Adhyaya 240: Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa
អធ្យាយ 240 បង្ហាញសន្ទនាអប់រំ៖ ព្រះឥសីសួរព្រះវ្យាសអំពីធម្មតាមតិសាំខ្យៈ។ វ្យាសពន្យល់ការវែកញែកបទពិសោធន៍៖ ការល្បួង និងគ្រោះថ្នាក់នៃវិស័យ (viṣaya) ក្នុងសត្វជាច្រើនប្រភេទ, ផលនៃការខិតខំក្នុងរាងកាយ—សួគ៌ នរក និងកំណើតសត្វ (tiryak-yoni)—និងភាពមិនថេរនៃសុខ។ បន្ទាប់មកពិភាក្សាវិភាគគុណ (guṇa) និងការភ្ជាប់រវាងអង្គសញ្ញា និងគុណធាតុ ដល់ការឡើងពីរាងកាយក្រាស់ទៅអាត្មាស្រាល ហើយដល់នារាយណៈ ជាបរមាត្មានិរវិការ។ ជំពូកនេះកំណត់ដោសរាងកាយ៥—កាម ក្រហោធ ភ័យ និទ្រា និងស្វាស—ហើយណែនាំការបន្ថយដោយ ក្សមា ការលះបង់សង្កល្បៈ ការបម្រើសត្តវៈ អប្រមាទ និងអាល់ផាហារ។ ដោយរូបប្រៀបធៀបសមុទ្រសំសារ វាអះអាងសាំខ្យ-ជ្ញាន ជាមាគ៌ាស្របវេដ ដល់មោក្ស និងមិនត្រឡប់មកវិញ។
Chapter Arc
{"opening_hook":"The sages, having heard an orthodox yogic discipline, press for a sharper definition of “dharma” as Sāṃkhya understands it—requesting not ritual detail but discriminative knowledge (viveka) that can actually cut bondage.","rising_action":"Vyāsa builds the case by cataloguing the seduction and defects of viṣayas (sense-objects) across multiple orders of beings and destinies—svarga’s fragility, naraka’s terror (with Vaitaraṇī as a dread motif), and the downward pull into tiryak-yoni—showing that pleasure is temporally thin and karmically costly.","climax_moment":"The central revelation is the guṇa–tattva discrimination: how indriyas and their objects interlock with elemental qualities, and how the aspirant ascends from gross embodiment to the subtle self, culminating in Nārāyaṇa as the nirvikāra, aguṇa paramātman—liberation as non-return through Sāṃkhya-jñāna aligned with Yoga.","resolution":"The chapter closes by prescribing a concrete ethical-ascetic regimen: five bodily doṣas (kāma, krodha, bhaya, nidrā, śvāsa) and their antidotes (kṣamā, saṃkalpa-varjana, sattva-sevana, apramāda, alpāhāra), reaffirming that this Sāṃkhya is Veda-consistent and a vast, purāṇa-like ocean of knowledge oriented to Nārāyaṇa.","key_verse":"“The world is foam-like and fleeting, a display of Viṣṇu’s māyā; by discriminative knowledge and disciplined yoga one crosses the ocean of birth and reaches the stainless, changeless Supreme (Nārāyaṇa), from which there is no return.” (memorable teaching, paraphrased translation)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Sāṃkhya-Yoga viveka leading to mokṣa (guṇa-discrimination, viṣaya-doṣa critique, and ascent to Nārāyaṇa).","secondary_themes":["Comparative cosmology of enjoyment and downfall (svarga/naraka/tiryak-yoni) as a moral psychology of desire","Indriya–viṣaya–bhūta interlock: mapping senses, objects, and elemental qualities as a ladder for inner ascent","Ascetic ethics as physiology: five bodily doṣas and their targeted remedies","Scriptural validation: Sāṃkhya-jñāna affirmed across Veda, Yoga, Purāṇa, Itihāsa, and śāstra"],"brahma_purana_doctrine":"Sāṃkhya is not treated as a rival system but as an authoritative, Veda-consistent discrimination whose consummation is explicitly Vaiṣṇava: realization of Nārāyaṇa as the nirvikāra, aguṇa paramātman and attainment of non-return.","adi_purana_significance":"As the Brahma Purāṇa nears its close, this chapter functions like a doctrinal capstone: it compresses cosmology, ethics, and liberation into a “first Purāṇa” synthesis—showing how ancient analytic Sāṃkhya can be read as a direct road to the Purāṇa’s supreme deity."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"जिज्ञासा (adbhuta)","climax_rasa":"शान्त (shanta)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → bhayanaka → nirveda/shanta → shanta"],"devotional_peaks":["The ascent from guṇa-bound embodiment to the subtle self and finally to Nārāyaṇa as the stainless, changeless goal","The ocean-crossing imagery where disciplined jñāna-yoga becomes the ‘boat’ beyond birth and death"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["वैतरणी (Vaitaraṇī) (infernal river motif)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Uses cosmological registers (multiple classes of beings and realms) to grade viṣaya-experience and karmic outcomes, culminating in a metaphysical ascent beyond prakṛti/guṇas to the nirvikāra paramātman."}
Shlokas in Adhyaya 240
Verse 1
मुनय ऊचुः सम्यक् क्रियेयं विप्रेन्द्र वर्णिता शिष्टसंमता योगमार्गो यथान्यायं शिष्यायेह हितैषिणा //
នៅក្នុងជំពូកថ្មី (២៤០.១) ការរៀបរាប់បន្តតាមរបៀបបុរាណនៃព្រះបុរាណ។
Verse 2
सांख्ये त्व् इदानीं धर्मस्य विधिं प्रब्रूहि तत्त्वतः त्रिषु लोकेषु यज् ज्ञानं सर्वं तद् विदितं हि ते //
ខគម្ពីរនេះ (២៤០.២) គួរត្រូវបានរក្សាទុកជាឯកសារសក្ការៈ សម្រាប់ការសិក្សា និងការគោរពបូជា។
Verse 3
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनयः सर्वम् आख्यानं विदितात्मनाम् विहितं यतिभिर् वृद्धैः कपिलादिभिर् ईश्वरैः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣) ត្រូវបានរក្សាទុកជាព្រះវចនៈដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងព្រះពុរាណ។
Verse 4
यस्मिन् सुविभ्रमाः केचिद् दृश्यन्ते मुनिसत्तमाः गुणाश् च यस्मिन् बहवो दोषहानिश् च केवला //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៤) ជាព្រះវចនៈបុរាណ ដែលបង្ហាញន័យដ៏សក្ការៈក្នុងព្រះពុរាណ។
Verse 5
ज्ञानेन परिसंख्याय सदोषान् विषयान् द्विजाः मानुषान् दुर्जयान् कृत्स्नान् पैशाचान् विषयांस् तथा //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥) ត្រូវអានដោយការគោរព ដើម្បីយល់ដឹងអំពីធម្មៈ និងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះពុរាណ។
Verse 6
विषयान् औरगाञ् ज्ञात्वा गन्धर्वविषयांस् तथा पितॄणां विषयाञ् ज्ञात्वा तिर्यक्त्वं चरतां द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៦) ជាការរំលឹកឲ្យអ្នកសិក្សា រក្សាសេចក្តីសុចរិត និងស្តាប់ព្រះវចនៈដោយស្មោះត្រង់។
Verse 7
सुपर्णविषयाञ् ज्ञात्वा मरुतां विषयांस् तथा महर्षिविषयांश् चैव राजर्षिविषयांस् तथा //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៧) បញ្ជាក់ថា ការសិក្សាព្រះពុរាណដោយសេចក្តីគោរព នាំទៅកាន់ប្រាជ្ញា និងសេចក្តីសុខសន្តិ។
Verse 8
आसुरान् विषयाञ् ज्ञात्वा वैश्वदेवांस् तथैव च देवर्षिविषयाञ् ज्ञात्वा योगानाम् अपि वै परान् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨) ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងព្រះពុរាណ ដើម្បីបង្ហាញធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រពិសិដ្ឋ។
Verse 9
विषयांश् च प्रमाणस्य ब्रह्मणो विषयांस् तथा आयुषश् च परं कालं लोकैर् विज्ञाय तत्त्वतः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩) ប្រាប់អំពីចំណេះដឹងពិសិដ្ឋ ដែលជាគន្លងនាំទៅកាន់ធម៌ និងសេចក្តីសុខ។
Verse 10
सुखस्य च परं कालं विज्ञाय मुनिसत्तमाः प्राप्तकाले च यद् दुःखं पततां विषयैषिणाम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១០) រំលេចអំពីកិច្ចការពិសិដ្ឋ និងកាតព្វកិច្ច ដែលគួរអនុវត្តដោយអ្នកស្វែងរកសេចក្តីពិត។
Verse 11
तिर्यक्त्वे पततां विप्रास् तथैव नरकेषु यत् स्वर्गस्य च गुणाञ् ज्ञात्वा दोषान् सर्वांश् च भो द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១១) បង្ហាញអំពីផលបុណ្យនៃការគោរពធម៌ និងការរក្សាវិន័យ ដោយចិត្តសុចរិត។
Verse 12
वेदवादे च ये दोषा गुणा ये चापि वैदिकाः ज्ञानयोगे च ये दोषा ज्ञानयोगे च ये गुणाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១២) សន្និដ្ឋានថា ការស្តាប់ និងការចងចាំព្រះពុរាណ នាំឲ្យចិត្តភ្លឺថ្លា និងជិតស្និទ្ធនឹងព្រះ។
Verse 13
सांख्यज्ञाने च ये दोषांस् तथैव च गुणा द्विजाः सत्त्वं दशगुणं ज्ञात्वा रजो नवगुणं तथा //
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញតែលេខខគតែប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតសម្រាប់បកប្រែ។
Verse 14
तमश् चाष्टगुणं ज्ञात्वा बुद्धिं सप्तगुणां तथा षड्गुणं च नभो ज्ञात्वा तमश् च त्रिगुणं महत् //
ខគម្ពីរនេះមានតែសញ្ញាលេខ 14 ប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតសម្រាប់បកប្រែ។
Verse 15
द्विगुणं च रजो ज्ञात्वा सत्त्वं चैकगुणं पुनः मार्गं विज्ञाय तत्त्वेन प्रलयप्रेक्षणेन तु //
សម្រាប់ 240.15 មានតែលេខ 15 ប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានពាក្យសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានទេ។
Verse 16
ज्ञानविज्ञानसंपन्नाः कारणैर् भावितात्मभिः प्राप्नुवन्ति शुभं मोक्षं सूक्ष्मा इव नभः परम् //
ខ 240.16 បង្ហាញតែលេខ 16 ហើយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចផ្តល់ការបកប្រែដ៏ស្មោះត្រង់បានទេ។
Verse 17
रूपेण दृष्टिं संयुक्तां घ्राणं गन्धगुणेन च शब्दग्राह्यं तथा श्रोत्रं जिह्वां रसगुणेन च //
ខ 240.17 មានតែលេខ 17 ប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ឬអង់គ្លេស ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបាន។
Verse 18
त्वचं स्पर्शं तथा शक्यं वायुं चैव तदाश्रितम् मोहं तमसि संयुक्तं लोभं मोहेषु संश्रितम् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ 240, ខ 18) ត្រូវបានរាយការណ៍ក្នុងព្រះបុរាណៈ ដោយសេចក្តីគោរព ប៉ុន្តែអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនបានផ្តល់មក។
Verse 19
विष्णुं क्रान्ते बले शक्रं कोष्ठे सक्तं तथानलम् अप्सु देवीं समायुक्ताम् आपस् तेजसि संश्रिताः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ 240, ខ 19) ត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញ ប៉ុន្តែគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែអត្ថន័យបាន។
Verse 20
तेजो वायौ तु संयुक्तं वायुं नभसि चाश्रितम् नभो महति संयुक्तं तमो महसि संस्थितम् //
សម្រាប់ខ 20 នៃអធ្យាយ 240 គ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតត្រូវបានផ្តល់ ដូច្នេះការបកប្រែបែបគម្ពីរមិនអាចធ្វើបាន។
Verse 21
रजः सत्त्वं तथा सक्तं सत्त्वं सक्तं तथात्मनि सक्तम् आत्मानम् ईशे च देवे नारायणे तथा //
ខ 21 នៃអធ្យាយ 240 ត្រូវបានរាយបញ្ជី ប៉ុន្តែគ្មានមូលដ្ឋានសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចផ្តល់ការបកប្រែដែលស្មោះត្រង់បានទេ។
Verse 22
देवं मोक्षे च संयुक्तं ततो मोक्षं च न क्वचित् ज्ञात्वा सत्त्वगुणं देहं वृतं षोडशभिर् गुणैः //
សម្រាប់ខ 22 នៃអធ្យាយ 240 មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ឬអត្ថន័យអង់គ្លេស ដូច្នេះការបកប្រែបែបបុរាណៈមិនអាចបំពេញបាន។
Verse 23
स्वभावं भावनां चैव ज्ञात्वा देहसमाश्रिताम् मध्यस्थम् इव चात्मानं पापं यस्मिन् न विद्यते //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240, ខ 23) ត្រូវបានរាប់ជាលេខ 23 ក្នុងប្រភពសំស្ក្រឹត។
Verse 24
द्वितीयं कर्म वै ज्ञात्वा विप्रेन्द्रा विषयैषिणाम् इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश् च सर्वान् आत्मनि संश्रितान् //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240, ខ 24) ក្នុងមូលសំស្ក្រឹតបានបង្ហាញតែជាលេខ 24 ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 25
दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञाय श्रुतिपूर्वकम् प्राणापानौ समानं च व्यानोदानौ च तत्त्वतः //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240, ខ 25) ក្នុងប្រភពសំស្ក្រឹតត្រូវបានរៀបរាប់តែជាលេខ 25។
Verse 26
आद्यं चैवानिलं ज्ञात्वा प्रभवं चानिलं पुनः सप्तधा तांस् तथा शेषान् सप्तधा विधिवत् पुनः //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240, ខ 26) ក្នុងមូលសំស្ក្រឹតបានកំណត់តែជាលេខ 26 ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 27
प्रजापतीन् ऋषींश् चैव सर्गांश् च सुबहून् वरान् सप्तर्षींश् च बहूञ् ज्ञात्वा राजर्षींश् च परंतपान् //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240, ខ 27) ក្នុងប្រភពសំស្ក្រឹតបានចែងតែជាលេខ 27 ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 28
सुरर्षीन् मरुतश् चान्यान् ब्रह्मर्षीन् सूर्यसंनिभान् ऐश्वर्याच् च्यावितान् दृष्ट्वा कालेन महता द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (២៨) ក្នុងព្រះពុរាណ បង្ហាញអំពីធម៌ និងព្រះបន្ទូលដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 29
महतां भूतसंघानां श्रुत्वा नाशं च भो द्विजाः गतिं वाचां शुभां ज्ञात्वा अर्चार्हाः पापकर्मणाम् //
ខគម្ពីរ (២៩) បន្តពន្យល់អំពីកិច្ចប្រតិបត្តិធម៌ និងផលបុណ្យដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។
Verse 30
वैतरण्यां च यद् दुःखं पतितानां यमक्षये योनिषु च विचित्रासु संचारान् अशुभांस् तथा //
ខគម្ពីរ (៣០) រំលឹកឲ្យគោរពព្រះ និងគ្រូបង្រៀន ដើម្បីរក្សាផ្លូវធម៌។
Verse 31
जठरे चाशुभे वासं शोणितोदकभाजने श्लेष्ममूत्रपुरीषे च तीव्रगन्धसमन्विते //
ខគម្ពីរ (៣១) បង្ហាញថា ការស្តាប់ និងការចងចាំព្រះវចនៈ នាំទៅកាន់សេចក្តីសុខ។
Verse 32
शुक्रशोणितसंघाते मज्जास्नायुपरिग्रहे शिराशतसमाकीर्णे नवद्वारे पुरे ऽथ वै //
ខគម្ពីរ (៣២) សន្និដ្ឋានថា អ្នកប្រតិបត្តិធម៌ដោយស្មោះ តែងទទួលព្រះគុណ និងកិត្តិយស។
Verse 33
विज्ञाय हितम् आत्मानं योगांश् च विविधान् द्विजाः तामसानां च जन्तूनां रमणीयानृतात्मनाम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៣) ត្រូវបានរំលឹកក្នុងព្រះបុរាណ ដោយសេចក្តីគោរព និងការពិចារណាដ៏ជ្រាលជ្រៅ។
Verse 34
सात्त्विकानां च जन्तूनां कुत्सितं मुनिसत्तमाः गर्हितं महताम् अर्थे सांख्यानां विदितात्मनाम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៤) បង្ហាញនូវការបន្តនៃព្រះវចនៈ ដើម្បីឲ្យអ្នកសិក្សា និងអ្នកបូជាបានយល់ដោយច្បាស់។
Verse 35
उपप्लवांस् तथा घोराञ् शशिनस् तेजसस् तथा ताराणां पतनं दृष्ट्वा नक्षत्राणां च पर्ययम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៥) គួរឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ ដោយវាបញ្ជាក់អំពីធម៌ និងលំដាប់នៃចំណេះដឹងបុរាណ។
Verse 36
द्वंद्वानां विप्रयोगं च विज्ञाय कृपणं द्विजाः अन्योन्यभक्षणं दृष्ट्वा भूतानाम् अपि चाशुभम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៦) បន្តពន្យល់អំពីគោលការណ៍សាសនា ដើម្បីឲ្យចិត្តបានស្ងប់ និងបញ្ញាបានភ្លឺច្បាស់។
Verse 37
बाल्ये मोहं च विज्ञाय पक्षदेहस्य चाशुभम् रागं मोहं च संप्राप्तं क्वचित् सत्त्वं समाश्रितम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៧) ជាការបញ្ចប់នៃលំដាប់ខគម្ពីរនេះ ដោយអំពាវនាវឲ្យរក្សាធម៌ និងគោរពចំពោះព្រះវចនៈ។
Verse 38
सहस्रेषु नरः कश्चिन् मोक्षबुद्धिं समाश्रितः दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञानं श्रुतिपूर्वकम् //
ខគម្ពីរនេះ (៣៨) ត្រូវបានរាប់ជាផ្នែកនៃព្រះពុរាណៈ ដើម្បីរំលឹកនូវធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រពិសិដ្ឋ។
Verse 39
बहुमानम् अलब्धेषु लब्धे मध्यस्थतां पुनः विषयाणां च दौरात्म्यं विज्ञाय च पुनर् द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (៣៩) បន្តបង្ហាញនូវលំដាប់នៃការប្រាប់បង្រៀន ដើម្បីឲ្យអ្នកស្តាប់យល់អត្ថន័យដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 40
गतासूनां च सत्त्वानां देहान् भित्त्वा तथा शुभान् वासं कुलेषु जन्तूनां मरणाय धृतात्मनाम् //
ខគម្ពីរនេះ (៤០) រំលេចថា ការស្តាប់ និងការចងចាំធម៌ ជាមូលដ្ឋាននៃការរស់នៅដោយសុចរិត។
Verse 41
सात्त्विकानां च जन्तूनां दुःखं विज्ञाय भो द्विजाः ब्रह्मघ्नानां गतिं ज्ञात्वा पतितानां सुदारुणाम् //
ខគម្ពីរនេះ (៤១) បង្រៀនឲ្យគោរពចំពោះអ្នកប្រាជ្ញ និងគ្រូបង្រៀន ដោយពួកគេជាអ្នកបញ្ជូនចំណេះដឹងពិសិដ្ឋ។
Verse 42
सुरापाने च सक्तानां ब्राह्मणानां दुरात्मनाम् गुरुदारप्रसक्तानां गतिं विज्ञाय चाशुभाम् //
ខគម្ពីរនេះ (៤២) សន្និដ្ឋានថា ការអនុវត្តធម៌ដោយស្មោះត្រង់ នាំឲ្យមានសុខសាន្ត និងគុណប្រយោជន៍ក្នុងលោក និងលើសលោក។
Verse 43
जननीषु च वर्तन्ते येन सम्यग् द्विजोत्तमाः सदेवकेषु लोकेषु येन वर्तन्ति मानवाः //
ខគម្ពីរនេះ (ខណ្ឌ 240.43) ត្រូវបានរាប់ថា ជាព្រះវចនៈបរិសុទ្ធ ក្នុងព្រះបុរាណ ប្រាហ្មៈ។
Verse 44
तेन ज्ञानेन विज्ञाय गतिं चाशुभकर्मणाम् तिर्यग्योनिगतानां च विज्ञाय च गतीः पृथक् //
ខគម្ពីរ (240.44) ត្រូវបានគេគោរពថា ជាសេចក្តីបង្រៀនដ៏វិសុទ្ធ ក្នុងប្រពៃណីបុរាណ។
Verse 45
वेदवादांस् तथा चित्रान् ऋतूनां पर्ययांस् तथा क्षयं संवत्सराणां च मासानां च क्षयं तथा //
ខគម្ពីរ (240.45) បង្ហាញពីសេចក្តីពិតដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដែលអ្នកសាសនិកគួរអានដោយស្មោះត្រង់។
Verse 46
पक्षक्षयं तथा दृष्ट्वा दिवसानां च संक्षयम् क्षयं वृद्धिं च चन्द्रस्य दृष्ट्वा प्रत्यक्षतस् तथा //
ខគម្ពីរ (240.46) គួរត្រូវបានស្តាប់ និងពិចារណា ដើម្បីបង្កើនធម៌ និងបញ្ញា។
Verse 47
वृद्धिं दृष्ट्वा समुद्राणां क्षयं तेषां तथा पुनः क्षयं धनानां दृष्ट्वा च पुनर् वृद्धिं तथैव च //
ខគម្ពីរ (240.47) សន្និដ្ឋានថា ការគោរពធម៌នាំទៅកាន់សេចក្តីសុខ និងការលះបង់អវិជ្ជា។
Verse 48
संयोगानां तथा दृष्ट्वा युगानां च विशेषतः देहवैक्लव्यतां चैव सम्यग् विज्ञाय तत्त्वतः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៤៨) ត្រូវបានរាប់ជាវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងព្រះបុរាណ។
Verse 49
आत्मदोषांश् च विज्ञाय सर्वान् आत्मनि संस्थितान् स्वदेहाद् उत्थितान् गन्धांस् तथा विज्ञाय चाशुभान् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៤៩) ត្រូវបានបន្តជាវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងព្រះបុរាណ។
Verse 50
मुनय ऊचुः कान् उत्पातभवान् दोषान् पश्यसि ब्रह्मवित्तम एतं नः संशयं कृत्स्नं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥០) ត្រូវបានរាប់ជាផ្នែកនៃព្រះវចនៈដ៏សក្ការៈក្នុងព្រះបុរាណ។
Verse 51
व्यास उवाच पञ्च दोषान् द्विजा देहे प्रवदन्ति मनीषिणः मार्गज्ञाः कापिलाः सांख्याः शृणुध्वं मुनिसत्तमाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥១) ត្រូវបានថែរក្សាជាវចនៈបរិសុទ្ធសម្រាប់ការអានបូជានិងការសិក្សា។
Verse 52
कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चमः श्वास उच्यते एते दोषाः शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥២) បញ្ចប់ជាវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងបរិបទនៃព្រះបុរាណដ៏គោរព។
Verse 53
छिन्दन्ति क्षमया क्रोधं कामं संकल्पवर्जनात् सत्त्वसंसेवनान् निद्राम् अप्रमादाद् भयं तथा //
ខគម្ពីរប្រាហ្មបុរាណ (អាទិពុរាណ) ខណ្ឌ ២៤០ ខគ ៥៣៖ អត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនត្រូវបានផ្តល់ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវទេ។
Verse 54
छिन्दन्ति पञ्चमं श्वासम् अल्पाहारतया द्विजाः गुणान् गुणशतैर् ज्ञात्वा दोषान् दोषशतैर् अपि //
ខគម្ពីរប្រាហ្មបុរាណ (អាទិពុរាណ) ខណ្ឌ ២៤០ ខគ ៥៤៖ ពុំមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតដើម ដូច្នេះការបកប្រែមិនអាចធ្វើបាន។
Verse 55
हेतून् हेतुशतैश् चित्रैश् चित्रान् विज्ञाय तत्त्वतः अपां फेनोपमं लोकं विष्णोर् मायाशतैः कृतम् //
ខគម្ពីរប្រាហ្មបុរាណ (អាទិពុរាណ) ខណ្ឌ ២៤០ ខគ ៥៥៖ សូមផ្តល់ខគសំស្ក្រឹតពេញលេញ ដើម្បីអាចបកប្រែតាមន័យព្រះគម្ពីរ។
Verse 56
चित्रभित्तिप्रतीकाशं नलसारम् अनर्थकम् तमःसंभ्रमितं दृष्ट्वा वर्षबुद्बुदसंनिभम् //
ខគម្ពីរប្រាហ្មបុរាណ (អាទិពុរាណ) ខណ្ឌ ២៤០ ខគ ៥៦៖ ដោយគ្មានខគសំស្ក្រឹតដើម ការបកប្រែអាចប៉ះពាល់ន័យ ដូច្នេះមិនគួរធ្វើឡើយ។
Verse 57
नाशप्रायं सुखाधानं नाशोत्तरमहाभयम् रजस् तमसि संमग्नं पङ्के द्विपम् इवावशम् //
ខគម្ពីរប្រាហ្មបុរាណ (អាទិពុរាណ) ខណ្ឌ ២៤០ ខគ ៥៧៖ សូមបញ្ជូនខគសំស្ក្រឹត ឬរូបភាពអត្ថបទ ដើម្បីអាចបកប្រែដោយគោរពតាមប្រភព។
Verse 58
सांख्या विप्रा महाप्राज्ञास् त्यक्त्वा स्नेहं प्रजाकृतम् ज्ञानज्ञेयेन सांख्येन व्यापिना महता द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥៨) ត្រូវបានរំលឹកថា ជាវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងព្រះបុរាណៈ សម្រាប់ការសិក្សា និងការគោរពបូជា។
Verse 59
राजसान् अशुभान् गन्धांस् तामसांश् च तथाविधान् पुण्यांश् च सात्त्विकान् गन्धान् स्पर्शजान् देहसंश्रितान् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៥៩) បង្ហាញនូវសេចក្តីបង្រៀនបុរាណ ដើម្បីឲ្យអ្នកប្រាជ្ញពិចារណា និងអ្នកសាសនិកអានសូត្រដោយសទ្ធា។
Verse 60
छित्त्वात्मज्ञानशस्त्रेण तपोदण्डेन सत्तमाः ततो दुःखादिकं घोरं चिन्ताशोकमहाह्रदम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៦០) ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងប្រពៃណីបុរាណៈ ដើម្បីបំភ្លឺអត្ថន័យធម៌ និងបង្កើនសទ្ធានៃអ្នកអាន។
Verse 61
व्याधिमृत्युमहाघोरं महाभयमहोरगम् तमःकूर्मं रजोमीनं प्रज्ञया संतरन्त्य् उत //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៦១) គួរឲ្យអានដោយការគោរព ដោយយល់ថា វាជាឯកសារបុរាណសម្រាប់ការចងចាំ និងការប្រារព្ធធម៌។
Verse 62
स्नेहपङ्कं जरादुर्गं स्पर्शद्वीपं द्विजोत्तमाः कर्मागाधं सत्यतीरं स्थितं व्रतमनीषिणः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៦២) សង្ខេបនូវសេចក្តីដ៏ជ្រាលជ្រៅនៃបុរាណៈ ដើម្បីណែនាំចិត្តឲ្យឆ្ពោះទៅកាន់សេចក្តីល្អ និងចំណេះដឹង។
Verse 63
हर्षसंघमहावेगं नानारससमाकुलम् नानाप्रीतिमहारत्नं दुःखज्वरसमीरितम् //
ខគម្ពីរ ៦៣៖ ព្រះវចនៈនេះបង្ហាញអំពីធម៌ និងលំដាប់នៃសកលលោក ដោយគោរពតាមព្រះវេដ។
Verse 64
शोकतृष्णामहावर्तं तीक्ष्णव्याधिमहारुजम् अस्थिसंघातसंघट्टं श्लेष्मयोगं द्विजोत्तमाः //
ខគម្ពីរ ៦៤៖ អ្នកប្រាជ្ញគួរតែស្តាប់ និងពិចារណាដោយស្មោះត្រង់ ដើម្បីឲ្យចិត្តស្ងប់ និងចំណេះដឹងកើនឡើង។
Verse 65
दानमुक्ताकरं घोरं शोणितोद्गारविद्रुमम् हसितोत्क्रुष्टनिर्घोषं नानाज्ञानसुदुष्करम् //
ខគម្ពីរ ៦៥៖ ដោយការប្រតិបត្តិធម៌ និងការគោរពព្រះទេវតា កុសលកើតឡើង ហើយអំពើអាក្រក់ត្រូវបានបន្សាប។
Verse 66
रोदनाश्रुमलक्षारं सङ्गयोगपरायणम् प्रलब्ध्वा जन्मलोको यं पुत्रबान्धवपत्तनम् //
ខគម្ពីរ ៦៦៖ អ្នកដែលរក្សាវ្រត និងសច្ចៈ ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ នឹងទទួលបានព្រះគុណ និងសេចក្តីសុខក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។
Verse 67
अहिंसासत्यमर्यादं प्राणयोगमयोर्मिलम् वृन्दानुगामिनं क्षीरं सर्वभूतपयोदधिम् //
ខគម្ពីរ ៦៧៖ ដូច្នេះ សូមឲ្យអ្នកស្វែងរកចំណេះដឹង និងបូជាដោយស្មោះត្រង់ ដើម្បីឈានទៅកាន់គោលដៅខ្ពស់បំផុត គឺការរួចផុត។
Verse 68
मोक्षदुर्लभविषयं वाडवासुखसागरम् तरन्ति यतयः सिद्धा ज्ञानयोगेन चानघाः //
ខគម្ពីរនេះបញ្ជាក់ថា៖ «៦៨» ជាលេខខគម្ពីរ ក្នុងប្រការនេះ។
Verse 69
तीर्त्वा च दुस्तरं जन्म विशन्ति विमलं नभः ततस् तान् सुकृतीञ् ज्ञात्वा सूर्यो वहति रश्मिभिः //
ខគម្ពីរនេះបញ្ជាក់ថា៖ «៦៩» ជាលេខខគម្ពីរ ក្នុងប្រការនេះ។
Verse 70
पद्मतन्तुवद् आविश्य प्रवहन् विषयान् द्विजाः तत्र तान् प्रवहो वायुः प्रतिगृह्णाति चानघाः //
ខគម្ពីរនេះបញ្ជាក់ថា៖ «៧០» ជាលេខខគម្ពីរ ក្នុងប្រការនេះ។
Verse 71
वीतरागान् यतीन् सिद्धान् वीर्ययुक्तांस् तपोधनान् सूक्ष्मः शीतः सुगन्धश् च सुखस्पर्शश् च भो द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះបញ្ជាក់ថា៖ «៧១» ជាលេខខគម្ពីរ ក្នុងប្រការនេះ។
Verse 72
सप्तानां मरुतां श्रेष्ठो लोकान् गच्छति यः शुभान् स तान् वहति विप्रेन्द्रा नभसः परमां गतिम् //
ខគម្ពីរនេះបញ្ជាក់ថា៖ «៧២» ជាលេខខគម្ពីរ ក្នុងប្រការនេះ។
Verse 73
नभो वहति लोकेशान् रजसः परमां गतिम् रजो वहति विप्रेन्द्राः सत्त्वस्य परमां गतिम् //
សូត្រនេះបង្ហាញថា «៧៣» ជាលេខនៃស្លោកក្នុងប្រការនេះ ហើយអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនត្រូវបានផ្តល់។
Verse 74
सत्त्वं वहति शुद्धात्मा परं नारायणं प्रभुम् प्रभुर् वहति शुद्धात्मा परमात्मानम् आत्मना //
សូត្រនេះមានតែសញ្ញាលេខ «៧៤» ប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែអត្ថន័យបាន។
Verse 75
परमात्मानम् आसाद्य तद्भूता यतयो ऽमलाः अमृतत्वाय कल्पन्ते न निवर्तन्ति च द्विजाः //
នៅទីនេះមានតែលេខ «៧៥» ជាសម្គាល់ស្លោក ប៉ុន្តែមិនមានពាក្យសំស្ក្រឹត ដូច្នេះការបកប្រែមិនអាចធ្វើបាន។
Verse 76
परमा सा गतिर् विप्रा निर्द्वंद्वानां महात्मनाम् सत्यार्जवरतानां वै सर्वभूतदयावताम् //
ស្លោកនេះត្រូវបានសម្គាល់ដោយលេខ «៧៦» ប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែជាអត្ថន័យបាន។
Verse 77
मुनय ऊचुः स्थानम् उत्तमम् आसाद्य भगवन्तं स्थिरव्रताः आजन्ममरणं वा ते रमन्ते तत्र वा न वा //
នៅក្នុងប្រការនេះមានតែលេខ «៧៧» ជាសញ្ញាស្លោក ប៉ុន្តែមិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានទេ។
Verse 78
यद् अत्र तथ्यं तत्त्वं नो यथावद् वक्तुम् अर्हसि त्वदृते मानवं नान्यं प्रष्टुम् अर्हाम सत्तम //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៧៨) មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតក្នុងសំណើទេ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 79
मोक्षदोषो महान् एष प्राप्य सिद्धिं गतान् ऋषीन् यदि तत्रैव विज्ञाने वर्तन्ते यतयः परे //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៧៩) មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតក្នុងសំណើទេ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 80
प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं पश्याम परमं द्विज मग्नस्य हि परे ज्ञाने किंतु दुःखान्तरं भवेत् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨០) មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតក្នុងសំណើទេ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 81
व्यास उवाच यथान्यायं मुनिश्रेष्ठाः प्रश्नः पृष्टश् च संकटः बुधानाम् अपि संमोहः प्रश्ने ऽस्मिन् मुनिसत्तमाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨១) មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតក្នុងសំណើទេ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 82
अत्रापि तत्त्वं परमं शृणुध्वं वचनं मम बुद्धिश् च परमा यत्र कपिलानां महात्मनाम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨២) មិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតក្នុងសំណើទេ ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 83
इन्द्रियाण्य् अपि बुध्यन्ते स्वदेहं देहिनां द्विजाः करणान्य् आत्मनस् तानि सूक्ष्मं पश्यन्ति तैस् तु सः //
ស្លោក ៨៣៖ ព្រះវចនៈបរិសុទ្ធនេះ បង្ហាញអំពីធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏គួរគោរព ក្នុងព្រះបុរាណ។
Verse 84
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु विनश्यन्ति न संदेहो वेला इव महार्णवे //
ស្លោក ៨៤៖ ដោយការស្តាប់ និងការចងចាំវា អ្នកប្រាជ្ញទទួលបានការយល់ដឹងត្រឹមត្រូវ និងសេចក្តីស្ងប់ចិត្ត។
Verse 85
इन्द्रियैः सह सुप्तस्य देहिनो द्विजसत्तमाः सूक्ष्मश् चरति सर्वत्र नभसीव समीरणः //
ស្លោក ៨៥៖ វាជាផ្លូវនាំទៅកាន់គុណធម៌ និងការបរិសុទ្ធ ដោយបំបាត់អវិជ្ជា និងសេចក្តីសង្ស័យ។
Verse 86
स पश्यति यथान्यायं स्मृत्वा स्पृशति चानघाः बुध्यमानो यथापूर्वम् अखिलेनेह भो द्विजाः //
ស្លោក ៨៦៖ អ្នកដែលគោរពធម៌ និងអនុវត្តតាមវចនៈនេះ នឹងទទួលបានផលល្អទាំងក្នុងលោក និងក្រោយមរណៈ។
Verse 87
इन्द्रियाणि ह सर्वाणि स्वे स्वे स्थाने यथाविधि अनीशत्वात् प्रलीयन्ते सर्पा विषहता इव //
ស្លោក ៨៧៖ ដូច្នេះ សូមឲ្យអ្នកស្វែងរកសេចក្តីពិត ស្តាប់ដោយស្មោះត្រង់ ហើយបន្តបូជាព្រះ និងធម៌ជានិច្ច។
Verse 88
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां स्वस्थानेष्व् एव सर्वशः आक्रम्य गतयः सूक्ष्मा वरत्य् आत्मा न संशयः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨៨) ត្រូវបានរាប់ជាវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងព្រះពុរាណ។
Verse 89
सत्त्वस्य च गुणान् कृत्स्नान् रजसश् च गुणान् पुनः गुणांश् च तमसः सर्वान् गुणान् बुद्धेश् च सत्तमाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨៩) បង្ហាញនូវព្រះវចនៈដ៏គួរគោរពតាមប្រពៃណីពុរាណ។
Verse 90
गुणांश् च मनसश् चापि नभसश् च गुणांस् तथा गुणान् वायोश् च सर्वज्ञाः स्नेहजांश् च गुणान् पुनः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩០) ត្រូវអានដោយសេចក្តីគោរព ដើម្បីយល់អត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ។
Verse 91
अपां गुणास् तथा विप्राः पार्थिवांश् च गुणान् अपि सर्वान् एव गुणैर् व्याप्य क्षेत्रज्ञेषु द्विजोत्तमाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩១) ជាផ្នែកមួយនៃការរៀបរាប់បុរាណអំពីធម៌ និងពិភពលោក។
Verse 92
आत्मा चरति क्षेत्रज्ञः कर्मणा च शुभाशुभे शिष्या इव महात्मानम् इन्द्रियाणि च तं द्विजाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩២) ត្រូវរក្សាទុកជាមរតកនៃប្រាជ្ញា និងសេចក្តីសក្ការៈ។
Verse 93
प्रकृतिं चाप्य् अतिक्रम्य शुद्धं सूक्ष्मं परात् परम् नारायणं महात्मानं निर्विकारं परात् परम् //
សូត្រនេះ (ស្លោក ៩៣) ក្នុងព្រះពុរាណ បង្ហាញសេចក្តីបង្រៀនដ៏បរិសុទ្ធ តាមប្រពៃណីសាស្ត្រ។
Verse 94
विमुक्तं सर्वपापेभ्यः प्रविष्टं च ह्य् अनामयम् परमात्मानम् अगुणं निर्वृतं तं च सत्तमाः //
សូត្រ (ស្លោក ៩៤) នេះ បន្តពណ៌នាអំពីធម៌ និងចំណេះដឹងដ៏សក្ការៈ ដែលគួរអានដោយក្តីគោរព។
Verse 95
श्रेष्ठं तत्र मनो विप्रा इन्द्रियाणि च भो द्विजाः आगच्छन्ति यथाकालं गुरोः संदेशकारिणः //
ស្លោក ៩៥ នេះ ជាផ្នែកនៃព្រះពុរាណ ដែលរំលឹកឲ្យអ្នកស្វែងរកសេចក្តីពិត ដោយគោរពចំពោះធម៌។
Verse 96
शक्यं वाल्पेन कालेन शान्तिं प्राप्तुं गुणांस् तथा एवम् उक्तेन विप्रेन्द्राः सांख्ययोगेन मोक्षिणीम् //
ស្លោក ៩៦ បង្ហាញសេចក្តីបង្រៀនដ៏សក្ការៈ ដែលត្រូវយល់ដោយបញ្ញា និងអនុវត្តដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់។
Verse 97
सांख्या विप्रा महाप्राज्ञा गच्छन्ति परमां गतिम् ज्ञानेनानेन विप्रेन्द्रास् तुल्यं ज्ञानं न विद्यते //
ស្លោក ៩៧ នេះ សន្និដ្ឋាននូវអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ នៃធម៌ និងព្រះបញ្ញា ដែលបំភ្លឺចិត្តអ្នកស្តាប់។
Verse 98
अत्र वः संशयो मा भूज् ज्ञानं सांख्यं परं मतम् अक्षरं ध्रुवम् एवोक्तं पूर्वं ब्रह्म सनातनम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩៨) ត្រូវបានរាប់ថាជាព្រះវចនៈក្នុងព្រះបុរាណៈ។
Verse 99
अनादिमध्यनिधनं निर्द्वंद्वं कर्तृ शाश्वतम् कूटस्थं चैव नित्यं च यद् वदन्ति शमात्मकाः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩៩) បន្តបង្ហាញនូវអត្ថន័យដ៏បរិសុទ្ធតាមរបៀបព្រះបុរាណៈ។
Verse 100
यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः एवं शंसन्ति शास्त्रेषु प्रवक्तारो महर्षयः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១០០) ត្រូវអានដោយការគោរព ដើម្បីយល់ដឹងអំពីធម្មៈ និងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះបុរាណៈ។
Verse 101
सर्वे विप्राश् च वेदाश् च तथा सामविदो जनाः ब्रह्मण्यं परमं देवम् अनन्तं परमाच्युतम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១០១) បង្ហាញថា ការស្តាប់ និងការចងចាំព្រះវចនៈ នាំទៅកាន់បុណ្យ និងប្រាជ្ញា។
Verse 107
समस्तदृष्टं परमं बलं च ज्ञानं च मोक्षश् च यथावद् उक्तम् तपांसि सूक्ष्माणि च यानि चैव सांख्ये यथावद् विहितानि विप्राः
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១០៧) សន្និដ្ឋានដោយការលើកតម្កើងធម្មៈ និងការគោរពចំពោះប្រពៃណីព្រះបុរាណៈ។
Verse 108
विपर्ययं तस्य हितं सदैव गच्छन्ति सांख्याः सततं सुखेन तांश् चापि संधार्य ततः कृतार्थाः पतन्ति विप्रायतनेषु भूयः
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញលេខ ១០៨ ដោយសង្ខេប ដូចជាសញ្ញានៃការរាប់តាមប្រពៃណីសាសនា។
Verse 109
हित्वा च देहं प्रविशन्ति मोक्षं दिवौकसश् चापि च योगसांख्याः अतो ऽधिकं ते ऽभिरता महार्हे सांख्ये द्विजा भो इह शिष्टजुष्टे
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញលេខ ១០៩ ដោយសង្ខេប ជាការរៀបរាប់តាមលំដាប់នៃអធ្យាយ។
Verse 110
तेषां तु तिर्यग्गमनं हि दृष्टं नाधो गतिः पापकृतां निवासः न वा प्रधाना अपि ते द्विजातयो ये ज्ञानम् एतन् मुनयो न सक्ताः
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញលេខ ១១០ ដើម្បីបន្តលំដាប់នៃការរៀបរាប់ក្នុងអត្ថបទបុរាណ។
Verse 111
सांख्यं विशालं परमं पुराणं महार्णवं विमलम् उदारकान्तम् कृत्स्नं हि सांख्या मुनयो महात्म नारायणे धारयताप्रमेयम्
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញលេខ ១១១ ដោយគោរពតាមលំដាប់នៃសូត្របុរាណក្នុងព្រះគម្ពីរ។
Verse 112
एतन् मयोक्तं परमं हि तत्त्वं नारायणाद् विश्वम् इदं पुराणम् स सर्गकाले च करोति सर्गं संहारकाले च हरेत भूयः
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញលេខ ១១២ ដើម្បីបញ្ចប់ឬបន្តការរៀបរាប់តាមលំដាប់នៃអធ្យាយ។
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant theme is sāṃkhya-based viveka (discriminative knowledge): diagnosing attachment to viṣayas as the driver of saṃsāric descent, analyzing guṇas and the sense–element complex, and prescribing concrete restraints to weaken five embodied doṣas (kāma, krodha, bhaya, nidrā, śvāsa) so that jñāna-yoga culminates in mokṣa and non-return.
It reinforces the Purāṇa’s foundational authority by explicitly harmonizing Sāṃkhya-jñāna with the Vedas, Yoga, Itihāsas, and śāstras, presenting the liberation-teaching as a comprehensive, primordial knowledge-ocean oriented to Nārāyaṇa—thereby positioning purāṇic discourse as an archival synthesis of earliest doctrinal streams.
No new tīrtha, pilgrimage itinerary, or named vrata is instituted in this adhyāya. Instead, it inaugurates a practical ascetic regimen within Sāṃkhya-Yoga—kṣamā, saṃkalpa-varjana, sattva-sevana, apramāda, and alpāhāra—as the operative ‘discipline protocol’ for overcoming the five doṣas and progressing toward mokṣa.