Shloka 36

Kurukṣetra Pilgrimage: Sages Praise Kṛṣṇa; Vasudeva Inquires on Karma; Viṣṇu-yajña Performed

Devanagari script

चित्तस्योपशमोऽयं वै कविभि: शास्‍त्रचक्षुषा । दर्शित: सुगमो योगो धर्मश्चात्ममुदावह: ॥ ३६ ॥

Transliteration

cittasyopaśamo ’yaṁ vai kavibhiḥ śāstra-cakṣusā darśitaḥ su-gamo yogo dharmaś cātma-mud-āvahaḥ

Translation

ព្រះបណ្ឌិតដែលមើលឃើញដោយ “ភ្នែកនៃសាស្ត្រ” បានបង្ហាញថា នេះជាយោគៈងាយបំផុតសម្រាប់បន្ធូរចិត្តដែលរំខាន និងឈានដល់មោក្ខៈ; ហើយវាជាធម្មសក្ការៈដែលនាំសេចក្តីរីករាយដល់បេះដូង។

Synonyms

• चित्तस्य: of the mind
• चित्तस्य: सम्बन्ध (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• उपशमः: calming; pacification
• उपशमः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपशम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• कविभिः: by sages/poets
• कविभिः: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• शास्त्रचक्षुषा: with the eye of scripture; through scriptural insight
• शास्त्रचक्षुषा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शास्त्र + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (शास्त्रं चक्षुः इव)

• दर्शितः: shown; taught
• दर्शितः: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुगमः: easy to follow
• सुगमः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (सुगमः = सुलभः)

• योगः: yoga; discipline
• योगः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धर्मः: dharma; righteous duty
• धर्मः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• आत्ममुदावहः: bringing joy to the self
• आत्ममुदावहः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् + मुद् + आवह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः मुदम् आवहति)

Characters & Entities

• Kṛṣṇa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about pacifying the mind (citta upaśama)?

This verse says that true peace of mind is achieved by following the easy, scripturally guided path taught by the wise—yoga and dharma that lead to direct self-realization.

Why does Krishna emphasize seeing through scripture (śāstra-cakṣuṣā)?

Because genuine spiritual practice is meant to be guided by revealed knowledge; the wise demonstrate a reliable, accessible path when they interpret and live by śāstra rather than speculation.

How can I apply this teaching in modern life to reduce anxiety and restlessness?

Adopt a simple, consistent spiritual discipline aligned with scripture—ethical living (dharma), regulated habits, and devotional remembrance—so the mind gradually becomes calm and oriented toward the Self.