
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
ជំពូកនេះបង្ហាញតាមការនិទានរបស់វសិષ્ៈ៖ បារាសុរាម បន្ទាប់ពីរាយការណ៍ហេតុការណ៍អស្ចារ្យដែលបានឮក្នុងបរិបទការប្រមាញ់ បានទៅគោរពមុខមហាអរិយៈ អគស្ត្យ (កុម្ភសម្ភវ)។ អគស្ត្យផ្តល់ឧបદેશសម្រាប់សេចក្តីសុខ និងសិទ្ធិរបស់គាត់ ដោយបង្ហាញទីកន្លែងដ៏កម្រខ្លាំង “វិṣṇុបដ” ដែលមានស្នាមជើងព្រះវិṣṇុ។ នៅទីនោះគេនិយាយថា ទន្លេគង្គា កើតចេញពីផ្នែកខាងឆ្វេង/តំបន់ជើងរបស់មហាត្មា ក្នុងជំហានត្រីវិក្រាម ដើម្បីបង្ក្រាបបាលី។ អគស្ត្យកំណត់វិន័យសូត្រស្តវៈទេវីយៈរយៈពេលមួយខែ ជាមួយការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា និងអាហារ ហើយភ្ជាប់ជាមួយការអនុវត្ត “កវច” ដែលបារាសុរាមធ្លាប់ស្ទាត់ ដើម្បីឲ្យក្លាយជាការផ្តល់សិទ្ធិពេញលេញ។ បារាសុរាមអនុវត្តតាម ដំណើរទៅកាន់ទីស្នាមជើងដែលជាទីកំណើតទន្លេ ស្នាក់នៅ និងសូត្រយ៉ាងបន្តបន្ទាប់។ ចុងក្រោយ ហរិពេញព្រះហឫទ័យ និងបង្ហាញដស្សនៈដោយផ្ទាល់៖ ព្រះក្រឹṣṇa ជាអធិបតីចតុរវ្យូហៈ ពាក់មកុដ កុណ្ឌល កៅស្តុភៈ និងពិតវាសៈ បង្ហាញរាងស្រស់ស្អាតមុខជាម្ចាស់។ បារាសុរាមឈរ ក្រាបបង្គំ ហើយសរសើរជាស្តូត្រសម្របសម្រួលនៃការសម្របខ្លួនចំពោះព្រះអម្ចាស់អតីត ដែលព្រះព្រហ្ម និងទេវតាផ្សេងៗសរសើរ—បង្ហាញគំរូថា ភូមិសាស្ត្រពិសិដ្ឋ និងស្តូត្រ-សាធនា ដោយវិន័យ នាំទៅកាន់ការជួបព្រះ។
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३६// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा परशुरामस्तु तदाश्चर्यं महाद्भुतम् / जगाद सर्ववृत्तान्तं मृगयोस्तु यथाश्रुतम्
ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាបុរាណ ដែលវាយុបានប្រកាស ក្នុងមធ្យភាគ អុបោទ្ធាតបាទទីបី ក្នុងភារគវចរិត ជំពូកទី៣៦។ វសិដ្ឋបានមានពាក្យថា—ព្រះបរśុរាមបានឃើញអស្ចារ្យដ៏មហាអស្ចារ្យនោះ ហើយបានប្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូលអំពីក្តាន់ទាំងពីរ តាមដែលបានឮ។
Verse 2
तच्छ्रुत्वा भगवान्साक्षादगस्त्यः कुंभसंभवः / मोदमान उवाचेदं भार्गवं पुरतः स्थितम्
ពេលបានឮដូច្នោះ ព្រះអគស្ត្យៈ អ្នកកើតពីកុម្ភៈ ដែលជាព្រះភគវានដោយផ្ទាល់ ក៏រីករាយ ហើយមានព្រះវាចានេះទៅកាន់ភារគវៈដែលឈរនៅមុខ។
Verse 3
अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कार्याकार्विशारद / हितं वदामि यत्ते ऽद्य तत्कुरुष्व समाहितः
អគស្ត្យៈមានព្រះវាចា—«ឱ រាម មហាភាគ អ្នកឈ្លាសវៃក្នុងអ្វីគួរធ្វើ និងមិនគួរធ្វើ សូមស្តាប់; ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងប្រាប់អំពីអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ដល់អ្នក ចូរធ្វើដោយចិត្តផ្តោត»។
Verse 4
इतो विदूरे सुमहत्स्थानं विष्णोः सुदुर्लभम् / पदानि यत्र दृश्यन्ते न्यस्तानि सुमाहात्मना
ឆ្ងាយពីទីនេះ មានទីស្ថានដ៏អស្ចារ្យ និងកម្ររកបានរបស់ព្រះវិษ្ណុ; នៅទីនោះអាចឃើញស្នាមព្រះបាទដែលមហាត្មានោះបានដាក់ចុះ។
Verse 5
यत्र गङ्गा समुद्भूता वामस्य महात्मनः / पदाग्रात्क्रमतो लोकांस्तद्बलेस्तु विनिग्रहे
នៅទីនោះ ទន្លេគង្គាបានកើតចេញពីចុងព្រះបាទខាងឆ្វេងរបស់មហាត្មានោះ ខណៈព្រះองค์កំពុងជំហានវាស់លោគទាំងឡាយ ដើម្បីទប់ស្កាត់ព្រះបលិ។
Verse 6
तत्र गत्वा स्तवं चेदं मासमैकमनन्यधीः / पठस्व नियमेनैव नियतो नियताशनः
ចូរទៅទីនោះ ហើយអស់រយៈពេលមួយខែ ដោយចិត្តមិនរំខានទៅកន្លែងផ្សេង សូមសូត្រស្តវនេះតាមវិន័យ; ចូររស់ដោយសំយម និងទទួលអាហារដោយកំណត់។
Verse 7
यत्त्वया कवचं पूर्वमभ्यस्तं सिद्धिमिच्छता / शत्रूणां निग्रहार्थाय तच्च ते सिद्धिदं भवेत्
ឱអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិ! កាវចៈ (អាវការពារ) ដែលអ្នកបានហាត់ប្រាណពីមុនដោយបំណងសម្រេចសិទ្ធិ សូមឲ្យវាក្លាយជាអ្នកប្រទានសិទ្ធិដល់អ្នក ដើម្បីបង្ក្រាបសត្រូវទាំងឡាយ។
Verse 8
वसिष्ठ उवाच एव मुक्तो ह्यगस्त्येन रामः शत्रुनिबर्हणः / नमस्कृत्य मुनीं शान्तं निर्जगामाश्रमाद्बहिः
វសិષ્ઠៈបាននិយាយថា—ដូច្នេះ ព្រះរាមៈ អ្នកបំផ្លាញសត្រូវ ត្រូវបានអគស្ត្យៈដោះលែងហើយ បានក្រាបបង្គំមុនីដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ រួចចេញពីអាស្រមទៅខាងក្រៅ។
Verse 9
पुनस्तेनैव मार्गेण संप्राप्तस्तत्र सत्वरम् / यत्रोत्तरात्पदन्यासान्निर्गता स्वर्णदी नृप
ឱព្រះមហាក្សត្រ! គាត់បានត្រឡប់តាមផ្លូវដដែលដោយរហ័ស ទៅដល់កន្លែងដែលទន្លេស្វර්ណទী បានហូរចេញពីការដាក់ជំហានទៅទិសខាងជើង។
Verse 10
तत्र वासं प्रकल्प्यासावकृतव्रणसंयुतः / समभ्यस्यत्स्तवं दिव्यं कृष्मप्रेमामृताभिधम्
នៅទីនោះ គាត់បានរៀបចំទីស្នាក់នៅ; ទោះមានរបួសក៏ដោយ គាត់បានអនុវត្តស្តវៈដ៏ទេវីយ៍ដែលហៅថា «ក្រឹෂ್ಣព្រេមាម្រឹត»។
Verse 11
नित्यं व्रजपतेस्तस्य स्तोत्रं तुष्टो ऽभवद्धरिः / जगाम दर्शनं तस्य जामदग्न्यस्य भूपते
ឱព្រះមហាក្សត្រ! ដោយស្តូត្រប្រចាំថ្ងៃចំពោះវ្រជបតិ នោះ ហរិបានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបានមកប្រទានទស្សនៈដល់ជាមទគ្ន្យៈ (បរឝុរាម)។
Verse 12
चतुर्व्यूहाधिपः साक्षात्कृष्णः कमललोचनः / किरीटंनार्कवर्णेन कुण्डलाभ्यां च राजितः
ព្រះក្រឹស្ណៈ ជាអធិបតីនៃចតុរវ្យូហៈ មានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក; ព្រះមកុដពណ៌ដូចព្រះអាទិត្យ និងក្រវិលគូ បំភ្លឺរុងរឿង។
Verse 13
कौस्तुभोद्भासितोरस्कः पीतवासा धनप्रभः / मुरलीवादनपरः साक्षान्मोहनरूपधृक्
ព្រះអុរៈរុងរឿងដោយមណីកៅស្តុភៈ; ព្រះស្លៀកព្រះវស្ត្រពណ៌លឿង មានពន្លឺដូចទ្រព្យសម្បត្តិ; ព្រះអង្គរីករាយក្នុងការផ្លុំខ្លុយ ជារូបមន្តស្នេហ៍ដោយពិត។
Verse 14
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय जामदग्न्यो मुदान्वितः / प्रणम्य दण्डवद्भमौ तुष्टाव प्रयतो विभुम्
ពេលបានឃើញព្រះអង្គ ជាមទគ្ន្យៈ (បរាសុរាម) ក្រោកឡើងភ្លាមដោយអំណរ; ក្រាបដណ្ដវតលើដី ហើយសរសើរព្រះវិភូដោយចិត្តស្មោះស្ងប់។
Verse 15
परशुराम् उवाच नमो नमः कारणविग्रहाय प्रपन्नपालाय सुरार्त्तिहारिणे / ब्रह्मेशविष्ण्विद्रमुखस्तुताय नतो ऽस्मि नित्यं परमेश्वराय
បរាសុរាមបានពោលថា៖ សូមនមស្ការៗ ដល់ព្រះអង្គ អង្គរូបនៃហេតុដើមទាំងអស់ អ្នកការពារអ្នកស្របចិត្តសម្របខ្លួន អ្នកបំបាត់ទុក្ខរបស់ទេវតា; ព្រះអង្គត្រូវបានសរសើរដោយព្រះព្រហ្មា ព្រះឥស្វរ ព្រះវិស្ណុ និងឥន្ទ្រាជាដើម—ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំជានិច្ចដល់បរមេឥស្វរ។
Verse 16
यं वेदवादैर्विविधप्रकारैर्निर्णेतुमीशानमुखा न शक्नुयुः / तं त्वामनिर्देश्यमचं पुराममनन्तमीडे भव मे दयापरः
សូម្បីតែដោយពាក្យវេទៈជាច្រើនបែប អ៊ីសានៈជាដើមក៏មិនអាចកំណត់ដឹងបាន; ខ្ញុំសរសើរព្រះអង្គ ដែលមិនអាចពណ៌នា អជៈ បុរាណ និងអនន្ត—សូមព្រះអង្គមានមេត្តាចំពោះខ្ញុំ។
Verse 17
यस्त्वेक ईशो निजवाञ्च्छितप्रदो धत्ते तनूर्लोकविहार रक्षणे / नाना विधा देवमनुष्यतिर्यग्यादः सु भूमेर्भरवारणाय
ព្រះអីស្វរតែមួយ អ្នកប្រទានផលតាមព្រះបំណង ទ្រង់យករាងកាយជាច្រើន ដើម្បីលីឡា និងការពារពិភពលោក; ទ្រង់បង្ហាញជាទេវតា មនុស្ស និងសត្វផ្សេងៗ ដើម្បីបន្ធូរភារនៃផែនដី។
Verse 18
तं त्वामहं भक्तजनानुरक्तं विरक्तमत्यन्तमपीन्दिरादिषु / स्वयं समक्षंव्यभिचारदुष्टचित्तास्वपि प्रेमनिबद्धमानसम्
ខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះអង្គ—អ្នកមានព្រះហឫទ័យស្និទ្ធស្នាលចំពោះអ្នកភក្តិ ប៉ុន្តែមានវៃរាគ្យយ៉ាងខ្លាំងសូម្បីចំពោះឥន្ទិរា (លក្ខ្មី) និងសម្បត្តិទាំងឡាយ; ហើយទោះបីទ្រង់ស្ថិតនៅមុខផ្ទាល់ ក៏ព្រះហឫទ័យនៅតែចងដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ សូម្បីចំពោះចិត្តដែលខូចដោយការប្រព្រឹត្តខុស។
Verse 19
यं वै प्रसन्ना असुराः सुरा नराः सकिन्नरास्तिर्यकेयोनयो ऽपि हि / गताः स्वरूपं निखलं विहाय ते देहस्त्र्यपत्यार्थममत्वमीश्वर
ឱ ព្រះអីស្វរ! ពេលព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ អសុរ ទេវតា មនុស្ស គិន្នរ និងសត្វក្នុងយោនិតិរយកផង ក៏បោះបង់សភាពដើមទាំងមូល ហើយមកសុំជ្រក; ប៉ុន្តែដោយសាររាងកាយ ភរិយា និងកូនចៅ ពួកគេជាប់ក្នុងអារម្មណ៍ “របស់ខ្ញុំ” (មមត្វ)។
Verse 20
तं देवदेवं भजतामभीप्सितप्रदं निरीहं गुणवर्जितं च / अचिन्त्यमव्यक्तमघौघनाशनं प्राप्तो ऽरणं प्रेमनिधानमादरात्
ចូរទៅដល់ព្រះទេវទេវនោះដោយការគោរពជាជម្រក—អ្នកប្រទានផលដែលប្រាថ្នាដល់អ្នកបូជា មិនមានបំណងផ្ទាល់ និងលើសពីគុណៈ; អចិន្ត្យ អវ្យក្ត បំផ្លាញកងបាប និងជាគំនរទ្រព្យនៃសេចក្តីស្រឡាញ់។
Verse 21
तपन्ति तापैर्विविधैः स्वदेहमन्ये तु यज्ञैर्विविधैर्यजन्ति / स्वप्ने ऽपि ते रूपमलौकिकंविभो पश्यन्ति नैवार्थनिबद्धवासनाः
មនុស្សខ្លះធ្វើតបៈនានា ដើម្បីធ្វើឲ្យរាងកាយរបស់ខ្លួនក្តៅគគុក; ខ្លះទៀតបូជាដោយយជ្ញៈជាច្រើនប្រភេទ។ ឱ វិភូ! អ្នកដែលមិនចងវាសនាចិត្តជាប់នឹងទ្រព្យសម្បត្តិ សូម្បីក្នុងសុបិនក៏ឃើញរូបអលൗកិករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 22
ये वै त्वदीयं चरणं भवश्रमान्निर्विण्मचित्ता विधिवत्स्मरन्ति / नमन्ति भक्त्याथ समर्चयन्ति वै परस्परं संसदि वर्णयन्ति
អ្នកដែលនឿយហត់ពីការលំបាកនៃសំសារា ហើយមានចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ តាមពិធីសាស្ត្ររំលឹកដល់ព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ក្រាបដោយភក្តី និងបូជា នៅក្នុងសភា ពួកគេប្រាប់គ្នាអំពីមហិមារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 23
तेनैकजन्मोद्भवपङ्कभेदनप्रसक्तचित्ता भवतोंऽघ्रिपद्मे / तरन्ति चान्यानपि तारयन्ति हि भवौषधं नाम सुधा तवेश
ដោយហេតុនោះ ចិត្តរបស់ពួកគេជាប់ពាក់ក្នុងការបំបែកល្បាប់កខ្វក់នៃបាបដែលកើតក្នុងជីវិតតែមួយ ហើយស្ថិតនៅលើផ្កាឈូកនៃព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ; ពួកគេឆ្លងផុត ហើយជួយឲ្យអ្នកដទៃឆ្លងផុតផង ដ្បិត ហេ ព្រះអីសា ព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គជាឱសថនៃជំងឺសំសារា ដូចអម្រឹត។
Verse 24
अहं प्रभो कामनिबद्धचित्तो भवन्तमार्यं विविधप्रयत्नैः / आराधयं नाथ भवानभिज्ञः किं ते ह विज्ञाप्यमिहास्ति लोके
ឱ ព្រះអម្ចាស់ ចិត្តខ្ញុំត្រូវបានចងដោយក្តីប្រាថ្នា; ទោះខ្ញុំខិតខំជាច្រើនយ៉ាង ក៏មិនអាចបូជាព្រះអង្គបានត្រឹមត្រូវទេ។ ឱ នាថា ព្រះអង្គជាសព្វជ្ញា—នៅលោកនេះ ខ្ញុំនឹងទូលសុំអ្វីទៀត?
Verse 25
वसिष्ठ उवाच इत्येवं जामदग्न्यं तु स्तुवन्तं प्रणतं पुरः / उवाचागाधया वाचा मोहयन्निव मायया
វសិષ્ઠបាននិយាយថា—ឃើញជាមដគ្ន្យៈកំពុងសរសើរ និងក្រាបនៅមុខ គាត់បាននិយាយដោយពាក្យអស្ចារ្យជ្រាលជ្រៅ មិនអាចវាស់បាន ដូចជាកំពុងមោហិតដោយមាយា។
Verse 26
कृष्ण उवाच हन्त राम महाभाग सिद्धं ते कार्यमुत्तमम् / कवचस्य स्तवस्यापि प्रभावादवधारय
ក្រឹស្ណបានមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ រាម មហាភាគ កិច្ចការល្អឥតខ្ចោះរបស់អ្នកបានសម្រេចហើយ។ ចូរយល់ដឹង និងទទួលស្គាល់អานุភាពនៃស្តវៈ-កវចនេះផង។
Verse 27
हत्वा तं कार्त्तवीर्यं हि राजानं दृप्तमानसम् / साधयित्वा पितुर्वैरं कुरु निःक्षत्रियां महीम्
ក្រោយពេលសម្លាប់ព្រះរាជា ការត្តវីរ្យៈ ដែលមានចិត្តអួតអាង ចូរបំពេញការសងសឹកវេររបស់ឪពុក ហើយធ្វើឲ្យផែនដីនេះគ្មានក្សត្រិយៈ។
Verse 28
मम चक्रावतारो हि कार्त्तवीर्यो धरातले / कृतकार्यो द्विजश्रेष्ट तं समापय मानद
ការត្តវីរ្យៈលើផែនដីនេះ គឺជាអវតារនៃចក្ររបស់ខ្ញុំ; ឱ ទ្វិជស្រេឋ, កិច្ចការរបស់គាត់បានសម្រេចហើយ—ឱ អ្នកផ្តល់កិត្តិយស ចូរបញ្ចប់គាត់។
Verse 29
अद्य प्रभृति लोके ऽस्मिन्नंशावेशेन मे भवान् / चरिष्यति यथा कालं कर्त्ता हर्त्ता स्वयं प्रभुः
ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ ក្នុងលោកនេះ អ្នកនឹងដើរតាមកាល ដោយការចូលស្ថិតនៃភាគរបស់ខ្ញុំ (អಂಶាវેશ) ជាអ្នកបង្កើតកិច្ច និងអ្នកដកហូត ដូចព្រះអម្ចាស់ផ្ទាល់។
Verse 30
चतुर्विशे युगे वत्स त्रेतायां रघुवंशजः / रामो नाम भविष्यामि चतुर्व्यूहः सनातनः
ឱ កូនអើយ នៅយុគទី២៤ ក្នុងត្រេតាយុគ ខ្ញុំនឹងកើតជាវង្សរឃុ មាននាមថា «រាម» ក្នុងសភាពចតុរវ្យូហៈដ៏សនាតន។
Verse 31
कौसल्यानन्दजनको राज्ञो दशरथादहम् / तदा कौशिकयज्ञं तु साधयित्वा सलक्ष्मणः
ខ្ញុំនឹងកើតពីព្រះរាជា ទសរថៈ ក្លាយជាមូលហេតុនៃសេចក្តីរីករាយរបស់ កៅសល្យា; បន្ទាប់មក ជាមួយលក្ខ្មណៈ ខ្ញុំនឹងធ្វើយជ្ញរបស់ កៅសិកៈ ឲ្យសម្រេច។
Verse 32
गमिष्यामि महाभाग जनकस्य पुर महत् / तत्रेशचापं निर्भज्य परिणीय विदेहजाम्
ឱ មហាភាគ! ខ្ញុំនឹងទៅកាន់នគរធំរបស់ព្រះជនក; នៅទីនោះខ្ញុំនឹងបំបាក់ធ្នូព្រះសិវៈ ហើយអភិសេកជាមួយសីតា កូនស្រីវិទេហៈ។
Verse 33
तदा यास्यन्नयोध्यां ते हरिष्ये तेज उन्मदम् / वसिष्ठ उवाच कृष्ण एवं समदिश्य जामदग्न्यं तपोनिधिम् / पश्यतोंऽतर्दधे तत्र रामस्य मुमहात्मनः
ពេលដែលអ្នកកំពុងទៅអយោធ្យា ខ្ញុំនឹងដកហូតពន្លឺដ៏រំភើបឆ្កួតរបស់អ្នក។ វសិដ្ឋៈបាននិយាយថា—ឱ ក្រឹស្ណ! ដោយបានណែនាំជាមដគ្ន្យៈ អ្នកសម្បូរតបៈ ដូច្នេះហើយ គាត់បានអន្តរធានទៅនៅទីនោះ ខណៈមហាត្មរាមកំពុងមើល។
Agastya prescribes going to the rare Viṣṇu-site marked by divine footprints and performing a month-long, rule-bound recitation of a divine stava with controlled conduct and diet, presented as siddhi-producing and complementary to Paraśurāma’s earlier kavaca practice.
It maps a cosmological event onto a physical locus: Viṣṇu’s Trivikrama stride (used to subdue Bali) leaves footprints that become a tīrtha, and Gaṅgā is said to arise there—turning mythic time into navigable devotional space.
The epithet frames the appearing deity as the supreme organizer of the fourfold emanational theology (vyūha) associated with Vaiṣṇava metaphysics; the darśana functions as the narrative proof-of-result (phala) for disciplined stotra-sādhanā and surrender.