Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 26
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
वाचमग्नौ सवक्तव्यामिन्द्रे शिल्पं करावपि । पदानि गत्या वयसि रत्योपस्थं प्रजापतौ ॥ २६ ॥ मृत्यौ पायुं विसर्गं च यथास्थानं विनिर्दिशेत् । दिक्षु श्रोत्रं सनादेन स्पर्शेनाध्यात्मनि त्वचम् ॥ २७ ॥ रूपाणि चक्षुषा राजन् ज्योतिष्यभिनिवेशयेत् । अप्सु प्रचेतसा जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ २८ ॥
vācam agnau savaktavyām indre śilpaṁ karāv api padāni gatyā vayasi ratyopasthaṁ prajāpatau
បន្ទាប់មក គួរប្រគល់ពាក្យនិយាយ និងអង្គសំឡេងទៅឲ្យភ្លើង; ជំនាញសិប្បកម្ម និងដៃទាំងពីរទៅឲ្យឥន្ទ្រ; អំណាចនៃចលនា និងជើងទៅឲ្យព្រះវិṣṇu; សេចក្តីរីករាយផ្លូវកាម និងអង្គភេទទៅឲ្យប្រជាបតិ; រន្ធគូថ និងអំណាចបញ្ចេញកាកសំណល់ទៅឲ្យម្រឹត្យុតាមទីសមរម្យ។ សវនៈ និងសំឡេងទៅឲ្យទេវតាអធិបតីទិស; ស្បែក និងវត្ថុស្បর্শទៅឲ្យវាយុ; រូប និងការមើលឃើញទៅឲ្យព្រះអាទិត្យ; អណ្តាតជាមួយវរុណទៅឲ្យទឹក; និងច្រមុះជាមួយអស្វិនីកុមារ ទៅឲ្យដីជាមួយក្លិនទាំងឡាយ។
FAQs
In 7.12.26, Śukadeva explains that one can purify life by ‘offering’ each faculty—speech, hands, feet, and sexuality—into its presiding principle (Agni, Indra, Time, Prajāpati), meaning to regulate and consecrate these powers rather than indulge them.
Parīkṣit is preparing for death through hearing Bhagavatam; Śukadeva therefore highlights practical renunciation—how to withdraw and sanctify the senses—so the mind can rest steadily in devotion and liberation.
Use speech for truth and devotion, use skills and hands for service, keep movement and time disciplined with sādhana, and practice sexual restraint aligned with dharma—turning each energy toward a higher purpose.