
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
អធ្យាយនេះជាព្រះបន្ទូលបង្រៀនរបស់ព្រះព្រហស្បតិ៍ អំពីក្រុមបិត្រ (Pitṛgaṇa) ដែលគោរពនៅស្វರ್ಗៈ ដោយបែងចែកជា មូរត (មានរូប) និង អមូរត (គ្មានរូប) ហើយសន្យាបញ្ជីលោកៈ របៀបបង្ហាញ (វិសರ್ಗ) និងសាច់ញាតិ (កូនស្រី កូនចៅ)។ សំតានកលោកៈ ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាទីស្ថាននៃបិត្រអមូរតភ្លឺរលោង ជាបុត្រព្រះប្រជាបតិ និងពាក់ព័ន្ធនឹង វិរាជ (វೈរាជ)។ បន្ទាប់មកបង្ហាញវដ្តពិធី-កោសមិក៖ ស្រាទ្ធៈបំប៉នបិត្រ បិត្រដែលបានបំប៉នបង្កើនសោមៈ ហើយសោមៈបង្កើនឡើងវិញធ្វើឲ្យលោកៈទាំងឡាយរស់រវើក។ រឿងបន្តទៅកាន់មេណា កូនស្រីកើតពីចិត្តដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបិត្រ ការភ្ជាប់នាងជាមួយហិមវត និងកូនភ្នំដូចជា ម៉ៃណាក ក្រាញ្ច។ កូនស្រីបី—អបរណា ឯកបរណា ឯកបាដលា—អនុវត្តតបស្យា ដោយរស់លើស្លឹកតែមួយ ឬផ្កាបាដលាតែមួយ និងអត់អាហារ; ដោយពាក្យមាតា នាងអបរណាត្រូវបានហៅថា ឧមា បង្ហាញថាតបស្យាជាថាមពលបង្កើត និងគាំទ្រពិភពលោកដរាបណាផែនដីនៅស្ថិត។
Verse 1
एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे पितृकल्पो नाम नवमो ऽध्यायः // ९// बृहस्पतिरुवाच सप्तैते जयतां श्रेष्ठाः स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः / चत्वारो मुर्त्तिमन्तश्च त्रयस्तेषाममूर्त्तयः
ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាបុរាណ ដែលវាយុបានពោល នៅភាគមធ្យម ក្នុងឧបោទ្ធាតបាទទីបី ជំពូកទី៩ មាននាមថា ‘បិត្ឫកល្ប’। ព្រះបೃហស្បតិ បានមានពាក្យថា—នៅសួគ៌ បិត្ឫគណទាំង៧នេះ ត្រូវបានចងចាំថាជាអ្នកឈ្នះដ៏ប្រសើរ; ក្នុងនោះ ៤ មានរូប និង ៣ អមូរត (គ្មានរូប)។
Verse 2
तेषां लोकान्विसर्गं च कीर्त्तयिष्ये निबोधत / यावै दुहितरस्तेषां दौहित्राश्चेव ये स्मृताः
ខ្ញុំនឹងសរសើរ និងពណ៌នាពីការបញ្ចេញកំណើត និងការពង្រីកនៃលោកទាំងឡាយរបស់ពួកគេ—សូមស្តាប់។ ចំនួនកូនស្រីរបស់ពួកគេ និងចៅតាមខ្សែបុត្រីដែលបានរំលឹកក្នុងស្ម្រឹតិ។
Verse 3
लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः
មានលោកដែលហៅថា ‘សន្តានក’ ដែលក្រុមបិត្រឹភ្លឺរលោង មិនមានរូប ស្ថិតនៅទីនោះ; ពួកគេជាបុត្ររបស់ប្រជាបតិ។
Verse 4
विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः / एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः
ឱ ទ្វិជដ៏ប្រសើរ! អ្នកទាំងនេះដែលស្ថិតក្រោមវិរាជ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ‘វೈរាជ’។ ឱ កូនអើយ! ពួកគេជាបិត្រឹ ដែលបង្កើន និងលើកស្ទួយយោគទាំងឡាយ។
Verse 5
अप्याययन्ति ये नित्यं योगायोगबलेन तु / श्राद्धैराप्यायितास्ते वै सोममाप्याययन्ति च
អ្នកដែលបំពេញ និងបំប៉នជានិច្ចដោយកម្លាំងយោគ និងអយោគ; ពេលពួកគេបានត្រេកអរដោយពិធីស្រាទ្ធហើយ ក៏ធ្វើឲ្យសោមក៏ត្រេកអរផងដែរ។
Verse 6
आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत / एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः
បន្ទាប់មក សោមដែលបានត្រេកអរ ក៏ធ្វើឲ្យលោកទាំងឡាយត្រេកអរផងដែរ។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានកូនស្រីកើតពីចិត្តឈ្មោះ ‘មេនា’ ជាកូនស្រីរបស់មហាគិរី។
Verse 7
पत्नी हिमवतः पुत्रो यस्या मैनाक उच्यते / पर्वतप्रवरः सो ऽथ क्रैञ्चश्चास्य गिरेः सुतः
ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះមហេសីនៃហិមវត ដែលគេហៅថា «មៃនាក» គឺជាព្រះភ្នំឧត្តម; ហើយកូនប្រុសនៃភ្នំនោះទៀតមាននាម «ក្រៃញ្ច»។
Verse 8
तिस्रः कन्यास्तु मेनायां जनयामास शैलाराट् / अपर्णामेकपर्णां च तृतीयामेकपाटलाम्
ក្នុងព្រះនាងមេនា ព្រះរាជានៃភ្នំបានបង្កើតកូនស្រីបីនាក់—អបរណា, ឯកបរណា, និងទីបី ឯកបាតលា។
Verse 9
न्यग्रोधमे कपर्णा तु पाठलं त्वेकपाटला / आशिते द्वे अपर्णा तु ह्यनिकेता तपो ऽचरत्
ឯកបរណា យកន្យគ្រូធជាអាហារ; ឯកបាតលា យកផ្កាបាតលា។ តែអបរណា បោះបង់ទាំងពីរ ហើយធ្វើតបៈដោយគ្មានទីពឹង។
Verse 10
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः / आहारमेकपर्णेन ह्येकपर्णा समाचरत्
ឯកបរណា បានបំពេញតបៈរយៈពេលមួយសែនឆ្នាំ ដែលលំបាកសូម្បីតែសម្រាប់ទេវ និងទានវ; ហើយនាងរស់ដោយអាហារត្រឹមតែស្លឹកមួយ។
Verse 11
पाटलेनैव चैकेन व्यदधादेकपाटला / पूर्णे वर्षसहस्रे द्वे चाहारं वै प्रजक्रतुः
ឯកបាតលា រស់ដោយផ្កាបាតលាតែមួយ; ហើយពេលគ្រប់ពីរពាន់ឆ្នាំ នាងទាំងពីរបានបោះបង់សូម្បីតែអាហារ។
Verse 12
एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यभाषत / निषेधयन्ती सोमेति मातृस्रेहेन दुःखिता
នៅទីនោះ ក្មេងស្រីម្នាក់អត់អាហារ; ម្តាយបាននិយាយទៅនាង—ដោយទុក្ខព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់មាតា ហាមឃាត់ហើយហៅថា «សោមេ!»។
Verse 13
सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी / उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता
ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ទេវីដែលអនុវត្តតបៈដ៏លំបាក នោះត្រូវបានហៅថា «អបរណា»; ហើយមហាភាគីនោះល្បីលើលោកទាំងបីក្នុងនាម «ឧមា» ផងដែរ។
Verse 14
तथैव नाम्ना तेनासौ निरुक्तोक्तेन कर्मणा / एतत्तु त्रिकुमारीकं जगत्स्थावरजङ्ग मम्
ដោយសារកម្មនោះ ដូចដែលនិរុក្តបានពន្យល់ នាងបានទទួលនាមនោះដដែល។ ប្រសঙ্গ «ត្រីកុមារី» នេះល្បីទូទាំងលោក ទាំងសត្វចល័ត និងអចល។
Verse 15
एतासां तपसा सृष्टं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति / तपःशरीरास्ताः सर्वास्थिस्रो योगबलान्विताः
អ្វីដែលបានបង្កើតដោយតបៈរបស់កុមារីទាំងនេះ នឹងស្ថិតស្ថេរត្រឹមតែពេលដែលផែនដីនៅតែទ្រទ្រង់។ ពួកនាងទាំងអស់មានតបៈជារូបកាយ សល់តែឆ្អឹង និងពោរពេញដោយកម្លាំងយោគៈ។
Verse 16
सर्वास्ताः सुमहाभागाः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश्चैवोर्ध्वरेतसः
ពួកនាងទាំងអស់ជាមហាភាគីយ៉ាងខ្លាំង ទាំងអស់មានយុវវ័យមាំមួន; ទាំងអស់ជាអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្ម (ព្រះធម៌) ហើយទាំងអស់ជាអ្នកសំយម «ឧរធ្វរេតស»។
Verse 17
उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी / महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता
ក្នុងចំណោមនាងទាំងនោះ អុមាជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះ និងប្រសើរបំផុត មានពណ៌សម្បុរល្អ; ប្រកបដោយកម្លាំងមហាយោគៈ នាងបានចូលទៅបម្រើព្រះមហាទេវ។
Verse 18
दत्तकश्चोशान्स्तस्याः पुत्रो वै भृगुनन्दनः / असितस्यैकपर्णा तु पत्नी साध्वी पतिव्रता
ព្រះបុត្រារបស់នាង គឺ ឧសាន (សុក្ររ) អ្នកជាទីស្រឡាញ់នៃភ្រឹគុ ត្រូវបានគេហៅថា «ទត្តក»; រីឯ ឯកបර්ណា ជាភរិយារបស់ អសិតា ជាស្ត្រីសុចរិត និងស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី។
Verse 19
दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते / देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता
ហិមវានបានប្រគល់នាងឲ្យដល់យោគាចារ្យដ៏ប្រាជ្ញានោះ; ហើយនាងដែលពោរពេញដោយជ្ញាន បានប្រសូត្រ «ទេវល» អ្នកតាំងចិត្តនៅក្នុងព្រះព្រហ្ម។
Verse 20
या वै तासां कुमारीणां तृतीया चैकपाटला / पुत्रं शतशलाकस्य जैगीषव्यमुपस्थिता
ក្នុងចំណោមកុមារីទាំងនោះ នាងទីបីគឺ ឯកបាតឡា; នាងបានចូលទៅស្និទ្ធស្នាលបម្រើ ជៃគីษវ្យៈ កូនប្រុសរបស់ សតសលាក។
Verse 21
तस्यापि शङ्खलिशितौ स्मृतौ पुत्रावयोनिजौ / इत्येता वै महाभागाः कन्या हिमवतः शुभाः
គាត់ក៏មានកូនប្រុសពីរនាក់ដែលគេរំលឹកថា កើតដោយមិនអាស្រ័យលើគភ៌ គឺ សង្គ្ខលិ និង សិត; ដូច្នេះហើយ នេះជាកូនស្រីដ៏មង្គល និងមានភាគ្យធំរបស់ ហិមវាន។
Verse 22
रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते / अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ
រុទ្រានី នាងជាអ្នកប្រសើរបំផុត; ដោយគុណធម៌របស់នាង នាងកាន់តែលេចធ្លោ។ នៅពេលនោះ ចិត្តរបស់អុមា និងសង្គរ ពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក។
Verse 23
श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा / ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा
ពេលដឹងពីការឱបក្រសោបយ៉ាងជិតស្និទ្ធរបស់ពួកគេទាំងពីរ វ្រឹត្រហា (ឥន្ទ្រ) ក៏ព្រួយបារម្ភពិតប្រាកដ; ព្រោះពួកគេទាំងពីរមានអំណាចនៃការរួមស្នេហា ហើយគាត់ខ្លាចការកើតមានកូនចៅ។
Verse 24
तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः / अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन
ហវ្យវាហនៈ (អគ្គី) ដែលឥន្ទ្របញ្ជូន បានទៅជិតពួកគេទាំងពីរ។ (ឥន្ទ្រប្រាប់ថា) «ឱ ហុតាសនៈ សូមធ្វើឧបសគ្គដល់រតិរបស់ពួកគេ ដោយមិនពន្យាពេល»។
Verse 25
सर्वत्र गत एव त्वं न दोषो विद्यते तव / इत्येवमुक्ते तु तदा वह्निना च तथा कृतम्
អ្នកអាចទៅបានគ្រប់ទី; មិនមានកំហុសណាមួយលើអ្នកទេ។ ពេលនិយាយដូច្នេះហើយ នៅពេលនោះ វហ្និ (អគ្គី) ក៏បានធ្វើតាមនោះ។
Verse 26
उमां देवः समुत्सृज्य शुक्रं भूमौ व्यसर्जयत् / ततो रुषितया सद्यः शप्तो ऽग्निरुमया तया
ព្រះទេវ (សង្គរ) បានបំបែកពីអុមា ហើយបានបញ្ចេញសុក្រៈរបស់ព្រះអង្គទៅលើដី។ បន្ទាប់មក អុមាដែលខឹង ក៏សាបអគ្គីភ្លាមៗ។
Verse 27
इदं चोक्तवती वह्निं रोषगद्गदया गिरा / यस्मान्नाववितृप्ताभ्यां रतिविघ्नं हुताशन
នាងបាននិយាយទៅកាន់អគ្គិដោយសំឡេងញ័រពីកំហឹងថា «ឱ ហុតាសនៈ! ពេលយើងទាំងពីរនៅមិនទាន់ពេញចិត្ត អ្នកបានរារាំងរតិ»
Verse 28
कृतवानस्य कर्त्तव्यं तस्मात्त्वमसि दुर्मतिः / यदेवं विगतं गर्भं रौद्रं शुक्रं महाप्रभम्
អ្នកបានធ្វើអ្វីដែលគួរធ្វើហើយ; ដូច្នេះអ្នកជាមនុស្សគំនិតអាក្រក់—ព្រោះសុក្រដ៏រោទ្រ និងមានពន្លឺមហិមានោះ បានធ្លាក់ចេញពីគភ៌។
Verse 29
गर्भे त्वं धारयस्वैवमेषा ते दण्डधारणा / स शापदोषाद्रुद्राण्या अन्तर्गर्भो हुताशनः
ដូច្នេះ អ្នកត្រូវកាន់ទុកវានៅក្នុងគភ៌—នេះជាទណ្ឌកម្មសម្រាប់អ្នក។ ដោយកំហុសនៃពាក្យសាបរបស់រុទ្រាណី ហុតាសនៈបានក្លាយជាមានគភ៌នៅខាងក្នុង។
Verse 30
बहून्वर्षगणान्गर्भं धारयामास वै द्विज / स गङ्गामभिगम्याह श्रूयतां सरिदुत्तमे
ឱ ទ្វិជៈ! គាត់បានកាន់គភ៌នោះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកគាត់បានទៅជិតទន្លេគង្គា ហើយនិយាយថា «សូមស្តាប់ ឱ ទន្លេដ៏ប្រសើរបំផុត»
Verse 31
सुमहान्परिखेदो मे जायते गर्भधारणात् / मद्धितार्थ मथो गर्भमिमं धारय निम्नगे
ដោយសារការកាន់គភ៌នេះ ខ្ញុំទទួលទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង។ ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ខ្ញុំ ឱ និម្នគេ (អ្នកហូរទាប) សូមកាន់គភ៌នេះទៅ។
Verse 32
मत्प्रसादाच्च तनयो वरदस्ते भविष्यति / तथेत्युक्त्वा तदा सा तु संप्रत्दृष्टा महानदी
ដោយព្រះគុណរបស់យើង អ្នកនឹងមានកូនប្រុសជាអ្នកប្រទានពរ។ នាងនិយាយថា «តថាស্তু» ហើយនៅពេលនោះ មហានទី (គង្គា) ក៏បង្ហាញខ្លួនចំពោះមុខ។
Verse 33
तं गर्भं धारयामास दह्यमानेन चेतसा / सापि कृच्छ्रेण महता खिद्यमाना महानदी
នាងកាន់កាប់គភ៌នោះដោយចិត្តដូចកំពុងឆេះ; មហានទីក៏ទទួលទុក្ខដោយការលំបាកដ៏ធំ ហើយអស់កម្លាំង។
Verse 34
प्रकृष्टं व्यसृजद्गर्भं दीप्यमान मिवानलम् / रुद्राग्निगङ्गातनयस्तत्र जातो ऽरुणप्रभः
នាងបានបញ្ចេញគភ៌ដ៏ប្រសើរនោះ ដែលភ្លឺចែងចាំងដូចភ្លើង។ នៅទីនោះ អរុណប្រភា កូនប្រុសនៃ រុទ្រ-អគ្គនី-គង្គា បានកើតឡើង។
Verse 35
आदित्यशतसंकाशो महातेजाः प्रतापवान् / तस्मिञ्जाते महाभागे कुमारे जाह्नवीसुते
គាត់ភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យមួយរយ មានតេជៈដ៏ធំ និងអំណាចក្លាហាន។ ពេលកុមារដ៏មានភាគ្យធំនោះ ដែលជាកូនប្រុសនៃ ជាហ្នវី (គង្គា) កើតឡើង,
Verse 36
विमानयानैराकाशं पतत्र्रिभिरिवावृतम् / देवदुन्दुभयो नेदुराकाशे मधुरस्वनाः
ដោយយានវិមាន អាកាសដូចជាត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយបក្សី។ នៅលើមេឃ ស្គរទេវតាបន្លឺឡើងដោយសំឡេងផ្អែមល្ហែម។
Verse 37
मुमुचुः पुष्पवर्षं च खेचराः सिद्धचारणाः / जगुर्गन्धर्वमुख्याश्च सर्वशस्तत्र तत्र ह
ពួកខេចរៈ សិទ្ធៈ និងចារណៈ បានបញ្ចេញភ្លៀងផ្កា។ ពួកគន្ធព្វមុខ្យក៏ច្រៀងនៅទីនោះទីនេះគ្រប់ទិស។
Verse 38
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किन्नराश्चैव सर्वशः / महानागसहस्राणि प्रवराश्च पतत्र्रिणः
ពួកយក្ខៈ វិទ្យាធរៈ សិទ្ធៈ និងកិន្នរៈ បានមកប្រមូលផ្តុំពីគ្រប់ទិស។ មានមហានាគរាប់ពាន់ និងបក្សីដ៏ប្រសើរផងដែរ។
Verse 39
उपतस्थुर्महाभागमाग्नेयं शङ्करात्मजम् / प्रभावेण हतास्तेन दैत्यवानरराक्षसाः
ពួកគេបានចូលទៅបម្រើព្រះអង្គដ៏មានភាគធំ អ្នកកើតពីអគ្គិ និងជាព្រះបុត្ររបស់សង្ករៈ។ ដោយអานุភាពរបស់ព្រះអង្គ ដៃត្យ វានរ និងរាក្សស ត្រូវបានបំផ្លាញ។
Verse 40
स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः / अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्
ព្រះអង្គដែលកើតពីអគ្គិនោះ ត្រូវបានភរិយានៃសប្តរឥសីទាំងឡាយឃើញពីចម្ងាយ ខណៈពួកនាងចេញទៅសម្រាប់ពិធីអភិសេក—លើកលែងតែអរុន្ធតី។
Verse 41
ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः
ព្រះអម្ចាស់នោះ ត្រូវបានពួកនាងព័ទ្ធជុំវិញ ដូចព្រះអាទិត្យក្មេង ស្រស់ភ្លឺ និងមានសភាពរោទ្ររឹងមាំ។ ពួកនាងស្រឡាញ់ព្រះអង្គយ៉ាងខ្លាំង ដូចជាមាតារបស់ខ្លួនឯង។
Verse 42
युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः / षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः
ព្រះបុត្រានៃជាហ្នវី ប្រាថ្នាឲ្យទេវីទាំងអស់អាចអង្គុយអុបអារក្សព្រះអង្គក្នុងពេលតែមួយ ដូច្នេះបានបង្កើតមុខប្រាំមួយដ៏រុងរឿង; ហេតុនេះទើបគេរំលឹកព្រះនាមថា «Ṣaṇmukha»។
Verse 43
तेन जातेन महाता देवानामसहिष्णवः / स्कन्दिता दानवगणास्तस्मात्स्कन्दः प्रतापवान्
ដោយការប្រសូត្ររបស់មហាបុរសនោះ ពួកដានវៈដែលមិនអាចអត់ទ្រាំចំពោះទេវតា ត្រូវបានបណ្តេញឲ្យរអិលថយ និងខ្ចាត់ខ្ចាយ; ហេតុនេះព្រះអង្គមានព្រះនាមថា «Skanda» ដ៏មានព្រះតេជៈ។
Verse 44
कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः / कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः
ព្រោះព្រះទេវបុរាណនោះត្រូវបានក្រឹត្តិកាទាំងឡាយចិញ្ចឹមបីបាច់ និងបង្កើនកម្លាំង ទើបព្រះអង្គល្បីថា «Kārttikeya»—អ្នកបំផ្លាញអសុរ។
Verse 45
जृंभतस्तस्य दैत्यारेर्ज्वाला मालाकुला तदा / मुखाद्विनिर्गता तस्य स्वशक्तिरपराजिता
ពេលសត្រូវនៃពួកដៃត្យៈនោះបើកមាត់ជ្រំភ៍ ព្រះជ្វាលាដូចខ្សែមាលាបានផ្ទុះឡើង; ពីមាត់ព្រះអង្គបានចេញមកនូវ «Śakti» របស់ព្រះអង្គឯង ដែលមិនអាចឈ្នះបាន។
Verse 46
क्रीडार्थं चैव स्कन्दस्य विष्णुना प्रभविष्णुना / गरुडादतिसृष्टौ हि पक्षिणौ द्वौ प्रभद्रकौ
សម្រាប់ការកម្សាន្តរបស់ស្កន្ទ ព្រះវិṣṇu អ្នកមានអานุភាព បានបង្កើតបក្សីពីរឈ្មោះ «Prabhadraka» ដែលលើសលប់សូម្បីតែគរុឌ។
Verse 47
मयूरः कुक्कुटश्चैव पताका चैव वायुना / यस्य दत्ता सरस्वत्या महावीणा महास्वना
ក្ងោក មាន់ និងទង់ដែលព្រះវាយុប្រទាន; ហើយមហាវីណាសំឡេងដ៏អស្ចារ្យដែលព្រះសរស្វតីប្រទាន—ជារបស់ទ្រង់។
Verse 48
अजः स्वयंभुवा दत्तो मेषो दत्तश्च शंभुना / मायाविहरणे विप्र गिरौ क्रैञ्चे निपातिते
ព្រះស្វយಂಭូប្រទានពពែ និងព្រះសಂಭុប្រទានចៀមឈ្មោល; ឱ ព្រាហ្មណ៍ ក្នុងល្បែងមាយា លើភ្នំក្រៃញ្ច (វា) ត្រូវបានទម្លាក់ចុះ។
Verse 49
तारके चासुरवरे समुदीर्णे निपातिते / सेंद्रोपेन्द्रैर्महाभागैर्देवैरग्निसुतः प्रभुः
ពេលតារក អសុរល្អឥតខ្ចោះ កើតឡើងក្រឡុកហើយត្រូវបានផ្តួល; ព្រះទេវតាមហាបុណ្យជាមួយឥន្ទ្រ និងឧបេន្ទ្រ បានលើកតម្កើងព្រះអម្ចាស់ ព្រះបុត្រានៃអគ្គិ។
Verse 50
सेनापत्येन दैत्यारिरभिषिक्तः प्रतापवान् / देवसेनापतिस्त्वेष पठ्यते सुरनायकः
អ្នកប្រឆាំងដៃត្យដ៏មានព្រះតេជៈ ត្រូវបានអភិសេកជាមេបញ្ជាការ; ទ្រង់នេះហៅថា ទេវសេនាបតី មេដឹកនាំសុរៈ។
Verse 51
देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः / प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि
ស្កន្ទៈ អ្នកបំបាក់សត្រូវនៃទេវតា ជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់; ទ្រង់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញ និងបម្រើដោយព្រមថៈជាច្រើន និងក្រុមភូតផងដែរ។
Verse 52
मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः / लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः
បន្ទាប់មក មានលោកទាំងឡាយឈ្មោះ «សោមបដា» ជាមួយក្រុមមាត្រឹកាជាច្រើន និងក្រុមវិនាយកៈ; នៅទីនោះកូនៗរបស់មរីចិរស់នៅ។
Verse 53
तत्र ते दिवि वर्त्तन्ते देवास्तान्पूजयन्त्युत / श्रुता बर्हिषदो नाम पितरः सोमपास्तु ते
នៅទីនោះ ពួកគេរស់នៅលើស្ថានសួគ៌ ហើយទេវតាក៏គោរពបូជាពួកគេផងដែរ។ បិតೃដែលល្បីថា «បរហិષដ» គឺជាអ្នកផឹកសោម។
Verse 54
एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा / अच्छौदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थिता
កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ គឺទន្លេឈ្មោះ «អច្ឆោដា»; ស្រះទិព្វដែលនាងកើតចេញមក មានឈ្មោះ «អច្ឆៅដ»។
Verse 55
तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन / संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती
ដូច្នេះដែរ បិតೃវិតរទាំងនោះមិនដែលឃើញនាងពីមុនឡើយ; កូនស្រីកើតពីចិត្តនោះមិនស្គាល់បិតૃរបស់ខ្លួនទេ។
Verse 56
सा त्वन्यं पितरं वव्रे तानतिक्रम्य वै पितॄन् / अमावसुमिति ख्यातमैलपुत्रं नभश्चरम्
នាងបានលើសលប់បិតૃទាំងនោះ ហើយជ្រើសរើសបិតាផ្សេងទៀត គឺ «អមាវសុ» ដែលល្បីឈ្មោះ ជាបុត្ររបស់ អៃលៈ អ្នកដើរលើមេឃ។
Verse 57
अद्रिकाप्सरसा युक्तं विमानाधिष्ठितं दिवि / सा तेन व्यभिचारेण गगने नाप्रजारिणी
នាងនៅរួមជាមួយអប្សរា អទ្រិកា ហើយអធិស្ឋិតលើវិមាននៅស្ថានសួគ៌; ប៉ុន្តែដោយអំពើលួចលាក់នោះ សូម្បីនៅលើមេឃក៏នាងមិនបានមានកូនទេ។
Verse 58
पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह / त्रीण्यवश्यद्विमानानि पतन्ती सा दिवश्च्युता
នាងបានអង្វរទៅកាន់បិត្រឹផ្សេងទៀត ហើយដោយយោគៈខូចខាត នាងក៏ធ្លាក់ចុះ; ពេលធ្លាក់ពីស្ថានសួគ៌ នាងបានបង្ខំឲ្យវិមានបីគ្រឿងស្ថិតក្រោមអំណាច។
Verse 59
त्रसरेणुप्रमाणानि तेषु चावस्थितान्पितॄन् / सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानग्नीनग्निष्विवाहितान्
នៅក្នុងនោះ មានបិត្រឹដែលមានទំហំត្រឹមត្រាសរេណុ ស្ថិតនៅ—ល្អិតណាស់ មិនបង្ហាញ; ដូចភ្លើងដែលស្ថិតក្នុងភ្លើងទាំងឡាយ។
Verse 60
त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः / तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्
ពេលនាងធ្លាក់ចុះដោយក្បាលចុះក្រោម នាងបានអំពាវនាវដោយទុក្ខថា «សូមជួយសង្គ្រោះ!» ពួកគេនិយាយថា «កុំភ័យ» ហើយនាងក៏បានទទួលការគាំទ្រ។
Verse 61
ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा / ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्
បន្ទាប់មក នាងទោះកំពុងទន់ខ្សោយក៏ដោយ បានព្យាយាមធ្វើឲ្យពួកគេពេញចិត្តដោយពាក្យនោះ; បិត្រឹទាំងឡាយបាននិយាយទៅកាន់កញ្ញានោះថា «ដោយសារការលើសលប់ អំណាចសិរីរុងរឿងរបស់អ្នកបានរលាយទៅ»។
Verse 62
भ्रष्टैश्वर्यां स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते / यैराचरन्ति कर्मणि शरीरैरिह देवताः
ឱ នារីញញឹមបរិសុទ្ធ! ដោយកំហុសរបស់ខ្លួន អ្នកធ្លាក់ចុះពីអំណាច; ដោយរាងកាយទាំងនោះ ព្រះទេវតានៅទីនេះអនុវត្តកម្ម
Verse 63
तैरेव तत्कर्मभलं प्राप्नुवन्ति सदा स्म ह / सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे
ដោយរាងកាយទាំងនោះផង ពួកគេតែងទទួលផលនៃកម្មនោះជានិច្ច; កម្មផ្តល់ផលភ្លាមៗ ទាំងក្នុងសភាពទេវតា និងក្រោយស្លាប់កើតជាមនុស្ស
Verse 64
तस्मात्स्वतपसः पुत्रि प्रेत्य संप्राप्स्यसे फलम् / इत्युक्तया तु पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः
ដូច្នេះ ឱ កូនស្រីនៃតបៈរបស់ខ្លួន! បន្ទាប់ពីស្លាប់ អ្នកនឹងទទួលផល; ពេលនាងនិយាយដូច្នេះ ពិតារៈ (បិតೃ) របស់នាងក៏បានពេញចិត្តឡើងវិញ
Verse 65
ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस्तस्यास्तदनुकंपया / अवश्यं भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्तदा तु ताम्
ដោយអាណិតអាសូរនាង ពួកគេបានប្រទានព្រះគុណ; ដោយឃើញអនាគតដែលជៀសមិនរួច នោះពេលនោះពួកគេបានប្រាប់នាងអត្ថន័យនោះ
Verse 66
सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः / उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः
ពិតារៈអ្នកផឹកសោមបាននិយាយថា «ឱ កូនស្រី! អ្នកនឹងជារបស់ស្តេចនេះ គឺ អាវសុ មហាត្មា ដែលនឹងកើតលើផែនដីក្នុងចំណោមមនុស្ស»
Verse 67
कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि / अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा
ឱ ភាមិនី ក្រោយពេលក្លាយជាកុមារី អ្នកនឹងបានទទួលបានលោកទាំងនេះម្តងទៀត។ នៅទ្វាបរៈលើកទី២៨ អ្នកនឹងកើតពីវង្សកំណើតត្រី (មត្ស្យយោនិជា)។
Verse 68
अस्यैव राज्ञो दुहिता ह्यद्रिकायाममावसोः / पराशरस्य दायादमृषिं त्वं जनयिष्यसि
អ្នកនឹងក្លាយជាព្រះនាងកូនស្រីរបស់ព្រះរាជានេះ ហើយនៅច្រាំងអទ្រីកា ក្នុងថ្ងៃអមាវាស្យា (ថ្ងៃខែដាច់) អ្នកនឹងប្រសូតឥសីជាទាយាទរបស់បារាសរ។
Verse 69
स वेदमेकं ब्रह्मर्षि श्चतुर्द्धा विभजिष्यति / महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ
ព្រះឥសីព្រហ្មនោះ នឹងបែងចែកវេទតែមួយជាបួនភាគ។ ព្រះរាជបុត្រពីររបស់មហាភិษៈ—សន្តនុ—នឹងបង្កើនកិត្តិយស។
Verse 70
विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि / चित्राङ्गदं च राजानं सर्वसत्त्वबलान्वितम्
អ្នកនឹងប្រសូតវិចិត្រវីរ្យៈ អ្នកដឹងធម៌ ហើយក៏ប្រសូតព្រះរាជាចិត្រាង្គទៈ ដែលពោរពេញដោយកម្លាំងនៃសត្វទាំងអស់។
Verse 71
एतानुत्पादयित्वाथ पुनर्लोकानवा प्स्यसि / व्यभिचारात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्
ក្រោយពេលប្រសូតពួកគេហើយ អ្នកនឹងបានទៅដល់លោកទាំងឡាយម្តងទៀត; ប៉ុន្តែដោយសារការល្មើសចំពោះបិត្រឹ (Pitṛ) អ្នកនឹងទទួលបានកំណើតដែលគេតិះដៀល។
Verse 72
तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि / कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमांल्लोकानवाप्स्यसि
អ្នកនឹងក្លាយជាព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះមហាក្សត្រនោះ ហើយកើតនៅអដ្រិកា។ ក្រោយពេលជាកុមារី អ្នកនឹងទទួលបានលោកទាំងនេះ។
Verse 73
एवमुकत्वा तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा / अद्रिकायाः सुता मत्स्या सुता जाता ह्यमावसोः
ពេលបាននិយាយដូច្នេះ នាងទាសីបានកើតជាសត្យវតី។ នាងជាកូនស្រីរបស់អដ្រិកា ឈ្មោះ មត្ស្យា ហើយកើតនៅថ្ងៃអមាវាស្យា។
Verse 74
अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे / तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि
នាងដែលកើតពីអដ្រិកា និងមត្ស្យា ស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វរវាងគង្គា និងយមុនា។ នាងជាព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះមហាក្សត្រនោះ ដោយព្រះវីរភាពនៃព្រះពូជរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 77
विरजानाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः / अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्करप्रभाः पुलहस्य प्रजापतेः / एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता
លោកទាំងឡាយដែលមាននាម វិរាជា រុងរឿងនៅស្ថានសួគ៌ ហើយក្រុមទេវសភានៅទីនោះក៏ភ្លឺចែងចាំង។ នៅទីនោះ គេរំលឹកដល់បិត្រទេវ ‘អគ្និષ្វាត្ត’ ដែលមានពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យ ជារបស់ប្រជាបតិ ពុលហៈ។ កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ មាននាមល្បីថា ពីវរី។
Verse 78
योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च / भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशतिमेव तु
នាងនឹងក្លាយជា យោគិនី ជាភរិយានៃយោគៈ និងជាមាតានៃយោគៈផងដែរ។ ពេលដល់យុគទ្វាបរ នាងនឹងស្ថិតនៅលំដាប់ទីម្ភៃប្រាំបី។
Verse 79
श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः / व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः
ព្រះវិយាសៈដ៏មានសិរី ជាមហាយោគី—ឱ ពួកទ្វិជឧត្តម—យោគៈបានតាំងមាំនៅក្នុងទ្រង់។ ពីវិយាសៈ ក្នុងព្រៃ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនដូចភ្លើងគ្មានផ្សែង។
Verse 80
पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः / स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयद्विभुः
មហាតបស្វីឈ្មោះ សុកៈ កើតពីវង្សបារាសរ។ ព្រះវិភូដ៏មានអំណាចបានបង្កើតគាត់ក្នុងគភ៌នៃពិត្រកញ្ញា ពីវរី។
Verse 81
पुत्रान्पञ्च योगचर्यापरिबुर्णान्परिश्रुतान् / कृष्णा गौरं प्रभुं शंभुं तथा भूरिश्रुतं च वै
គាត់មានកូនប្រុសប្រាំនាក់ ដែលពេញលេញក្នុងចរិយាយោគៈ និងល្បីល្បាញ—ក្រឹෂ្ណ, គោរ, ប្រភូ, សម្ភូ និង ភូរិស្រុត។
Verse 82
कन्यां कीर्तिमतीं चैव योगिनीं योगमातरम् / ब्रह्मदत्तस्य चननी महिषी त्वणुहस्य सा
គាត់ក៏មានកូនស្រីម្នាក់ឈ្មោះ កីર્તិមតី—ជាយោគិនី ដែលគេគោរពថា ‘មាតានៃយោគៈ’។ នាងជាម្តាយរបស់ ព្រហ្មទត្ត និងជាមហិសីរបស់ អណុហ។
Verse 83
आदित्यकिरणोपेतमपुनर्मार्गमास्थितः / सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः
ដោយប្រកបដោយកាំរស្មីនៃអាទិត្យ គាត់បានកាន់ខ្ជាប់ផ្លូវមិនត្រឡប់វិញ។ មហាមុនីនោះនឹងក្លាយជាអ្នកសព្វវ്യാപី និងរួចផុតទាំងស្រុង។
Verse 84
त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
ក្រុមទាំងបីនេះបាននិយាយរួចហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់បួនក្រុមដែលនៅសល់។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាក្រុមដែលមានរូបជាពន្លឺបរិសុទ្ធ។
Verse 85
उत्पन्नास्तु स्वधायां ते काव्या ह्यग्नेः कवेः सुताः / पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः
ពួកគេជាកាវ្យៈដែលកើតក្នុងស្វធា ជាបុត្ររបស់អគ្គនីអ្នកកវី។ ពិត្រៈនៅក្នុងទេវលោក រុងរឿងក្នុងពន្លឺជ្យោតិដ៏ភ្លឺចែងចាំង។
Verse 86
सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत / एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता
នៅក្នុងលោកដែលសម្បូរដោយបំណងទាំងអស់ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយធ្វើសមាធិគិតដល់ពួកគេ។ កូនស្រីដែលកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ ត្រូវបានល្បីថា ‘យោគោត្បត្តិ’។
Verse 87
दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या / एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी
នាងដែលសនត្កុមារ បានប្រគល់ឲ្យជាមហេសីរបស់សុក្ររៈ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថា ‘ឯកស្រឹង្គី’ ជាអ្នកបង្កើនកិត្តិយសដល់ពួកភ្រឹគុ។
Verse 88
मरीचि गर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः / एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा
លោកទាំងនោះកើតពីគភ៌របស់មរីចិ ហើយគ្របដណ្តប់នៅលើមេឃ ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានសួគ៌។ ពួកគេជាបុត្ររបស់អង្គិរៈស ដែលកាលពីបុរាណ សាធ្យៈបានចិញ្ចឹមបីបាច់។
Verse 89
उपहूताः स्मृतास्ते वै पितरो भास्वरा दिवि / तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः
បិត្រទេវតាដែលភ្លឺរលោងនៅស្ថានសួគ៌ ត្រូវបានចងចាំថា «ឧបហូត»។ ដើម្បីស្វែងរកផលបុណ្យ ក្រុមក្សត្រិយៈទាំង៧ គោរពបូជាពួកគេដោយភក្តី។
Verse 90
एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता / मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः
កូនស្រីកើតពីចិត្ត (មានសី) របស់ពួកគេ មានឈ្មោះល្បីថា «យសោដា»។ នាងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទេវីមាតានៃមហាត្មា ខដ្វាង្គ។
Verse 91
यज्ञे यस्य पुरा गीता गाथागीतैर्महर्षिभिः / अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः
នៅក្នុងយជ្ញរបស់ទ្រង់ កាលពីមុន មហារិសីទាំងឡាយបានច្រៀងកាថា-គីតសរសើរ; នៅពេលនោះ មហាត្មា សាណ្ឌិល្យ បានឃើញការកើតមានរបស់អគ្គនីដោយផ្ទាល់។
Verse 92
यजमानं दिलीपं ये पश्यन्त्यत्र समाहिताः / सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः
អ្នកណាដែលនៅទីនេះ ដោយចិត្តសមាធិ បានឃើញទិលីប ជាយជមានៈ—មហាត្មាអ្នកមានវ్రតសច្ចៈ—មនុស្សទាំងនោះក៏អាចឈ្នះស្ថានសួគ៌បានដែរ។
Verse 93
आज्यपा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजा पतेः / समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः
បិត្រទេវតាដែលមាននាម «អាជ្យបា» ជារបស់ប្រជាបតិ ករទមៈ; ពួកគេកើតចេញពី ពុលហៈ ហើយត្រូវបានហៅថាជាកូនប្រុសរបស់ទ្រង់។
Verse 94
लकिषु तेषु वैवर्ताः कामगोषु विहङ्गमाः / एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः
ក្នុងចំណោមលក្ខីទាំងនោះ មានវៃវរតៈ ហើយក្នុងចំណោមកាមគោសុ មានវិហង្គមៈ; ពួកវៃស្យៈដែលប្រាថ្នាផលបុណ្យ នឹករលឹក និងគោរពពួកគេក្នុងពិធី ស្រាទ្ធ។
Verse 95
एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता / ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च
កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេ មានឈ្មោះល្បីថា «វិរាជា»; នាងជាស្ត្រីសុចរិត ជាមាតារបស់យយាតិ និងជាព្រះភរិយារបស់នហុសៈផងដែរ។
Verse 96
सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य महात्मनः / हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत
បិត្រទេវតារបស់មហាត្ម វសិષ્ઠ មាននាមថា «សុកាលា»; សូទ្រៈដែលជាកូនរបស់ហិរណ្យគರ್ಭៈ ក៏គោរពនឹករលឹកនាងដោយភាវៈផងដែរ។
Verse 97
मानसा नाम ते लोका वर्तन्ते यत्र ते दिवि / एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा
នៅស្ថានទិវ្យ ដែលពួកគេស្ថិតនៅ មានលោកហៅថា «មានសា»; កូនស្រីកើតពីចិត្តរបស់ពួកគេគឺ នរមទា ជាស្ទឹងទន្លេដ៏ប្រសើរបំផុត។
Verse 98
सा भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी / जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः
នាង (នរមទា) ដែលហូរទៅតាមទិសដក្ខិណាបថ បំប៉នសត្វលោកទាំងអស់; នាងជាមាតារបស់ សាត្រសദ്ദស្យុ និងជាព្រះភរិយារបស់ ពុរុកុត្ស។
Verse 99
एतेषामभ्युपगमान्मनुर्मन्वन्तरेश्वरः / मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः
ដោយទទួលយកវិធានទាំងនេះ មនុ ដែលជាព្រះអធិបតីនៃមន្វន្តរៈ នៅដើមមន្វន្តរៈ បង្កើតឲ្យមានពិធីស្រាទ្ធៈគ្រប់ទីកន្លែង។
Verse 100
पितॄणामानुपूर्व्येण सर्वेषां द्विजसत्तमाः / तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! តាមលំដាប់បុព្វបុរសរបស់សព្វគ្នា; ដូច្នេះ ត្រូវប្រគេនពិធីស្រាទ្ធៈតាមស្វធម្ម ដោយសទ្ធា។
Verse 101
सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्
សម្រាប់សព្វគ្នា ទោះប្រើភាជន៍ប្រាក់ ឬភាជន៍ដែលមានប្រាក់បន្សំ ក៏ដោយ; ពិធីស្រាទ្ធៈដែលប្រគេនដោយដាក់ពាក្យ ‘ស្វធា’ ជាមុន នោះពិតជាបំពេញចិត្តបិត្ឫទេវតា។
Verse 102
सौम्यायने वाग्रयणे ह्यश्वमेधं तदप्नुयात् / सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च
នៅពេលសោម្យាយន ឬវាគ្រយណៈ គាត់ទទួលបានផលដូចអશ્વមេធៈ; ហើយក៏ធ្វើអាព្យាយនៈ ដើម្បីបំប៉នសោម និងអគ្គនីវైవស្វតៈផងដែរ។
Verse 103
पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
អ្នកស្នងវង្សណាដែលធ្វើឲ្យបិត្ឫទេវតាពេញចិត្ត បិត្ឫទេវតាក៏ធ្វើឲ្យគាត់ពេញចិត្តវិញ; ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកប្រាថ្នាពុទ្ធិភាព និងសុខសម្បទា ឬអ្នកប្រាថ្នាកូនចៅ។
Verse 104
पुष्टिं प्रजास्तथा स्वर्गं प्रयच्छन्ति न संशयः / देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते
ពួកគេប្រទានភាពចម្រើន កូនចៅ និងសួគ៌ ដោយគ្មានសង្ស័យ។ កិច្ចបូជាបិត្របុព្វបុរសតែងប្រសើរជាងកិច្ចបូជាទេវតា។
Verse 105
देवताभ्यः पितॄणां हि पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् / न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः
មុនទេវតា គេបានចងចាំថា ត្រូវបំពេញការបំប៉ន និងធ្វើឲ្យបិត្របុព្វបុរសពេញចិត្តជាមុន។ គតិរបស់បិត្របុព្វបុរសល្អិតល្អន់ ហើយមិនមានការខ្សោយសាបសូន្យឡើយ។
Verse 106
तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै
ដោយតបៈដែលល្បីក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ គេអាចឃើញដោយ ‘មាសចក្ខុ’—ទាំងនេះគឺបិត្របុព្វបុរស ហើយលោកទាំងនេះជាធីតារបស់ពួកគេ។
Verse 107
दौहित्रा यजमानाश्च प्रोक्ता ये भावयन्ति यान् / चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः
ចៅតាមកូនស្រី (dauhitra) និងយជមាន ត្រូវបានពោលថា ជាអ្នកបង្កើនកម្លាំង និងចិញ្ចឹម។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានបួនមានរូប និងបីអរូប។
Verse 108
तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
សម្រាប់ពួកគេ ទេវតាក៏ធ្វើពិធីស្រាទ្ធដោយការគោរព និងខិតខំ។ ទេវទាំងអស់រួមទាំងឥន្ទ្រ ប្រណមដៃដោយសទ្ធា ហើយផ្ដោតចិត្តទៅលើពួកគេ។
Verse 109
विश्वे च सिकताश्चैव पृश्निजाः शृङ्गिणस्तथा / कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत
ពួកវិឝ្វេ សិកតា ព្រឹឝ្និជ និងឝ្រឹង្គិន; ព្រមទាំងក្រឹෂ្ណ និងឝ្វេតាំបុជ ក៏គោរពបូជាតាមវិធីព្រះធម៌ដែរ។
Verse 110
प्रशस्ता वातरसना दिवाकृत्यास्तथैव च / मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः
ព្រះសង្ឃដ៏ល្បី៖ វាតរសនា និងទិវាក្រឹត្យា; ព្រមទាំងពពក មរុត និងព្រះព្រហ្មជាដើម ពួកទេវតាអ្នកស្ថិតនៅសួគ៌ក៏ (មាននៅទីនោះ)។
Verse 111
अत्रिभृग्वङ्गिराद्याश्च ऋषयः सर्व एव ते / यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह
ពួកឫសីទាំងអស់ ដូចជា អត្រី ភ្រឹគុ អង្គិរាស ជាដើម; និងយក្ខ នាគ សុបර්ណ កិន្នរ ព្រមទាំងរាក្សស (សុទ្ធតែមាននៅទីនោះ)។
Verse 112
पितॄंस्ते ऽपूजयन्सर्वे नित्यमेव फलार्थिनः / एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः
ដោយប្រាថ្នាផលបុណ្យ ពួកគេទាំងអស់គោរពបូជាព្រះបិតೃជានិច្ច; ដូច្នេះក្នុងពិធីស្រាទ្ធ មហាត្មាទាំងនេះត្រូវបានស្វាគមន៍ និងបូជាដោយកិត្តិយស។
Verse 113
सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति शतशो ऽथ सहस्रशः / हित्वा त्रैलोक्यसंसारं जरामृत्युमयं तथा
ពួកទ្រង់ប្រទានបំណងទាំងអស់ជារយៗជាពាន់ៗ; ហើយនាំឲ្យលះបង់សង្សារនៃបីលោក ដែលពោរពេញដោយជរា និងមរណៈ។
Verse 114
मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् / कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः
ពិតាមហៈ (ពួកបិត្រទេវតា) ប្រទានដល់សត្វមានកាយ៖ មោក្សៈ យោគៈ អៃશ્વర్యៈ កាយសុក្ខមៈ វៃរាគ្យៈពេញលេញ និងភាពអនន្ត។
Verse 115
एश्वर्यं विहितं योगमेश्वर्यं योग उच्यते / योगैश्वर्यमृते मोक्षः कथञ्चिन्नोपपद्यते
យោគៈដែលបានកំណត់ជាមួយអៃશ્વર્યៈ គេហៅថា «យោគៈ»; បើគ្មានយោគៈ-អៃશ્વર્યៈ នោះមោក្សៈមិនអាចកើតមានបានឡើយ។
Verse 116
अपक्षस्येव गमनं गगने पक्षिणो यथा / वरिष्ठः सर्वधर्माणां मोक्षधर्मः सनातनः
ដូចបក្សីគ្មានស្លាបមិនអាចហោះទៅលើមេឃបានដែរ ក្នុងធម៌ទាំងអស់ ធម៌មោក្សៈដ៏សនាតនៈ គឺលើសគេ។
Verse 117
पितॄणां हि प्रसादेन प्राप्यते स महात्मनाम् / मुक्तावैडूर्यवासांसि वाजिनागायुतानि च
ដោយព្រះគុណនៃពិត្រទាំងឡាយ មហាត្មាទទួលបានផលនោះ—សម្លៀកបំពាក់តុបតែងដោយមុក្កតា និងវៃឌូរ្យៈ ហើយមានសេះ និងដំរីចំនួនអយុត (រាប់ម៉ឺន) ផងដែរ។
Verse 119
किङ्किणीजालनद्धानि सदा पुष्पफलानि च / विमानानां सहस्राणि युक्तान्यप्सरसां गणैः
មានវីមានរាប់ពាន់ ដែលតុបតែងដោយសំណាញ់កងកិណី មានផ្កា និងផ្លែឈើជានិច្ច ហើយភ្ជាប់ជាមួយក្រុមអប្សរា។
Verse 120
सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः / प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च / प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
ពេលបិតាមហា (បុព្វបុរស) ពេញព្រះហឫទ័យ ពួកគេប្រទានដល់មនុស្សជានិច្ច នូវសម្បត្តិគ្រប់បំណង កូនចៅ កម្លាំងចិញ្ចឹម ស្មារតី ប្រាជ្ញា អាណាចក្រ និងសុខភាពល្អ។
Verse 1118
कोटिशश्चापि रत्नानिप्रयच्छन्ति पितामहाः / हंसबर्हिणयुक्तनि मुक्तावैढूर्यवन्ति च
បិតាមហាប្រទានរតនៈរាប់កោដិ—ដែលតុបតែងដោយស្លាបហង្ស និងព្រិលកន្ទុយក្ងោក ហើយមានគ្រាប់មុក្កតា និងវៃឌូរ្យ (ថ្មភ្នែកឆ្មា) ផងដែរ។
A Pitṛ-centered genealogy: amūrta Pitṛs are described as sons of Prajāpati (Vairājāḥ, linked to Virāj), and a downstream mythic lineage is introduced via Menā and Himavat, including their mountainous progeny and the three daughters Aparṇā/Ekaparṇā/Ekapāṭalā.
A ritual-cosmic supply chain: śrāddha offerings nourish the Pitṛs; nourished Pitṛs empower Soma; Soma then nourishes and revitalizes the lokas—presenting cosmic stability as dependent on ritual and ancestral mediation.
Through nirukti-style etymology: the mother’s prohibitive address (“u mā”—do not, dear) to the fasting ascetic is linked to Aparṇā’s identity, making ‘Umā’ a name grounded in tapas, maternal speech, and narrative causality.