधरोर्ध्वं च नमो नमस्ते

ឱ ទេវីអ្នកប្រទានរាជ្យ អ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីរីករាយ អ្នកភ្លឺរលោងដូចរត្ន និងស្លៀកពាក់អាវព្រះស្រស់ស្អាត! ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់; ខាងក្រោយ ខាងមុខ ខាងជើងខាងឆ្វេង ខាងក្រោម និងខាងលើ—សូមក្រាបបង្គំទូលព្រះអង្គ។

Verse 44

सदा च सर्वत्र नमो नमस्ते नमो नमस्ते ऽखिलविग्रहायै / प्रसीद देवेशि मम प्रतिज्ञां पुरा कृतां पालय भद्रकालि

ជានិច្ច និងគ្រប់ទីកន្លែង ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំ; ឱ អ្នកមានរូបទ្រង់គ្រប់រូប ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំ។ ឱ ទេវីជាម្ចាស់នៃទេវតា ភទ្រកាលី សូមព្រះអង្គមេត្តា; សូមថែរក្សាពាក្យសច្ចាដែលខ្ញុំបានធ្វើពីមុន។

Verse 45

त्वमेव माता च पिता त्वमेव जगत्त्रयस्यापि नमो नमस्ते / वसिष्ठ उवाच एवं स्तुता तदा देवी भद्रकाली तरस्विनी

ព្រះអង្គជាម្តាយ និងជាឪពុក; សូមក្រាបបង្គំចំពោះអធិបតីនៃលោកទាំងបី។ វសិષ્ઠបាននិយាយថា—ពេលត្រូវបានសរសើរដូច្នេះ នោះទេវីភទ្រកាលីដ៏មានអานุភាពបានបង្ហាញព្រះអង្គ។

Verse 46

उवाच भार्गवं प्रीता वरदानकृतोत्सवा / भद्रकाल्युवाच वत्स राम महाभाग प्रीतास्मि तव सांप्रतम्

ទេវីដែលរីករាយដូចពិធីបុណ្យក្នុងការប្រទានពរ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ភារគវៈ។ ភទ្រកាលីមានព្រះបន្ទូលថា—«កូនអើយ រាមដ៏មានភាគ្យធំ ឥឡូវនេះខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នក»។

Verse 47

वरं वरय मत्तो यस्त्वया चाभ्यर्थिता हृदि / राम उवाच मातर्यदि वरो देयस्त्वया मे भक्तव त्सले

ចូរសុំពរពីខ្ញុំ តាមអ្វីដែលអ្នកបានប្រាថ្នានៅក្នុងបេះដូង។ រាមបាននិយាយថា—«មាតា ប្រសិនបើព្រះអង្គនឹងប្រទានពរដល់ខ្ញុំ ឱ អ្នកស្រឡាញ់ភក្តិជន!»

Verse 48

तत्सुचन्द्रं जये युद्धे तवानुग्रहभाजनम् / इति मे ऽभिहितं देवि कुरु प्रीतेन चेतसा

ឱ ទេវី ដើម្បីជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាម សុចន្ទ្រា គឺជាអ្នកសមនឹងទទួលព្រះអនុគ្រោះរបស់ព្រះនាង—នេះជាពាក្យដែលខ្ញុំបាននិយាយ; សូមធ្វើដោយចិត្តរីករាយ។

Verse 49

येन केनाप्युपायेन जगन्मातर्नमो ऽस्तु ते / भद्रकाल्युवाच आग्नेयास्त्रेण राजेन्द्रं सुचन्द्रं नय मद्गृहम्

ឱ មាតានៃលោក សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង មិនថាតាមវិធីណាក៏ដោយ។ ភទ្រកាលីមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដោយអគ្នេយាស្ត្រ ចូរនាំព្រះរាជា សុចន្ទ្រា មកកាន់គេហដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ។

Verse 50

ममातिप्रियमद्यैव पार्षदो मे भवत्वयम् / वसिष्ठ उवाच इत्युक्तमाकर्ण्य स भार्गवेन्द्रो देव्याः प्रियं कर्तुमथोद्यतो ऽभूत्

ថ្ងៃនេះផ្ទាល់ សូមឲ្យរឿងនេះជាទីពេញព្រះហឫទ័យខ្ញុំយ៉ាងខ្លាំង—ឲ្យគាត់ក្លាយជាបរិវាររបស់ខ្ញុំ។ វសិષ્ઠបាននិយាយថា៖ លឺដូច្នេះ ព្រះឥសីភារគវៈដ៏ប្រសើរ ក៏ត្រៀមខ្លួនធ្វើអ្វីដែលជាទីពេញព្រះហឫទ័យរបស់ទេវី។

Verse 51

प्राणान्नियम्याचमनं च कृत्वा सुचन्द्रमुद्दिश्य च तत्समादधे / अस्त्रं प्रयुक्तं नृपतेर्वधाय रामेण राजन् प्रसभं तदा तत्

ក្រោយពេលគ្រប់គ្រងដង្ហើម និងធ្វើអាចមនៈរួច គាត់បានចង្អុលទៅកាន់សុចន្ទ្រា ហើយត្រៀមអាវុធនោះ; ឱ ព្រះរាជា នៅពេលនោះ រាមបានប្រើអាស្ត្រនោះយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីសម្លាប់ព្រះនរេន្ទ្រ។

Verse 52

दग्ध्वा वपुर्भूतमयं तदीयं निनाय लोकं परदेवतायाः / ततस्तु रामेण कृतप्रणामा सा भद्रकालो जगदादिकर्त्री

ក្រោយពេលដុតរាងកាយដែលកើតពីធាតុរបស់គាត់ នាងបាននាំគាត់ទៅកាន់លោករបស់ទេវតាខ្ពស់បំផុត។ បន្ទាប់មក រាមបានក្រាបថ្វាយបង្គំ—នាងភទ្រកាលីនោះឯង ជាអាទិករត្រីនៃលោកទាំងមូល។

Verse 53

अन्तर्हिताभूदथ जामदग्न्यस्तस्थौ रणेभूपवधाभिकाङ्क्षी

បន្ទាប់មក ជាមទគ្ន្យ (បរាសុរាម) បានលាក់ខ្លួន ហើយឈរមាំមួនក្នុងសមរភូមិ ដោយបំណងបំផ្លាញព្រះមហាក្សត្រ។

Frequently Asked Questions

Rather than a full vamsha list, the chapter preserves a coalition roster: Kārttavīrya (Haihaya) mobilizes kings identified by realms—Vidarbha, Mithilā, Niṣadha, Magadha—plus groups from Kānyakubja, Saurāṣṭra, and Avanti, mapping a Kṣatriya alliance network.

Nāgapāśa is launched; it is countered/cleaved with Gāruḍāstra; later the battlefield’s arrow-net (śarajāla) is dispersed by Vāyavyāstra, and Somadatta is slain with a Rudra-bestowed śūla (rudra-datta śūla).

It functions as historiographic metadata: named rulers and regions are anchored into a time-sequenced narrative of rise and defeat, showing how dynastic power realigns—i.e., Vamsha is expressed through political geography and conflict outcomes.