Adhyaya 1
Anushanga PadaAdhyaya 1125 Verses

Adhyaya 1

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយពាក្យបញ្ចប់ដូចកូឡូហ្វូន សម្គាល់ការបញ្ចប់ការពិពណ៌នាមន្វន្តរ​មុន ហើយចាប់ផ្តើមផ្នែកកណ្ដាល។ Śāṃśapāyana ស្នើឲ្យពន្យល់បន្ថែមអំពី Pada ទី៣ (Upodghāta) ខាងមុខ។ Sūta សន្យានឹងពន្យល់លម្អិតតាមលំដាប់ (vistareṇa anupūrvyā) អំពី nisarga/sarga និងរឿងពាក់ព័ន្ធ ក្នុងបរិបទ Vaivasvata-Manu។ អត្ថបទកំណត់ពេលវេលាចក្រវាលតាមយុគ និងមន្វន្តរ ហើយរៀបរាប់សត្វលោកគ្រប់ថ្នាក់—pitṛs, gandharvas, yakṣas, rākṣasas, bhūtas, nāgas, មនុស្ស សត្វ បក្សី និងអចល។ ចំណុចសាសនៈសំខាន់គឺការបង្ហាញឡើងវិញនៃ Saptarṣis៖ ព្រះឥសីទាំង៧ត្រូវបានហៅថា “កើតពីចិត្ត” ប៉ុន្តែត្រូវបាន Svayambhū (Brahmā) តែងតាំងជាកូន។ Sūta ពន្យល់ថាការត្រឡប់មកវិញរបស់ពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្តូរមន្វន្តរ (ពី Svāyambhuva ទៅ Vaivasvata) និងមូលហេតុសាបសូន្យ/ពាក្យសាបដោយ Bhava/Maheśvara ដូច្នេះពួកគេចេញមកម្តងទៀតក្នុងលោកមនុស្ស ហើយការបង្កើតបន្តតាមលំដាប់។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे मन्वन्तरवर्णनं नामाष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः समाप्तो ऽयं ब्रह्माण्डमहापुराणपूर्वभागः श्रीगणेशाय नमः अथ ब्रह्माण्डमहापुराणमध्यभागप्रारम्भः / शांशपायन उवाच पादः शेक्तो द्वितीयस्तु अनुषङ्गेन नस्त्वया / तृतीयं विस्तरात्पादं सोपोद्धातं प्रवर्त्तय

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាពុរាណ» ដែលវាយុបានប្រកាស ក្នុងភាគដើម នៅបាទទី២ (អនុសង្គបាទ) ជំពូកទី៣៨ ឈ្មោះ «ពណ៌នាមន្វន្តរ» បានបញ្ចប់។ នេះជាភាគដើមនៃព្រហ្មាណ្ឌមហាពុរាណ។ សូមនមស្ការ​ព្រះគណេឝ។ ឥឡូវនេះ ចាប់ផ្តើមភាគកណ្ដាលនៃព្រហ្មាណ្ឌមហាពុរាណ។ សាំសបាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ សូតៈ អ្នកបានពោលបាទទី២ ជាមួយអនុសង្គហើយ; ឥឡូវនេះ សូមបន្តបាទទី៣ ដោយលម្អិត ព្រមទាំងឧបោទ្ធាត (បទបើក)»។

Verse 2

सूत उवाच कीर्त्तयिष्ये तृतीयं वः सोपोद्धातं सविस्तरम् / पादं समुच्चयाद्विप्रा गदतो मे निबोधत

សូតៈបាននិយាយថា៖ «ឱ វិប្រទាំងឡាយ! ខ្ញុំនឹងកាន់តែសរសើរ និងពណ៌នាបាទទី៣ ដោយលម្អិត ព្រមទាំងឧបោទ្ធាត; សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំដោយយកចិត្តទុកដាក់ ខណៈខ្ញុំនិយាយជាសង្ខេបសរុប»។

Verse 3

मनोर्वैवस्वतस्येमं सांप्रतं तु महात्मनः / विस्तरेणानुपूर्व्या च निसर्गं शृणुत द्विजाः

ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ! ឥឡូវនេះ ចូរស្តាប់រឿងកំណើតសកលលោករបស់មហាត្មា មនុ វైవស្វត នេះ ដោយលម្អិត និងតាមលំដាប់។

Verse 4

चतुर्युगैकस प्तत्या संख्यातं पूर्वमेव तु / मह देवगणैश्चैव ऋषिभिर्दानवैस्सह

នេះត្រូវបានរាប់កាលពីមុនហើយថា ជា ចតុរយុគ ចំនួន ៧១ ដោយមានពួកទេវតា ពួកឫសី និងពួកទានវៈរួមគ្នា។

Verse 5

पितृगन्धर्वयक्षैश्च रक्षोभूतमहोरगैः / मानुषैः पशुभिश्चैव पक्षिभिः स्थावरैः सह

រួមទាំងពួកបិត្រឹ ពួកគន្ធព៌ ពួកយក្ស ពួករាក្សស ពួកភូត ពួកមហោរគ មនុស្ស សត្វ បក្សី និងស្ថាវរ។

Verse 6

मन्वादिकं भविष्यान्तमाख्यानैर्बहुभिर्युतम् / वक्ष्ये वैवस्वतं सर्गं नमस्कृत्य विवस्वते

ចាប់ពីមនុជាដើម រហូតដល់ចុងអនាគត ដោយមានរឿងរ៉ាវជាច្រើន ខ្ញុំនឹងពណ៌នាសរគៈវైవស្វត ដោយគោរពនមស្ការ វិវស្វានជាមុន។

Verse 7

आद्ये मन्वन्तरे ऽतीताः सर्गप्रावर्त्तकास्तु ये / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं सप्तासन्ये महर्षयः

ក្នុងមន្វន្តរៈដំបូង អ្នកដែលធ្លាប់ជាអ្នកចាប់ផ្តើមសೃષ્ટិ ហើយបានកន្លងផុតទៅ មុនមន្វន្តរៈស្វាយម្ភូវៈ គឺជាមហាឫសីផ្សេងទៀតចំនួនប្រាំពីរ។

Verse 8

चाक्षुषस्यान्तरे ऽतीते प्राप्ते वैवस्वते पुनः / दक्षस्य च ऋषीणां च भृग्वादीनां महौजसाम्

ក្រោយពេលមន្វន្តរ​ចាក្សុសៈបានកន្លងផុត ហើយមន្វន្តរ​វైవស្វតៈមកដល់ម្ដងទៀត ទក្ខៈ និងឥសីមានតេជៈដ៏មហិមា ដូចជា ភ្រឹគុជាដើម បានបង្ហាញខ្លួន។

Verse 9

शापान्महेश्वरस्यासीत्प्रादुर्भावो महात्मनाम् / भूयः सप्तर्षयस्त्वेवमुत्पन्नाः सप्त मानसाः

ដោយសារព្រះបន្ទូលសាបរបស់មហេស្វរៈ មហាត្មាទាំងនោះបានបង្ហាញខ្លួន; ហើយដូច្នេះ សប្តឥសីទាំង៧ ដែលកើតពីចិត្ត ក៏បានកើតឡើងម្ដងទៀត។

Verse 10

पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव स्वयमेव स्वयंभुवा / प्रजासंतानकृद्भिस्तैरुत्पदद्भिर्महात्मभिः

ស្វយಂಭូ (ព្រះព្រហ្ម) បានកំណត់ពួកគេដោយខ្លួនឯងឲ្យជាបុត្រ; មហាត្មាទាំងនោះបានកើតឡើងដើម្បីបង្កើនសន្តាននៃប្រជាសត្វ។

Verse 11

पुनः प्रवर्त्तितः सर्गो यथापूर्वं यथाक्रमम् / तेषां प्रसूतिं वक्ष्यामि विशुद्धज्ञानकर्मणाम्

បន្ទាប់មក សೃષ્ટិបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ដូចមុន និងតាមលំដាប់; ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពោលអំពីកំណើតរបស់ពួកគេ ដែលមានចំណេះដឹង និងកម្មសុទ្ធ។

Verse 12

समासव्यासयोगाभ्यां यथावदनुपूर्वशः / येषामन्वयसंभूतैलर् एको ऽयं सचराचरः / पुनरापूरितः सर्वो ग्रहनक्षत्रमण्डितः

ដោយប្រើទាំងវិធីសង្ខេប និងវិធីពន្យល់លម្អិត ខ្ញុំនឹងពោលតាមលំដាប់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ; ដោយសារអ្នកកើតពីវង្សរបស់ពួកគេ ពិភពលោកនេះទាំងចល និងអចល បានពេញឡើងវិញ ហើយសកលលោកទាំងមូលក៏ពេញបរិបូរណ៍ មណ្ឌិតដោយភព និងផ្កាយ។

Verse 13

ऋषय ऊचुः कथं सप्तर्षयः पूर्वमुत्पन्नाः सप्त मनसाः / पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव तन्नो निगद सत्तम

ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះបុរសដ៏ប្រសើរ! កាលមុន សប្តឥសីកើតឡើងដូចម្តេច? ហើយ ‘មនស’ ទាំងប្រាំពីរត្រូវបានកំណត់ជាកូនដូចម្តេច? សូមប្រាប់យើង»

Verse 14

सूत उवाच पूर्वं सप्तर्षयः प्रोक्ता ये वै स्वायंभुवेंऽतरे / मनोरन्तरमासाद्य पुनर्वैवस्वतं किल

សូតបាននិយាយថា៖ «សប្តឥសីដែលបានពោលកាលមុនក្នុងសម័យមន្វន្តរ ស្វាយម្ភូវៈ ពេលមន្វន្តរប្រែប្រួល ពួកគេបានបង្ហាញឡើងវិញក្នុងមន្វន្តរ វైవស្វតៈ»

Verse 15

भवाभिशाप संविद्धा अप्राप्तास्ते तदा तपः / उपपन्ना जने लोके सकृदागमनास्तु त

ដោយត្រូវព្រះភវៈ (សិវៈ) ដាក់បណ្តាសា ពេលនោះពួកគេមិនទាន់ទទួលបានតបៈទេ; ពួកគេបានបង្ហាញខ្លួននៅជនលោក (Janaloka) ហើយការមករបស់ពួកគេមានតែម្តងប៉ុណ្ណោះ។

Verse 16

ऊचुः सर्वे सदान्योन्यं जनलोके महार्षयः / एत एव महाभागा वरुणे वितते ऽध्वरे

នៅជនលោក មហាឥសីទាំងអស់តែងនិយាយគ្នាទៅវិញទៅមកថា៖ «មហាបាគ្យទាំងនេះហើយ ដែលស្ថិតក្នុងពិធីអធ្វរ (យញ្ញ) ដ៏ទូលាយរបស់ព្រះវរុណៈ»

Verse 17

सर्वे वयं प्रसूयामश्चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / पितामहात्मजाः सर्वे तन्नः श्रेयो भविष्यति

សូមឲ្យយើងទាំងអស់កើតក្នុងមន្វន្តររបស់ចាក្សុសមនុ; យើងទាំងអស់ជាបុត្ររបស់ពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្មា)—នោះនឹងជាកុសលសម្រាប់យើង។

Verse 18

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / स्वायंभुवेन्तरे प्राप्ताः सृष्ट्यर्थं ते भवेन तु

ក្រោយពោលដូច្នេះ ពួកគេទាំងអស់នៅកាលមន្វន្តរ​ចាក្សុសៈ ក្នុងចន្លោះមន្វន្តរ​ស្វាយម្ភូវៈ បានមកដល់ទីនោះ ដើម្បីកិច្ចការបង្កើតសកល។

Verse 19

जज्ञिरे ह पुनस्ते वै जनलोकादिहागताः / देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस्तनुम्

ពួកដែលមកពីជនលោកៈ បានកើតឡើងម្ដងទៀត ហើយក្នុងយជ្ញដ៏មហិមារបស់ទេវៈ ពួកគេបានកាន់កាយជារូបវារុណី។

Verse 20

ब्रह्मणो जुह्वतः शुक्रमग्रौ पूर्वं प्रजेप्सया / ऋषयो जज्ञिरे दीर्घे द्वितीयमिति नः श्रुतम्

ដោយបំណងបង្កើតប្រជា ពេលព្រះព្រហ្មថ្វាយអាហុតិចូលក្នុងភ្លើង ជាមុនសិន ពន្លឺ-ពូជរបស់ព្រះអង្គបានបង្ហាញនៅក្នុងអគ្គី; ពីនោះ ឥសីមានអាយុវែងបានកើតឡើង—នេះហើយដែលយើងបានឮថាជាលើកទីពីរ។

Verse 21

भृग्वङ्गिरा मरीचिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च ह्यष्टौ ते ब्रह्मणः सुताः

ភೃគុ អង្គិរា មរីចិ ពុលស្ត្យ ពុលហៈ ក្រតុ អត្រី និងវសិષ્ઠ—ទាំង៨នេះជាព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្ម។

Verse 22

तथास्य वितते यज्ञे देवाः सर्वे समागताः / यज्ञाङ्गानि च सर्वाणि वषठ्कारश्च मूर्त्तिमान्

ក្នុងយជ្ញដ៏ទូលំទូលាយរបស់ព្រះអង្គ ទេវទាំងអស់បានមកប្រជុំ; ហើយអង្គធាតុនៃយជ្ញទាំងមូល ព្រមទាំង «វសឋ្ការ» ដែលមានរូបកាយ ក៏បានបង្ហាញខ្លួន។

Verse 23

मूर्त्तिमन्ति च सामानि यजूंषि च सहस्रशः / ऋग्वेदश्चाभवत्तत्र यश्च क्रमविभूषितः

នៅទីនោះ បទសាមៈដែលមានរូបភាព និងមន្ត្រយជុស៍រាប់ពាន់បានបង្ហាញឡើង ហើយឫគ្វេទដែលតុបតែងដោយលំដាប់ក៏កើតមាននៅទីនោះដែរ។

Verse 24

यजुर्वेदश्च वृत्ताढ्य ओङ्कारवदनोज्ज्वलः / स्थितो यज्ञार्थसंपृक्तः सूक्तब्राह्मणमन्त्रवान्

យជុរវេទសម្បូរដោយឆន្ទៈភាសា ភ្លឺរលោងដោយមុខជារូបអោំការៈ; វាស្ថិតភ្ជាប់នឹងគោលបំណងនៃយជ្ញា និងមានសូក្តៈ ប្រាហ្មណៈ និងមន្ត្រ។

Verse 25

सामवेदश्च वृत्ताढ्यः सर्वगेयपुरः सरः / विश्वावस्वादिभिः सार्द्धं गन्धर्वैः संभृतो ऽभवत्

សាមវេទសម្បូរដោយឆន្ទៈភាសា ដូចស្រះនៃបទច្រៀងទាំងអស់; វាបានពេញលេញជាមួយពួកគន្ធರ್ವ ដូចជា វិશ્વាវសុ ជាដើម។

Verse 26

ब्रह्मवेदस्तथा घोरैः कृत्वा विधिभिरन्वितः / प्रत्यङ्गिरसयोगैश्च द्विशरीरशिरो ऽभवत्

ប្រាហ្មវេទក៏ដូចគ្នា ដោយភ្ជាប់នឹងវិធីវិធានដ៏គួរឱ្យខ្លាច និងរួមជាមួយយោគៈប្រត្យង្គិរសៈ វាបានក្លាយដូចមានរាងកាយពីរ និងក្បាលមួយ។

Verse 27

लक्षणा विस्तराः स्तोभा निरुक्तस्वर भक्तयः / आश्रयस्तु वषट्कारो निग्रहप्रग्रहावपि

លក្ខណៈ ការពង្រីក ស្តោភៈ និរុក្តៈ ស្វរៈ និងភក្តិ; ហើយជាអាស្រ័យគឺពាក្យវෂટ्कार ព្រមទាំង និគ្រហៈ និងប្រគ្រហៈផងដែរ។

Verse 28

दीप्तिमूर्त्तिरिलादेवी दिशश्चसदिगीश्वराः / देवकन्याश्च पत्न्यश्च तथा मातर एव च

ទេវីអិឡា​មានព្រះកាយភ្លឺរលោង ទិសទាំងឡាយ និងទេវតាអធិបតីទិស ព្រមទាំងកញ្ញាទេវតា ភរិយាទាំងឡាយ និងមាតាទាំងឡាយ ក៏សុទ្ធតែមានវត្តមាននៅទីនោះ។

Verse 29

आययुः सर्व एवैते देवस्य यजतो मखे / मूर्तिमन्तः सुरूपाख्या वरुणस्य वपुर्भृतः

ពួកគេទាំងអស់បានមកដល់ពិធីយជ្ញរបស់ទេវៈ—មានរូបកាយជាក់ស្តែង ស្រស់ស្អាត និងកាន់កាប់រូបកាយនៃវរុណ។

Verse 30

स्वयंभु वस्तु ता दृष्ट्वा रेतः समपतद्भुवि / ब्रह्मर्षिभाविनोर्ऽथस्य विधानाच्च न संशयः

ពេលស្វយಂಭូបានឃើញពួកនាង ទឹកពូជបានធ្លាក់ចុះលើផែនដី; ហើយអត្ថន័យដែលនឹងនាំទៅកាន់សភាពជាព្រហ្មឫសី នោះកើតឡើងតាមវិធាន—គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 31

धृत्वा जुहाव हस्ताभ्यां स्रुवेण परिगृह्य च / आस्रवज्जुहुयां चक्रे मन्त्रवच्च पितामहः

បន្ទាប់មក ពិតាមហៈបានទ្រទ្រង់វាដោយដៃទាំងពីរ យកដោយស្រ៊ូវា ហើយបូជាអាហុតិជាមួយមន្ត្រា; សូម្បីអ្វីដែលហូរចេញក៏បានដាក់ជាអាហុតិក្នុងហោម។

Verse 32

ततः स जनयामास भूतग्रामं प्रजापतिः / तस्यार्वाक्तेजसश्चैव जज्ञे लोकेषु तैजसम्

បន្ទាប់មក ព្រជាបតិបានបង្កើតក្រុមសត្វសព្វភាវៈទាំងអស់; ហើយពីតេជៈដើមរបស់ទ្រង់ ក៏កើតមានតត្តវៈតៃជសៈដ៏ភ្លឺរលោងនៅក្នុងលោកទាំងឡាយ។

Verse 33

तमसा भावि याप्यत्वं यथा सत्त्वं तथा रजः / आज्यस्थाल्यामुपादाय स्वशुक्रं हुतवांश्च ह

ភាពស្រអាប់ដោយតមស ដែលនាំទៅកាន់ការស្រកថយ មានដូចនៅក្នុងសត្តវៈ ក៏មាននៅក្នុងរាជសៈដែរ។ បន្ទាប់មក ហុតវាហៈ អគ្គី បានយកភាជន៍ឃី ហើយបូជាសុក្រ​របស់ខ្លួនជាអាហុតិ។

Verse 34

शुक्रे हु ते ऽथ तस्मिंस्तु प्रादुर्भूता महर्षयः / ज्वलन्तो वपुषा युक्ताः सप्रभावैः स्वकैर्गुणैः

ក្រោយពេលបូជាសុក្រแล้ว នៅទីនោះមហាឫសីទាំងឡាយបានលេចចេញ—មានកាយភ្លឺចែងចាំង និងរុងរឿងដោយអานุភាពនៃគុណធម៌របស់ខ្លួនៗ។

Verse 35

हुते चाग्नौ सकृच्छुक्रे ज्वालाया निसृतः कविः / हिरण्यगर्भस्तं दृष्ट्वा ज्वालां भित्त्वा विनिर्गतम्

ពេលបានបូជាសុក្រ​ចូលក្នុងអគ្គីម្តងเดียว ព្រះឫសី ‘កវិ’ បានលេចចេញពីអណ្តាតភ្លើង។ ហិរញ្ញគರ್ಭៈបានឃើញគាត់បំបែកអណ្តាតភ្លើងហើយចេញមកក្រៅ។

Verse 36

भृगुस्त्वमिति चोवाच यस्मात्तस्मात्स वै भृगुः / महादेवस्तथोद्भूतो दृष्ट्वा ब्रह्माणमब्रवीत्

គាត់បាននិយាយថា «អ្នកគឺ ភ្រឹគុ» ដូច្នេះហើយគាត់ត្រូវបានហៅថា ភ្រឹគុ។ ដូចគ្នានេះ មហាទេវៈក៏បានលេចចេញ ហើយពេលឃើញព្រះព្រហ្មា ក៏បានមានព្រះបន្ទូល។

Verse 37

ममैष पुत्रकामस्य दीक्षितस्य त्वया प्रभो / विजज्ञे प्रथमं देव मम पुत्रो भवत्वयम्

ឱ ព្រះអម្ចាស់! សម្រាប់ខ្ញុំដែលបានទទួលទិක්ෂា ដោយប្រាថ្នាបុត្រា នេះហើយជាអ្នកដែលកើតឡើងមុនគេដោយព្រះអង្គ។ ឱ ទេវៈ! សូមឲ្យគាត់ក្លាយជាបុត្ររបស់ខ្ញុំ។

Verse 38

तथेति समनुज्ञातो महादेवः स्वयंभुवा / पुत्रत्वे कल्पयामास महादेव स्तदा भृगुम्

ដោយបានអនុញ្ញាតពីស្វយಂಭូ (ព្រះព្រហ្ម) ថា «ដូច្នោះហើយ» ព្រះមហាទេវៈបានកំណត់ព្រះឥសីភ្រឹគុឲ្យជាបុត្រនៅពេលនោះ។

Verse 39

वारुणा भृगवस्तस्मात्तदपत्यं च स प्रभुः / द्वितीयं च ततः शुक्रमङ्गारेष्वजुहोत्प्रभुः

ពីនោះមក ពួកភ្រឹគុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវរុណៈបានកើតឡើង ហើយព្រះអម្ចាស់នោះជាបិតានៃពូជពង្ស។ បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានបូជាសុក្រជាលើកទីពីរ ទៅក្នុងអង្គារ។

Verse 40

अङ्गारेष्वङ्गिरो ऽङ्गानि संहतानि ततोङ्गिराः / संभूतिं तस्य तां दृष्ट्वा वह्निर्ब्रह्माणमब्रवीत्

នៅក្នុងអង្គារ អវយវៈរបស់អង្គិរៈបានរួមជាមួយគ្នា ហើយអង្គិរៈក៏បានបង្ហាញខ្លួន។ ឃើញការកើតមាននោះ អគ្គិបាននិយាយទៅកាន់ព្រះព្រហ្ម។

Verse 41

रेतोधास्तुभ्यमेवाहं द्वितीयो ऽयं ममास्त्विति / एवमस्त्विति सो ऽप्युक्तो ब्रह्मणा सदसस्पतिः

អគ្គិបាននិយាយថា «ឱ ព្រះព្រហ្មា ខ្ញុំហើយជារេតោធា; សូមឲ្យអ្វីដែលទីពីរនេះជារបស់ខ្ញុំ»។ ព្រះព្រហ្មាបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ប្រធានសភាថា «សូមឲ្យកើតដូច្នោះ»។

Verse 42

जग्रा हाग्निस्त्वङ्गिरस आग्नेया इति नः श्रुतम् / षट् कृत्वा तु पुनः शुक्रे ब्रह्मणा लोककारिणा

យើងបានឮថា អគ្គិបានទទួលអង្គិរៈ ដូច្នេះពួកគេត្រូវបានហៅថា «អាគ្នេយៈ»។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មាអ្នកបង្កើតលោក បានធ្វើដូច្នោះម្តងទៀតចំនួនប្រាំមួយដង ទាក់ទងនឹងសុក្រនោះ។

Verse 43

हुते समभवंस्तस्मिन्यद् ब्रह्माण इति श्रुतिः / मरीचिः प्रथमं तत्र मरीचिभ्यः समुत्थितः

ក្នុងពិធីហូមៈនោះ ស្រ៊ុតិបានថា ‘ព្រះព្រហ្ម’ បានបង្ហាញព្រះអង្គ។ នៅទីនោះ មរីចិបានលេចឡើងជាមុនគេ ហើយត្រូវបាននិយាយថាកើតពីមរីចិទាំងឡាយ។

Verse 44

क्रतौ तस्मिन्क्रतुर्जज्ञे यतस्तस्मात्स वै क्रतुः / अहं तृतीय इत्यत्रिस्तस्मादत्रिः स कीर्त्यते

ក្នុងយញ្ញៈនោះ ក្រតុបានកើតឡើង ដូច្នេះហើយទើបហៅថា ‘ក្រតុ’។ អត្រីដែលបាននិយាយថា ‘ខ្ញុំជាទីបី’ ដូច្នេះត្រូវបានលើកតម្កើងថា អត្រី។

Verse 45

केशैस्तु निचितैर्भूतः पुलस्त्यस्तेन स स्मृतः / केशैर्लंबैः समुद्भूतस्तस्मात्स पुलहः स्मृतः

ដោយកើតមានកេសសក់ដិត/សន្ធឹកសន្ធាប់ គេរំលឹកថា ‘ពុលស្ត្យៈ’។ ហើយដោយលេចឡើងពីកេសសក់វែង គេរំលឹកថា ‘ពុលហៈ’។

Verse 46

वसुमध्यात्समुत्पन्नो वशी च वसुमान् स्वयम् / वसिष्ठ इति तत्त्वज्ञैः प्रोच्यते ब्रह्मवादिभिः

កើតឡើងពីកណ្ដាលព្រះវសុទាំងឡាយ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងខ្លួន និងមានសម្បត្តិដោយខ្លួនឯង—ព្រះព្រាហ្មវាទិនអ្នកដឹងតត្ត្វៈហៅថា ‘វសិષ્ઠៈ’។

Verse 47

इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः षण्महर्षयः / लोकस्य सन्तानकरा यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

ដូច្នេះ ពួកគេជាបុត្រមានសភាពកើតពីមនសិការរបស់ព្រះព្រហ្មា—មហាឫសីទាំងប្រាំមួយ—ជាអ្នកបង្កើតការសន្តាននៃលោក; ដោយពួកគេនេះហើយ ប្រជាសត្វទាំងនេះបានរីកចម្រើន។

Verse 48

प्रजापतय इत्येवं पठ्यन्ते ब्रह्मणःसुताः / अपरे पितरो नाम एतैरेव महर्षिभिः

ព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្ម ត្រូវបានសូត្រថា «ប្រជាបតិ» ដូច្នេះ; មហាឫសីទាំងនេះឯង ក៏មានអ្នកខ្លះហៅថា «បិត្រ» គឺបុព្វបុរស។

Verse 49

उत्पादिता देवगणाः सप्त लोकेषु विश्रुताः / अजेयाश्च गणाः सप्त सप्तलोकेषु विश्रुताः

ក្រុមទេវតាដែលបានបង្កើតមានចំនួនប្រាំពីរ ល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងប្រាំពីរ; ហើយក្រុមអសមរភាព (មិនអាចឈ្នះបាន) ក៏មានប្រាំពីរ ល្បីក្នុងសប្តលោកដែរ។

Verse 50

मारीया भार्गवाश्चैव तथैवाङ्गिरसो ऽपरे / पौलस्त्याः पौलहाश्चैव वासिष्ठाश्चैव विश्रुताः

ក្រុមម៉ារីយៈ ក្រុមភារគវៈ និងក្រុមអាង្គិរសៈផ្សេងៗ; ព្រមទាំងក្រុមបោលស្ត្យៈ ក្រុមបោលហៈ និងក្រុមវាសិឋៈ—ទាំងអស់ល្បីល្បាញ។

Verse 51

आत्रेयाश्च गणाः प्रोक्ता पितॄणां लोकवर्द्धनाः / एते समासतः ख्याताः पुनरन्ये गणास्त्रयः

ក្រុមអាត្រេយៈក៏ត្រូវបាននិយាយដែរ ដែលបង្កើនពិភពបិត្រ; នេះជាការល្បីដោយសង្ខេប ហើយបន្តទៀតមានក្រុមផ្សេងទៀតបី។

Verse 52

अमर्त्ताश्चाप्रकाशाश्च ज्योतिष्मन्तश्च विश्रुताः / तेषां राजायमो देवो यमैर्विहतकल्मषः

អមរត្តៈ អប្រកាសៈ និងជ្យោតិษ្មន្តៈ ល្បីល្បាញ; ព្រះយមទេវជាស្តេចរបស់ពួកគេ ដែលស្អាតពីមន្ទិលដោយយម-និយម។

Verse 53

अपरं प्रजानां यतयस्ताञ्छृमुध्वमतन्द्रिताः / कश्यपः कर्दमः शेषो विक्रान्तः सुश्रवास्तथा

ឥឡូវនេះ សូមស្តាប់អំពីក្រុមយតិដទៃទៀតក្នុងចំណោមសត្វលោក ដោយមិនប្រមាទ។ មាន កശ്യបៈ កර්ដមៈ សេសៈ វិក្រាន្តៈ និង សុश्रវា ផងដែរ។

Verse 54

बहुपुत्रः कुमारश्च विवस्वान्स शुचिव्रतः / प्रचेतसोरिष्टनेमिर्बहुलश्च प्रजापतिः

បហុពុត្រៈ កុមារៈ និង វិវស្វាន—គាត់មានវ្រតសុចរិត។ ហើយ ប្រចេតសៈ អរិෂ្ដនេមិ និង បហុលៈ—ក៏ជាប្រាជាបតិដែរ។

Verse 55

इत्येवमादयो ऽन्ये ऽपि बहवो वै प्रजेश्वराः / कुशोच्चया वालखिल्याः सभूताः परमर्षयः

ដូច្នេះហើយ មានព្រះអម្ចាស់នៃប្រជាជន (Prajeśvara) ជាច្រើនទៀត។ កុសោច្ចយៈ និង វាលខិល្យៈ—ជាព្រះឥសីដ៏អធិក (Paramarṣi) ដែលប្រជុំជាក្រុម។

Verse 56

मनोजवाः सर्वगताः सर्वभोगाश्च ते ऽभवन् / जाताश्च भस्मनो ह्यन्ये ब्रह्मर्षिगणसंमताः

ពួកគេមានល្បឿនដូចចិត្ត ទៅបានគ្រប់ទី និងសម្បូរដោយភោគៈទាំងអស់។ ហើយអ្នកខ្លះទៀតកើតពីផេះ ដែលក្រុមព្រះឥសីព្រហ្ម (Brahmarṣi) ទទួលស្គាល់។

Verse 57

वैखानसा मुनिगणास्तपः श्रुतपरायणाः / नस्तो द्वावस्य चोत्पन्नावश्विनौ रूपसंमतौ

ក្រុមមុនីវೈខានសៈ ឧទ្ទិសខ្លួនចំពោះតបៈ និងស្រុតិ។ ពី នស្តោ កើតមានបុត្រពីរ—អશ્વិនីកុមារៈ ដែលល្បីដោយរូបសោភា។

Verse 58

विदुर्जन्मर्क्षरजसो तथा तन्नेत्रसंचरात् / अन्ये प्रजानां पतयः श्रोतोभ्यस्तस्य जज्ञिरे

ពួកគេដឹងថា កំណើតកើតពីធូលីនៃនក្ខត្រ និងពីចលនានៃព្រះនេត្ររបស់ព្រះអង្គ; ហើយអធិបតីនៃប្រជាទាំងឡាយផ្សេងទៀត កើតពីត្រចៀករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 59

ऋषयो रोमकूपेभ्यस्तथा स्वेदमलोद्भवाः / अयने ऋतवो मासर्द्धमासाः पक्षसंधयः

ឥសីទាំងឡាយកើតពីរន្ធរោមរបស់ព្រះអង្គ ហើយអ្នកដទៃកើតពីមលនៃញើស; បន្ទាប់មក អយនៈ រដូវ ខែ កន្លះខែ បក្ស និងចន្លោះប្ដូរទាំងឡាយ ក៏លេចឡើង។

Verse 60

वत्सरा ये त्वहोरात्राः पित्तं ज्योतिश्च दारुणम् / रौद्रं लोहितमित्याहुर्लोहितं कनकं स्मृतम्

អ្វីដែលជាវស្សរ និងថ្ងៃ-យប់ នោះហើយជាពិត្ដ និងពន្លឺដ៏គួរភ័យ; គេហៅវា ‘រៅទ្រ’ និង ‘លោហិត’; ហើយ ‘លោហិត’ ក៏ត្រូវបានចងចាំថា ‘កនក’ ផងដែរ។

Verse 61

तत्तैजसमिति प्रोक्तं धूमाश्च पशवः स्मृताः / ये ऽर्चिषस्तस्य ते रुद्रास्तथादित्याः समृद्गताः

វាត្រូវបានហៅថា ‘តៃជស’; ហើយផ្សែងត្រូវបានចងចាំថាជាសត្វទាំងឡាយ; អណ្តាតភ្លើងរបស់ព្រះអង្គគឺជារុទ្រា ហើយអាទិត្យទាំងឡាយក៏បានដល់សមృద్ధិ។

Verse 62

अङ्गारेभ्यः समुत्पन्ना अर्चिषो दिव्यमानुषाः / आदिभूतो ऽस्य लोकस्य ब्रह्मा त्वं ब्रह्मसंभवः

អណ្តាតភ្លើងដែលកើតពីអង្គារ ក្លាយជាមនុស្សទេវៈ; ឱ ព្រះព្រហ្មា អ្នកជាមូលដើមនៃលោកនេះ ព្រះអង្គកើតពីព្រហ្មន។

Verse 63

सर्वकामदमित्याहुस्तथा वाक्यमुदाहरन् / ब्रह्मा सुरगुरुस्तत्र त्रिदशैः संप्रसादितः

ពួកគេហៅថា «សរវកាមទ» ហើយបញ្ចេញពាក្យដូច្នោះ។ នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្មា គ្រូនៃទេវតា ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយធ្វើឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ។

Verse 64

इमेवै जनयिष्यन्ति प्रजाः सर्वाः प्रचेश्वराः / सर्वे प्रजानां पतयः सर्वे चापि तपस्विनः

ព្រះប្រចេស្វរ​ទាំងនេះឯង នឹងបង្កើតប្រជាទាំងអស់។ ពួកគេទាំងអស់ជាអធិបតីនៃប្រជា ហើយទាំងអស់ក៏ជាអ្នកបំពេញតបៈ។

Verse 65

त्वत्प्रसादादिमांल्लोकान्धारयेयुरिमाः क्रियाः / त्वद्वंशवर्द्धनाः शश्वत्तव तेजोविवर्द्धनाः

ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ កិច្ចការទាំងនេះសូមទ្រទ្រង់លោកទាំងឡាយ។ សូមឲ្យវាបង្កើនវង្សរបស់ព្រះអង្គជានិច្ច និងបន្ថែមតេជៈរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 66

भवेयुर्वेदविद्वांसः सर्वे वाक्पतयस्तथा / वेदमन्त्रधराः सर्वे प्रजापतिसमुद्भवाः

សូមឲ្យពួកគេទាំងអស់ក្លាយជាអ្នកប្រាជ្ញវេទ និងជាម្ចាស់នៃវាចា។ សូមឲ្យពួកគេទាំងអស់កាន់កាប់មន្តវេទ ជាអ្នកកើតពីប្រជាបតិ។

Verse 67

श्रयन्तु ब्रह्मसत्यं तु तपश्च परमं भुवि / सर्वे हि वयमेते च तवैव प्रसवः प्रभो

សូមឲ្យពួកគេពឹងផ្អែកលើសច្ចៈនៃព្រហ្ម និងបំពេញតបៈដ៏ឧត្តមលើភពផែនដី។ ព្រះអម្ចាស់អើយ យើងទាំងអស់ និងពួកគេទាំងអស់ គឺជាកំណើតពីព្រះអង្គ។

Verse 68

ब्रह्म च ब्रह्माणाश्चैव लोकश्चैव चराचराः / मरीचिमादितः कृत्वा देवाश्च ऋषिभिः सह

ព្រះព្រហ្ម និងព្រហ្មាទាំងឡាយ ព្រមទាំងលោកទាំងអស់ដែលចល័ត និងអចល័ត—ទេវតាជាមួយឥសីទាំងឡាយ ដោយដាក់មរីចិជាដើមជាមុខ បានប្រជុំគ្នា។

Verse 69

अपत्यानीति संचिन्त्य ते ऽपत्ये कामयामहे / तस्मिन् यज्ञे महाभागा देवाश्च ऋषयश्च ये

ដោយគិតថា «សូមមានកូនចៅ» ពួកគេបាននិយាយថា «យើងប្រាថ្នាកូនចៅ»។ ក្នុងយជ្ញនោះ មានទេវតា និងឥសីដ៏មានភាគធំចូលរួម។

Verse 70

एते त्वद्वंशसंभूताः स्थानकालाभिमानिनः / तव तेनैव रूपेण स्थापयेयुरिमाः प्रजाः

ពួកនេះកើតពីវង្សរបស់អ្នក មានការយល់ដឹងអំពីទីកន្លែង និងកាលៈ; ដោយរូបដដែលរបស់អ្នក សូមឲ្យពួកគេបង្កើត និងស្ថាបនាប្រជាទាំងនេះ។

Verse 71

युगादिनिधनाश्चापि स्थापयन्तु इति द्विजाः / ततो ऽब्रवील्लोकगुरुः परमित्यभिधार यन्

ពួកទ្វិជបាននិយាយថា «សូមឲ្យពួកគេស្ថាបនាទាំងដើម និងចុងនៃយុគផង»។ បន្ទាប់មក លោកគ្រូនៃលោកបានមានព្រះបន្ទូលថា «ចូរចងចាំវា ជាសេចក្តីសម្រេចដ៏ប្រសើរ​បំផុត»។

Verse 72

एतदेव विनिश्चित्य मया सृष्टा न संशयः / भवतां वंशसंभूताः पुनरेते महर्षयः

ដោយសេចក្តីសម្រេចនេះเอง ខ្ញុំបានបង្កើត—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ មហាឥសីទាំងនេះក៏ជាអ្នកកើតពីវង្សរបស់អ្នកទាំងឡាយម្តងទៀត។

Verse 73

तेषां भृगोः कीर्त्तयिष्ये वंशं पूर्वं महात्मनः / विस्तरेणानुपूर्व्या च प्रथमस्य प्रजापतेः

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងសរសើរពូជពង្សរបស់មហាត្មា ភ្រឹគុ ជាមុន ហើយនឹងពណ៌នាព្រះប្រជាបតិដំបូងតាមលំដាប់ដោយលម្អិត។

Verse 74

भार्ये भृगोरप्रतिमे उत्तमाभिजने शुभे / हिरण्यकशिपो कन्या दिव्या नाम परिश्रुता

ភរិយារបស់ភ្រឹគុ គ្មានអ្វីប្រៀបបាន ជាសុភមង្គល និងកើតក្នុងវង្សកុលខ្ពង់ខ្ពស់; នាងជាកូនស្រីរបស់ ហិរណ្យកសិពុ ដែលល្បីឈ្មោះថា «ទិវ្យា»។

Verse 75

पुलोम्नश्चव पौलोमी दुहिता वरवर्णिनी / भृगोस्त्वजनयद्दिव्या पुत्रं ब्रह्मविदां वरम्

ពៅលោមី កូនស្រីរបស់ ពុលោមន មានសម្បុរល្អប្រសើរ; ទិវ្យា បានប្រសូតឲ្យភ្រឹគុ នូវបុត្រដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកដឹងព្រះព្រហ្ម។

Verse 76

देवासुराणामाचार्यं शुक्रं कविवरं ग्रहम् / शुक्र एवोशना नित्यमतः काव्यो ऽपि नामतः

សុក្ររា ជាអាចារ្យរបស់ទេវ និងអសុរា ជាគ្រោះដ៏ប្រសើរនៅក្នុងចំណោមកវី; សុក្រនោះឯងគឺ អុសនា ជានិច្ច ដូច្នេះតាមនាមក៏ហៅថា «កាវ្យ» ផងដែរ។

Verse 77

पितॄणां मानसी कन्या सोमपानां यशस्विनी / शुक्रस्य भार्या गौर्नाम विजज्ञे चतुरः सुतान्

«គៅ» ដែលជាកូនស្រីដោយចិត្តរបស់ពិត្រ និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងចំណោមសោមបានា បានក្លាយជាភរិយារបស់សុក្ររា ហើយបានប្រសូតបុត្របួននាក់។

Verse 78

त्वष्टा चैव वरत्री च शण्डामकारै च तावुभौ / तेजसादित्यसंकाशा ब्रह्मकल्पाः प्रभावतः

ទ្វஷ្ដា និង វរាត្រី ព្រមទាំង សណ្ឌាមការណ៍—ទាំងពីរមានតេជៈដូចព្រះអាទិត្យ ហើយមានអานุភាពស្មើព្រហ្មកល្ប។

Verse 79

रजतः पृथुरश्मिश्च विद्वान्यश्च बृहङ्गिराः / वरत्रिणः सुता ह्येते ब्रह्मिष्ठा दैत्ययाजकाः

រាជតៈ ព្រឹថុរាស្មី វិទ្វាន្យ និង ព្រឹហង្គិរា—ពួកគេជាបុត្ររបស់ វរាត្រី; ជាអ្នកមាំមួនក្នុងព្រហ្មន៍ និងជាយាជកសម្រាប់ពួកដៃត្យ។

Verse 80

इज्याधर्मविनाशार्थं मनुमेत्याभ्ययाजयन् / निरस्यमानं वै धर्मं दृष्ट्वेन्द्रो मनुमाब्रवीत्

ដើម្បីបំផ្លាញធម៌នៃយជ្ញ (អិជ្យាធម៌) ពួកគេបានមករក មនុ ហើយបង្ខំឲ្យធ្វើយជ្ញ។ ឃើញធម៌ត្រូវបានបណ្តេញចេញ ឥន្ទ្រៈបាននិយាយទៅកាន់ មនុ។

Verse 81

एतैरेव तु कामं त्वां प्रापयिष्यामि याजनम् / श्रुत्वेन्द्रस्य तु तद्वाक्यं तस्माद्देशादपाक्रमन्

«ដោយពួកនេះឯង ខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យអ្នកទទួលបានផលនៃយជ្ញតាមបំណង»។ លឺពាក្យរបស់ឥន្ទ្រៈហើយ ពួកគេបានចាកចេញពីដែននោះ។

Verse 82

तिरोभूतेषु तेष्विन्द्रो मनुपत्नीमचेतनाम् / ग्रहेण मोचयित्वा च ततश्चानुससार ताम्

ពេលពួកគេបានលាក់ខ្លួន (អន្តរធាន) ឥន្ទ្រៈបានដោះស្រាយមនុបត្នីដែលសន្លប់ ពីការចាប់កាន់របស់ គ្រៈហៈ (រាហូ) ហើយបន្ទាប់មកបានតាមដាននាង។

Verse 83

तत इन्द्रविनाशाय यतमानान्मुनींस्तु तान् / तानागतान्पुनर्दृष्ट्वा दुष्टानिन्द्रो विहस्य तु

បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រដែលអាក្រក់ បានឃើញព្រះមុនីដែលខិតខំដើម្បីបំផ្លាញឥន្ទ្រ មកវិញ ហើយបានសើចចំអក។

Verse 84

ततस्ता नदहत्क्रुद्धो वेद्यर्द्धे दक्षिणे ततः / तेषां तु धृष्यमाणानां तत्र शालावृकैः सह

បន្ទាប់មក ដោយកំហឹង គាត់បានដុតពួកគេនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃវេទិ; នៅទីនោះ ពួកគេត្រូវបានបៀតបៀនជាមួយសាលាវೃក។

Verse 85

शीर्षाणि न्यपतंस्तानि खर्जूरा ह्यभवंस्ततः / एवं वरत्रिणः पुत्रा इन्द्रेण निहताः पुरा

ក្បាលរបស់ពួកគេបានធ្លាក់ចុះ; បន្ទាប់មកវាប្រែជាដើមខ្ជូរ។ ដូច្នេះ កូនៗរបស់វរាត្រី ត្រូវបានព្រះឥន្ទ្រសម្លាប់កាលពីបុរាណ។

Verse 86

जयन्त्यां देवयानी तु शुक्रस्य दुहिताभवत् / त्रिशिरा विश्वरूपस्तु त्वष्टुः पुत्रो ऽभवन्महान्

នៅក្នុងជ័យន្តី ដេវយានី កូនស្រីរបស់សុក្របានកើត; ហើយ ត្រីសិរា វិស្វរូប កូនប្រុសដ៏អស្ចារ្យរបស់ទ្វଷ្ដ្រ ក៏បានកើត។

Verse 87

यशोधरायामुत्पन्नो वैरोचन्यां महायशाः / विश्वरूपानुजश्चैव विश्वकर्मा च यः स्मृतः

ពីយសោធរា ក្នុងវೈរោចនី បានកើតអ្នកមានកិត្តិយសធំ—ជាប្អូនរបស់វិស្វរូប និងត្រូវបានចងចាំថា ‘វិស្វកម្មា’।

Verse 88

भृगोस्तु भृगवो देवा जज्ञिरे द्वादशात्मजाः / दिव्यानुसुषुवे कन्या काव्यस्यैवानुजा प्रभोः

ពីព្រះឥសី ភ្រឹគុ បានកើតមានព្រះបុត្រទេវៈឈ្មោះ «ភ្រឹគវ» ចំនួនដប់ពីរ។ ហើយក៏មានកូនស្រីទេវីដ៏វិសុទ្ធ ជាប្អូនស្រីរបស់កាវ្យៈ ព្រះអម្ចាស់។

Verse 89

भुवनोभावनश्चैव अन्त्यश्चान्त्यायनस्तथा / क्रतुः शुचिः स्वमूर्द्धा च व्याजश्च वसुदश्च यः

ភុវនោភាវន, អន្ត្យ, និង អន្ត្យាយន; ហើយ ក្រតុ, សុចិ, ស្វមូរទ្ធា, វ្យាជ, និង វសុទ—ទាំងនេះជាព្រះនាម។

Verse 90

प्रभवश्चाव्ययश्चैव द्वादशो ऽधिपतिः स्मृतः / इत्येते भृगवो देवाः स्मृता द्वादश यज्ञियाः

ព្រះនាម ប្រភវ និង អវ្យយ ក៏មាន; ហើយអង្គទីដប់ពីរ ត្រូវបានចងចាំថា «អធិបតិ»។ ដូច្នេះ ទេវៈភ្រឹគវ ដែលសមស្របសម្រាប់យជ្ញ មានដប់ពីរ។

Verse 91

पौलोम्यजनयत्पुत्रं ब्रह्मिष्ठं वशिनं द्विजम् / व्यादितः सो ऽष्टमे मासिगर्भः क्रूरेण रक्षसा

ពោលូមី បានបង្កើតកូនប្រុសទ្វិជៈ ដែលមាំមួនក្នុងព្រះព្រហ្ម និងមានសមាធិគ្រប់គ្រងខ្លួន។ តែដល់ខែទីប្រាំបី គភ៌នោះត្រូវរាក្សសដ៏សាហាវហែកបំបែក។

Verse 92

च्यवनाच्च्यवनः सो ऽथ चेतनात्तु प्रचेतनः / प्रचेताः श्च्यवनः क्रोधाद्दग्धवान्पुरुषादकान्

ដោយសារ «ច្យវន» គេហៅថា ច្យវន; ហើយដោយសារ​ចេតនា គេហៅថា ប្រចេតន។ ក្នុងកំហឹង ប្រចេតា ច្យវន បានដុតបំផ្លាញពួកស៊ីមនុស្សឲ្យឆេះអស់។

Verse 93

जनयामास पुत्रौ द्वौ सुकन्यायां सभार्गवः / आप्रवानं दधीचं च तावुभौ साधुसंमतौ

ភារគវៈនោះបានបង្កើតកូនប្រុសពីរនាក់ក្នុងសុកន្យា គឺ អាប្រវាន និង ដធីច; ទាំងពីរត្រូវបានសាធុជនគោរពសរសើរ។

Verse 94

सारस्वतः सरस्वत्यां दधीचस्योदपद्यत / ऋची पत्नी महाभागा अप्रवानस्य नाहुषी

ពីដធីច នៅក្នុងសរស្វតី បានកើតកូនប្រុសឈ្មោះ សារស្វត; ចំណែកអាប្រវានមានភរិយាមហាភាគ្យា ឈ្មោះ ឫចី នាហុសី។

Verse 95

तस्यामौर्व ऋषिर्जज्ञे ऊरुं भित्तवा महायशाः / और्वस्यासीदृचीकस्तु दीप्तो ऽग्निसमतेजसा

ក្នុងនាងនោះ ឥសី អោរវៈ អ្នកមានកិត្តិយសធំ បានកើតដោយបំបែកភ្លៅ; ហើយកូនប្រុសរបស់អោរវៈ គឺ ឫចីកៈ ភ្លឺរលោងដោយតេជៈដូចអគ្គី។

Verse 96

जमदग्निरृचीकस्य सत्यवत्यामजायत / भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयौः पुरा

ពីសត្យវតី ភរិយារបស់ ឫចីកៈ បានកើត ជមទគ្និ; កាលបុរាណ វាបានកើតឡើងដោយការប្រែប្រួលចរុរបស់ភ្រឹគុ រវាងភាគរោទ្រ និងវៃષ્ણវ។

Verse 97

जमनाद्वैष्मवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत / रेणुकाजमदग्नेश्च शक्रतुल्यपराक्रमम्

ដោយ ‘ជមន’ នៃអគ្គីវៃષ્ણវ បានកើត ជមទគ្និ; ហើយពីរេណុកា ជមទគ្និមានកូនប្រុសមានពលកម្លាំងដូចសក្រក (ឥន្ទ្រ)។

Verse 98

ब्रह्मक्षत्रमयं रामं सुषुवे ऽमिततेजसम् / ओर्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम्

អ៊ូរវា បានប្រសូត្រ ព្រះរាម ដែលមានសភាពទាំងព្រាហ្មណ៍ និងក្សត្រ មានតេជៈមិនអស់។ អ៊ូរវានោះមានបុត្ររយនាក់ ដោយមាន ជមទគ្នី ជាអ្នកដឹកនាំ។

Verse 99

तेषां पुत्र सहस्राणि भार्गवाणां परस्परात् / ऋष्यतरेषु वै बाह्या बहवो भार्गवाः स्मृताः

ក្នុងចំណោមពួក ភារគវៈ ទាំងនោះ ពីគ្នាទៅវិញទៅមក បានកើតកូនប្រុសរាប់ពាន់។ នៅក្នុងសាខាដែលហៅថា ឫષ្យតរ ក៏មានភារគវៈជាច្រើន ត្រូវបានចងចាំថា ‘បាហ្យ’ (ក្រៅ)។

Verse 100

वत्सा विदा आर्ष्टिषेणा यस्का वैन्याश्च शौनकाः / मित्रेयुः सप्तमा ह्येते पक्षा ज्ञेयास्तु भार्गवाः

វត្សា វិដា អារិଷ្ដិષេណ យស្កា វૈន្យ និង សោនក; ហើយ មិត្រេយុ ជាលំដាប់ទី៧—ទាំងនេះគួរដឹងថាជា ‘បក្ស’ (ក្រុមសាខា) របស់ភារគវៈ។

Verse 101

शृणुताङ्गिरसो वंशमग्नेः पुत्रस्य धीमतः / यस्यान्ववाये संभूता भारद्वाजाः सगौतमाः

សូមស្តាប់វង្សរបស់ អង្គិរាស បុត្ររបស់ អគ្និ ដែលមានប្រាជ្ញា; ក្នុងខ្សែពូជរបស់គាត់ បានកើតមានឥសីទាំង ភារទ្វាជ និង គោតម ផងដែរ។

Verse 102

देवाश्चाङ्गिरसो मुख्यास्त्त्विषिमन्तो महौजसः / सुरूपा चैव मारीची कार्दमी च तथा स्वराट्

បុត្រចម្បងរបស់ អង្គិរាស ដែលមានសភាពដូចទេវតា គឺភ្លឺរលោង និងមានអំណាចធំ; ហើយក៏មាន សុរូបា មារីចី ការទមី និង ស្វរាដ ផងដែរ។

Verse 103

पथ्या च मानवी कन्या तिस्रो भार्या ह्यथर्वणः / अथर्वणस्तु दायादास्तासु जाताः कुलोद्वहाः

បថ្យា និង មានវីកញ្ញា ជាព្រះភរិយាទាំងបីរបស់អថර්វៈ។ ពីព្រះភរិយាទាំងនោះ បានកើតទាយាទរបស់អថර්វៈ ជាបុត្រអ្នកទ្រទ្រង់វង្សកុល។

Verse 104

उत्पन्ना महता चैव तपसा भावितात्मनः / बृहस्पतिं सुरूपायां गौतमं सुषुवे स्वराट्

ពួកនាងកើតពីស្វរាត ដែលព្រះចិត្តត្រូវបានបំភ្លឺដោយតបៈដ៏មហិមា។ ក្នុងគភ៌សុរូបា បានប្រសូតព្រះព្រឹហស្បតិ និងគោតម។

Verse 105

अयास्यं वामदेवं च उतथ्यमुशितिं तथा / धृष्णिः पुत्रस्तु पथ्यायाः संवर्त्तश्चैव मानसः

ក៏មាន អយាស្យៈ វាមទេវៈ ឧតថ្យៈ និង ឧឝិតិ កើតឡើងផងដែរ។ បុត្ររបស់បថ្យា គឺ ធ្រឹษ្ណិ ហើយពីមានវី កើត សំវរត្ត។

Verse 106

कितवश्चाप्ययास्यस्य शरद्वांश्चप्युतथ्यजः / अथोशिजो दीर्घतमा बृहदुक्थो वामदेवजः

កិតវៈ ជាបុត្ររបស់អយាស្យៈ ហើយ សរទ្វាន កើតពីឧតថ្យៈ។ ពីអថោឝិជៈ កើត ទីឃ៌តមា និងពីវាមទេវៈ កើត ព្រឹហទុក្ថ។

Verse 107

धृष्णेः पुत्रः सुधन्वा तु ऋषभश्च सुधन्वनः / रथकाराः स्मृता देवा ऋभवो ये परिश्रुताः

បុត្ររបស់ធ្រឹษ្ណិ គឺ សុធន្វា ហើយបុត្ររបស់សុធន្វា គឺ ឫષភ។ ឫភុដែលល្បីល្បាញ ត្រូវបានចងចាំថា ជាទេវតារථការ—ជាជាងសិល្បៈទិព្វ។

Verse 108

बृहस्पतेर्भरद्वाजो विश्रुतः सुमहायशाः / बृहस्पतिं सुरूपायां गौतमं सुषुवे स्वराट्

ក្នុងវង្សព្រះព្រហស្បតិ៍ មានព្រះឥសី ភរទ្វាជ ល្បីល្បាញ និងមានកិត្តិយសធំ។ ស្វរាត តាមសុរូបា បានបង្កើតកំណើតឲ្យ គោតម និងព្រហស្បតិ៍។

Verse 109

औरसांगिरसः पुत्राः सुरूपायां विजज्ञिरे / आधार्यायुर्द्दनुर्दक्षो दमः प्राणस्त थैव च

ក្នុងគភ៌សុរូបា កូនប្រុសស្របច្បាប់របស់ អង្គិរស បានកើតមាន៖ អាធារយាយុ, ដនុ, ទក្ស, ទម, និង ប្រាណ។

Verse 110

हविष्यांश्च हविष्णुश्च ऋतः सत्यश्च ते दश / अयास्याश्चप्युतथ्याश्च वामदेवास्तथौशिजाः

ក្នុងចំណោមដប់នោះ មាន ហវិષ្យាំស, ហវិષ್ಣុ, ឫត, សត្យ; ហើយក៏មាន អយាស្យ, ឧតថ្យ, វាមទេវ និង ឱឝិជ។

Verse 111

भारद्वाजाः सांकृतयो गर्गाः कण्वरथीतराः / मुद्गला विष्णुवृद्धाश्च हरिताः कपयस्तथा

ភារទ្វាជ, សាំក្រឹត្យ, គರ್ಗ, កណ្វ, រថីតរ; ហើយ មុទ្គល, វិષ્ણុវృద్ధ, ហរិត និង កពិ—ទាំងនេះក៏ជាសាខាផងដែរ។

Verse 112

तथा रूक्षभरद्वाजा आर्षभाः कितवस्तथा / एते चाङ्गिरसां पक्षा विज्ञेया दश पञ्च च

ដូច្នេះក៏មាន រូក្សភារទ្វាជ, អារិសភ, និង គិតវ។ ទាំងនេះជាសាខានៃវង្សអង្គិរស—ដប់ និង ប្រាំ សរុបដប់ប្រាំ។

Verse 113

ऋष्यन्तरेषु वै बाह्या बहवोङ्गिरसः स्मृताः / मरीचेरपि वक्ष्यामि भेद मुत्तमपूरुषम्

ក្នុងប្រពៃណីឥសីផ្សេងៗ ក៏មានឥសីវង្សអង្គិរាសជាច្រើន ដែលស្ម្រឹតិបានរំលឹកថាល្បីល្បាញ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីភាពខុសគ្នាអំពីមរីចិ ទាក់ទងនឹងបុរសឧត្តម។

Verse 114

यस्यान्ववाये संभूतं जगत्स्थावरजङ्गमम् / मरीचिरापश्चकमे नाभिध्यायन्प्रजेप्सया

ពីសាយសន្តានរបស់ព្រះអង្គនោះ បានកើតមានលោកទាំងមូល ទាំងអចល និងចល។ មរីចិ ដោយប្រាថ្នាចង់បានប្រជា បានផ្តោតចិត្តធ្វើសមាធិ ហើយប្រាថ្នាអាស្រ័យលើទឹក។

Verse 115

पुत्रः सर्वगुणोपेतः प्रजावान्प्रभवेदिति / संयुज्यात्मानमेवन्तु तपसा भावितः प्रभुः

«សូមឲ្យកើតមានបុត្រដែលពេញលេញដោយគុណទាំងអស់ និងមានប្រជាសន្តាន» ដោយសេចក្តីសង្កల్పនេះ ព្រះអម្ចាស់បានប្រមូលចិត្តខ្លួនឲ្យជាឯក និងបំប៉នដោយតបៈ។

Verse 116

आहताश्च ततः सर्वा आपः समभवंस्तदा / तासु प्रणिहितात्मानमेकं सो ऽजनयत्प्रभुः

បន្ទាប់មក ទឹកទាំងអស់បានកើតឡើង និងរាលដាល។ ក្នុងទឹកនោះ ព្រះអម្ចាស់បានដាក់ចិត្តឲ្យមាំមួន ហើយបង្កើតសត្តវៈមួយឡើង។

Verse 117

पुत्रमप्रतिमं नाम्नारिष्टनेमिं प्रजापतिम् / पुत्रं मरीचिस्तपसि निरतः सो ऽप्स्वतीतपत्

មរីចិ ដែលមុតមាំក្នុងតបៈ បានធ្វើតបៈយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងទឹក ហើយបានបង្កើតបុត្រប្រជាបតិដ៏គ្មានអ្វីប្រៀបបាន មាននាមថា អរិෂ្ដនេមិ។

Verse 118

प्रध्याय हि सतीं वाचं पुत्रार्थी सरिरे स्थितः / सप्तवर्षसहस्राणि ततः सो ऽप्रतिमो ऽभवत्

ដោយប្រាថ្នាចង់បានបុត្រ គាត់ស្ថិតនៅក្នុងកាយ ហើយសមាធិលើព្រះវាចាសុចរិត; ក្រោយប្រាំពីរពាន់ឆ្នាំ គាត់ក្លាយជាអ្នកគ្មានអ្វីប្រៀបបាន។

Verse 119

कश्यपः सवितुर्विद्वांस्तेजसा ब्रह्मणा समः / मन्वन्तरेषु सर्वेषु ब्रह्मणोंऽशेन जायते

កശ്യបៈ ជាអ្នកប្រាជ្ញដូចសវិត្រ និងមានតេជៈស្មើព្រះព្រហ្ម; ក្នុងមន្វន្តរាទាំងអស់ គាត់កើតឡើងដោយអંશនៃព្រះព្រហ្ម។

Verse 120

कन्यानिमित्तमत्युक्तो दक्षेण कुपितः प्रभुः / अपिबत्स तदा कश्यं कश्यं मद्यमिहोच्यते

ដោយហេតុនៃកូនស្រី ដក្ខៈបានប្រមាថលើសកម្រិត ធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់ខឹង; ពេលនោះគាត់បានផឹក ‘កশ্য’—នៅទីនេះ ‘កশ্য’ ត្រូវបានហៅថាស្រា។

Verse 121

हास्ये कशिर्हि विज्ञेयो वाङ्मनः कश्यमुच्यते / कश्यं मद्यं स्मृतं विप्रैः कश्यपानां तु कश्यपः

ក្នុងការសើច ‘កសិ’ ត្រូវបានដឹង; វាចា និងចិត្ត ត្រូវហៅថា ‘កশ্যម’; ‘កশ্য’ ត្រូវព្រះព្រាហ្មណ៍ចងចាំថាជាស្រា; ហើយក្នុងចំណោមកശ്യបៈ កশ্যបៈគឺប្រសើរបំផុត។

Verse 122

कशेति नाम यद्वाचो वाचा क्रूरमुदात्दृतम् / दक्षाभिशप्तः कुपितः कश्यपस्तेन सो ऽभवत्

នាម ‘កស’ ក្នុងវាចា ត្រូវបានបញ្ចេញដោយភាពកាចសាហាវ និងរឹងរ៉ៃ; កശ്യបៈដែលខឹងដោយសារត្រូវដក្ខៈសាប ក៏ក្លាយទៅជាដូច្នោះ។

Verse 123

तस्माच्च कश्यपायोक्तो ब्रह्मणा परमेष्ठिना / तस्मै प्राचेतसो दक्षः कन्यास्ताः प्रत्यपादयत्

ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មា ព្រះបរមេស្ឋី បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ កശ്യប; បន្ទាប់មក ទក្ខៈ កូនប្រុសប្រចេតស បានប្រគល់កូនស្រីទាំងនោះជូនគាត់។

Verse 124

सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वा वै लोकमातरः / इत्येतमृषिसर्गं तु पुण्यं यो वेद वारुणम्

ពួកនាងទាំងអស់ជាអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្ម (ព្រះវេទ) និងទាំងអស់ជាមាតានៃលោក; អ្នកណាដែលដឹងអំពីការបង្កើតឥសីដ៏បុណ្យនេះ ដែលហៅថា វារុណៈ នោះជាអ្នកមានពុទ្ធិផល។

Verse 125

आयुष्मान्पुण्यवाञ्छुद्धः सुखमाप्नोति शाश्वतम् / धारणाच्छ्रवणाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

គាត់នឹងមានអាយុវែង មានបុណ្យ និងបរិសុទ្ធ ទទួលបានសុខអស់កាល; ដោយការចងចាំ ឬសូម្បីតែស្តាប់ ក៏រួចផុតពីបាបទាំងអស់។

Frequently Asked Questions

The Vaivasvata manvantara is foregrounded; it functions as the ‘present’ cosmic administration in many Purāṇic accounts, allowing the text to anchor re-creation, sage reappearance, and lineage continuity in a familiar temporal frame.

It treats ‘mind-born’ (mānasāḥ) as the mode of origination while ‘sonship’ is an appointed genealogical status (putratve kalpitāḥ) granted by Svayambhū to authorize them as progenitors and transmitters of creation-order across manvantaras.

It supplies (1) temporal indexing (yuga/manvantara context), (2) entity registers (classes of beings and named progenitors like Dakṣa, Bhṛgu), and (3) causal motifs (curse → reappearance) that link cyclic cosmology to genealogical recurrence.