Brahma Purana — The Conflagration of the Great Dissolution and Markandeya’s Refuge at the Eternal Banyan, Shloka 1
Devanagari script
ब्रह्मोवाच आसीत् कल्पे मुनिश्रेष्ठाः संप्रवृत्ते महाक्षये नष्टे ऽर्कचन्द्रे पवने नष्टे स्थावरजङ्गमे //
Translation
នៅដើមជំពូកថ្មីនេះ គេប្រកាសអំពីលំដាប់នៃការបង្កើត និងការរក្សាទុកលោក ដោយអំណាចព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុ។
Word by Word
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आसीत्there was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कल्पेin a kalpa (aeon)
कल्पे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
मुनिश्रेष्ठाःbest of sages
मुनिश्रेष्ठाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक); मुनीनां श्रेष्ठाः
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
संप्रवृत्तेwhen (it) had begun
संप्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘when (it) had commenced’
महाक्षयेin the great dissolution
महाक्षये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (great destruction)
नष्टेwhen (it was) destroyed
नष्टे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी
अर्कचन्द्रेin the sun and the moon (being gone)
अर्कचन्द्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्क + चन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (sun and moon)
पवनेin the wind (being gone)
पवने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नष्टेwhen (it was) destroyed
नष्टे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी
स्थावरजङ्गमेin (all) immobile and mobile beings (being gone)
स्थावरजङ्गमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थावर + जङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (the immobile and the mobile beings as a whole)
Speaker
Brahmā speaking to sages (muniśreṣṭhāḥ)