Adhyaya 76
Śālva Attacks Dvārakā; Pradyumna Leads the Defense (Saubha-vimāna and Māyā-yuddha)
សុកទេវពោលអំពីកិច្ចការអស្ចារ្យមួយទៀតរបស់ព្រះស្រីក្រឹષ્ણៈ ការបំផ្លាញសាល់វៈ ម្ចាស់ទីក្រុងហោះសៅភៈ។ សាល់វៈជាមិត្តរួមសម្ព័ន្ធសិសុបាលៈ ត្រូវបានអាម៉ាស់នៅពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍រុកមិណី ពេលយាទុបរាជយក្សត្រសម្ព័ន្ធ។ គាត់ស្បថសងសឹក ហើយធ្វើតបស្យាខ្លាំងដល់បសុបតិ (ព្រះសិវៈ) ទទួលពរយានដ៏គួរភ័យ និងមិនអាចបំផ្លាញបាន។ តាមបញ្ជាព្រះសិវៈ មាយាទានវៈសាងសង់ទីក្រុងដែកហោះសៅភៈ។ សាល់វៈវាយលុកទ្វារកា បំផ្លាញការពារ បាញ់អាវុធចម្លែកក្នុងព្យុះធូលី ដូចរឿងទីក្រុងបីរបស់អសុរ។ ខណៈព្រះក្រឹષ્ણមិននៅទីក្រុង ព្រះប្រទ្យុម្នៈលួងលោមប្រជាជន និងដឹកនាំមេយាទុចូលសង្គ្រាម។ គាត់ទប់ទល់មាយារបស់សៅភៈ ដែលបែងចែក បាត់បង់ និងផ្លាស់ទីជានិច្ច ហើយសម្លាប់មេដឹកនាំសំខាន់ៗ ទទួលការសរសើរពីទាំងពីរភាគី។ ពេលឌ្យុមានវាយឲ្យប្រទ្យុម្នៈសន្លប់ អ្នកបើករទេះដកគាត់ចេញតាមធម៌ការពារ; ប្រទ្យុម្នៈភ្ញាក់ឡើង ហើយបន្ទោសការដកថយថាជាអាម៉ាស់ បង្កើតភាពតានតឹងសីលធម៌ ដែលនាំសង្គ្រាមបន្តទៅវគ្គបន្ទាប់ ដែលព្រះក្រឹષ્ણនឹងចូលរួមដោយផ្ទាល់។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच अथान्यदपि कृष्णस्य शृणु कर्माद्भुतं नृप । क्रीडानरशरीरस्य यथा सौभपतिर्हत: ॥ १ ॥
ព្រះសុកទេវៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ សូមស្តាប់កិច្ចការអស្ចារ្យមួយទៀតរបស់ ព្រះស្រីក្រឹષ્ણៈ ដែលបានបង្ហាញកាយជាមនុស្សដើម្បីលេងលីឡាអធិដ្ឋាន; សូមស្តាប់ថា ព្រះអង្គបានសម្លាប់ម្ចាស់ សៅភៈ ដូចម្តេច។
Verse 2
शिशुपालसख: शाल्वो रुक्मिण्युद्वाह आगत: । यदुभिर्निर्जित: सङ्ख्ये जरासन्धादयस्तथा ॥ २ ॥
សាល់វៈ ជាមិត្តរបស់ សិឝុបាលៈ បានមកចូលរួមពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ រុក្មិណី។ នៅសមរភូមិ ពលយទុបានយកឈ្នះគាត់ ព្រមទាំង ជរាសន្ធៈ និងស្តេចដទៃទៀត។
Verse 3
शाल्व: प्रतिज्ञामकरोच्छृण्वतां सर्वभूभुजाम् । अयादवां क्ष्मां करिष्ये पौरुषं मम पश्यत ॥ ३ ॥
នៅមុខស្តេចទាំងអស់ សាល់វៈ បានស្បថថា៖ «ខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យផែនដីគ្មានពួកយាទវៈ; ចូរមើលអំណាចវីរភាពរបស់ខ្ញុំ!»
Verse 4
इति मूढ: प्रतिज्ञाय देवं पशुपतिं प्रभुम् । आराधयामास नृप: पांशुमुष्टिं सकृद्ग्रसन् ॥ ४ ॥
ក្រោយពេលបានស្បថដូច្នេះ ស្តេចមូឋៈនោះបានបូជាព្រះបសុបតិ ព្រះអម្ចាស់ (ព្រះសិវៈ) ដោយរាល់ថ្ងៃគ្រាន់តែញុំាម្សៅធូលីមួយក្តាប់ ហើយមិនបរិភោគអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 5
संवत्सरान्ते भगवानाशुतोष उमापति: । वरेणच्छन्दयामास शाल्वं शरणमागतम् ॥ ५ ॥
នៅចុងឆ្នាំមួយ ព្រះអុមាបតិ ដែលល្បីថា «អាសុតោស—ព្រះដែលពេញព្រះហឫទ័យឆាប់» បានពេញចិត្តសាល់វៈអ្នកមកសុំជ្រកកោន ដោយប្រទានឲ្យជ្រើសរើសពរ។
Verse 6
देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । अभेद्यं कामगं वव्रे स यानं वृष्णिभीषणम् ॥ ६ ॥
សាល់វៈ បានជ្រើសរើសយានមួយ ដែលទេវតា អសុរ មនុស្ស គន្ធព៌ អុរគ និងរាក្សស—មិនអាចបំផ្លាញបាន; អាចទៅបានតាមចិត្តប្រាថ្នា និងធ្វើឲ្យពួកវ្រឹṣṇិភ័យខ្លាច។
Verse 7
तथेति गिरिशादिष्टो मय: परपुरंजय: । पुरं निर्माय शाल्वाय प्रादात्सौभमयस्मयम् ॥ ७ ॥
ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា «ដូច្នោះចូរឲ្យកើតឡើង»។ តាមព្រះបញ្ជា មាយា ដានវៈ បានសាងសង់នគរហោះពីដែកឈ្មោះ «សោភៈ» ហើយប្រគល់ជូនសាល្វៈ។
Verse 8
स लब्ध्वा कामगं यानं तमोधाम दुरासदम् । ययौ द्वारवतीं शाल्वो वैरं वृष्णिकृतं स्मरन् ॥ ८ ॥
ពេលបានយានដែលទៅបានតាមចិត្ត ពោរពេញដោយភាពងងឹត និងពិបាកចូលដល់នោះ សាល្វៈបានទៅកាន់ទ្វារកា ដោយរំលឹកសត្រូវភាពជាមួយវ្រឹෂ្ណិ។
Verse 9
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ឱ អ្នកប្រសើរនៃពង្សភារតៈ! សាល្វៈបានល้อมទីក្រុងដោយកងទ័ពធំ ហើយបំផ្លាញសួនច្បារ និងឧទ្យានជុំវិញទាំងអស់។ ទ្វារកំពូល ប្រាសាទ អគារខ្ពស់ និងទីកន្លែងកម្សាន្តក៏រលំ; ពីវិមានដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់គេ មានភ្លៀងអាវុធធ្លាក់ចុះ—ថ្ម ដើមឈើ ប្រាណពន្លឺដូចវជ្រៈ ពស់ និងព្រិលគ្រាប់។ បន្ទាប់មក ខ្យល់កួចដ៏សាហាវកើតឡើង ហើយធូលីបានគ្របដណ្តប់ទិសទាំងអស់។
Verse 10
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ឱ អ្នកប្រសើរនៃពង្សភារតៈ! សាល្វៈបានល้อมទីក្រុងដោយកងទ័ពធំ ហើយបំផ្លាញសួន និងឧទ្យានជុំវិញទាំងអស់។ ទ្វារកំពូល ប្រាសាទ អគារខ្ពស់ និងទីកន្លែងកម្សាន្តរលំ; ពីវិមានដ៏ល្អរបស់គេ មានភ្លៀងអាវុធ—ថ្ម ដើមឈើ វជ្រៈដូចផ្គរ ពស់ និងព្រិលគ្រាប់—ធ្លាក់ចុះ។ ខ្យល់កួចដ៏សាហាវកើតឡើង ហើយធូលីគ្របដណ្តប់ទិសទាំងអស់។
Verse 11
निरुध्य सेनया शाल्वो महत्या भरतर्षभ । पुरीं बभञ्जोपवनानुद्यानानि च सर्वश: ॥ ९ ॥ सगोपुराणि द्वाराणि प्रासादाट्टालतोलिका: । विहारान् स विमानाग्र्यान्निपेतु: शस्त्रवृष्टय: ॥ १० ॥ शिला द्रुमाश्चाशनय: सर्पा आसारशर्करा: । प्रचण्डश्चक्रवातोऽभूद् रजसाच्छादिता दिश: ॥ ११ ॥
ឱ អ្នកប្រសើរនៃពង្សភារតៈ! សាល្វៈបានល้อมទីក្រុងដោយកងទ័ពធំ ហើយកម្ទេចសួន និងឧទ្យានគ្រប់ទិស។ ទ្វារកំពូល ប្រាសាទ អគារខ្ពស់ និងទីកន្លែងកម្សាន្តរលំ; ពីវិមានរបស់គេ មានភ្លៀងអាវុធ—ថ្ម ដើមឈើ ផ្គរដូចវជ្រៈ ពស់ និងព្រិលគ្រាប់—ធ្លាក់ចុះ។ បន្ទាប់មក ខ្យល់កួចដ៏សាហាវកើតឡើង ហើយធូលីគ្របដណ្តប់ទិសទាំងអស់។
Verse 12
इत्यर्द्यमाना सौभेन कृष्णस्य नगरी भृशम् । नाभ्यपद्यत शं राजंस्त्रिपुरेण यथा मही ॥ १२ ॥
ដូច្នេះ ទីក្រុងរបស់ព្រះក្រឹស្ណ ត្រូវបានយានអាកាស សៅភៈ ធ្វើទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង ឱ ព្រះរាជា ហើយមិនបានសេចក្តីសុខសាន្ត ដូចផែនដីពេលត្រូវត្រីបុរៈវាយប្រហារ។
Verse 13
प्रद्युम्नो भगवान् वीक्ष्य बाध्यमाना निजा: प्रजा: । मा भैष्टेत्यभ्यधाद् वीरो रथारूढो महायशा: ॥ १३ ॥
ព្រះប្រទ្យុម្នៈ (Bhagavān) ឃើញប្រជាជនរបស់ព្រះអង្គកំពុងត្រូវរំខាន ទ្រង់ជាវីរបុរសមានកិត្តិយស ឡើងលើរទេះសង្គ្រាម ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «កុំភ័យ»។
Verse 14
सात्यकिश्चारुदेष्णश्च साम्बोऽक्रूर: सहानुज: । हार्दिक्यो भानुविन्दश्च गदश्च शुकसारणौ ॥ १४ ॥ अपरे च महेष्वासा रथयूथपयूथपा: । निर्ययुर्दंशिता गुप्ता रथेभाश्वपदातिभि: ॥ १५ ॥
មេបញ្ជាការធំៗនៃយោធារទេះ—សាត្យគី ចារុទេឝ្ណ សាម្ព អក្រೂರជាមួយប្អូនៗ និងហារទិក្យ ភានុវិន្ទ គទៈ សុក និងសារណ—ព្រមទាំងអ្នកធ្នូឆ្នើមជាច្រើនទៀត មេកងរទេះទាំងឡាយ សុទ្ធតែពាក់អាវក្រោះ ហើយចេញពីទីក្រុង ដោយមានកងរទេះ ដំរី សេះ និងទាហានថ្មើរជើងការពារ។
Verse 15
सात्यकिश्चारुदेष्णश्च साम्बोऽक्रूर: सहानुज: । हार्दिक्यो भानुविन्दश्च गदश्च शुकसारणौ ॥ १४ ॥ अपरे च महेष्वासा रथयूथपयूथपा: । निर्ययुर्दंशिता गुप्ता रथेभाश्वपदातिभि: ॥ १५ ॥
មេបញ្ជាការធំៗនៃយោធារទេះ—សាត្យគី ចារុទេឝ្ណ សាម្ព អក្រूरជាមួយប្អូនៗ និងហារទិក្យ ភានុវិន្ទ គទៈ សុក និងសារណ—ព្រមទាំងអ្នកធ្នូឆ្នើមជាច្រើនទៀត មេកងរទេះទាំងឡាយ សុទ្ធតែពាក់អាវក្រោះ ហើយចេញពីទីក្រុង ដោយមានកងរទេះ ដំរី សេះ និងទាហានថ្មើរជើងការពារ។
Verse 16
तत: प्रववृते युद्धं शाल्वानां यदुभि: सह । यथासुराणां विबुधैस्तुमुलं लोमहर्षणम् ॥ १६ ॥
បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏រំភើបសក់ក្បាលឈរ និងអ៊ូអរ បានចាប់ផ្តើមរវាងកងទ័ពរបស់សាល្វៈ និងពួកយទុ; វាស្មើនឹងសង្គ្រាមធំរវាងទេវតា និងអសុរ។
Verse 17
ताश्च सौभपतेर्माया दिव्यास्त्रै रुक्मिणीसुत: । क्षणेन नाशयामास नैशं तम इवोष्णगु: ॥ १७ ॥
ព្រះប្រទ្យុម្ន ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាងរុកមិណី បានប្រើអាវុធទិព្វបំផ្លាញមាយាវិលវល់របស់សាល្វៈដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសៅភៈក្នុងមួយភ្លែត ដូចកាំរស្មីក្តៅនៃព្រះអាទិត្យបំបាត់ភាពងងឹតនៃរាត្រី។
Verse 18
विव्याध पञ्चविंशत्या स्वर्णपुङ्खैरयोमुखै: । शाल्वस्य ध्वजिनीपालं शरै: सन्नतपर्वभि: ॥ १८ ॥ शतेनाताडयच्छाल्वमेकैकेनास्य सैनिकान् । दशभिर्दशभिर्नेतृन् वाहनानि त्रिभिस्त्रिभि: ॥ १९ ॥
ព្រួញរបស់ព្រះប្រទ្យុម្នមានដងមាស ក្បាលដែក និងសន្លាក់រលូនល្អ។ ដោយព្រួញ ២៥ ដើម ព្រះองค์បានចាក់មេបញ្ជាការធំរបស់សាល្វៈ ហើយដោយព្រួញ ១០០ ដើម បានវាយប្រហារសាល្វៈផ្ទាល់។ បន្ទាប់មក ព្រះองค์ចាក់ទាហានម្នាក់មួយព្រួញ មេដឹកនាំម្នាក់ដប់ព្រួញ និងសេះនិងយានជំនិះផ្សេងៗ មួយៗបីព្រួញ។
Verse 19
विव्याध पञ्चविंशत्या स्वर्णपुङ्खैरयोमुखै: । शाल्वस्य ध्वजिनीपालं शरै: सन्नतपर्वभि: ॥ १८ ॥ शतेनाताडयच्छाल्वमेकैकेनास्य सैनिकान् । दशभिर्दशभिर्नेतृन् वाहनानि त्रिभिस्त्रिभि: ॥ १९ ॥
ព្រួញរបស់ព្រះប្រទ្យុម្នមានដងមាស ក្បាលដែក និងសន្លាក់រលូនល្អ។ ដោយព្រួញ ២៥ ដើម ព្រះองค์បានចាក់មេបញ្ជាការធំរបស់សាល្វៈ ហើយដោយព្រួញ ១០០ ដើម បានវាយប្រហារសាល្វៈផ្ទាល់។ បន្ទាប់មក ព្រះองค์ចាក់ទាហានម្នាក់មួយព្រួញ មេដឹកនាំម្នាក់ដប់ព្រួញ និងសេះនិងយានជំនិះផ្សេងៗ មួយៗបីព្រួញ។
Verse 20
तदद्भुचतं महत् कर्म प्रद्युम्नस्य महात्मन: । दृष्ट्वा तं पूजयामासु: सर्वे स्वपरसैनिका: ॥ २० ॥
ពេលបានឃើញកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យ និងមហិមារបស់ព្រះប្រទ្យុម្ន មហាត្មា នោះ ទាហានទាំងពីរភាគីទាំងអស់បានសរសើរ និងគោរពបូជាព្រះองค์។
Verse 21
बहुरूपैकरूपं तद् दृश्यते न च दृश्यते । मायामयं मयकृतं दुर्विभाव्यं परैरभूत् ॥ २१ ॥
យានអាកាសមាយាដែលមយដានវៈបានសាងសង់ នោះ ពេលខ្លះទោះមានតែមួយក៏បង្ហាញជាច្រើនរូបដូចគ្នា; ពេលខ្លះក៏មើលឃើញ ពេលខ្លះក៏មិនឃើញ។ ដូច្នេះ សត្រូវរបស់សាល្វៈមិនអាចប្រាកដបានថាវានៅទីណា។
Verse 22
क्वचिद्भूमौ क्वचिद् व्योम्नि गिरिमूर्ध्नि जले क्वचित् । अलातचक्रवद् भ्राम्यत् सौभं तद् दुरवस्थितम् ॥ २२ ॥
មួយភ្លែតទៅមួយភ្លែត នាវាអាកាស សៅភៈ បង្ហាញខ្លួនពេលខ្លះលើដី ពេលខ្លះលើមេឃ ពេលខ្លះលើកំពូលភ្នំ ឬពេលខ្លះក្នុងទឹក។ ដូចកង់ភ្លើងកំពុងវិល វាមិនស្ថិតនៅទីតែមួយឡើយ។
Verse 23
यत्र यत्रोपलक्ष्येत ससौभ: सहसैनिक: । शाल्वस्ततस्ततोऽमुञ्चञ् छरान् सात्वतयूथपा: ॥ २३ ॥
កន្លែងណាដែល សាល្វៈ បង្ហាញខ្លួនជាមួយនាវា សៅភៈ និងទ័ពរបស់គេ នៅទីនោះមេបញ្ជាការយទុ (សាត្វតៈ) ក៏បាញ់ព្រួញទៅលើគេ។
Verse 24
शरैरग्न्यर्कसंस्पर्शैराशीविषदुरासदै: । पीड्यमानपुरानीक: शाल्वोऽमुह्यत्परेरितै: ॥ २४ ॥
ព្រួញរបស់សត្រូវ ប៉ះដូចភ្លើង និងព្រះអាទិត្យ ហើយមិនអាចទ្រាំបានដូចពិសពស់។ ឃើញទ័ព និងទីក្រុងលើអាកាសរបស់ខ្លួនត្រូវរងទុក្ខបែបនេះ សាល្វៈក៏ស្រឡាំងកាំងវង្វេងចិត្ត។
Verse 25
शाल्वानीकपशस्त्रौघैर्वृष्णिवीरा भृशार्दिता: । न तत्यजू रणं स्वं स्वं लोकद्वयजिगीषव: ॥ २५ ॥
ទោះបីវីរបុរសវ្រឹෂ្ណិ ត្រូវរងទុក្ខយ៉ាងខ្លាំងដោយភ្លៀងអាវុធពីមេបញ្ជាការរបស់សាល្វៈ ក៏ពួកគេមិនបានចាកចេញពីទីតាំងសង្គ្រាមរបស់ខ្លួនឡើយ ព្រោះប្រាថ្នាជ័យជំនះទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។
Verse 26
शाल्वामात्यो द्युमान्नाम प्रद्युम्नं प्राक्प्रपीडित: । आसाद्य गदया मौर्व्या व्याहत्य व्यनदद् बली ॥ २६ ॥
ឌ្យុមាន មន្ត្រីរបស់សាល្វៈ ដែលមុននេះត្រូវបានព្រះប្រទ្យុម្នៈធ្វើឲ្យរបួស បច្ចុប្បន្នបានរត់ចូលមកជិត ហើយគ្រហឹមឡើងខ្លាំង មុនវាយដោយគុទ្ទកដែកខ្មៅរបស់គេ។
Verse 27
प्रद्युम्नं गदया शीर्णवक्ष:स्थलमरिंदमम् । अपोवाह रणात्सूतो धर्मविद् दारुकात्मज: ॥ २७ ॥
ដោយគិតថាទ្រូងរបស់ប្រទ្យុម្នត្រូវគ្រាប់ដំបងវាយបែកខ្ទេច កូនប្រុសដារុកា អ្នកបើករទេះដែលដឹងធម៌ បាននាំប្រទ្យុម្នចេញពីសមរភូមិ។
Verse 28
लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन कार्ष्णि: सारथिमब्रवीत् । अहो असाध्विदं सूत यद् रणान्मेऽपसर्पणम् ॥ २८ ॥
ពេលបានស្មារតីវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ការិෂ្ណិ ប្រទ្យុម្ន បាននិយាយទៅកាន់សារថីថា៖ «ឱ សូតា នេះមិនសមរម្យទេ—ដែលខ្ញុំត្រូវបាននាំចេញពីសមរភូមិ!»
Verse 29
न यदूनां कुले जात: श्रूयते रणविच्युत: । विना मत्क्लीबचित्तेन सूतेन प्राप्तकिल्बिषात् ॥ २९ ॥
ក្រៅពីខ្ញុំ មិនដែលឮថាមនុស្សណាដែលកើតក្នុងវង្សយទុ បោះបង់សមរភូមិឡើយ។ ឥឡូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្ញុំត្រូវបានបំពុលដោយសូតាអ្នកមានចិត្តខ្លាច និងមានបាប។
Verse 30
किं नु वक्ष्येऽभिसङ्गम्य पितरौ रामकेशवौ । युद्धात्सम्यगपक्रान्त: पृष्टस्तत्रात्मन: क्षमम् ॥ ३० ॥
បើខ្ញុំត្រឡប់ទៅជួបបិតាដូចជា រាម និង កេសវ បន្ទាប់ពីរត់ចេញពីសង្គ្រាមដូចនេះ ខ្ញុំនឹងនិយាយអ្វី? ពេលគេសួរនៅទីនោះ តើចម្លើយណាសមនឹងកិត្តិយសខ្ញុំ?
Verse 31
व्यक्तं मे कथयिष्यन्ति हसन्त्यो भ्रातृजामय: । क्लैब्यं कथं कथं वीर तवान्यै: कथ्यतां मृधे ॥ ३१ ॥
ប្រាកដណាស់ បងប្អូនស្រីប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំនឹងសើចហើយនិយាយថា៖ «ឱ វីរៈបុរស ចូរប្រាប់មក—ក្នុងសង្គ្រាម សត្រូវបានធ្វើឲ្យអ្នកក្លាយជាកំសាកដូចម្តេច?»
Verse 32
सारथिरुवाच धर्मं विजानतायुष्मन् कृतमेतन्मया विभो । सूत: कृच्छ्रगतं रक्षेद् रथिनं सारथिं रथी ॥ ३२ ॥
សារថីបាននិយាយថា «ឱ អ្នកមានអាយុយូរ! ខ្ញុំបានធ្វើដូចនេះដោយដឹងធម៌របស់ខ្លួនហើយ ព្រះអម្ចាស់។ នៅពេលគ្រោះថ្នាក់ សារថីត្រូវការពារអ្នកជិះរថ ហើយអ្នកជិះរថក៏ត្រូវការពារសារថីរបស់ខ្លួនដែរ»
Verse 33
एतद्विदित्वा तु भवान्मयापोवाहितो रणात् । उपसृष्ट: परेणेति मूर्च्छितो गदया हत: ॥ ३३ ॥
ដោយចងចាំច្បាប់នេះ ខ្ញុំបាននាំព្រះអង្គចេញពីសមរភូមិ ព្រោះព្រះអង្គត្រូវគូប្រជែងវាយដោយគដាច់ដល់សន្លប់ ហើយខ្ញុំគិតថាព្រះអង្គរងរបួសធ្ងន់។
Frequently Asked Questions
Śālva is portrayed as an ally of Śiśupāla and an enemy of the Yadus, previously defeated at Rukmiṇī’s wedding alongside Jarāsandha’s coalition. Shamed, he publicly vows to destroy the Yādavas and later attacks Dvārakā to fulfill that oath, using a boon-granted aerial fortress to compensate for his earlier battlefield defeat.
Śālva seeks strategic invincibility rather than purification; he performs severe austerity to please Śiva (Umāpati), who is famed as quickly pleased but grants the boon after a year. Śālva chooses an extraordinary vehicle said to be beyond destruction by various classes of beings and capable of terrifying the Vṛṣṇis—an example of how devotion aimed at power can yield temporary advantages without granting ultimate safety from Bhagavān’s will.
Saubha is an iron flying city (aerial fortress) constructed by Maya Dānava on Śiva’s instruction. In the narrative it functions as a mobile, illusion-generating weapon-platform—appearing as many or one, visible or invisible, shifting between sky, earth, mountain, and water—illustrating māyā’s tactical power in war yet its ultimate defeat by divinely empowered heroes.
Pradyumna uses divine weapons to immediately dispel the illusions, compared to sunlight removing night’s darkness. He then executes precise archery—striking Śālva, killing or disabling leaders and drivers, and systematically neutralizing the enemy’s operational capacity—showing that dharmic leadership and divine empowerment can overcome psychological and occult warfare.
After being struck unconscious, Pradyumna’s charioteer withdraws him according to the charioteer’s duty to protect the warrior when in danger. Upon regaining consciousness, Pradyumna frames the withdrawal as a stain on kṣatriya-kīrti, arguing that Yadus are not known to abandon the battlefield. The episode highlights a dharma tension: protective duty versus the warrior’s obligation to maintain courage and reputation—setting up the continuation of the conflict.