Adhyaya 10
Anushanga PadaAdhyaya 10118 Verses

Adhyaya 10

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

អធ្យាយនេះជាព្រះបន្ទូលបង្រៀនរបស់ព្រះព្រហស្បតិ៍ អំពីក្រុមបិត្រ (Pitṛgaṇa) ដែលគោរពនៅស្វರ್ಗៈ ដោយបែងចែកជា មូរត (មានរូប) និង អមូរត (គ្មានរូប) ហើយសន្យាបញ្ជីលោកៈ របៀបបង្ហាញ (វិសರ್ಗ) និងសាច់ញាតិ (កូនស្រី កូនចៅ)។ សំតានកលោកៈ ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាទីស្ថាននៃបិត្រ​អមូរតភ្លឺរលោង ជាបុត្រព្រះប្រជាបតិ និងពាក់ព័ន្ធនឹង វិរាជ (វೈរាជ)។ បន្ទាប់មកបង្ហាញវដ្តពិធី-កោសមិក៖ ស្រាទ្ធៈបំប៉នបិត្រ បិត្រដែលបានបំប៉នបង្កើនសោមៈ ហើយសោមៈបង្កើនឡើងវិញធ្វើឲ្យលោកៈទាំងឡាយរស់រវើក។ រឿងបន្តទៅកាន់មេណា កូនស្រីកើតពីចិត្តដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបិត្រ ការភ្ជាប់នាងជាមួយហិមវត និងកូនភ្នំដូចជា ម៉ៃណាក ក្រាញ្ច។ កូនស្រីបី—អបរណា ឯកបរណា ឯកបាដលា—អនុវត្តតបស្យា ដោយរស់លើស្លឹកតែមួយ ឬផ្កាបាដលាតែមួយ និងអត់អាហារ; ដោយពាក្យមាតា នាងអបរណាត្រូវបានហៅថា ឧមា បង្ហាញថាតបស្យាជាថាមពលបង្កើត និងគាំទ្រពិភពលោកដរាបណាផែនដីនៅស្ថិត។

Shlokas

Verse 1

एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे पितृकल्पो नाम नवमो ऽध्यायः // ९// बृहस्पतिरुवाच सप्तैते जयतां श्रेष्ठाः स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः / चत्वारो मुर्त्तिमन्तश्च त्रयस्तेषाममूर्त्तयः

ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាបុរាណ ដែលវាយុបានពោល នៅភាគមធ្យម ក្នុងឧបោទ្ធាតបាទទីបី ជំពូកទី៩ មាននាមថា ‘បិត្ឫកល្ប’। ព្រះបೃហស្បតិ បានមានពាក្យថា—នៅសួគ៌ បិត្ឫគណទាំង៧នេះ ត្រូវបានចងចាំថាជាអ្នកឈ្នះដ៏ប្រសើរ; ក្នុងនោះ ៤ មានរូប និង ៣ អមូរត (គ្មានរូប)។

Verse 2

तेषां लोकान्विसर्गं च कीर्त्तयिष्ये निबोधत / यावै दुहितरस्तेषां दौहित्राश्चेव ये स्मृताः

ខ្ញុំនឹងសរសើរ និងពណ៌នាពីការបញ្ចេញកំណើត និងការពង្រីកនៃលោកទាំងឡាយរបស់ពួកគេ—សូមស្តាប់។ ចំនួនកូនស្រីរបស់ពួកគេ និងចៅតាមខ្សែបុត្រីដែលបានរំលឹកក្នុងស្ម្រឹតិ។

Verse 3

लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः

មានលោកដែលហៅថា ‘សន្តានក’ ដែលក្រុមបិត្រឹភ្លឺរលោង មិនមានរូប ស្ថិតនៅទីនោះ; ពួកគេជាបុត្ររបស់ប្រជាបតិ។

Verse 4

विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः / एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः

ឱ ទ្វិជដ៏ប្រសើរ! អ្នកទាំងនេះដែលស្ថិតក្រោមវិរាជ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ‘វೈរាជ’។ ឱ កូនអើយ! ពួកគេជាបិត្រឹ ដែលបង្កើន និងលើកស្ទួយយោគទាំងឡាយ។

Verse 5

अप्याययन्ति ये नित्यं योगायोगबलेन तु / श्राद्धैराप्यायितास्ते वै सोममाप्याययन्ति च

អ្នកដែលបំពេញ និងបំប៉នជានិច្ចដោយកម្លាំងយោគ និងអយោគ; ពេលពួកគេបានត្រេកអរ​ដោយពិធីស្រាទ្ធហើយ ក៏ធ្វើឲ្យសោមក៏ត្រេកអរផងដែរ។

Verse 6

आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत / एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः

បន្ទាប់មក សោមដែលបានត្រេកអរ ក៏ធ្វើឲ្យលោកទាំងឡាយត្រេកអរផងដែរ។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានកូនស្រីកើតពីចិត្តឈ្មោះ ‘មេនា’ ជាកូនស្រីរបស់មហាគិរី។

Verse 7

पत्नी हिमवतः पुत्रो यस्या मैनाक उच्यते / पर्वतप्रवरः सो ऽथ क्रैञ्चश्चास्य गिरेः सुतः

ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះមហេសីនៃហិមវត ដែលគេហៅថា «មៃនាក» គឺជាព្រះភ្នំឧត្តម; ហើយកូនប្រុសនៃភ្នំនោះទៀតមាននាម «ក្រៃញ្ច»។

Verse 8

तिस्रः कन्यास्तु मेनायां जनयामास शैलाराट् / अपर्णामेकपर्णां च तृतीयामेकपाटलाम्

ក្នុងព្រះនាងមេនា ព្រះរាជានៃភ្នំបានបង្កើតកូនស្រីបីនាក់—អបរណា, ឯកបរណា, និងទីបី ឯកបាតលា។

Verse 9

न्यग्रोधमे कपर्णा तु पाठलं त्वेकपाटला / आशिते द्वे अपर्णा तु ह्यनिकेता तपो ऽचरत्

ឯកបរណា យកន្យគ្រូធជាអាហារ; ឯកបាតលា យកផ្កាបាតលា។ តែអបរណា បោះបង់ទាំងពីរ ហើយធ្វើតបៈដោយគ្មានទីពឹង។

Verse 10

शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः / आहारमेकपर्णेन ह्येकपर्णा समाचरत्

ឯកបរណា បានបំពេញតបៈរយៈពេលមួយសែនឆ្នាំ ដែលលំបាកសូម្បីតែសម្រាប់ទេវ និងទានវ; ហើយនាងរស់ដោយអាហារត្រឹមតែស្លឹកមួយ។

Verse 11

पाटलेनैव चैकेन व्यदधादेकपाटला / पूर्णे वर्षसहस्रे द्वे चाहारं वै प्रजक्रतुः

ឯកបាតលា រស់ដោយផ្កាបាតលាតែមួយ; ហើយពេលគ្រប់ពីរពាន់ឆ្នាំ នាងទាំងពីរបានបោះបង់សូម្បីតែអាហារ។

Verse 12

एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यभाषत / निषेधयन्ती सोमेति मातृस्रेहेन दुःखिता

នៅទីនោះ ក្មេងស្រីម្នាក់អត់អាហារ; ម្តាយបាននិយាយទៅនាង—ដោយទុក្ខព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់មាតា ហាមឃាត់ហើយហៅថា «សោមេ!»។

Verse 13

सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी / उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता

ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ទេវីដែលអនុវត្តតបៈដ៏លំបាក នោះត្រូវបានហៅថា «អបរណា»; ហើយមហាភាគីនោះល្បីលើលោកទាំងបីក្នុងនាម «ឧមា» ផងដែរ។

Verse 14

तथैव नाम्ना तेनासौ निरुक्तोक्तेन कर्मणा / एतत्तु त्रिकुमारीकं जगत्स्थावरजङ्ग मम्

ដោយសារកម្មនោះ ដូចដែលនិរុក្តបានពន្យល់ នាងបានទទួលនាមនោះដដែល។ ប្រសঙ্গ «ត្រីកុមារី» នេះល្បីទូទាំងលោក ទាំងសត្វចល័ត និងអចល។

Verse 15

एतासां तपसा सृष्टं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति / तपःशरीरास्ताः सर्वास्थिस्रो योगबलान्विताः

អ្វីដែលបានបង្កើតដោយតបៈរបស់កុមារីទាំងនេះ នឹងស្ថិតស្ថេរត្រឹមតែពេលដែលផែនដីនៅតែទ្រទ្រង់។ ពួកនាងទាំងអស់មានតបៈជារូបកាយ សល់តែឆ្អឹង និងពោរពេញដោយកម្លាំងយោគៈ។

Verse 16

सर्वास्ताः सुमहाभागाः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश्चैवोर्ध्वरेतसः

ពួកនាងទាំងអស់ជាមហាភាគីយ៉ាងខ្លាំង ទាំងអស់មានយុវវ័យមាំមួន; ទាំងអស់ជាអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្ម (ព្រះធម៌) ហើយទាំងអស់ជាអ្នកសំយម «ឧរធ្វរេតស»។

Verse 17

उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी / महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता

ក្នុងចំណោមនាងទាំងនោះ អុមា​ជា​អ្នកល្អឥតខ្ចោះ និងប្រសើរបំផុត មានពណ៌សម្បុរល្អ; ប្រកបដោយកម្លាំងមហាយោគៈ នាងបានចូលទៅបម្រើព្រះមហាទេវ។

Verse 18

दत्तकश्चोशान्स्तस्याः पुत्रो वै भृगुनन्दनः / असितस्यैकपर्णा तु पत्नी साध्वी पतिव्रता

ព្រះបុត្រារបស់នាង គឺ ឧសាន (សុក្ររ) អ្នកជាទីស្រឡាញ់នៃភ្រឹគុ ត្រូវបានគេហៅថា «ទត្តក»; រីឯ ឯកបර්ណា ជាភរិយារបស់ អសិតា ជាស្ត្រីសុចរិត និងស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី។

Verse 19

दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते / देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता

ហិមវានបានប្រគល់នាងឲ្យដល់យោគាចារ្យដ៏ប្រាជ្ញានោះ; ហើយនាងដែលពោរពេញដោយជ្ញាន បានប្រសូត្រ «ទេវល» អ្នកតាំងចិត្តនៅក្នុងព្រះព្រហ្ម។

Verse 20

या वै तासां कुमारीणां तृतीया चैकपाटला / पुत्रं शतशलाकस्य जैगीषव्यमुपस्थिता

ក្នុងចំណោមកុមារីទាំងនោះ នាងទីបីគឺ ឯកបាតឡា; នាងបានចូលទៅស្និទ្ធស្នាលបម្រើ ជៃគីษវ្យៈ កូនប្រុសរបស់ សតសលាក។

Verse 21

तस्यापि शङ्खलिशितौ स्मृतौ पुत्रावयोनिजौ / इत्येता वै महाभागाः कन्या हिमवतः शुभाः

គាត់ក៏មានកូនប្រុសពីរនាក់ដែលគេរំលឹកថា កើតដោយមិនអាស្រ័យលើគភ៌ គឺ សង្គ្ខលិ និង សិត; ដូច្នេះហើយ នេះជាកូនស្រីដ៏មង្គល និងមានភាគ្យធំរបស់ ហិមវាន។

Verse 22

रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते / अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ

រុទ្រានី នាងជាអ្នកប្រសើរបំផុត; ដោយគុណធម៌របស់នាង នាងកាន់តែលេចធ្លោ។ នៅពេលនោះ ចិត្តរបស់អុមា និងសង្គរ ពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក។

Verse 23

श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा / ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा

ពេលដឹងពីការឱបក្រសោបយ៉ាងជិតស្និទ្ធរបស់ពួកគេទាំងពីរ វ្រឹត្រហា (ឥន្ទ្រ) ក៏ព្រួយបារម្ភពិតប្រាកដ; ព្រោះពួកគេទាំងពីរមានអំណាចនៃការរួមស្នេហា ហើយគាត់ខ្លាចការកើតមានកូនចៅ។

Verse 24

तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः / अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन

ហវ្យវាហនៈ (អគ្គី) ដែលឥន្ទ្របញ្ជូន បានទៅជិតពួកគេទាំងពីរ។ (ឥន្ទ្រប្រាប់ថា) «ឱ ហុតាសនៈ សូមធ្វើឧបសគ្គដល់រតិរបស់ពួកគេ ដោយមិនពន្យាពេល»។

Verse 25

सर्वत्र गत एव त्वं न दोषो विद्यते तव / इत्येवमुक्ते तु तदा वह्निना च तथा कृतम्

អ្នកអាចទៅបានគ្រប់ទី; មិនមានកំហុសណាមួយលើអ្នកទេ។ ពេលនិយាយដូច្នេះហើយ នៅពេលនោះ វហ្និ (អគ្គី) ក៏បានធ្វើតាមនោះ។

Verse 26

उमां देवः समुत्सृज्य शुक्रं भूमौ व्यसर्जयत् / ततो रुषितया सद्यः शप्तो ऽग्निरुमया तया

ព្រះទេវ (សង្គរ) បានបំបែកពីអុមា ហើយបានបញ្ចេញសុក្រៈរបស់ព្រះអង្គទៅលើដី។ បន្ទាប់មក អុមាដែលខឹង ក៏សាបអគ្គីភ្លាមៗ។

Verse 27

इदं चोक्तवती वह्निं रोषगद्गदया गिरा / यस्मान्नाववितृप्ताभ्यां रतिविघ्नं हुताशन

នាងបាននិយាយទៅកាន់អគ្គិដោយសំឡេងញ័រពីកំហឹងថា «ឱ ហុតាសនៈ! ពេលយើងទាំងពីរនៅមិនទាន់ពេញចិត្ត អ្នកបានរារាំងរតិ»

Verse 28

कृतवानस्य कर्त्तव्यं तस्मात्त्वमसि दुर्मतिः / यदेवं विगतं गर्भं रौद्रं शुक्रं महाप्रभम्

អ្នកបានធ្វើអ្វីដែលគួរធ្វើហើយ; ដូច្នេះអ្នកជាមនុស្សគំនិតអាក្រក់—ព្រោះសុក្រ​ដ៏រោទ្រ និងមានពន្លឺមហិមា​នោះ បានធ្លាក់ចេញពីគភ៌។

Verse 29

गर्भे त्वं धारयस्वैवमेषा ते दण्डधारणा / स शापदोषाद्रुद्राण्या अन्तर्गर्भो हुताशनः

ដូច្នេះ អ្នកត្រូវកាន់ទុកវានៅក្នុងគភ៌—នេះជាទណ្ឌកម្មសម្រាប់អ្នក។ ដោយកំហុសនៃពាក្យសាបរបស់រុទ្រាណី ហុតាសនៈបានក្លាយជាមានគភ៌នៅខាងក្នុង។

Verse 30

बहून्वर्षगणान्गर्भं धारयामास वै द्विज / स गङ्गामभिगम्याह श्रूयतां सरिदुत्तमे

ឱ ទ្វិជៈ! គាត់បានកាន់គភ៌នោះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកគាត់បានទៅជិតទន្លេគង្គា ហើយនិយាយថា «សូមស្តាប់ ឱ ទន្លេដ៏ប្រសើរបំផុត»

Verse 31

सुमहान्परिखेदो मे जायते गर्भधारणात् / मद्धितार्थ मथो गर्भमिमं धारय निम्नगे

ដោយសារការកាន់គភ៌នេះ ខ្ញុំទទួលទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង។ ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ខ្ញុំ ឱ និម្នគេ (អ្នកហូរទាប) សូមកាន់គភ៌នេះទៅ។

Verse 32

मत्प्रसादाच्च तनयो वरदस्ते भविष्यति / तथेत्युक्त्वा तदा सा तु संप्रत्दृष्टा महानदी

ដោយព្រះគុណរបស់យើង អ្នកនឹងមានកូនប្រុសជាអ្នកប្រទានពរ។ នាងនិយាយថា «តថាស্তু» ហើយនៅពេលនោះ មហានទី (គង្គា) ក៏បង្ហាញខ្លួនចំពោះមុខ។

Verse 33

तं गर्भं धारयामास दह्यमानेन चेतसा / सापि कृच्छ्रेण महता खिद्यमाना महानदी

នាងកាន់កាប់គភ៌នោះដោយចិត្តដូចកំពុងឆេះ; មហានទីក៏ទទួលទុក្ខដោយការលំបាកដ៏ធំ ហើយអស់កម្លាំង។

Verse 34

प्रकृष्टं व्यसृजद्गर्भं दीप्यमान मिवानलम् / रुद्राग्निगङ्गातनयस्तत्र जातो ऽरुणप्रभः

នាងបានបញ្ចេញគភ៌ដ៏ប្រសើរនោះ ដែលភ្លឺចែងចាំងដូចភ្លើង។ នៅទីនោះ អរុណប្រភា កូនប្រុសនៃ រុទ្រ-អគ្គនី-គង្គា បានកើតឡើង។

Verse 35

आदित्यशतसंकाशो महातेजाः प्रतापवान् / तस्मिञ्जाते महाभागे कुमारे जाह्नवीसुते

គាត់ភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យមួយរយ មានតេជៈដ៏ធំ និងអំណាចក្លាហាន។ ពេលកុមារដ៏មានភាគ្យធំនោះ ដែលជាកូនប្រុសនៃ ជាហ្នវី (គង្គា) កើតឡើង,

Verse 36

विमानयानैराकाशं पतत्र्रिभिरिवावृतम् / देवदुन्दुभयो नेदुराकाशे मधुरस्वनाः

ដោយយានវិមាន អាកាសដូចជាត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយបក្សី។ នៅលើមេឃ ស្គរទេវតាបន្លឺឡើងដោយសំឡេងផ្អែមល្ហែម។

Verse 37

मुमुचुः पुष्पवर्षं च खेचराः सिद्धचारणाः / जगुर्गन्धर्वमुख्याश्च सर्वशस्तत्र तत्र ह

ពួកខេចរៈ សិទ្ធៈ និងចារណៈ បានបញ្ចេញភ្លៀងផ្កា។ ពួកគន្ធព្វមុខ្យក៏ច្រៀងនៅទីនោះទីនេះគ្រប់ទិស។

Verse 38

यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किन्नराश्चैव सर्वशः / महानागसहस्राणि प्रवराश्च पतत्र्रिणः

ពួកយក្ខៈ វិទ្យាធរៈ សិទ្ធៈ និងកិន្នរៈ បានមកប្រមូលផ្តុំពីគ្រប់ទិស។ មានមហានាគរាប់ពាន់ និងបក្សីដ៏ប្រសើរផងដែរ។

Verse 39

उपतस्थुर्महाभागमाग्नेयं शङ्करात्मजम् / प्रभावेण हतास्तेन दैत्यवानरराक्षसाः

ពួកគេបានចូលទៅបម្រើព្រះអង្គដ៏មានភាគធំ អ្នកកើតពីអគ្គិ និងជាព្រះបុត្ររបស់សង្ករៈ។ ដោយអานุភាពរបស់ព្រះអង្គ ដៃត្យ វានរ និងរាក្សស ត្រូវបានបំផ្លាញ។

Verse 40

स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः / अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्

ព្រះអង្គដែលកើតពីអគ្គិនោះ ត្រូវបានភរិយានៃសប្តរឥសីទាំងឡាយឃើញពីចម្ងាយ ខណៈពួកនាងចេញទៅសម្រាប់ពិធីអភិសេក—លើកលែងតែអរុន្ធតី។

Verse 41

ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः

ព្រះអម្ចាស់នោះ ត្រូវបានពួកនាងព័ទ្ធជុំវិញ ដូចព្រះអាទិត្យក្មេង ស្រស់ភ្លឺ និងមានសភាពរោទ្ររឹងមាំ។ ពួកនាងស្រឡាញ់ព្រះអង្គយ៉ាងខ្លាំង ដូចជាមាតារបស់ខ្លួនឯង។

Verse 42

युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः / षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः

ព្រះបុត្រានៃជាហ្នវី ប្រាថ្នាឲ្យទេវីទាំងអស់អាចអង្គុយអុបអារក្សព្រះអង្គក្នុងពេលតែមួយ ដូច្នេះបានបង្កើតមុខប្រាំមួយដ៏រុងរឿង; ហេតុនេះទើបគេរំលឹកព្រះនាមថា «Ṣaṇmukha»។

Verse 43

तेन जातेन महाता देवानामसहिष्णवः / स्कन्दिता दानवगणास्तस्मात्स्कन्दः प्रतापवान्

ដោយការប្រសូត្ររបស់មហាបុរសនោះ ពួកដានវៈដែលមិនអាចអត់ទ្រាំចំពោះទេវតា ត្រូវបានបណ្តេញឲ្យរអិលថយ និងខ្ចាត់ខ្ចាយ; ហេតុនេះព្រះអង្គមានព្រះនាមថា «Skanda» ដ៏មានព្រះតេជៈ។

Verse 44

कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः / कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः

ព្រោះព្រះទេវបុរាណនោះត្រូវបានក្រឹត្តិកាទាំងឡាយចិញ្ចឹមបីបាច់ និងបង្កើនកម្លាំង ទើបព្រះអង្គល្បីថា «Kārttikeya»—អ្នកបំផ្លាញអសុរ។

Verse 45

जृंभतस्तस्य दैत्यारेर्ज्वाला मालाकुला तदा / मुखाद्विनिर्गता तस्य स्वशक्तिरपराजिता

ពេលសត្រូវនៃពួកដៃត្យៈនោះបើកមាត់ជ្រំភ៍ ព្រះជ្វាលាដូចខ្សែមាលាបានផ្ទុះឡើង; ពីមាត់ព្រះអង្គបានចេញមកនូវ «Śakti» របស់ព្រះអង្គឯង ដែលមិនអាចឈ្នះបាន។

Verse 46

क्रीडार्थं चैव स्कन्दस्य विष्णुना प्रभविष्णुना / गरुडादतिसृष्टौ हि पक्षिणौ द्वौ प्रभद्रकौ

សម្រាប់ការកម្សាន្តរបស់ស្កន្ទ ព្រះវិṣṇu អ្នកមានអานุភាព បានបង្កើតបក្សីពីរឈ្មោះ «Prabhadraka» ដែលលើសលប់សូម្បីតែគរុឌ។

Verse 47

मयूरः कुक्कुटश्चैव पताका चैव वायुना / यस्य दत्ता सरस्वत्या महावीणा महास्वना

ក្ងោក មាន់ និងទង់ដែលព្រះវាយុប្រទាន; ហើយមហាវីណាសំឡេងដ៏អស្ចារ្យដែលព្រះសរស្វតីប្រទាន—ជារបស់ទ្រង់។

Verse 48

अजः स्वयंभुवा दत्तो मेषो दत्तश्च शंभुना / मायाविहरणे विप्र गिरौ क्रैञ्चे निपातिते

ព្រះស្វយಂಭូប្រទានពពែ និងព្រះសಂಭុប្រទានចៀមឈ្មោល; ឱ ព្រាហ្មណ៍ ក្នុងល្បែងមាយា លើភ្នំក្រៃញ្ច (វា) ត្រូវបានទម្លាក់ចុះ។

Verse 49

तारके चासुरवरे समुदीर्णे निपातिते / सेंद्रोपेन्द्रैर्महाभागैर्देवैरग्निसुतः प्रभुः

ពេលតារក អសុរល្អឥតខ្ចោះ កើតឡើងក្រឡុកហើយត្រូវបានផ្តួល; ព្រះទេវតាមហាបុណ្យជាមួយឥន្ទ្រ និងឧបេន្ទ្រ បានលើកតម្កើងព្រះអម្ចាស់ ព្រះបុត្រានៃអគ្គិ។

Verse 50

सेनापत्येन दैत्यारिरभिषिक्तः प्रतापवान् / देवसेनापतिस्त्वेष पठ्यते सुरनायकः

អ្នកប្រឆាំងដៃត្យដ៏មានព្រះតេជៈ ត្រូវបានអភិសេកជាមេបញ្ជាការ; ទ្រង់នេះហៅថា ទេវសេនាបតី មេដឹកនាំសុរៈ។

Verse 51

देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः / प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि

ស្កន្ទៈ អ្នកបំបាក់សត្រូវនៃទេវតា ជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់; ទ្រង់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញ និងបម្រើដោយព្រមថៈជាច្រើន និងក្រុមភូតផងដែរ។

Verse 52

मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः / लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः

បន្ទាប់មក មានលោកទាំងឡាយឈ្មោះ «សោមបដា» ជាមួយក្រុមមាត្រឹកាជាច្រើន និងក្រុមវិនាយកៈ; នៅទីនោះកូនៗរបស់មរីចិរស់នៅ។

Verse 53

तत्र ते दिवि वर्त्तन्ते देवास्तान्पूजयन्त्युत / श्रुता बर्हिषदो नाम पितरः सोमपास्तु ते

នៅទីនោះ ពួកគេរស់នៅលើស្ថានសួគ៌ ហើយទេវតាក៏គោរពបូជាពួកគេផងដែរ។ បិតೃដែលល្បីថា «បរហិષដ» គឺជាអ្នកផឹកសោម។

Verse 54

एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा / अच्छौदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थिता

កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ គឺទន្លេឈ្មោះ «អច្ឆោដា»; ស្រះទិព្វដែលនាងកើតចេញមក មានឈ្មោះ «អច្ឆៅដ»។

Verse 55

तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन / संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती

ដូច្នេះដែរ បិតೃវិតរ​ទាំងនោះមិនដែលឃើញនាងពីមុនឡើយ; កូនស្រីកើតពីចិត្តនោះមិនស្គាល់បិតૃរបស់ខ្លួនទេ។

Verse 56

सा त्वन्यं पितरं वव्रे तानतिक्रम्य वै पितॄन् / अमावसुमिति ख्यातमैलपुत्रं नभश्चरम्

នាងបានលើសលប់បិតૃទាំងនោះ ហើយជ្រើសរើសបិតាផ្សេងទៀត គឺ «អមាវសុ» ដែលល្បីឈ្មោះ ជាបុត្ររបស់ អៃលៈ អ្នកដើរលើមេឃ។

Verse 57

अद्रिकाप्सरसा युक्तं विमानाधिष्ठितं दिवि / सा तेन व्यभिचारेण गगने नाप्रजारिणी

នាងនៅរួមជាមួយអប្សរា អទ្រិកា ហើយអធិស្ឋិតលើវិមាននៅស្ថានសួគ៌; ប៉ុន្តែដោយអំពើលួចលាក់នោះ សូម្បីនៅលើមេឃក៏នាងមិនបានមានកូនទេ។

Verse 58

पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह / त्रीण्यवश्यद्विमानानि पतन्ती सा दिवश्च्युता

នាងបានអង្វរទៅកាន់បិត្រឹផ្សេងទៀត ហើយដោយយោគៈខូចខាត នាងក៏ធ្លាក់ចុះ; ពេលធ្លាក់ពីស្ថានសួគ៌ នាងបានបង្ខំឲ្យវិមានបីគ្រឿងស្ថិតក្រោមអំណាច។

Verse 59

त्रसरेणुप्रमाणानि तेषु चावस्थितान्पितॄन् / सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानग्नीनग्निष्विवाहितान्

នៅក្នុងនោះ មានបិត្រឹដែលមានទំហំត្រឹមត្រាសរេណុ ស្ថិតនៅ—ល្អិតណាស់ មិនបង្ហាញ; ដូចភ្លើងដែលស្ថិតក្នុងភ្លើងទាំងឡាយ។

Verse 60

त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः / तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्

ពេលនាងធ្លាក់ចុះដោយក្បាលចុះក្រោម នាងបានអំពាវនាវដោយទុក្ខថា «សូមជួយសង្គ្រោះ!» ពួកគេនិយាយថា «កុំភ័យ» ហើយនាងក៏បានទទួលការគាំទ្រ។

Verse 61

ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा / ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्

បន្ទាប់មក នាងទោះកំពុងទន់ខ្សោយក៏ដោយ បានព្យាយាមធ្វើឲ្យពួកគេពេញចិត្តដោយពាក្យនោះ; បិត្រឹទាំងឡាយបាននិយាយទៅកាន់កញ្ញានោះថា «ដោយសារការលើសលប់ អំណាចសិរីរុងរឿងរបស់អ្នកបានរលាយទៅ»។

Verse 62

भ्रष्टैश्वर्यां स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते / यैराचरन्ति कर्मणि शरीरैरिह देवताः

ឱ នារីញញឹមបរិសុទ្ធ! ដោយកំហុសរបស់ខ្លួន អ្នកធ្លាក់ចុះពីអំណាច; ដោយរាងកាយទាំងនោះ ព្រះទេវតានៅទីនេះអនុវត្តកម្ម

Verse 63

तैरेव तत्कर्मभलं प्राप्नुवन्ति सदा स्म ह / सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे

ដោយរាងកាយទាំងនោះផង ពួកគេតែងទទួលផលនៃកម្មនោះជានិច្ច; កម្មផ្តល់ផលភ្លាមៗ ទាំងក្នុងសភាពទេវតា និងក្រោយស្លាប់កើតជាមនុស្ស

Verse 64

तस्मात्स्वतपसः पुत्रि प्रेत्य संप्राप्स्यसे फलम् / इत्युक्तया तु पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः

ដូច្នេះ ឱ កូនស្រីនៃតបៈរបស់ខ្លួន! បន្ទាប់ពីស្លាប់ អ្នកនឹងទទួលផល; ពេលនាងនិយាយដូច្នេះ ពិតារៈ (បិតೃ) របស់នាងក៏បានពេញចិត្តឡើងវិញ

Verse 65

ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस्तस्यास्तदनुकंपया / अवश्यं भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्तदा तु ताम्

ដោយអាណិតអាសូរនាង ពួកគេបានប្រទានព្រះគុណ; ដោយឃើញអនាគតដែលជៀសមិនរួច នោះពេលនោះពួកគេបានប្រាប់នាងអត្ថន័យនោះ

Verse 66

सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः / उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः

ពិតារៈអ្នកផឹកសោមបាននិយាយថា «ឱ កូនស្រី! អ្នកនឹងជារបស់ស្តេចនេះ គឺ អាវសុ មហាត្មា ដែលនឹងកើតលើផែនដីក្នុងចំណោមមនុស្ស»

Verse 67

कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि / अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा

ឱ ភាមិនី ក្រោយពេលក្លាយជាកុមារី អ្នកនឹងបានទទួលបានលោកទាំងនេះម្តងទៀត។ នៅទ្វាបរៈលើកទី២៨ អ្នកនឹងកើតពីវង្សកំណើតត្រី (មត្ស្យយោនិជា)។

Verse 68

अस्यैव राज्ञो दुहिता ह्यद्रिकायाममावसोः / पराशरस्य दायादमृषिं त्वं जनयिष्यसि

អ្នកនឹងក្លាយជាព្រះនាងកូនស្រីរបស់ព្រះរាជានេះ ហើយនៅច្រាំងអទ្រីកា ក្នុងថ្ងៃអមាវាស្យា (ថ្ងៃខែដាច់) អ្នកនឹងប្រសូតឥសីជាទាយាទរបស់បារាសរ។

Verse 69

स वेदमेकं ब्रह्मर्षि श्चतुर्द्धा विभजिष्यति / महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ

ព្រះឥសីព្រហ្មនោះ នឹងបែងចែកវេទតែមួយជាបួនភាគ។ ព្រះរាជបុត្រពីររបស់មហាភិษៈ—សន្តនុ—នឹងបង្កើនកិត្តិយស។

Verse 70

विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि / चित्राङ्गदं च राजानं सर्वसत्त्वबलान्वितम्

អ្នកនឹងប្រសូតវិចិត្រវីរ្យៈ អ្នកដឹងធម៌ ហើយក៏ប្រសូតព្រះរាជាចិត្រាង្គទៈ ដែលពោរពេញដោយកម្លាំងនៃសត្វទាំងអស់។

Verse 71

एतानुत्पादयित्वाथ पुनर्लोकानवा प्स्यसि / व्यभिचारात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्

ក្រោយពេលប្រសូតពួកគេហើយ អ្នកនឹងបានទៅដល់លោកទាំងឡាយម្តងទៀត; ប៉ុន្តែដោយសារការល្មើសចំពោះបិត្រឹ (Pitṛ) អ្នកនឹងទទួលបានកំណើតដែលគេតិះដៀល។

Verse 72

तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि / कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमांल्लोकानवाप्स्यसि

អ្នកនឹងក្លាយជាព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះមហាក្សត្រនោះ ហើយកើតនៅអដ្រិកា។ ក្រោយពេលជាកុមារី អ្នកនឹងទទួលបានលោកទាំងនេះ។

Verse 73

एवमुकत्वा तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा / अद्रिकायाः सुता मत्स्या सुता जाता ह्यमावसोः

ពេលបាននិយាយដូច្នេះ នាងទាសីបានកើតជាសត្យវតី។ នាងជាកូនស្រីរបស់អដ្រិកា ឈ្មោះ មត្ស្យា ហើយកើតនៅថ្ងៃអមាវាស្យា។

Verse 74

अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे / तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि

នាងដែលកើតពីអដ្រិកា និងមត្ស្យា ស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វរវាងគង្គា និងយមុនា។ នាងជាព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះមហាក្សត្រនោះ ដោយព្រះវីរភាពនៃព្រះពូជរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 77

विरजानाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः / अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्करप्रभाः पुलहस्य प्रजापतेः / एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता

លោកទាំងឡាយដែលមាននាម វិរាជា រុងរឿងនៅស្ថានសួគ៌ ហើយក្រុមទេវសភានៅទីនោះក៏ភ្លឺចែងចាំង។ នៅទីនោះ គេរំលឹកដល់បិត្រទេវ ‘អគ្និષ្វាត្ត’ ដែលមានពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យ ជារបស់ប្រជាបតិ ពុលហៈ។ កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ មាននាមល្បីថា ពីវរី។

Verse 78

योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च / भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशतिमेव तु

នាងនឹងក្លាយជា យោគិនី ជាភរិយានៃយោគៈ និងជាមាតានៃយោគៈផងដែរ។ ពេលដល់យុគទ្វាបរ នាងនឹងស្ថិតនៅលំដាប់ទីម្ភៃប្រាំបី។

Verse 79

श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः / व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः

ព្រះវិយាសៈដ៏មានសិរី ជាមហាយោគី—ឱ ពួកទ្វិជឧត្តម—យោគៈបានតាំងមាំនៅក្នុងទ្រង់។ ពីវិយាសៈ ក្នុងព្រៃ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនដូចភ្លើងគ្មានផ្សែង។

Verse 80

पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः / स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयद्विभुः

មហាតបស្វីឈ្មោះ សុកៈ កើតពីវង្សបារាសរ។ ព្រះវិភូដ៏មានអំណាចបានបង្កើតគាត់ក្នុងគភ៌នៃពិត្រកញ្ញា ពីវរី។

Verse 81

पुत्रान्पञ्च योगचर्यापरिबुर्णान्परिश्रुतान् / कृष्णा गौरं प्रभुं शंभुं तथा भूरिश्रुतं च वै

គាត់មានកូនប្រុសប្រាំនាក់ ដែលពេញលេញក្នុងចរិយាយោគៈ និងល្បីល្បាញ—ក្រឹෂ្ណ, គោរ, ប្រភូ, សម្ភូ និង ភូរិស្រុត។

Verse 82

कन्यां कीर्तिमतीं चैव योगिनीं योगमातरम् / ब्रह्मदत्तस्य चननी महिषी त्वणुहस्य सा

គាត់ក៏មានកូនស្រីម្នាក់ឈ្មោះ កីર્તិមតី—ជាយោគិនី ដែលគេគោរពថា ‘មាតានៃយោគៈ’។ នាងជាម្តាយរបស់ ព្រហ្មទត្ត និងជាមហិសីរបស់ អណុហ។

Verse 83

आदित्यकिरणोपेतमपुनर्मार्गमास्थितः / सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः

ដោយប្រកបដោយកាំរស្មីនៃអាទិត្យ គាត់បានកាន់ខ្ជាប់ផ្លូវមិនត្រឡប់វិញ។ មហាមុនីនោះនឹងក្លាយជាអ្នកសព្វវ്യാപី និងរួចផុតទាំងស្រុង។

Verse 84

त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्

ក្រុមទាំងបីនេះបាននិយាយរួចហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់បួនក្រុមដែលនៅសល់។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាក្រុមដែលមានរូបជាពន្លឺបរិសុទ្ធ។

Verse 85

उत्पन्नास्तु स्वधायां ते काव्या ह्यग्नेः कवेः सुताः / पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः

ពួកគេជាកាវ្យៈដែលកើតក្នុងស្វធា ជាបុត្ររបស់អគ្គនីអ្នកកវី។ ពិត្រៈនៅក្នុងទេវលោក រុងរឿងក្នុងពន្លឺជ្យោតិដ៏ភ្លឺចែងចាំង។

Verse 86

सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत / एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता

នៅក្នុងលោកដែលសម្បូរដោយបំណងទាំងអស់ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយធ្វើសមាធិគិតដល់ពួកគេ។ កូនស្រីដែលកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ ត្រូវបានល្បីថា ‘យោគោត្បត្តិ’។

Verse 87

दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या / एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी

នាងដែលសនត្កុមារ បានប្រគល់ឲ្យជាមហេសីរបស់សុក្ររៈ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថា ‘ឯកស្រឹង្គី’ ជាអ្នកបង្កើនកិត្តិយសដល់ពួកភ្រឹគុ។

Verse 88

मरीचि गर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः / एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा

លោកទាំងនោះកើតពីគភ៌របស់មរីចិ ហើយគ្របដណ្តប់នៅលើមេឃ ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានសួគ៌។ ពួកគេជាបុត្ររបស់អង្គិរៈស ដែលកាលពីបុរាណ សាធ្យៈបានចិញ្ចឹមបីបាច់។

Verse 89

उपहूताः स्मृतास्ते वै पितरो भास्वरा दिवि / तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः

បិត្រទេវតាដែលភ្លឺរលោងនៅស្ថានសួគ៌ ត្រូវបានចងចាំថា «ឧបហូត»។ ដើម្បីស្វែងរកផលបុណ្យ ក្រុមក្សត្រិយៈទាំង៧ គោរពបូជាពួកគេដោយភក្តី។

Verse 90

एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता / मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः

កូនស្រីកើតពីចិត្ត (មានសី) របស់ពួកគេ មានឈ្មោះល្បីថា «យសោដា»។ នាងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទេវីមាតានៃមហាត្មា ខដ្វាង្គ។

Verse 91

यज्ञे यस्य पुरा गीता गाथागीतैर्महर्षिभिः / अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः

នៅក្នុងយជ្ញរបស់ទ្រង់ កាលពីមុន មហារិសីទាំងឡាយបានច្រៀងកាថា-គីតសរសើរ; នៅពេលនោះ មហាត្មា សាណ្ឌិល្យ បានឃើញការកើតមានរបស់អគ្គនីដោយផ្ទាល់។

Verse 92

यजमानं दिलीपं ये पश्यन्त्यत्र समाहिताः / सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः

អ្នកណាដែលនៅទីនេះ ដោយចិត្តសមាធិ បានឃើញទិលីប ជាយជមានៈ—មហាត្មាអ្នកមានវ్రតសច្ចៈ—មនុស្សទាំងនោះក៏អាចឈ្នះស្ថានសួគ៌បានដែរ។

Verse 93

आज्यपा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजा पतेः / समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः

បិត្រទេវតាដែលមាននាម «អាជ្យបា» ជារបស់ប្រជាបតិ ករទមៈ; ពួកគេកើតចេញពី ពុលហៈ ហើយត្រូវបានហៅថាជាកូនប្រុសរបស់ទ្រង់។

Verse 94

लकिषु तेषु वैवर्ताः कामगोषु विहङ्गमाः / एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः

ក្នុងចំណោមលក្ខីទាំងនោះ មានវៃវរតៈ ហើយក្នុងចំណោមកាមគោសុ មានវិហង្គមៈ; ពួកវៃស្យៈដែលប្រាថ្នាផលបុណ្យ នឹករលឹក និងគោរពពួកគេក្នុងពិធី ស្រាទ្ធ។

Verse 95

एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता / ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च

កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ មានឈ្មោះល្បីថា «វិរាជា»; នាងជាស្ត្រីសុចរិត ជាមាតារបស់យយាតិ និងជាព្រះភរិយារបស់នហុសៈផងដែរ។

Verse 96

सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य महात्मनः / हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत

បិត្រទេវតារបស់មហាត្ម វសិષ્ઠ មាននាមថា «សុកាលា»; សូទ្រៈដែលជាកូនរបស់ហិរណ្យគರ್ಭៈ ក៏គោរពនឹករលឹកនាងដោយភាវៈផងដែរ។

Verse 97

मानसा नाम ते लोका वर्तन्ते यत्र ते दिवि / एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा

នៅស្ថានទិវ្យ ដែលពួកគេស្ថិតនៅ មានលោកហៅថា «មានសា»; កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេគឺ នរមទា ជាស្ទឹងទន្លេដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 98

सा भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी / जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः

នាង (នរមទា) ដែលហូរទៅតាមទិសដក្ខិណាបថ បំប៉នសត្វលោកទាំងអស់; នាងជាមាតារបស់ សាត្រសദ്ദស្យុ និងជាព្រះភរិយារបស់ ពុរុកុត្ស។

Verse 99

एतेषामभ्युपगमान्मनुर्मन्वन्तरेश्वरः / मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः

ដោយទទួលយកវិធានទាំងនេះ មនុ ដែលជាព្រះអធិបតីនៃមន្វន្តរៈ នៅដើមមន្វន្តរៈ បង្កើតឲ្យមានពិធីស្រាទ្ធៈគ្រប់ទីកន្លែង។

Verse 100

पितॄणामानुपूर्व्येण सर्वेषां द्विजसत्तमाः / तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! តាមលំដាប់បុព្វបុរសរបស់សព្វគ្នា; ដូច្នេះ ត្រូវប្រគេនពិធីស្រាទ្ធៈតាមស្វធម្ម ដោយសទ្ធា។

Verse 101

सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्

សម្រាប់សព្វគ្នា ទោះប្រើភាជន៍ប្រាក់ ឬភាជន៍ដែលមានប្រាក់បន្សំ ក៏ដោយ; ពិធីស្រាទ្ធៈដែលប្រគេនដោយដាក់ពាក្យ ‘ស្វធា’ ជាមុន នោះពិតជាបំពេញចិត្តបិត្ឫទេវតា។

Verse 102

सौम्यायने वाग्रयणे ह्यश्वमेधं तदप्नुयात् / सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च

នៅពេលសោម្យាយន ឬវាគ្រយណៈ គាត់ទទួលបានផលដូចអશ્વមេធៈ; ហើយក៏ធ្វើអាព្យាយនៈ ដើម្បីបំប៉នសោម និងអគ្គនីវైవស្វតៈផងដែរ។

Verse 103

पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः

អ្នកស្នងវង្សណាដែលធ្វើឲ្យបិត្ឫទេវតាពេញចិត្ត បិត្ឫទេវតាក៏ធ្វើឲ្យគាត់ពេញចិត្តវិញ; ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកប្រាថ្នាពុទ្ធិភាព និងសុខសម្បទា ឬអ្នកប្រាថ្នាកូនចៅ។

Verse 104

पुष्टिं प्रजास्तथा स्वर्गं प्रयच्छन्ति न संशयः / देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते

ពួកគេប្រទានភាពចម្រើន កូនចៅ និងសួគ៌ ដោយគ្មានសង្ស័យ។ កិច្ចបូជាបិត្របុព្វបុរសតែងប្រសើរជាងកិច្ចបូជាទេវតា។

Verse 105

देवताभ्यः पितॄणां हि पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् / न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः

មុនទេវតា គេបានចងចាំថា ត្រូវបំពេញការបំប៉ន និងធ្វើឲ្យបិត្របុព្វបុរសពេញចិត្តជាមុន។ គតិរបស់បិត្របុព្វបុរសល្អិតល្អន់ ហើយមិនមានការខ្សោយសាបសូន្យឡើយ។

Verse 106

तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै

ដោយតបៈដែលល្បីក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ គេអាចឃើញដោយ ‘មាសចក្ខុ’—ទាំងនេះគឺបិត្របុព្វបុរស ហើយលោកទាំងនេះជាធីតារបស់ពួកគេ។

Verse 107

दौहित्रा यजमानाश्च प्रोक्ता ये भावयन्ति यान् / चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः

ចៅតាមកូនស្រី (dauhitra) និងយជមាន ត្រូវបានពោលថា ជាអ្នកបង្កើនកម្លាំង និងចិញ្ចឹម។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានបួនមានរូប និងបីអរូប។

Verse 108

तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः

សម្រាប់ពួកគេ ទេវតាក៏ធ្វើពិធីស្រាទ្ធដោយការគោរព និងខិតខំ។ ទេវទាំងអស់រួមទាំងឥន្ទ្រ ប្រណមដៃដោយសទ្ធា ហើយផ្ដោតចិត្តទៅលើពួកគេ។

Verse 109

विश्वे च सिकताश्चैव पृश्निजाः शृङ्गिणस्तथा / कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत

ពួកវិឝ្វេ សិកតា ព្រឹឝ្និជ និងឝ្រឹង្គិន; ព្រមទាំងក្រឹෂ្ណ និងឝ្វេតាំបុជ ក៏គោរពបូជាតាមវិធីព្រះធម៌ដែរ។

Verse 110

प्रशस्ता वातरसना दिवाकृत्यास्तथैव च / मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः

ព្រះសង្ឃដ៏ល្បី៖ វាតរសនា និងទិវាក្រឹត្យា; ព្រមទាំងពពក មរុត និងព្រះព្រហ្មជាដើម ពួកទេវតាអ្នកស្ថិតនៅសួគ៌ក៏ (មាននៅទីនោះ)។

Verse 111

अत्रिभृग्वङ्गिराद्याश्च ऋषयः सर्व एव ते / यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह

ពួកឫសីទាំងអស់ ដូចជា អត្រី ភ្រឹគុ អង្គិរាស ជាដើម; និងយក្ខ នាគ សុបර්ណ កិន្នរ ព្រមទាំងរាក្សស (សុទ្ធតែមាននៅទីនោះ)។

Verse 112

पितॄंस्ते ऽपूजयन्सर्वे नित्यमेव फलार्थिनः / एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः

ដោយប្រាថ្នាផលបុណ្យ ពួកគេទាំងអស់គោរពបូជាព្រះបិតೃជានិច្ច; ដូច្នេះក្នុងពិធីស្រាទ្ធ មហាត្មាទាំងនេះត្រូវបានស្វាគមន៍ និងបូជាដោយកិត្តិយស។

Verse 113

सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति शतशो ऽथ सहस्रशः / हित्वा त्रैलोक्यसंसारं जरामृत्युमयं तथा

ពួកទ្រង់ប្រទានបំណងទាំងអស់ជារយៗជាពាន់ៗ; ហើយនាំឲ្យលះបង់សង្សារនៃបីលោក ដែលពោរពេញដោយជរា និងមរណៈ។

Verse 114

मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् / कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः

ពិតាមហៈ (ពួកបិត្រទេវតា) ប្រទានដល់សត្វមានកាយ៖ មោក្សៈ យោគៈ អៃશ્વర్యៈ កាយសុក្ខមៈ វៃរាគ្យៈពេញលេញ និងភាពអនន្ត។

Verse 115

एश्वर्यं विहितं योगमेश्वर्यं योग उच्यते / योगैश्वर्यमृते मोक्षः कथञ्चिन्नोपपद्यते

យោគៈដែលបានកំណត់ជាមួយអៃશ્વર્યៈ គេហៅថា «យោគៈ»; បើគ្មានយោគៈ-អៃશ્વર્યៈ នោះមោក្សៈមិនអាចកើតមានបានឡើយ។

Verse 116

अपक्षस्येव गमनं गगने पक्षिणो यथा / वरिष्ठः सर्वधर्माणां मोक्षधर्मः सनातनः

ដូចបក្សីគ្មានស្លាបមិនអាចហោះទៅលើមេឃបានដែរ ក្នុងធម៌ទាំងអស់ ធម៌មោក្សៈដ៏សនាតនៈ គឺលើសគេ។

Verse 117

पितॄणां हि प्रसादेन प्राप्यते स महात्मनाम् / मुक्तावैडूर्यवासांसि वाजिनागायुतानि च

ដោយព្រះគុណនៃពិត្រទាំងឡាយ មហាត្មាទទួលបានផលនោះ—សម្លៀកបំពាក់តុបតែងដោយមុក្កតា និងវៃឌូរ្យៈ ហើយមានសេះ និងដំរីចំនួនអយុត (រាប់ម៉ឺន) ផងដែរ។

Verse 119

किङ्किणीजालनद्धानि सदा पुष्पफलानि च / विमानानां सहस्राणि युक्तान्यप्सरसां गणैः

មានវីមានរាប់ពាន់ ដែលតុបតែងដោយសំណាញ់កងកិណី មានផ្កា និងផ្លែឈើជានិច្ច ហើយភ្ជាប់ជាមួយក្រុមអប្សរា។

Verse 120

सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः / प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च / प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः

ពេលបិតាមហា (បុព្វបុរស) ពេញព្រះហឫទ័យ ពួកគេប្រទានដល់មនុស្សជានិច្ច នូវសម្បត្តិគ្រប់បំណង កូនចៅ កម្លាំងចិញ្ចឹម ស្មារតី ប្រាជ្ញា អាណាចក្រ និងសុខភាពល្អ។

Verse 1118

कोटिशश्चापि रत्नानिप्रयच्छन्ति पितामहाः / हंसबर्हिणयुक्तनि मुक्तावैढूर्यवन्ति च

បិតាមហាប្រទានរតនៈរាប់កោដិ—ដែលតុបតែងដោយស្លាបហង្ស និងព្រិលកន្ទុយក្ងោក ហើយមានគ្រាប់មុក្កតា និងវៃឌូរ្យ (ថ្មភ្នែកឆ្មា) ផងដែរ។

Frequently Asked Questions

A Pitṛ-centered genealogy: amūrta Pitṛs are described as sons of Prajāpati (Vairājāḥ, linked to Virāj), and a downstream mythic lineage is introduced via Menā and Himavat, including their mountainous progeny and the three daughters Aparṇā/Ekaparṇā/Ekapāṭalā.

A ritual-cosmic supply chain: śrāddha offerings nourish the Pitṛs; nourished Pitṛs empower Soma; Soma then nourishes and revitalizes the lokas—presenting cosmic stability as dependent on ritual and ancestral mediation.

Through nirukti-style etymology: the mother’s prohibitive address (“u mā”—do not, dear) to the fasting ascetic is linked to Aparṇā’s identity, making ‘Umā’ a name grounded in tapas, maternal speech, and narrative causality.