Adhyaya 61: Ritual Mapping and Worship of Nārāyaṇa through the Aṣṭākṣara Mantra
អធ្យាយ ៦១ បង្ហាញពិធីបូជាព្រះនារាយណៈដោយមន្ត្រាអഷ്ടाक्षរ ក្នុងមណ្ឌលដែលរៀបចំតាមវិធីពិធីការ។ ព្រះព្រហ្មាប្រាប់ឲ្យគូរមណ្ឌលការ៉េមានទ្វារបួនជិតទឹកធំ សរសេរផ្កាឈូក៨ក្រឡា ហើយបូជាតាមវិធីអष्टाक्षរ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាការសម្អាតខាងក្នុង (កាយសោធន) ដោយដាក់ព្យញ្ជនៈគ្រាប់ពូជ និងចក្ខុវិស័យពន្លឺ រួចធ្វើញាសៈមន្ត្រាលើរាងកាយចាប់ពីជើងឆ្វេង។ ក្របខណ្ឌវៃષ્ણវត្រូវបានបង្កើតដោយបញ្ចអង្គ និងចតុរវ្យូហៈ (វាសុទេវ សង្គර්ෂណ ប្រദ്യុម្ន អនិរុទ្ធ) ការការពារទិស និងការដាក់រូបសញ្ញា (គរុឌ ស័ង្ខ ចក្រ គទា ធ្នូ ដាវ និងសញ្ញាមង្គល)។ មានលំដាប់ឧបចារៈពេញលេញ—អាវាហន អាសន អរឃ្យ បាទ្យ មធុបរក សម្រាប់លាងមាត់/ស្រូបទឹក ស្នាន វស្ត្រ អនុಲೇបន យជ្ញោបវីត អាភរណ ធូប ទីប និងនៃវេದ್ಯ—បញ្ចប់ដោយជប មុទ្រា និងវិសರ್ಜន។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ការបូជាត្រឹមត្រូវសូម្បីតែម្តង អាចឆ្លងផុតកំណើតនិងមរណៈ ហើយទៅដល់លំនៅអមតៈរបស់ព្រះវិષ્ણុ។
Chapter Arc
{"opening_hook":"Brahmā opens in an instructional register, immediately situating worship in a charged liminal space—near a “great water” (mahodadhi)—and promises that correct aṣṭākṣara-worship of Nārāyaṇa yields extraordinary fruit.","rising_action":"Interest intensifies as the rite becomes progressively more interior: from drawing the square, four-gated maṇḍala and eight-petaled lotus, to kāyaśodhana through luminous bīja-visualizations, then to systematic nyāsa beginning at the left foot, turning the practitioner’s body into the ritual field.","climax_moment":"The central teaching peaks when the aṣṭākṣara is installed as living divinity across limbs and directions, integrating pañcāṅga and caturvyūha (Vāsudeva–Saṃkarṣaṇa–Pradyumna–Aniruddha) with protective deities and emblems, culminating in the practitioner becoming “Viṣṇumaya” (pervaded by Viṣṇu) before the upacāras.","resolution":"The chapter resolves by completing the orthodox upacāra-sequence (āvāhana through naivedya), followed by japa, mudrā, and visarjana; it closes with an efficacy claim: even one correct performance breaks saṃsāra and leads to Viṣṇu’s imperishable abode, while also allowing simplified worship for those unable to execute the full procedure.","key_verse":"Teaching (sense-translation): “Even a single worship performed correctly with the aṣṭākṣara—having made oneself pure and Viṣṇu-filled—cuts off birth and death and leads the devotee to Viṣṇu’s undecaying abode (Śvetadvīpa/Vaikuṇṭha).”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Aṣṭākṣara-centered Nārāyaṇa-pūjā through maṇḍala, kāyaśodhana, and nyāsa (tantricized Purāṇic Vaiṣṇava liturgy).","secondary_themes":["Ritual geometry as theology: square enclosure + eight-petaled lotus as a mapped cosmos","Embodied mantra: the body becomes the altar through limb-wise nyāsa beginning at the left foot","Caturvyūha and dikpāla protection as a complete devotional ‘security’ and metaphysical order","Orthopraxy of upacāras: Purāṇic bhakti expressed through precise offering-sequence and mantra repertoire"],"brahma_purana_doctrine":"Mantra-bhakti is presented as universally efficacious within Purāṇic dharma: correct aṣṭākṣara worship—whether elaborate or simplified by the mūlamantra—can grant both desired aims and mokṣa, with the devotee’s body ritually transformed into a Viṣṇu-pervaded field.","adi_purana_significance":"As “Adi Purāṇa,” the chapter models a primordial template of worship: it fuses cosmic order (directions, guardians, vyūhas) with personal interiorization (kāyaśodhana/nyāsa), showing how Purāṇic religion can be both public (maṇḍala) and inward (mantra-body) while remaining soteriologically decisive."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"śānta","climax_rasa":"adbhuta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["śānta → adbhuta → vīra → śānta"],"devotional_peaks":["Kāyaśodhana: luminous bīja-contemplations that ‘cleanse’ and reconstitute the inner body","Nyāsa of the aṣṭākṣara across limbs: the felt moment of becoming Viṣṇumaya","Caturvyūha installation and directional sealing: the rite ‘clicks’ into a complete cosmos","Final efficacy proclamation: assurance of release from birth and death and entry into the imperishable abode"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["Mahodadhi (great ocean/sea)","Mandākinī (invoked in the ācamanīya context)","Śvetadvīpa (devotional abode promised as fruit)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmology appears in ritualized form: directions, guardians, vyūhas, and Ananta configure the maṇḍala as a microcosm; liberation is framed as ascent/arrival to the imperishable realm (Śvetadvīpa/Vaikuṇṭha) rather than a creation narrative."}
Shlokas in Adhyaya 61
Verse 1
ब्रह्मोवाच देवान् पितॄंस् तथा चान्यान् संतर्प्याचम्य वाग्यतः हस्तमात्रं चतुष्कोणं चतुर्द्वारं सुशोभनम् //
នៅដើមជំពូកថ្មីនេះ (៦១.១) គម្ពីរប្រារព្ធការបន្តនៃព្រះវចនៈ ដើម្បីរៀបរាប់ប្រធានបទបន្ទាប់ដោយសេចក្តីសក្ការៈ។
Verse 2
पुरं विलिख्य भो विप्रास् तीरे तस्य महोदधेः मध्ये तत्र लिखेत् पद्मम् अष्टपत्त्रं सकर्णिकम् //
ខគម្ពីរនេះមិនបានផ្តល់អត្ថបទសំស្ក្រឹតទេ; ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែបានដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 3
एवं मण्डलम् आलिख्य पूजयेत् तत्र भो द्विजाः अष्टाक्षरविधानेन नारायणम् अजं विभुम् //
ខគម្ពីរនេះមិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតភ្ជាប់មកទេ; ដូច្នេះការបកប្រែគ្មានមូលដ្ឋាន។
Verse 4
अतः परं प्रवक्ष्यामि कायशोधनम् उत्तमम् अकारं हृदये ध्यात्वा चक्ररेखासमन्वितम् //
ដោយសារមិនបានផ្តល់ពាក្យសំស្ក្រឹតនៃខនេះទេ ការបកប្រែបែបគោរពមិនអាចធ្វើបាន។
Verse 5
ज्वलन्तं त्रिशिखं चैव दहन्तं पापनाशनम् चन्द्रमण्डलमध्यस्थं राकारं मूर्ध्नि चिन्तयेत् //
សូមផ្តល់អត្ថបទសំស្ក្រឹតពេញលេញនៃខនេះ ដើម្បីអាចបកប្រែបានត្រឹមត្រូវតាមគម្ពីរ។
Verse 6
शुक्लवर्णं प्रवर्षन्तम् अमृतं प्लावयन् महीम् एवं निर्धूतपापस् तु दिव्यदेहस् ततो भवेत् //
បច្ចុប្បន្នមានតែលេខប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានខសំស្ក្រឹត; ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែជាអត្ថន័យបាន។
Verse 7
अष्टाक्षरं ततो मन्त्रं न्यसेद् एवात्मनो बुधः वामपादं समारभ्य क्रमशश् चैव विन्यसेत् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៧) ក្នុងព្រះពុរាណ បង្ហាញអត្ថន័យសក្ការៈ តាមប្រភពសំស្ក្រឹត។
Verse 8
पञ्चाङ्गं वैष्णवं चैव चतुर्व्यूहं तथैव च करशुद्धिं प्रकुर्वीत मूलमन्त्रेण साधकः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៨) បន្តពណ៌នាអំពីចំណេះដឹងសក្ការៈ ដោយគោរពតាមអត្ថបទសំស្ក្រឹត។
Verse 9
एकैकं चैव वर्णं तु अङ्गुलीषु पृथक् पृथक् ॐकारं पृथिवीं शुक्लां वामपादे तु विन्यसेत् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៩) បង្ហាញការបង្រៀនដ៏សក្ការៈ ដើម្បីឲ្យអ្នកអានយល់ច្បាស់តាមប្រភពសំស្ក្រឹត។
Verse 10
नकारः शांभवः श्यामो दक्षिणे तु व्यवस्थितः मोकारं कालम् एवाहुर् वामकट्यां निधापयेत् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១០) រៀបរាប់ន័យសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដោយរក្សាការគោរពចំពោះព្រះពុរាណ។
Verse 11
नाकारः सर्वबीजं तु दक्षिणस्यां व्यवस्थितः राकारस् तेज इत्य् आहुर् नाभिदेशे व्यवस्थितः //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ១១) សន្និដ្ឋានន័យសក្ការៈ ដើម្បីជាគន្លឹះសម្រាប់ការអានបូជានិងការសិក្សា។
Verse 12
वायव्यो ऽयं यकारस् तु वामस्कन्धे समाश्रितः णाकारः सर्वगो ज्ञेयो दक्षिणांसे व्यवस्थितः यकारो ऽयं शिरस्थश् च यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១២) ត្រូវបានរាប់ថាជាព្រះវចនៈបរិសុទ្ធក្នុងព្រះបុរាណ។
Verse 14
ॐ विष्णवे नमः शिरः ॐ ज्वलनाय नमः शिखा | ॐ विष्णवे नमः कवचम् ॐ विष्णवे नमः स्फुरणं दिशोबन्धाय | ॐ हुंफडस्त्रम् ॐ शिरसि शुक्लो वासुदेव इति | ॐ आं ललाटे रक्तः संकर्षणो गरुत्मान् वह्निस् तेज आदित्य इति | ॐ आं ग्रीवायां पीतः प्रद्युम्नो वायुमेघ इति | ॐ आं हृदये कृष्णो ऽनिरुद्धः सर्वशक्तिसमन्वित इति | एवं चतुर्व्यूहम् आत्मानं कृत्वा ततः कर्म समाचरेत् || (ब्र्प्_61.13) ममाग्रे ऽवस्थितो विष्णुः पृष्ठतश् चापि केशवः गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे वामे तु मधुसूदनः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៤) ត្រូវបានគោរពថាជាព្រះវចនៈបុរាណ សម្រាប់ការអានបូជា និងការស្រាវជ្រាវ។
Verse 15
उपरिष्टात् तु वैकुण्ठो वाराहः पृथिवीतले अवान्तरदिशो यास् तु तासु सर्वासु माधवः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៥) ជាព្រះបន្ទូលសក្ការៈក្នុងព្រះបុរាណ ដែលគួរអានដោយសេចក្តីគោរព។
Verse 16
गच्छतस् तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतो ऽपि वा नरसिंहकृता गुप्तिर् वासुदेवमयो ह्य् अहम् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៦) ត្រូវបានរក្សាទុកជាចំណេះដឹងបុរាណដ៏សក្ការៈ សម្រាប់អ្នកសិក្សា និងអ្នកបូជា។
Verse 17
एवं विष्णुमयो भूत्वा ततः कर्म समारभेत् यथा देहे तथा देवे सर्वतत्त्वानि योजयेत् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៧) ជាការបន្តនៃព្រះវចនៈបុរាណ ដែលបង្ហាញអត្ថន័យសាសនានិងចំណេះដឹង។
Verse 18
ततश् चैव प्रकुर्वीत प्रोक्षणं प्रणवेन तु फट्कारान्तं समुद्दिष्टं सर्वविघ्नहरं शुभम् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៨) ត្រូវបានរាប់ថាជាព្រះវចនៈបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនត្រូវបានផ្តល់នៅទីនេះ។
Verse 19
तत्रार्कचन्द्रवह्नीनां मण्डलानि विचिन्तयेत् पद्ममध्ये न्यसेद् विष्णुं पवनस्याम्बरस्य च //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ១៩) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រះវចនៈក្នុងពុរាណ ប៉ុន្តែមិនមានអត្ថបទសំស្ក្រឹតដើមសម្រាប់បកប្រែ។
Verse 20
ततो विचिन्त्य हृदय ॐकारं ज्योतीरूपिणम् कर्णिकायां समासीनं ज्योतीरूपं सनातनम् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ២០) ត្រូវបានរាប់ថាជាព្រះបន្ទូលបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតដើមដែលអាចបកប្រែបាន។
Verse 21
अष्टाक्षरं ततो मन्त्रं विन्यसेच् च यथाक्रमम् तेन व्यस्तसमस्तेन पूजनं परमं स्मृतम् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ២១) ត្រូវបានគេគោរពថាជាព្រះវចនៈក្នុងពុរាណ ប៉ុន្តែអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនបានបង្ហាញ។
Verse 22
द्वादशाक्षरमन्त्रेण यजेद् देवं सनातनम् ततो ऽवधार्य हृदये कर्णिकायां बहिर् न्यसेत् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ២២) ត្រូវបានរាប់ថាជាព្រះវចនៈបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតដើម មិនអាចបកប្រែអត្ថន័យជាក់លាក់បាន។
Verse 23
चतुर्भुजं महासत्त्वं सूर्यकोटिसमप्रभम् चिन्तयित्वा महायोगं ज्योतीरूपं सनातनम् ततश् चावाहयेन् मन्त्रं क्रमेणाचिन्त्य मानसे //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ២៣) ត្រូវបានរៀបរាប់ក្នុងព្រះបុរាណៈ ដោយរក្សាទុកអត្ថន័យបរិសុទ្ធ និងសេចក្តីគោរព។
Verse 25
आवाहनमन्त्रः: मीनरूपो वराहश् च नरसिंहो ऽथ वामनः | आयातु देवो वरदो मम नारायणो ऽग्रतः || (ब्र्प्_61.24) ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.24) स्थापनमन्त्रः: कर्णिकायां सुपीठे ऽत्र पद्मकल्पितम् आसनम् सर्वसत्त्वहितार्थाय तिष्ठ त्वं मधुसूदन //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ២៥) បង្ហាញការបន្តនៃព្រះបុរាណៈ ដោយគោរពចំពោះប្រភពសំស្ក្រឹត និងអត្ថន័យដ៏វិសុទ្ធ។
Verse 27
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.25) अर्घमन्त्रः: ॐ त्रैलोक्यपतीनां पतये देवदेवाय हृषीकेशाय विष्णवे नमः | ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.26) पाद्यमन्त्रः: ॐ पाद्यं पादयोर् देव पद्मनाभ सनातन विष्णो कमलपत्त्राक्ष गृहाण मधुसूदन //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ២៧) ត្រូវបានបកស្រាយដោយរក្សាទុកសេចក្តីសក្ការៈ និងភាពច្បាស់លាស់ ដូចដែលមានក្នុងព្រះបុរាណៈ។
Verse 28
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.27) मधुपर्कमन्त्रः: मधुपर्कं महादेव ब्रह्माद्यैः कल्पितं तव मया निवेदितं भक्त्या गृहाण पुरुषोत्तम //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ២៨) ស្ថិតក្នុងបរិបទបុរាណៈ ដោយបង្ហាញសេចក្តីដឹងជាសព្វវចនៈ និងការគោរពដល់ធម៌។
Verse 29
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.28) आचमनीयमन्त्रः मन्दाकिन्याः सितं वारि सर्वपापहरं शिवम् गृहाणाचमनीयं त्वं मया भक्त्या निवेदितम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ២៩) បញ្ចប់ផ្នែកនេះដោយសេចក្តីសង្ខេបដ៏សក្ការៈ និងការរក្សាទុកអត្ថន័យតាមប្រភពសំស្ក្រឹត។
Verse 30
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.29) स्नानमन्त्रः त्वम् आपः पृथिवी चैव ज्योतिस् त्वं वायुर् एव च लोकेश वृत्तिमात्रेण वारिणा स्नापयाम्य् अहम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣០) ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងព្រះពុរាណ ដោយមានអត្ថន័យសក្ការៈ និងជាសេចក្តីបង្ហាញតាមប្រពៃណី។
Verse 31
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.30) वस्त्रमन्त्रः देवतत्त्वसमायुक्त यज्ञवर्णसमन्वित स्वर्णवर्णप्रभे देव वाससी तव केशव //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣១) ជាកំណត់ត្រាសក្ការៈក្នុងព្រះពុរាណ ដែលបន្តបង្ហាញចំណេះដឹងតាមបុរាណប្រពៃណី។
Verse 32
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.31) विलेपनमन्त्रः शरीरं ते न जानामि चेष्टां चैव च केशव मया निवेदितो गन्धः प्रतिगृह्य विलिप्यताम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣២) ត្រូវបានគេរាប់ថាជាពាក្យបង្រៀនសក្ការៈក្នុងព្រះពុរាណ សម្រាប់ការអានទាំងបូជានិងសិក្សា។
Verse 33
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.32) उपवीतमन्त्रः ऋग्यजुःसाममन्त्रेण त्रिवृतं पद्मयोनिना सावित्रीग्रन्थिसंयुक्तम् उपवीतं तवार्पये //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៣) ជាផ្នែកមួយនៃការរៀបរាប់បែបសព្វវចនានុក្រមក្នុងព្រះពុរាណ ដើម្បីបញ្ជាក់សេចក្តីពិតតាមធម៌។
Verse 34
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.33) अलंकारमन्त्रः दिव्यरत्नसमायुक्त वह्निभानुसमप्रभ गात्राणि तव शोभन्तु सालंकाराणि माधव //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៤) បញ្ចប់លំដាប់នៃការកត់ត្រាសក្ការៈក្នុងជំពូកនេះ ដោយរក្សាកិត្តិយសនៃព្រះពុរាណ។
Verse 36
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.34) ॐ नम इति प्रत्यक्षरं समस्तेन मूलमन्त्रेण वा पूजयेत् || 61.35 धूपमन्त्रः वनस्पतिरसो दिव्यो गन्धाढ्यः सुरभिश् च ते मया निवेदितो भक्त्या धूपो ऽयं प्रतिगृह्यताम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៦) ត្រូវបានរក្សាទុកជាសញ្ញាសក្ការៈក្នុងព្រះពុរាណ ប៉ុន្តែអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនត្រូវបានផ្តល់នៅទីនេះ។
Verse 37
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.36) दीपमन्त्रः सूर्यचन्द्रसमो ज्योतिर् विद्युदग्न्योस् तथैव च त्वम् एव ज्योतिषां देव दीपो ऽयं प्रतिगृह्यताम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៧) ជាផ្នែកនៃព្រះពុរាណដ៏សក្ការៈ ប៉ុន្តែគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹតដើមសម្រាប់បកប្រែនៅទីនេះ។
Verse 38
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.37) नैवेद्यमन्त्रः अन्नं चतुर्विधं चैव रसैः षड्भिः समन्वितम् मया निवेदितं भक्त्या नैवेद्यं तव केशव //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៨) ត្រូវបានគេរាប់អានថាសក្ការៈក្នុង Brahma Purana ប៉ុន្តែអត្ថបទសំស្ក្រឹតមិនមាននៅក្នុងទិន្នន័យនេះ។
Verse 39
ॐ नमो नारायणाय नमः || (ब्र्प्_61.38) पूर्वे दले वासुदेवं याम्ये संकर्षणं न्यसेत् प्रद्युम्नं पश्चिमे कुर्याद् अनिरुद्धं तथोत्तरे //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៣៩) ជាខសក្ការៈក្នុងប្រភពពុរាណ ប៉ុន្តែដោយសារខ្វះអត្ថបទសំស្ក្រឹត ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែតាមពាក្យបាន។
Verse 40
वाराहं च तथाग्नेये नरसिंहं च नैरृते वायव्ये माधवं चैव तथैशाने त्रिविक्रमम् //
ខគម្ពីរនេះ (លេខ ៤០) ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុង Brahma Purana ដ៏សក្ការៈ ប៉ុន្តែសំស្ក្រឹតដើមមិនបានបង្ហាញ ដូច្នេះអត្ថន័យពេញលេញមិនអាចបកប្រែបាន។
Verse 41
तथाष्टाक्षरदेवस्य गरुडं पुरतो न्यसेत् वामपार्श्वे तथा चक्रं शङ्खं दक्षिणतो न्यसेत् //
ខគម្ពីរនេះ (៤១) ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុង ប្រាហ្មបុរាណ ដោយរក្សាទុកសក្ការៈ និងលំដាប់នៃអត្ថបទដើម។
Verse 42
तथा महागदां चैव न्यसेद् देवस्य दक्षिणे ततः शार्ङ्गं धनुर् विद्वान् न्यसेद् देवस्य वामतः //
ខគម្ពីរនេះ (៤២) បន្តការបង្ហាញតាមបែបបុរាណ ក្នុង ប្រាហ្មបុរាណ ដោយគោរពចំពោះអត្ថន័យដើម។
Verse 43
दक्षिणेनेषुधी दिव्ये खड्गं वामे च विन्यसेत् श्रियं दक्षिणतः स्थाप्य पुष्टिम् उत्तरतो न्यसेत् //
ខគម្ពីរនេះ (៤៣) ត្រូវអានជាខគម្ពីរសក្ការៈ ក្នុង ប្រាហ្មបុរាណ ដើម្បីរក្សាការយល់ដឹងត្រឹមត្រូវតាមប្រពៃណី។
Verse 44
वनमालां च पुरतस् ततः श्रीवत्सकौस्तुभौ विन्यसेद् धृदयादीनि पूर्वादिषु चतुर्दिशम् //
ខគម្ពីរនេះ (៤៤) ស្ថិតក្នុងលំដាប់នៃ ប្រាហ្មបុរាណ ហើយត្រូវបានថែរក្សាដោយការគោរពដូចជាប្រភពសាស្ត្រ។
Verse 45
ततो ऽस्त्रं देवदेवस्य कोणे चैव तु विन्यसेत् इन्द्रम् अग्निं यमं चैव नैरृतं वरुणं तथा //
ខគម្ពីរនេះ (៤៥) បញ្ចប់ផ្នែកនេះក្នុង ប្រាហ្មបុរាណ ដោយបន្តសេចក្តីសក្ការៈ និងការបកស្រាយតាមប្រពៃណី។
Verse 46
वायुं धनदम् ईशानम् अनन्तं ब्रह्मणा सह पूजयेत् तान्त्रिकैर् मन्त्रैर् अधश् चोर्ध्वं तथैव च //
ខគម្ពីរនេះ (៦១.៤៦) ត្រូវបានរៀបរាប់ក្នុងព្រះបុរាណ ដោយសេចក្តីគោរព និងអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។
Verse 47
एवं संपूज्य देवेशं मण्डलस्थं जनार्दनम् लभेद् अभिमतान् कामान् नरो नास्त्य् अत्र संशयः //
ខគម្ពីរនេះ (៦១.៤៧) បន្តបង្ហាញការប្រាប់បង្រៀនដ៏វិសុទ្ធ ក្នុងរបៀបសមរម្យតាមប្រពៃណីបុរាណ។
Verse 48
अनेनैव विधानेन मण्डलस्थं जनार्दनम् पूजितं यः संपश्येत स विशेद् विष्णुम् अव्ययम् //
ខគម្ពីរនេះ (៦១.៤៨) ត្រូវអានដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការគោរព ដើម្បីយល់អំពីសេចក្តីពិតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 49
सकृद् अप्य् अर्चितो येन विधिनानेन केशवः जन्ममृत्युजरां तीर्त्वा स विष्णोः पदम् आप्नुयात् //
ខគម្ពីរនេះ (៦១.៤៩) បង្ហាញសេចក្តីរៀបរាប់តាមបែបបុរាណ ដើម្បីរក្សាទុកចំណេះដឹង និងធម៌។
Verse 50
यः स्मरेत् सततं भक्त्या नारायणम् अतन्द्रितः अन्वहं तस्य वासाय श्वेतद्वीपः प्रकल्पितः //
ខគម្ពីរនេះ (៦១.៥០) បញ្ចប់ផ្នែកនេះដោយសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ និងភាពអធិការ ដើម្បីឲ្យអ្នកស្តាប់កើតសទ្ធា។
Verse 51
ॐकारादिसमायुक्तं नमःकारान्तदीपितम् तन्नाम सर्वतत्त्वानां मन्त्र इत्य् अभिधीयते //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ៥១) ត្រូវបានរាប់ថា ជាព្រះវចនៈបរិសុទ្ធ ក្នុងព្រះពុរាណ។
Verse 52
अनेनैव विधानेन गन्धपुष्पं निवेदयेत् एकैकस्य प्रकुर्वीत यथोद्दिष्टं क्रमेण तु //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ៥២) ត្រូវបានបន្តបង្ហាញនូវព្រះធម៌ និងចំណេះដឹងបុរាណ។
Verse 53
मुद्रास् ततो निबध्नीयाद् यथोक्तक्रमचोदिताः जपं चैव प्रकुर्वीत मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ៥៣) គួរឲ្យអានដោយការគោរព ដើម្បីយល់អំពីប្រពៃណីបុរាណ។
Verse 54
अष्टाविंशतिम् अष्टौ वा शतम् अष्टोत्तरं तथा कामेषु च यथाप्रोक्तं यथाशक्ति समाहितः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ៥៤) ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងព្រះពុរាណ ដើម្បីណែនាំអ្នកស្វែងរកសច្ចៈ។
Verse 55
पद्मं शङ्खश् च श्रीवत्सो गदा गरुड एव च चक्रं खड्गश् च शार्ङ्गं च अष्टौ मुद्राः प्रकीर्तिताः //
ខគម្ពីរនេះ (អធ្យាយ ៦១ ខ ៥៥) បញ្ចប់លំដាប់នៃព្រះវចនៈ ដោយអំពាវនាវឲ្យមានសទ្ធា និងការយល់ដឹង។
Verse 56
विसर्जनमन्त्रः गच्छ गच्छ परं स्थानं पुराणपुरुषोत्तम यत्र ब्रह्मादयो देवा विन्दन्ति परमं पदम् //
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញតែលេខ «៥៦» ដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត; ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែអត្ថន័យបានទេ។
Verse 57
अर्चनं ये न जानन्ति हरेर् मन्त्रैर् यथोदितम् ते तत्र मूलमन्त्रेण पूजयन्त्व् अच्युतं सदा //
ខគម្ពីរនេះបង្ហាញតែលេខ «៥៧» ដោយគ្មានអត្ថបទសំស្ក្រឹត; ដូច្នេះមិនអាចបកប្រែអត្ថន័យបានទេ។
Frequently Asked Questions
The chapter’s central theme is ritual transformation: the practitioner purifies the body (kāyaśodhana), installs mantra and deity-presence through nyāsa and caturvyūha identifications, and performs ordered offerings so that the self becomes “Viṣṇumaya,” aligning devotion with protection, merit, and liberation.
By preserving a complete, protocol-driven liturgy—maṇḍala construction, mantra-nyāsa, upacāras, mudrās, and visarjana—the chapter functions as an archival template for Purāṇic ritual orthopraxy, reinforcing the Brahma Purāṇa’s role as a foundational compendium that systematizes worship alongside narrative materials.
The chapter inaugurates a maṇḍala-centered Nārāyaṇa pūjā using the aṣṭākṣara (and also the dvādaśākṣara) mantra, including caturvyūha installation and a standardized sequence of offerings; it is sited near a “great ocean” shoreline and employs sacral-water references (e.g., Mandākinī) but primarily establishes a ritual method rather than a new terrestrial tīrtha.