Home›Srimad Bhagavatam›Shashtha Skandha›Adhyaya 15›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 1

Nārada and Aṅgirā Instruct Citraketu: Impermanence, Ātma-Tattva, and Mantra-Upadeśa

Devanagari script

श्रीशुक उवाच ऊचतुर्मृतकोपान्ते पतितं मृतकोपमम् । शोकाभिभूतं राजानं बोधयन्तौ सदुक्तिभि: ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-śuka uvāca ūcatur mṛtakopānte patitaṁ mṛtakopamam śokābhibhūtaṁ rājānaṁ bodhayantau sad-uktibhiḥ

Translation

ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅពេលព្រះបាទ ចិត្រកេតុ ត្រូវសោកសៅគ្របដណ្តប់ ហើយដេកដួលដូចសពនៅជិតសពកូនប្រុស មហាឥសី នារទ និង អង្គិរា បានបណ្តុះបណ្តាលព្រះองค์ដោយពាក្យសុចរិតអំពីស្មារតីវិញ្ញាណ។

Synonyms
श्री-शुकःŚrī Śuka
श्री-शुकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शुक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (honorific + name), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb of speaking)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
ऊचतुःthe two said
ऊचतुः:
क्रिया (Verb action)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन
मृतक-उपान्तेnear the corpse
मृतक-उपान्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमृतक (प्रातिपदिक) + उपान्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘of the dead body’), पुल्लिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पतितम्fallen (down)
पतितम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; राजानम् इति कर्मपदस्य विशेषण
मृतक-उपमम्like a dead body
मृतक-उपमम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमृतक (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपमान-सम्बन्ध: ‘like a corpse’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शोक-अभिभूतम्overwhelmed by grief
शोक-अभिभूतम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootशोक (प्रातिपदिक) + अभि-√भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (instrumental sense: ‘overcome by grief’), भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजानम्the king
राजानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
बोधयन्तौ(the two) instructing/awakening
बोधयन्तौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु) + णिच् (causative) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ) causative, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तृवाचक ‘the two who were instructing’
सत्-उक्तिभिःwith good sayings
सत्-उक्तिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + उक्ति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘good words’), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
Characters & Entities
K
King Citraketu
N
Nārada Muni
A
Aṅgirā Muni

FAQs

This verse shows saintly teachers approaching a grief-stricken person and awakening him with truthful, wise instruction—pointing to spiritual understanding as the remedy for overwhelming lamentation.

The king was so overcome by sorrow that he appeared like a dead man himself; the sages therefore spoke to revive his higher understanding and guide him beyond bodily identification.

In intense loss, seek guidance from spiritually grounded counsel and re-center on enduring truths rather than being consumed by despair.

←Previous Verse
Next Verse→