Adhyaya 9
Avadhūta’s Further Teachers: Detachment, Solitude, One-Pointed Meditation, and the Lord as Āśraya
បន្តការប្រៀនប្រដៅរបស់អវធូតព្រាហ្មណ៍ដល់ព្រះបាទយទុ ជំពូកនេះបញ្ជាក់ថា ការចងភ្ជាប់ (āsakti) ទៅវត្ថុលោកិយដែល “ស្រឡាញ់” នាំមកទុក្ខជានិច្ច ខណៈការលះបង់នាំមកភាពមិនភ័យ និងសុខ។ អវធូតយកគ្រូពីធម្មជាតិ៖ សត្វឥន្ទ្រី/ហក់ដែលទម្លាក់សាច់ហើយស្រាលចិត្ត; ក្មេងស្រីវ័យក្មេងដែលសំឡេងកងដៃបង្រៀនអំពីភាពឯកោ និងការរួមសង្គមតិច; អ្នកធ្វើព្រួញដែលផ្តោតចិត្តជាឯកគតា (ekāgratā) ក្នុងយោគ; និងពស់ដែលរស់ក្នុងផ្ទះដែលអ្នកដទៃសង់ បង្រៀនអំពីមិនកាន់កាប់។ បន្ទាប់មកពាក្យបង្រៀនឡើងទៅមេតាហ្វីសិក៖ ព្រះនារាយណៈជាទីពឹងតែមួយនៅពេលលាយលះ; កាលៈជាថាមពលរបស់ព្រះ; pradhāna/mahat-tattva ជាមូលដ្ឋាននៃការបង្ហាញ; និងឧទាហរណ៍សត្វពីងពាងសម្រាប់ការបង្កើត និងដកត្រឡប់ (sarga/nirodha)។ គោលការណ៍សត្វត្រយ៉ង-សត្វល្អិតបង្ហាញថា សមាធិជាប់ជានិច្ចកំណត់ស្ថានភាពបន្ទាប់។ ចុងក្រោយ អវធូតហៅរាងកាយជាគ្រូនៃការមិនចងភ្ជាប់ ព្រមទាំងព្រមានអំពីការរំខានដោយអារម្មណ៍ ហើយជំរុញឲ្យប្រើជីវិតមនុស្សដ៏កម្រយ៉ាងរហ័សសម្រាប់សិទ្ធិ។ ព្រះបាទយទុត្រូវបានបម្លែងដោយព្រះធម៌នេះ ហើយអវធូតចាកចេញ បើកផ្លូវទៅការប្រៀនប្រដៅបន្តរបស់ព្រះក្រឹṣṇaដល់ឧទ្ធវ។
Shlokas
Verse 1
श्रीब्राह्मण उवाच परिग्रहो हि दु:खाय यद् यत्प्रियतमं नृणाम् । अनन्तं सुखमाप्नोति तद् विद्वान् यस्त्वकिञ्चन: ॥ १ ॥
ព្រះព្រាហ្មណ៍បរិសុទ្ធបាននិយាយថា៖ អ្វីៗដែលមនុស្សស្រឡាញ់បំផុត ការយកជាកម្មសិទ្ធិ និងការចងចិត្តលើវា នាំទៅរកទុក្ខ។ អ្នកប្រាជ្ញដែលលះបង់ភាពកាន់កាប់ និងភាពជាប់ចិត្ត នឹងទទួលសុខអនន្ត។
Verse 2
सामिषं कुररं जघ्नुर्बलिनोऽन्ये निरामिषा: । तदामिषं परित्यज्य स सुखं समविन्दत ॥ २ ॥
សត្វបក្សីមួយកាន់សាច់ ត្រូវបានបក្សីធំៗផ្សេងទៀតដែលរកមិនបានអាហារ វាយប្រហារ។ ពេលជីវិតស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ វាបោះបង់សាច់នោះ ហើយបានជួបសុខពិត។
Verse 3
न मे मानापमानौ स्तो न चिन्ता गेहपुत्रिणाम् । आत्मक्रीड आत्मरतिर्विचरामीह बालवत् ॥ ३ ॥
សម្រាប់ខ្ញុំ មិនមានកិត្តិយសឬអាម៉ាស់ទេ ហើយក៏គ្មានកង្វល់អំពីផ្ទះនិងកូនៗដែរ។ ខ្ញុំលេងនៅក្នុងអាត្មា និងរីករាយនៅក្នុងអាត្មា; ដូច្នេះខ្ញុំដើរលេងលើផែនដីដូចក្មេង។
Verse 4
द्वावेव चिन्तया मुक्तौ परमानन्द आप्लुतौ । यो विमुग्धो जडो बालो यो गुणेभ्य: परं गत: ॥ ४ ॥
ក្នុងលោកនេះ មានតែពីរប្រភេទប៉ុណ្ណោះដែលរួចផុតពីកង្វល់ ហើយលង់ក្នុងអានន្ទដ៏ខ្ពស់បំផុត៖ មនុស្សល្ងង់ស្រពិចស្រពិលដូចក្មេង និងអ្នកដែលបានឈានដល់ព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់ លើសពីត្រីគុណ។
Verse 5
क्वचित् कुमारी त्वात्मानं वृणानान् गृहमागतान् । स्वयं तानर्हयामास क्वापि यातेषु बन्धुषु ॥ ५ ॥
ម្តងមួយ ក្មេងស្រីដែលដល់វ័យរៀបការ នៅផ្ទះតែម្នាក់ឯង ព្រោះឪពុកម្តាយ និងសាច់ញាតិបានទៅកន្លែងផ្សេងនៅថ្ងៃនោះ។ ពេលនោះមានបុរសមួយចំនួនមកដល់ផ្ទះដោយបំណងសុំរៀបការ។ នាងបានទទួលពួកគេដោយការគោរព និងការអភិសេកសមគួរ។
Verse 6
तेषामभ्यवहारार्थं शालीन् रहसि पार्थिव । अवघ्नन्त्या: प्रकोष्ठस्थाश्चक्रु: शङ्खा: स्वनं महत् ॥ ६ ॥
ដើម្បីរៀបចំអាហារសម្រាប់ភ្ញៀវទាំងនោះ នាងទៅកន្លែងស្ងាត់ហើយចាប់ផ្តើមកិនស្រូវ។ ខណៈកំពុងកិន កងដៃសំបកសង្ខ (shankha) លើដៃនាងប៉ះទង្គិចគ្នា បង្កើតសំឡេងខ្លាំង។
Verse 7
सा तज्जुगुप्सितं मत्वा महती व्रीडिता तत: । बभञ्जैकैकश: शङ्खान् द्वौ द्वौ पाण्योरशेषयत् ॥ ७ ॥
នាងគិតថាសំឡេងនោះមិនសមរម្យ ហើយមានអារម្មណ៍អៀនខ្លាំង។ ក្មេងស្រីឆ្លាតវៃនោះបានបំបែកកងដៃសង្ខម្តងមួយៗ ហើយទុកសល់តែពីរវង់លើមួយកដៃៗ។
Verse 8
उभयोरप्यभूद् घोषो ह्यवघ्नन्त्या: स्वशङ्खयो: । तत्राप्येकं निरभिददेकस्मान्नाभवद् ध्वनि: ॥ ८ ॥
បន្ទាប់មក ខណៈនាងបន្តកិនស្រូវ កងដៃពីរវង់លើមួយកដៃៗនៅតែប៉ះទង្គិចគ្នាបង្កើតសំឡេង។ ដូច្នេះនាងបានដកចេញមួយវង់ពីរាល់ដៃ; ពេលនៅសល់តែវង់មួយលើមួយកដៃៗ សំឡេងក៏លែងមាន។
Verse 9
अन्वशिक्षमिमं तस्या उपदेशमरिन्दम । लोकाननुचरन्नेतान् लोकतत्त्वविवित्सया ॥ ९ ॥
ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! ដោយប្រាថ្នាចង់ដឹងអំពីសច្ចធម៌នៃលោក ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីកន្លែងនានា; ក្នុងដំណើរនោះ ខ្ញុំបានឃើញដោយផ្ទាល់ និងរៀនយកមេរៀននេះពីក្មេងស្រីនោះ។
Verse 10
वासे बहूनां कलहो भवेद् वार्ता द्वयोरपि । एक एव वसेत्तस्मात् कुमार्या इव कङ्कण: ॥ १० ॥
ពេលមនុស្សជាច្រើនរស់នៅរួមគ្នា នឹងមានជម្លោះជាក់ជាមិនខាន; ទោះមានតែពីរនាក់ក៏មានការនិយាយឥតប្រយោជន៍ និងការខ្វែងគំនិត។ ដូច្នេះដើម្បីជៀសវាងជម្លោះ គួររស់នៅឯកា—ដូចឧទាហរណ៍កងដៃរបស់ក្មេងស្រី។
Verse 11
मन एकत्र संयुञ्ज्याज्जितश्वासो जितासन: । वैराग्याभ्यासयोगेन ध्रियमाणमतन्द्रित: ॥ ११ ॥
ក្រោយពេលសម្រេចអាសនៈ និងគ្រប់គ្រងដង្ហើមបានហើយ គួរភ្ជាប់ចិត្តឲ្យមួយចំណុច។ ដោយវៃរាគ្យៈ (មិនជាប់ចិត្ត) និងការអនុវត្តយោគៈជាប្រព័ន្ធ ដោយមិនប្រហែស គួរធ្វើចិត្តឲ្យមាំមួន។
Verse 12
यस्मिन् मनो लब्धपदं यदेत- च्छनै: शनैर्मुञ्चति कर्मरेणून् । सत्त्वेन वृद्धेन रजस्तमश्च विधूय निर्वाणमुपैत्यनिन्धनम् ॥ १२ ॥
ពេលចិត្តបានទីតាំងមាំមួនដោយផ្ដោតលើព្រះភគវានដ៏អធិឧត្តម វានឹងបន្តិចម្តងៗបោះចោលធូលីនៃកម្ម។ ពេលសត្ត្វៈកើនឡើង រាជស និង តមស ត្រូវបានលាងចេញ; បន្ទាប់មកក៏លើសសត្ត្វៈផងដែរ ហើយឈានទៅនិរវាណដែលគ្មានឥន្ធនៈ។
Verse 13
तदैवमात्मन्यवरुद्धचित्तो न वेद किञ्चिद् बहिरन्तरं वा । यथेषुकारो नृपतिं व्रजन्त- मिषौ गतात्मा न ददर्श पार्श्वे ॥ १३ ॥
ដូច្នេះ ពេលស្មារតីត្រូវបានទប់នៅក្នុងអាត្មា (សច្ចៈដាច់ខាត) ដោយពេញលេញ នោះមិនដឹងអ្វីទាំងក្រៅទាំងក្នុងឡើយ។ ដូចជាអ្នកធ្វើព្រួញដែលលង់លៀមក្នុងព្រួញរហូតមិនឃើញស្តេចដែលដើរឆ្លងក្បែរ។
Verse 14
एकचार्यनिकेत: स्यादप्रमत्तो गुहाशय: । अलक्ष्यमाण आचारैर्मुनिरेकोऽल्पभाषण: ॥ १४ ॥
បុគ្គលបរិសុទ្ធគួរធ្វើដំណើរតែម្នាក់ឯង និងគ្មានទីលំនៅថេរ។ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន គួរស្នាក់នៅដោយស្ងៀមស្ងាត់ និងប្រព្រឹត្តឲ្យមិនឲ្យអ្នកដទៃស្គាល់។ ដើរដោយគ្មានដៃគូ និងនិយាយតែតាមចាំបាច់។
Verse 15
गृहारम्भो हि दु:खाय विफलश्चाध्रुवात्मन: । सर्प: परकृतं वेश्म प्रविश्य सुखमेधते ॥ १५ ॥
មនុស្សដែលរស់នៅក្នុងរាងកាយមិនថេរ ព្យាយាមសង់ផ្ទះសុខសាន្ត នាំទៅកាន់ទុក្ខ និងឥតផល។ តែពស់ចូលទៅក្នុងផ្ទះដែលអ្នកដទៃសង់ ហើយរីកចម្រើនដោយសុខ។
Verse 16
एको नारायणो देव: पूर्वसृष्टं स्वमायया । संहृत्य कालकलया कल्पान्त इदमीश्वर: । एक एवाद्वितीयोऽभूदात्माधारोऽखिलाश्रय: ॥ १६ ॥
មានតែព្រះនារាយណ៍តែមួយគត់ជាព្រះដែលសត្វលោកទាំងអស់គួរគោរពបូជា។ ព្រះអង្គបង្កើតលោកដោយមាយារបស់ព្រះអង្គ ហើយនៅចុងកល្បៈ ព្រះអង្គប្រើអំណាចកាលៈដើម្បីបំផ្លាញ ហើយទាញយកសកលលោកទាំងមូល និងជីវៈដែលជាប់ពាក់ចូលទៅក្នុងព្រះអង្គ។ ដូច្នេះព្រះអង្គនៅតែមួយឯង អដ្វិតីយៈ ជាទីពឹង និងជាមូលដ្ឋាននៃអ្វីៗទាំងអស់។
Verse 17
कालेनात्मानुभावेन साम्यं नीतासु शक्तिषु । सत्त्वादिष्वादिपुरुष: प्रधानपुरुषेश्वर: ॥ १७ ॥ परावराणां परम आस्ते कैवल्यसंज्ञित: । केवलानुभवानन्दसन्दोहो निरुपाधिक: ॥ १८ ॥
នៅពេលព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន បង្ហាញអំណាចរបស់ព្រះអង្គជារូបកាលៈ ហើយនាំអំណាចវត្ថុដូចជា សត្ត្វៈ ឲ្យទៅស្ថានភាពសមតុល្យ ព្រះអង្គនៅតែជាអធិបតីខ្ពស់បំផុតលើស្ថានភាពអព្យាក្រឹតនោះដែលហៅថា ប្រធាន និងលើជីវៈទាំងឡាយផងដែរ។ ព្រះអង្គជាវត្ថុបូជាខ្ពស់បំផុតសម្រាប់សត្វទាំងអស់ ទាំងអ្នកបានរួចផុត ទេវតា និងអ្នកជាប់ពាក់។ ព្រះអង្គឥតមានសញ្ញាសម្គាល់វត្ថុ និងជាសមុទ្រអានន្ទវិញ្ញាណសុទ្ធ ដែលបានទទួលដោយការមើលឃើញរូបទេវីយៈរបស់ព្រះអង្គ—នេះហើយជាកៃវល្យៈ មោគ្ខពេញលេញ។
Verse 18
कालेनात्मानुभावेन साम्यं नीतासु शक्तिषु । सत्त्वादिष्वादिपुरुष: प्रधानपुरुषेश्वर: ॥ १७ ॥ परावराणां परम आस्ते कैवल्यसंज्ञित: । केवलानुभवानन्दसन्दोहो निरुपाधिक: ॥ १८ ॥
នៅពេលព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន បង្ហាញអំណាចរបស់ព្រះអង្គជារូបកាលៈ ហើយនាំអំណាចវត្ថុដូចជា សត្ត្វៈ ឲ្យទៅស្ថានភាពសមតុល្យ ព្រះអង្គនៅតែជាអធិបតីខ្ពស់បំផុតលើស្ថានភាពអព្យាក្រឹតនោះដែលហៅថា ប្រធាន និងលើជីវៈទាំងឡាយផងដែរ។ ព្រះអង្គជាវត្ថុបូជាខ្ពស់បំផុតសម្រាប់សត្វទាំងអស់ ទាំងអ្នកបានរួចផុត ទេវតា និងអ្នកជាប់ពាក់។ ព្រះអង្គឥតមានសញ្ញាសម្គាល់វត្ថុ និងជាសមុទ្រអានន្ទវិញ្ញាណសុទ្ធ ដែលបានទទួលដោយការមើលឃើញរូបទេវីយៈរបស់ព្រះអង្គ—នេះហើយជាកៃវល្យៈ មោគ្ខពេញលេញ។
Verse 19
केवलात्मानुभावेन स्वमायां त्रिगुणात्मिकाम् । सङ्क्षोभयन् सृजत्यादौ तया सूत्रमरिन्दम ॥ १९ ॥
ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! នៅដើមសೃષ્ટិ ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន បង្ហាញអំណាចរបស់ព្រះអង្គជារូបកាលៈ ហើយកូររំញ័រមាយាដែលមានត្រីគុណ។ ដោយមាយានោះเอง ព្រះអង្គបង្កើត មហត្តត្ត្វៈ ដែលជាសូត្រស្រទាប់នៃការបង្ហាញសកល។
Verse 20
तामाहुस्त्रिगुणव्यक्तिं सृजन्तीं विश्वतोमुखम् । यस्मिन् प्रोतमिदं विश्वं येन संसरते पुमान् ॥ २० ॥
ព្រះឥសីធំៗមានព្រះបន្ទូលថា សភាពដែលជាមូលដ្ឋាននៃគុណបី និងបង្ហាញសកលលោកដ៏ចម្រុះ គេហៅថា “សូត្រ” ឬ “មហត្តត្តវៈ”។ សកលលោកនេះត្រូវបានត្បាញនៅក្នុងមហត្តត្តវៈនោះ ហើយដោយអานุភាពរបស់វា ជីវៈបានវង្វេងក្នុងសំសារ។
Verse 21
यथोर्णनाभिर्हृदयादूर्णां सन्तत्य वक्त्रत: । तया विहृत्य भूयस्तां ग्रसत्येवं महेश्वर: ॥ २१ ॥
ដូចសត្វពីងពាងដែលបញ្ចេញខ្សែពីក្នុងខ្លួនតាមមាត់ ព្រមទាំងលេងជាមួយវារយៈពេលមួយ ហើយចុងក្រោយក៏លេបវាវិញ ដូច្នេះដែរ ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឧត្តម បញ្ចេញសក្តិផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គពីក្នុងព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គបង្ហាញបណ្តាញសកលលោក ប្រើវាតាមព្រះបំណង ហើយចុងក្រោយទាញវាចូលលាយក្នុងព្រះអង្គទាំងស្រុង។
Verse 22
यत्र यत्र मनो देही धारयेत् सकलं धिया । स्नेहाद् द्वेषाद् भयाद् वापि याति तत्तत्स्वरूपताम् ॥ २२ ॥
បើដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ការស្អប់ ឬការភ័យខ្លាច ជីវៈដែលមានកាយ បង្កប់ចិត្តដោយបញ្ញា និងសមាធិពេញលេញលើរូបណាមួយ នោះគាត់ប្រាកដជាបានដល់រូបនោះ។ អ្វីដែលគាត់ធ្វើសមាធិជានិច្ច គាត់ក្លាយជាអ្វីនោះ។
Verse 23
कीट: पेशस्कृतं ध्यायन् कुड्यां तेन प्रवेशित: । याति तत्सात्मतां राजन् पूर्वरूपमसन्त्यजन् ॥ २३ ॥
ឱ ព្រះរាជា ដូចជាសត្វប៉ោងមួយបានបង្ខំសត្វល្អិតខ្សោយឲ្យចូលទៅក្នុងសំបុក ហើយឃុំឃាំងវា។ ដោយសារភ័យខ្លាច សត្វល្អិតនោះបានធ្វើសមាធិលើអ្នកចាប់វាជានិច្ច ហើយដោយមិនបោះបង់កាយដើម វាបានឈានទៅសភាពដូចសត្វប៉ោងបន្តិចម្តងៗ។ ដូច្នេះ សភាពត្រូវបានទទួលតាមការផ្តោតជាប់លាប់។
Verse 24
एवं गुरुभ्य एतेभ्य एषा मे शिक्षिता मति: । स्वात्मोपशिक्षितां बुद्धिं शृणु मे वदत: प्रभो ॥ २४ ॥
ឱ ព្រះរាជា ពីគ្រូវិញ្ញាណទាំងនេះទាំងអស់ ខ្ញុំបានទទួលប្រាជ្ញាដ៏ល្អប្រសើរ។ ឥឡូវ សូមស្តាប់ខ្ញុំ ខណៈដែលខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីបញ្ញាដែលខ្ញុំបានរៀនពីរាងកាយរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ដែលជាគ្រូនៅក្នុងខ្លួន។
Verse 25
देहो गुरुर्मम विरक्तिविवेकहेतु- र्बिभ्रत् स्म सत्त्वनिधनं सततार्त्युदर्कम् । तत्त्वान्यनेन विमृशामि यथा तथापि पारक्यमित्यवसितो विचराम्यसङ्ग: ॥ २५ ॥
រាងកាយវត្ថុនេះក៏ជាគ្រូរបស់ខ្ញុំដែរ ព្រោះវាបង្រៀនឲ្យមានវೈរាគ្យ និងវិវេក។ វាស្ថិតក្រោមការកើត និងការបាត់បង់ ហើយចុងក្រោយតែងបញ្ចប់ដោយទុក្ខ។ ដូច្នេះ ទោះប្រើរាងកាយនេះដើម្បីពិចារណាតត្តវៈ ខ្ញុំក៏ចងចាំថាវានឹងក្លាយជាអាហាររបស់អ្នកដទៃ ហើយខ្ញុំដើរទៅដោយមិនជាប់ពាក់។
Verse 26
जायात्मजार्थपशुभृत्यगृहाप्तवर्गान् पुष्णाति यत्प्रियचिकीर्षया वितन्वन् । स्वान्ते सकृच्छ्रमवरुद्धधन: स देह: सृष्ट्वास्य बीजमवसीदति वृक्षधर्म: ॥ २६ ॥
មនុស្សដែលជាប់ចិត្តនឹងរាងកាយ ប្រមូលទ្រព្យដោយការលំបាក ដើម្បីពង្រីក និងការពារ ភរិយា កូន ទ្រព្យសម្បត្តិ សត្វចិញ្ចឹម អ្នកបម្រើ ផ្ទះ សាច់ញាតិ មិត្តភក្តិ ជាដើម—ទាំងអស់សម្រាប់ការបំពេញចិត្តរាងកាយ។ ប៉ុន្តែចុងក្រោយ រាងកាយនោះដូចដើមឈើមុនស្លាប់បង្កើតគ្រាប់ពូជ បង្ហាញគ្រាប់ពូជនៃរាងកាយបន្ទាប់ជាកម្មដែលសន្សំ ហើយបន្ទាប់មកវាធ្លាក់ចុះស្លាប់។
Verse 27
जिह्वैकतोऽमुमपकर्षति कर्हि तर्षा शिश्नोऽन्यतस्त्वगुदरं श्रवणं कुतश्चित् । घ्राणोऽन्यतश्चपलदृक् क्व च कर्मशक्ति- र्बह्व्य: सपत्न्य इव गेहपतिं लुनन्ति ॥ २७ ॥
ដូចបុរសមានភរិយាច្រើនតែងតែត្រូវពួកនាងទាញទៅទិសផ្សេងៗគ្នា ដោយសារត្រូវទទួលខុសត្រូវថែទាំពួកនាង ដូច្នេះដែរ អង្គអារម្មណ៍វត្ថុធាតុរំខានដល់ជីវដែលជាប់ពាក់។ អណ្តាតទាញទៅរកអាហារឆ្ងាញ់ ការស្រេកទឹកទាញទៅរកភេសជ្ជៈ អង្គភេទទាមទារការពេញចិត្ត ស្បែកចង់បានការប៉ះទន់ភ្លន់ ពោះរំខានរហូតដល់ពេញ ត្រចៀកចង់ស្តាប់សំឡេងផ្អែម មុខងារក្លិនចង់បានក្លិនក្រអូប និងភ្នែកចលាចលចង់ឃើញទេសភាពស្រស់ស្អាត។ ដូច្នេះអង្គអារម្មណ៍ទាំងឡាយទាញជីវទៅជាច្រើនទិស។
Verse 28
सृष्ट्वा पुराणि विविधान्यजयात्मशक्त्या वृक्षान् सरीसृपपशून् खगदन्दशूकान् । तैस्तैरतुष्टहृदय: पुरुषं विधाय ब्रह्मावलोकधिषणं मुदमाप देव: ॥ २८ ॥
ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន បានពង្រីកសក្តិរបស់ព្រះអង្គ គឺមាយា-សក្តិដ៏មិនអាចឈ្នះបាន ហើយបានបង្កើតយោនីជាច្រើនដើម្បីជាទីស្នាក់នៅរបស់ជីវដែលជាប់ពាក់ ដូចជា ដើមឈើ សត្វលូន សត្វព្រៃ បក្សី ពស់ ជាដើម។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះហឫទ័យមិនទាន់ពេញចិត្ត។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានបង្កើតជីវិតមនុស្ស ដែលមានបញ្ញាអាចមើលឃើញព្រះប្រហ្ម/សច្ចៈដាច់ខាត ហើយព្រះអង្គក៏រីករាយ។
Verse 29
लब्ध्वा सुदुर्लभमिदं बहुसम्भवान्ते मानुष्यमर्थदमनित्यमपीह धीर: । तूर्णं यतेत न पतेदनुमृत्यु याव- न्नि:श्रेयसाय विषय: खलु सर्वत: स्यात् ॥ २९ ॥
បន្ទាប់ពីកំណើត និងមរណៈជាច្រើនដង មនុស្សម្នាក់ទើបទទួលបានរាងកាយមនុស្សដ៏កម្រណាស់។ ទោះបីជាបណ្តោះអាសន្ន ក៏វាផ្តល់ឱកាសឲ្យឈានទៅកាន់ភាពល្អឥតខ្ចោះខ្ពស់បំផុត—មោក្ខ និងភក្តិចំពោះព្រះភគវាន។ ដូច្នេះ មនុស្សមានស្មារតីគួរតែប្រញាប់ប្រឹងប្រែងសម្រាប់និស្ស្រេយស (សេចក្តីល្អខ្ពស់) មុនពេលរាងកាយដែលស្ថិតក្រោមមរណៈនេះដួលរលំ; ព្រោះការរីករាយតាមអារម្មណ៍មានសូម្បីតែក្នុងយោនីទាបបំផុត ប៉ុន្តែការយល់ដឹងក្រឹષ્ણមានតែជីវិតមនុស្សប៉ុណ្ណោះ។
Verse 30
एवं सञ्जातवैराग्यो विज्ञानालोक आत्मनि । विचरामि महीमेतां मुक्तसङ्गोऽनहङ्कृत: ॥ ३० ॥
ក្រោយបានរៀនពីគ្រូវិញ្ញាណ ខ្ញុំមានវៃរាគ្យ; ស្ថិតនៅក្នុងអាត្មា ដោយពន្លឺនៃជ្ញានទេវៈ ហើយដើរលំហែលើផែនដីនេះ ដោយគ្មានការចងភ្ជាប់ និងគ្មានអហង្គារ។
Verse 31
न ह्येकस्माद् गुरोर्ज्ञानं सुस्थिरं स्यात् सुपुष्कलम् । ब्रह्मैतदद्वितीयं वै गीयते बहुधर्षिभि: ॥ ३१ ॥
ចំណេះដឹងដែលមាំមួន និងពេញលេញ មិនចាំបាច់ទទួលបានពីគ្រូតែមួយរូបជានិច្ចទេ; ព្រោះទោះបីព្រះព្រហ្ម (Brahman) ជាអង្គតែមួយគ្មានទីពីរ ក៏ឥសីបានសរសើរ និងពណ៌នាទ្រង់ជាច្រើនរបៀប។
Verse 32
श्रीभगवानुवाच इत्युक्त्वा स यदुं विप्रस्तमामन्त्र्य गभीरधी: । वन्दित: स्वर्चितो राज्ञा ययौ प्रीतो यथागतम् ॥ ३२ ॥
ព្រះភគវានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ ប្រាហ្មណ៍អ្នកមានប្រាជ្ញាជ្រាលជ្រៅបានលាអង្គព្រះរាជា យទុ។ ព្រះរាជាបានគោរពវន្ទនា និងបូជា; គាត់រីករាយក្នុងចិត្ត ហើយចាកចេញទៅដូចដែលបានមក។
Verse 33
अवधूतवच: श्रुत्वा पूर्वेषां न: स पूर्वज: । सर्वसङ्गविनिर्मुक्त: समचित्तो बभूव ह ॥ ३३ ॥
ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់អវធូត ព្រះរាជា យទុ អ្នកបរិសុទ្ធ ដែលជាបុព្វបុរសនៃបុព្វបុរសរបស់យើង បានរួចផុតពីការចងភ្ជាប់ទាំងអស់ ហើយចិត្តបានស្ថិតស្មើស្ងប់លើមាត្រដ្ឋានវិញ្ញាណ។
Frequently Asked Questions
The hawk represents the conditioned soul burdened by possessiveness. The “meat” is the object of attachment that attracts hostility, fear, and struggle. When the hawk abandons the object, immediate relief arises—teaching that happiness is not produced by acquisition but by freedom from clinging (tyāga/virakti). In bhakti terms, relinquishing possessive claims makes the heart fit for dependence on Bhagavān rather than on temporary supports.
The girl reduces noisy bracelets until only one remains, symbolizing that social clustering multiplies friction: many people bring quarrel; even two bring distraction and argument. The teaching is not misanthropy but sādhana-priority—minimizing unnecessary association (asaṅga) to protect inner silence, reduce prajalpa (idle talk), and support steady remembrance of the Lord.
The arrow-maker is an illustration of total absorption: he is so focused on straightening an arrow that he does not notice the king passing nearby. The avadhūta uses this to teach ekāgratā—yoga succeeds when the mind is fixed on a single goal, and its highest form is concentration on the Supreme Personality of Godhead, which burns up material desires as guṇas are transcended.
It presents Nārāyaṇa as the independent creator and withdrawer: by His time potency He agitates māyā and produces mahat-tattva; by the same potency He brings guṇas to equilibrium (pradhāna) and withdraws the cosmos into Himself. The spider analogy conveys that the universe expands from the Lord’s own potency, is utilized according to His purpose, and is finally reabsorbed—affirming āśraya as the final ground of reality.
A trapped insect, fearing the wasp, constantly contemplates the wasp and gradually attains a similar state. The principle is that sustained mental fixation shapes one’s destination; therefore, the text urges fixing the mind on Bhagavān. Even negative fixation (fear/hate) has transformative power, but devotional absorption is presented as the purifying and liberating form leading to direct relationship with the Lord.
The chapter states that after many births one attains human life, which uniquely provides intelligence to inquire into the Absolute Truth. Sense enjoyment exists in all species, but Kṛṣṇa consciousness (God-realization) is uniquely accessible in human life. Therefore urgency is stressed: before death arrives, one should strive for the highest perfection—bhakti culminating in mukti as realized shelter in the Lord.