Adhyaya 47
Uddhava Meets the Gopīs: Bhramara-gītā and Kṛṣṇa’s Message of Separation
បន្ទាប់ពីព្រះក្រឹષ્ણាចាកចេញពីវ្រាជទៅមថុរា ប្រជាជនវ្រាជនៅក្នុងវិរាហៈ (ការបែកចិត្ត)។ ឧទ្ធវ មកដល់វ្រាជជាអ្នកនាំសារសម្ងាត់របស់ព្រះក្រឹષ્ણា ពាក់គ្រឿងអលង្ការរបស់ព្រះអង្គ ធ្វើឲ្យគោពីសរំភើបភ្លាមៗ។ គោពីទទួលគាត់ដោយកិត្តិយស ប៉ុន្តែពោលពាក្យមុតមាំអំពីភាពងាយបែកបាក់នៃទំនាក់ទំនងលោកីយ៍ ប្រៀបធៀបផលប្រយោជន៍ខ្លួនជាមួយភក្តិឯកចិត្តចំពោះគោវិន្ទ។ គោពីម្នាក់ឃើញឃ្មុំ ហើយបញ្ចេញ “ភ្រាមរ-គីតា” កំណាព្យខ្លាំងដែលរវាងការចោទប្រកាន់និងការចុះចាញ់ បង្ហាញចិត្តវិទ្យានៃព្រេមក្រោមការបែកចិត្ត។ ឧទ្ធវបញ្ជូនសារព្រះក្រឹષ્ણា៖ ព្រះអង្គមិនដែលអវត្តមានពិតទេ ព្រោះជាអាត្មានៅក្នុងទាំងអស់ ហើយចម្ងាយរាងកាយមានគោលបំណងបង្កើនសមាធិ និងសេចក្តីស្រឡាញ់។ គោពីបានស្ងប់ចិត្តបន្តិច តែតែងតែអាឡោះអាល័យ សួរអំពីជីវិតព្រះក្រឹષ્ણានៅមថុរា។ ឧទ្ធវត្រូវបានភក្តិរបស់ពួកនាងគ្របដណ្តប់ សរសើរព្រេមមិនមានគូ ហើយប្រាថ្នាចង់កើតជារុក្ខជាតិនៅវೃន្ទាវន ដើម្បីទទួលធូលីជើងគោពី។ ចុងក្រោយគាត់ត្រឡប់ទៅមថុរា រាយការណ៍ដល់ព្រះក្រឹષ્ણា និងយទុអំពីភក្តិអស្ចារ្យនៃវ្រាជ ដោយរក្សាវ្រាជជាកំពូលទស្សនវិជ្ជានៃសេចក្តីស្រឡាញ់។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच तं वीक्ष्य कृष्णानुचरं व्रजस्त्रिय: प्रलम्बबाहुं नवकञ्जलोचनम् । पीताम्बरं पुष्करमालिनं लस- न्मुखारविन्दं परिमृष्टकुण्डलम् ॥ १ ॥ सुविस्मिता: कोऽयमपीव्यदर्शन: कुतश्च कस्याच्युतवेषभूषण: । इति स्म सर्वा: परिवव्रुरुत्सुका- स्तमुत्तम:श्लोकपदाम्बुजाश्रयम् ॥ २ ॥
ស្រីសុកទេវៈបាននិយាយថា៖ ពេលក្មេងស្រីវ្រាជបានឃើញអ្នកបម្រើរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ ពួកនាងភ្ញាក់ផ្អើល—ដៃវែង ភ្នែកដូចផ្កាឈូកទើបរីក ស្លៀកពិតាំបរ និងពាក់មាលាផ្កាឈូក; មុខដូចផ្កាឈូកភ្លឺរលោងដោយក្រវិលដែលបានខាត់ឲ្យចែងចាំង។ ពួកនាងនិយាយថា៖ «បុរសសង្ហានេះជានរណា? មកពីណា ហើយបម្រើអ្នកណា? គាត់ពាក់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការរបស់អច្យុត!» និយាយដូច្នេះហើយ ពួកគោពីបានប្រមូលផ្តុំដោយក្តីអន្ទះសារ ល้อมជុំវិញឧទ្ធវៈ អ្នកដែលស្ថិតក្រោមជម្រកបាតផ្កាឈូករបស់ព្រះអុត្តមៈស្លោកៈ ស្រីក្រឹស្ណៈ។
Verse 2
श्रीशुक उवाच तं वीक्ष्य कृष्णानुचरं व्रजस्त्रिय: प्रलम्बबाहुं नवकञ्जलोचनम् । पीताम्बरं पुष्करमालिनं लस- न्मुखारविन्दं परिमृष्टकुण्डलम् ॥ १ ॥ सुविस्मिता: कोऽयमपीव्यदर्शन: कुतश्च कस्याच्युतवेषभूषण: । इति स्म सर्वा: परिवव्रुरुत्सुका- स्तमुत्तम:श्लोकपदाम्बुजाश्रयम् ॥ २ ॥
ស្រីសុកទេវៈបាននិយាយថា៖ ពេលក្មេងស្រីវ្រាជបានឃើញអ្នកបម្រើរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ ពួកនាងភ្ញាក់ផ្អើល—ដៃវែង ភ្នែកដូចផ្កាឈូកទើបរីក ស្លៀកពិតាំបរ និងពាក់មាលាផ្កាឈូក; មុខដូចផ្កាឈូកភ្លឺរលោងដោយក្រវិលដែលបានខាត់ឲ្យចែងចាំង។ ពួកនាងនិយាយថា៖ «បុរសសង្ហានេះជានរណា? មកពីណា ហើយបម្រើអ្នកណា? គាត់ពាក់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការរបស់អច្យុត!» និយាយដូច្នេះហើយ ពួកគោពីបានប្រមូលផ្តុំដោយក្តីអន្ទះសារ ល้อมជុំវិញឧទ្ធវៈ អ្នកដែលស្ថិតក្រោមជម្រកបាតផ្កាឈូករបស់ព្រះអុត្តមៈស្លោកៈ ស្រីក្រឹស្ណៈ។
Verse 3
तं प्रश्रयेणावनता: सुसत्कृतं सव्रीडहासेक्षणसूनृतादिभि: । रहस्यपृच्छन्नुपविष्टमासने विज्ञाय सन्देशहरं रमापते: ॥ ३ ॥
គោពីបានឱនក្បាលដោយក្តីគោរព ហើយគោរពស្វាគមន៍ឧទ្ធវៈដោយស្នាមញញឹមខ្មាស់អៀន សម្លឹងទន់ភ្លន់ និងពាក្យពេចន៍ផ្អែមល្ហែម។ បន្ទាប់មកពួកនាងនាំគាត់ទៅកន្លែងស្ងាត់ អង្គុយលើអាសនៈយ៉ាងសមរម្យ ហើយពេលដឹងថាគាត់ជាអ្នកនាំសារពីព្រះក្រឹស្ណៈ ព្រះស្វាមីនៃទេវីលក្ខ្មី ពួកនាងក៏ចាប់ផ្តើមសួរពីរឿងសម្ងាត់។
Verse 4
जानीमस्त्वां यदुपते: पार्षदं समुपागतम् । भर्त्रेह प्रेषित: पित्रोर्भवान् प्रियचिकीर्षया ॥ ४ ॥
ពួកគោពីនិយាយថា យើងដឹងថា អ្នកជាបរិវារជិតស្និទ្ធរបស់ព្រះស្រីក្រឹស្ណា មេយទុ ហើយអ្នកមកទីនេះតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់ជាទីស្រឡាញ់ ដែលចង់ផ្តល់សេចក្តីរីករាយដល់ព្រះបិតាមាតា។
Verse 5
अन्यथा गोव्रजे तस्य स्मरणीयं न चक्ष्महे । स्नेहानुबन्धो बन्धूनां मुनेरपि सुदुस्त्यज: ॥ ५ ॥
នៅក្នុងគោវ្រាជ យើងមិនឃើញអ្វីផ្សេងទៀតដែលព្រះองค์គួរចងចាំឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់ ខ្សែស្នេហ៍ចំពោះសាច់ញាតិ គឺពិបាកបោះបង់ សូម្បីតែសម្រាប់មុនី។
Verse 6
अन्येष्वर्थकृता मैत्री यावदर्थविडम्बनम् । पुम्भि: स्त्रीषु कृता यद्वत् सुमन:स्विव षट्पदै: ॥ ६ ॥
មិត្តភាពដែលបង្ហាញចំពោះអ្នកដទៃដែលមិនមែនជាសាច់ញាតិ គឺកើតពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយជាការធ្វើពុតតែរហូតដល់គោលបំណងសម្រេច។ វាដូចជាការចាប់អារម្មណ៍របស់បុរសចំពោះស្ត្រី ឬឃ្មុំចំពោះផ្កា។
Verse 7
नि:स्वं त्यजन्ति गणिका अकल्पं नृपतिं प्रजा: । अधीतविद्या आचार्यमृत्विजो दत्तदक्षिणम् ॥ ७ ॥
នារីពេស្យាបោះបង់បុរសក្រីក្រ ប្រជាជនបោះបង់ស្តេចអសមត្ថ សិស្សបោះបង់គ្រូពេលរៀនចប់ ហើយព្រះពិធីការក្នុងយជ្ញបោះបង់យជមានក្រោយទទួលទក្ខិណា។
Verse 8
खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चातिथयो गृहम् । दग्धं मृगास्तथारण्यं जारा भुक्त्वा रतां स्त्रियम् ॥ ८ ॥
បក្សីបោះបង់ដើមឈើពេលផ្លែអស់ ភ្ញៀវបោះបង់ផ្ទះក្រោយពេលបរិភោគ សត្វបោះបង់ព្រៃដែលឆេះ ហើយជារាបោះបង់ស្ត្រីដែលគេបានរីករាយរួច ទោះនាងនៅតែជាប់ចិត្តនឹងគេក៏ដោយ។
Verse 9
इति गोप्यो हि गोविन्दे गतवाक्कायमानसा: । कृष्णदूते समायाते उद्धवे त्यक्तलौकिका: ॥ ९ ॥ गायन्त्य: प्रियकर्माणि रुदन्त्यश्च गतह्रिय: । तस्य संस्मृत्य संस्मृत्य यानि कैशोरबाल्ययो: ॥ १० ॥
ដូច្នេះហើយ ក្រុមគោពីដែលបានប្រគល់ពាក្យ កាយ និងចិត្តទាំងស្រុងដល់ព្រះគោវិន្ទា ពេលដែលស្រីឧទ្ធវៈ ទូតរបស់ព្រះក្រឹស្ណ មកដល់ ពួកនាងបានបោះបង់កិច្ចការលោកិយទាំងអស់។ ដោយរំលឹកលីឡារបស់ព្រះក្រឹស្ណក្នុងវ័យកុមារ និងវ័យយុវជនម្តងហើយម្តងទៀត ពួកនាងច្រៀង និងយំដោយមិនខ្មាស់អៀន។
Verse 10
इति गोप्यो हि गोविन्दे गतवाक्कायमानसा: । कृष्णदूते समायाते उद्धवे त्यक्तलौकिका: ॥ ९ ॥ गायन्त्य: प्रियकर्माणि रुदन्त्यश्च गतह्रिय: । तस्य संस्मृत्य संस्मृत्य यानि कैशोरबाल्ययो: ॥ १० ॥
ដូច្នេះហើយ ក្រុមគោពីដែលបានប្រគល់ពាក្យ កាយ និងចិត្តទាំងស្រុងដល់ព្រះគោវិន្ទា ពេលដែលស្រីឧទ្ធវៈ ទូតរបស់ព្រះក្រឹស្ណ មកដល់ ពួកនាងបានបោះបង់កិច្ចការលោកិយទាំងអស់។ ដោយរំលឹកលីឡារបស់ព្រះក្រឹស្ណក្នុងវ័យកុមារ និងវ័យយុវជនម្តងហើយម្តងទៀត ពួកនាងច្រៀង និងយំដោយមិនខ្មាស់អៀន។
Verse 11
काचिन्मधुकरं दृष्ट्वा ध्यायन्ती कृष्णसङ्गमम् । प्रियप्रस्थापितं दूतं कल्पयित्वेदमब्रवीत् ॥ ११ ॥
គោពីម្នាក់ ខណៈកំពុងសមាធិរំលឹកការរួមស្និទ្ធជាមួយព្រះក្រឹស្ណ បានឃើញឃ្មុំមួយ ហើយស្រមៃថាវាជាទូតដែលព្រះស្នេហាបញ្ជូនមក ដូច្នេះនាងបាននិយាយដូចតទៅ។
Verse 12
गोप्युवाच मधुप कितवबन्धो मा स्पृशाङ्घ्रिं सपत्न्या: कुचविलुलितमालाकुङ्कुमश्मश्रुभिर्न: । वहतु मधुपतिस्तन्मानिनीनां प्रसादं यदुसदसि विडम्ब्यं यस्य दूतस्त्वमीदृक् ॥ १२ ॥
គោពីនិយាយថា៖ «ឱ ឃ្មុំអើយ មិត្តរបស់អ្នកបោកប្រាស់! កុំប៉ះជើងខ្ញុំដោយរោមមាត់របស់អ្នកឡើយ ព្រោះវាប្រឡាក់ដោយកുങ్కុមពីមាលារបស់ព្រះក្រឹស្ណ ដែលត្រូវបានបុកបាក់ដោយទ្រូងនារីគូប្រជែង! សូមឲ្យ “មធុបតិ” ក្រឹស្ណ បំពេញចិត្តនារីមថុរា។ អ្នកណាដែលផ្ញើទូតដូចអ្នក នឹងត្រូវគេប្រមាថក្នុងសភាយទុ។»
Verse 13
सकृदधरसुधां स्वां मोहिनीं पाययित्वा सुमनस इव सद्यस्तत्यजेऽस्मान् भवादृक् । परिचरति कथं तत्पादपद्मं नु पद्मा ह्यपि बत हृतचेता ह्युत्तम:श्लोकजल्पै: ॥ १३ ॥
ក្រោយពីឲ្យពួកយើងផឹកទឹកអម្រឹតពីបបូរមាត់ដ៏មន្តស្នេហ៍របស់ព្រះองค์តែម្តង ព្រះក្រឹស្ណបានបោះបង់ពួកយើងភ្លាមៗ ដូចអ្នកដែលបោះបង់ផ្កាដោយរហ័ស។ តើហេតុអ្វីបានជា បទ្មា (លក្ខ្មី) នៅតែបម្រើបាតកមលរបស់ព្រះองค์? អូហ៍! ចិត្តនាងប្រាកដជាត្រូវបានលួចដោយពាក្យពេចន៍ដ៏ល្បិចល្បាញរបស់ “ឧត្តមស្លោក”។
Verse 14
किमिह बहु षडङ्घ्रे गायसि त्वं यदूना- मधिपतिमगृहाणामग्रतो न: पुराणम् । विजयसखसखीनां गीयतां तत्प्रसङ्ग: क्षपितकुचरुजस्ते कल्पयन्तीष्टमिष्टा: ॥ १४ ॥
ឱឃ្មុំអើយ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកច្រៀងអំពីព្រះអម្ចាស់នៃយាទុច្រើនដល់ម្ល៉េះ នៅមុខយើងអ្នកគ្មានផ្ទះ? ប្រធានបទទាំងនេះសម្រាប់យើងគឺចាស់ហើយ។ ចូរទៅច្រៀងអំពីមិត្តរបស់អរជុន គឺព្រះក្រឹષ્ણ នៅមុខស្រីស្នេហ៍ថ្មីៗរបស់ព្រះองค์ ដែលព្រះองค์បានបំបាត់កម្តៅក្តីប្រាថ្នានៅទ្រូងពួកនាង; ពួកនាងនឹងផ្តល់ទានដែលអ្នកសុំជាក់ជាមិនខាន។
Verse 15
दिवि भुवि च रसायां का: स्त्रियस्तद्दुरापा: कपटरुचिरहासभ्रूविजृम्भस्य या: स्यु: । चरणरज उपास्ते यस्य भूतिर्वयं का अपि च कृपणपक्षे ह्युत्तम:श्लोकशब्द: ॥ १५ ॥
នៅស្ថានសួគ៌ លើផែនដី ឬក្នុងលោកក្រោមដី តើមានស្ត្រីណាដែលព្រះองค์មិនអាចឈានដល់? ដោយស្នាមញញឹមស្រស់ប៉ុន្តែមានល្បិច និងការលេងចិញ្ចើមបន្តិច ពួកនាងទាំងអស់ក៏ស្ថិតក្រោមអំណាច។ សូម្បីតែព្រះនាងលក្ខ្មីក៏គោរពធូលីពីព្រះបាទរបស់ព្រះองค์—ហើយយើងមានតម្លៃអ្វី? ទោះយ៉ាងណា សម្រាប់អ្នកក្រីក្រ នៅតែមាននេះ៖ ពួកគេអាចសូត្រព្រះនាម ‘ឧត្តមស្លោក’ បាន។
Verse 16
विसृज शिरसि पादं वेद्म्यहं चाटुकारै- रनुनयविदुषस्तेऽभ्येत्य दौत्यैर्मुकुन्दात् । स्वकृत इह विसृष्टापत्यपत्यन्यलोका व्यसृजदकृतचेता: किं नु सन्धेयमस्मिन् ॥ १६ ॥
កុំដាក់ក្បាលលើជើងខ្ញុំ; ខ្ញុំដឹងច្បាស់ពីអ្វីដែលអ្នកកំពុងធ្វើ។ អ្នកបានរៀនពាក្យលួងលោម និងសិល្បៈនៃការសម្រួលចិត្តពីមុកុន្ទ ហើយមកជាទូតរបស់ព្រះองค์។ តែព្រះองค์បានបោះបង់សូម្បីតែអ្នកដែលសម្រាប់ព្រះองค์តែមួយបានលះបង់កូន ប្តី និងសាច់ញាតិទាំងអស់។ ព្រះองค์អកតញ្ញូ—ហេតុអ្វីខ្ញុំត្រូវសម្រួលជាមួយព្រះองค์ឥឡូវនេះ?
Verse 17
मृगयुरिव कपीन्द्रं विव्यधे लुब्धधर्मा स्त्रियमकृत विरूपां स्त्रीजित: कामयानाम् । बलिमपि बलिमत्त्वावेष्टयद् ध्वाङ्क्षवद्- यस्तदलमसितसख्यैर्दुस्त्यजस्तत्कथार्थ: ॥ १७ ॥
ដូចអ្នកប្រមាញ់ ដោយធម៌លោភលន់ ព្រះองค์បានបាញ់ព្រះរាជាស្វាដោយព្រួញ។ ព្រោះត្រូវស្ត្រីឈ្នះ ព្រះองค์បានធ្វើឲ្យស្ត្រីម្នាក់ទៀតដែលមកដោយកាមក្លាយជាវិរូប។ ហើយទោះទទួលទានពីព្រះបាលីមហារាជហើយ ក៏នៅតែចងគាត់ដោយខ្សែដូចសត្វក្អែក។ ដូច្នេះ ចូរយើងបោះបង់មិត្តភាពជាមួយក្មេងប្រុសសម្បុរខ្មៅនោះ—ទោះបីបោះបង់ការនិយាយអំពីព្រះองค์ពិបាកក៏ដោយ។
Verse 18
यदनुचरितलीलाकर्णपीयूषविप्रुट्- सकृददनविधूतद्वन्द्वधर्मा विनष्टा: । सपदि गृहकुटुम्बं दीनमुत्सृज्य दीना बहव इह विहङ्गा भिक्षुचर्यां चरन्ति ॥ १८ ॥
ការស្តាប់លីឡាដែលព្រះក្រឹષ્ણធ្វើជាប្រចាំ គឺជាធ្លាក់អម្រឹតសម្រាប់ត្រចៀក។ អ្នកណាដែលបានរសជាតិអម្រឹតនោះត្រឹមតែម្ដង—even តែជាធ្លាក់តូចមួយ—ការចងចិត្តក្នុងភាពទ្វេភាគីនៃលោកីយ៍ក៏រលាយបាត់។ មនុស្សជាច្រើនបែបនេះបានបោះបង់ផ្ទះនិងគ្រួសារដ៏កម្សត់ភ្លាមៗ ហើយខ្លួនឯងក៏ក្លាយជាកម្សត់ មកវೃន្ទាវន៍នេះដើរលំហែដូចបក្សី រស់ដោយការសុំទាន។
Verse 19
वयमृतमिव जिह्मव्याहृतं श्रद्दधाना: कुलिकरुतमिवाज्ञा: कृष्णवध्वो हरिण्य: । ददृशुरसकृदेतत्तन्नखस्पर्शतीव्र- स्मररुज उपमन्त्रिन् भण्यतामन्यवार्ता ॥ १९ ॥
យើងបានជឿពាក្យបោកបញ្ឆោតរបស់ព្រះអង្គថាជាការពិត ដូចភរិយាក្តាន់ខ្មៅល្ងង់ៗដែលជឿបទចម្រៀងរបស់អ្នកប្រមាញ់ដ៏សាហាវ។ ដូច្នេះយើងបានមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ក្តៅគគុកនៃកាមតណ្ហា ពីការប៉ះក្រចករបស់ព្រះអង្គម្តងហើយម្តងទៀត។ ឱទូតអើយ សូមនិយាយរឿងផ្សេងក្រៅពីក្រឹષ્ણ។
Verse 20
प्रियसख पुनरागा: प्रेयसा प्रेषित: किं वरय किमनुरुन्धे माननीयोऽसि मेऽङ्ग । नयसि कथमिहास्मान् दुस्त्यजद्वन्द्वपार्श्वं सततमुरसि सौम्य श्रीर्वधू: साकमास्ते ॥ २० ॥
ឱមិត្តស្និទ្ធរបស់អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ តើអ្នកមកម្តងទៀតឬ? តើព្រះជាទីស្រឡាញ់បានផ្ញើអ្នកមកឬ? មិត្តអើយ អ្នកគួរឲ្យខ្ញុំគោរព—សូមជ្រើសពរដែលអ្នកប្រាថ្នា។ តែហេតុអ្វីអ្នកត្រឡប់មកដើម្បីនាំយើងទៅរកព្រះអង្គ ដែលសេចក្តីស្នេហ៍ជាគូស្វាមីភរិយារបស់ព្រះអង្គលះបង់បានលំបាក? ឱឃ្មុំទន់ភ្លន់ នៅលើទ្រូងព្រះអង្គ មានព្រះនាងស្រី (Śrī) ជាព្រះភរិយា ស្ថិតជានិច្ច។
Verse 21
अपि बत मधुपुर्यामार्यपुत्रोऽधुनास्ते स्मरति स पितृगेहान् सौम्य बन्धूंश्च गोपान् । क्वचिदपि स कथा न: किङ्करीणां गृणीते भुजमगुरुसुगन्धं मूर्ध्न्यधास्यत् कदा नु ॥ २१ ॥
អូហ៍ គួរឲ្យសោកស្តាយណាស់ ព្រះក្រឹષ્ણ ជាព្រះបុត្រដ៏គួរគោរព ឥឡូវស្នាក់នៅមធុរា ក្រុងមធុ! ឱឧទ្ធវៈដ៏ទន់ភ្លន់ តើព្រះអង្គនឹកចាំកិច្ចការនៅផ្ទះឪពុក និងមិត្តភក្តិគោបាលទេ? តើព្រះអង្គធ្លាប់និយាយអំពីយើង—អ្នកបម្រើស្រីរបស់ព្រះអង្គ—ម្តងណាដែរ? ពេលណាទើបព្រះអង្គដាក់ដៃដែលក្រអូបអគុរុលើក្បាលយើង?
Verse 22
श्रीशुक उवाच अथोद्धवो निशम्यैवं कृष्णदर्शनलालसा: । सान्त्वयन् प्रियसन्देशैर्गोपीरिदमभाषत ॥ २२ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា—ក្រោយបានស្តាប់ដូច្នេះ ឧទ្ធវៈបានលួងលោមកោពិដែលប្រាថ្នាចង់ឃើញព្រះក្រឹષ્ણយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារព្រះសារដ៏ជាទីស្រឡាញ់ ហើយបាននិយាយទៅកាន់ពួកនាងដូច្នេះ។
Verse 23
श्रीउद्धव उवाच अहो यूयं स्म पूर्णार्था भवत्यो लोकपूजिता: । वासुदेवे भगवति यासामित्यर्पितं मन: ॥ २३ ॥
ព្រះឧទ្ធវៈមានព្រះបន្ទូលថា—អូហ៍ ពួកនាងកោពិទាំងឡាយ ជាអ្នកបានសម្រេចគោលបំណងពេញលេញ និងត្រូវបានលោកគោរពបូជា ព្រោះពួកនាងបានអនុវត្តដូច្នេះ ដោយប្រគល់ចិត្តទៅដល់ព្រះភគវាន វាសុទេវៈ។
Verse 24
दानव्रततपोहोम जपस्वाध्यायसंयमै: । श्रेयोभिर्विविधैश्चान्यै: कृष्णे भक्तिर्हि साध्यते ॥ २४ ॥
ភក្តិចំពោះព្រះក្រឹស្ណៈ អាចសម្រេចបានដោយទាន វ្រត តបៈ ពិធីហោមៈ ការជបៈ ការសិក្សាវេទៈ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងអំពើមង្គលផ្សេងៗជាច្រើន។
Verse 25
भगवत्युत्तम:श्लोके भवतीभिरनुत्तमा । भक्ति: प्रवर्तिता दिष्ट्या मुनीनामपि दुर्लभा ॥ २५ ॥
ដោយសំណាងដ៏ល្អរបស់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកបានបង្កើតគំរូភក្តិបរិសុទ្ធដ៏លើសលប់ចំពោះព្រះភគវាន អុត្តមៈឝ្លោកៈ ដែលសូម្បីតែព្រះមុនីក៏ពិបាកសម្រេច។
Verse 26
दिष्ट्या पुत्रान्पतीन्देहान् स्वजनान्भवनानि च । हित्वावृणीत यूयं यत् कृष्णाख्यं पुरुषं परम् ॥ २६ ॥
ដោយសំណាងដ៏អស្ចារ្យ អ្នកបានបោះបង់កូន ប្តី សុខស្រួលនៃកាយ សាច់ញាតិ និងផ្ទះ ដើម្បីជ្រើសរើសបុរសបរមៈដែលគេហៅថា ព្រះក្រឹស្ណៈ។
Verse 27
सर्वात्मभावोऽधिकृतो भवतीनामधोक्षजे । विरहेण महाभागा महान्मेऽनुग्रह: कृत: ॥ २७ ॥
ឱ កោពីដ៏មានភាគ្យ! អ្នកទាំងឡាយមានសិទ្ធិពិតប្រាកដចំពោះសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលឧទ្ទិសទាំងព្រលឹងចំពោះព្រះអធោក្សជៈ; ហើយដោយបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះក្រឹស្ណៈក្នុងពេលព្រាត់ពីគាត់ អ្នកបានប្រទានព្រះគុណដ៏ធំដល់ខ្ញុំ។
Verse 28
श्रूयतां प्रियसन्देशो भवतीनां सुखावह: । यमादायागतो भद्रा अहं भर्तू रहस्कर: ॥ २८ ॥
នារីដ៏ល្អទាំងឡាយ សូមស្តាប់សាររបស់អ្នកជាទីស្រឡាញ់ ដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខ; ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើជិតស្និទ្ធរបស់ម្ចាស់ខ្ញុំ ហើយបាននាំសារនោះមកទីនេះ។
Verse 29
श्रीभगवानुवाच भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् । यथा भूतानि भूतेषु खं वाय्वग्निर्जलं मही । तथाहं च मन:प्राणभूतेन्द्रियगुणाश्रय: ॥ २९ ॥
ព្រះបរមេស្វរមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកទាំងឡាយមិនដែលបែកចេញពីខ្ញុំដោយពិតទេ ព្រោះខ្ញុំជាអាត្មានៃសកលសೃષ્ટិ។ ដូចអាកាស ខ្យល់ ភ្លើង ទឹក និងដី មាននៅក្នុងសត្វសព្វយ៉ាង ដូច្នោះខ្ញុំស្ថិតជាអន្តర్యាមីក្នុងចិត្ត ប្រាណ ឥន្ទ្រីយ៍ ធាតុ និងគុណទាំងឡាយ។
Verse 30
आत्मन्येवात्मनात्मानं सृजे हन्म्यनुपालये । आत्ममायानुभावेन भूतेन्द्रियगुणात्मना ॥ ३० ॥
ដោយខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំបង្កើត ថែរក្សា និងដកត្រឡប់ខ្លួនខ្ញុំចូលក្នុងខ្លួនខ្ញុំ ដោយអานุភាពនៃអាត្មមាយារបស់ខ្ញុំ ដែលបង្ហាញជាធាតុ ឥន្ទ្រីយ៍ និងគុណនៃធម្មជាតិ។
Verse 31
आत्मा ज्ञानमय: शुद्धो व्यतिरिक्तोऽगुणान्वय: । सुषुप्तिस्वप्नजाग्रद्भिर्मायावृत्तिभिरीयते ॥ ३१ ॥
អាត្មាជាចិត្តដឹងបរិសុទ្ធ ស្អាត បំបែកពីវត្ថុសារធាតុ និងមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគុណទាំងឡាយ។ ទោះយ៉ាងណា អាត្មាត្រូវបានដឹងតាមស្ថានភាពភ្ញាក់ សុបិន និងដេកជ្រៅ ដែលជាវិលវល់នៃមាយា។
Verse 32
येनेन्द्रियार्थान् ध्यायेत मृषा स्वप्नवदुत्थित: । तन्निरुन्ध्यादिन्द्रियाणि विनिद्र: प्रत्यपद्यत ॥ ३२ ॥
ដូចមនុស្សទើបភ្ញាក់ពីដំណេកនៅតែគិតអំពីសុបិនដែលមិនពិត ដូច្នោះចិត្តក៏ធ្វើសមាធិលើវត្ថុអារម្មណ៍ ហើយឥន្ទ្រីយ៍រត់ទៅរកវា។ ដូច្នេះគួរតែភ្ញាក់ដឹងពេញលេញ ហើយគ្រប់គ្រងចិត្ត និងទប់ស្កាត់ឥន្ទ្រីយ៍។
Verse 33
एतदन्त: समाम्नायो योग: साङ्ख्यं मनीषिणाम् । त्यागस्तपो दम: सत्यं समुद्रान्ता इवापगा: ॥ ३३ ॥
តាមព្រះបន្ទូលរបស់អ្នកប្រាជ្ញ នេះជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានខ្ពស់បំផុតនៃវេទទាំងអស់ ហើយជាសារនៃយោគៈ សាំងខ្យៈ ការលះបង់ តបៈ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងសច្ចៈ។ ដូចទន្លេទាំងអស់ចុងក្រោយហូរចូលសមុទ្រ ដូច្នោះផ្លូវធម៌ទាំងអស់បញ្ចប់នៅក្នុងសច្ចធម៌ដ៏ឧត្តមនេះ។
Verse 34
यत्त्वहं भवतीनां वै दूरे वर्ते प्रियो दृशाम् । मनस: सन्निकर्षार्थं मदनुध्यानकाम्यया ॥ ३४ ॥
ឱ ស្ត្រីវ្រាជៈ ទោះបីខ្ញុំជាទីស្រឡាញ់ក្នុងទស្សនៈរបស់អ្នកក៏ដោយ ខ្ញុំស្នាក់ឆ្ងាយ ដើម្បីឲ្យការធ្វើសមាធិរំលឹកដល់ខ្ញុំកាន់តែជ្រាលជ្រៅ ហើយទាញចិត្តអ្នកឲ្យខិតជិតខ្ញុំ។
Verse 35
यथा दूरचरे प्रेष्ठे मन आविश्य वर्तते । स्त्रीणां च न तथा चेत: सन्निकृष्टेऽक्षिगोचरे ॥ ३५ ॥
ពេលអ្នកស្រឡាញ់នៅឆ្ងាយ ចិត្តស្ត្រីលង់នៅក្នុងគាត់កាន់តែខ្លាំង; តែពេលគាត់នៅជិតមុខភ្នែក ចិត្តមិនសូវតឹងរឹងដូចនោះទេ។
Verse 36
मय्यावेश्य मन: कृत्स्नं विमुक्ताशेषवृत्ति यत् । अनुस्मरन्त्यो मां नित्यमचिरान्मामुपैष्यथ ॥ ३६ ॥
ព្រោះចិត្តអ្នកទាំងអស់បានលង់ចូលក្នុងខ្ញុំទាំងស្រុង ហើយរួចផុតពីការចាប់ពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ អ្នករំលឹកខ្ញុំជានិច្ច ដូច្នេះមិនយូរទេ អ្នកនឹងបានជួបខ្ញុំម្តងទៀតនៅមុខ។
Verse 37
या मया क्रीडता रात्र्यां वनेऽस्मिन्व्रज आस्थिता: । अलब्धरासा: कल्याण्यो मापुर्मद्वीर्यचिन्तया ॥ ३७ ॥
ទោះបីមានគោពីខ្លះដែលមានសុភមង្គល ត្រូវស្នាក់នៅវ្រាជៈ ហើយមិនអាចចូលរួមរាសៈនៅពេលខ្ញុំកម្សាន្តយប់ក្នុងព្រៃនេះក៏ដោយ ពួកនាងក៏បានឈានដល់ខ្ញុំ ដោយគិតគូរលីឡាដ៏មានអานุភាពរបស់ខ្ញុំ។
Verse 38
श्रीशुक उवाच एवं प्रियतमादिष्टमाकर्ण्य व्रजयोषित: । ता ऊचुरुद्धवं प्रीतास्तत्सन्देशागतस्मृती: ॥ ३८ ॥
ព្រះសុកទេវៈបាននិយាយថា ពេលស្ត្រីវ្រាជៈបានឮសារពីព្រះក្រឹស្ណៈ អ្នកជាទីស្រឡាញ់បំផុតរបស់ពួកនាង ពួកនាងរីករាយ។ ពាក្យនោះបានលើកស្មារតីឡើង ហើយពួកនាងបាននិយាយទៅកាន់ឧទ្ធវៈដូច្នេះ។
Verse 39
गोप्य ऊचु: दिष्ट्याहितो हत: कंसो यदूनां सानुगोऽघकृत् । दिष्ट्याप्तैर्लब्धसर्वार्थै: कुशल्यास्तेऽच्युतोऽधुना ॥ ३९ ॥
ពួកគោពីនិយាយថា៖ ជាមង្គលយ៉ាងក្រៃលែងដែល កំសៈ សត្រូវ និងអ្នកបៀតបៀនពួកយទុ ត្រូវបានសម្លាប់ជាមួយបក្ខពួករបស់គេ។ ហើយក៏ជាមង្គលដែរ ដែលព្រះអច្យុតៈ ឥឡូវស្នាក់នៅដោយសុខសាន្តជាមួយមិត្ត និងញាតិអ្នកប្រាថ្នាល្អ ដែលបំណងទាំងអស់បានសម្រេច។
Verse 40
कच्चिद् गदाग्रज: सौम्य करोति पुरयोषिताम् । प्रीतिं न: स्निग्धसव्रीडहासोदारेक्षणार्चित: ॥ ४० ॥
ឧទ្ធវៈដ៏សុភាពរាបសារ អើយ! តើបងប្រុសរបស់គទា (ព្រះក្រឹષ્ણ) ឥឡូវកំពុងប្រទានសេចក្តីរីករាយដល់ស្ត្រីក្នុងទីក្រុង ដែលពិតប្រាកដគួរជារបស់យើងឬ? ពួកនាងប្រហែលជាគោរពបូជាព្រះองค์ដោយស្នាមញញឹមខ្មាស់អៀនពោរពេញដោយសេចក្តីស្នេហា និងទស្សនៈទូលាយ។
Verse 41
कथं रतिविशेषज्ञ: प्रियश्च पुरयोषिताम् । नानुबध्येत तद्वाक्यैर्विभ्रमैश्चानुभाजित: ॥ ४१ ॥
ព្រះក្រឹષ્ણ ជាអ្នកជំនាញក្នុងរឿងស្នេហាស្និទ្ធ និងជាទីស្រឡាញ់របស់ស្ត្រីក្នុងទីក្រុង។ ពេលព្រះองค์ត្រូវបានគោរពសរសើរជានិច្ចដោយពាក្យពេចន៍ និងកាយវិការដ៏ទាក់ទាញរបស់ពួកនាង តើព្រះองค์អាចមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធបានដូចម្តេច?
Verse 42
अपि स्मरति न: साधो गोविन्द: प्रस्तुते क्वचित् । गोष्ठिमध्ये पुरस्त्रीणां ग्राम्या: स्वैरकथान्तरे ॥ ४२ ॥
ឱ អ្នកបរិសុទ្ធ! នៅពេលគោវិន្ទសន្ទនាជាមួយស្ត្រីក្នុងទីក្រុង ព្រះองค์ធ្លាប់នឹកឃើញយើងដែរឬទេ? ក្នុងចំណោមការសន្ទនាដោយសេរីជាមួយពួកនាង ព្រះองค์ធ្លាប់លើកឡើងអំពីយើង ក្មេងស្រីជនបទ ដែរឬទេ?
Verse 43
ता: किं निशा: स्मरति यासु तदा प्रियाभि- र्वृन्दावने कुमुदकुन्दशशाङ्करम्ये । रेमे क्वणच्चरणनूपुररासगोष्ठ्या- मस्माभिरीडितमनोज्ञकथ: कदाचित् ॥ ४३ ॥
តើព្រះองค์នឹកចាំរាត្រីទាំងនោះទេ—នៅពេលក្នុងព្រៃវೃន្ទាវន ដែលស្រស់ស្អាតដោយផ្កាឈូក ផ្កាកុន្ទ និងពន្លឺព្រះច័ន្ទ ព្រះองค์បានរីករាយជាមួយយើង ជាស្រីស្នេហា ក្នុងរង្វង់រាសៈ ដែលលាន់ឮសូរស័ព្ទកងជើង? នៅពេលនោះ យើងបានសរសើរលីឡាកថាដ៏មនោរម្យរបស់ព្រះองค์។
Verse 44
अप्येष्यतीह दाशार्हस्तप्ता: स्वकृतया शुचा । सञ्जीवयन् नु नो गात्रैर्यथेन्द्रो वनमम्बुदै: ॥ ४४ ॥
តើព្រះក្រឹស្ណៈ ជាវង្សដាសារហៈ នឹងត្រឡប់មកទីនេះ ហើយដោយការប៉ះពាល់នៃអង្គកាយព្រះองค์ នឹងធ្វើឲ្យយើងដែលកំពុងឆេះដោយទុក្ខសោកដែលព្រះองค์បានបង្កឡើង មានជីវិតឡើងវិញឬ? ដូចព្រះឥន្ទ្រាធ្វើឲ្យព្រៃរស់ឡើងវិញដោយពពកនាំទឹកភ្លៀង។
Verse 45
कस्मात् कृष्ण इहायाति प्राप्तराज्यो हताहित: । नरेन्द्रकन्या उद्वाह्य प्रीत: सर्वसुहृद् वृत: ॥ ४५ ॥
តែហេតុអ្វីព្រះក្រឹស្ណៈត្រូវមកទីនេះ? ព្រះองค์បានទទួលរាជ្យហើយ សម្លាប់សត្រូវហើយ និងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយព្រះនាងកូនស្តេចទាំងឡាយ; នៅទីនោះព្រះองค์ពេញចិត្ត ដោយមានមិត្ត និងអ្នកសូមពរល្អព័ទ្ធជុំវិញ។
Verse 46
किमस्माभिर्वनौकोभिरन्याभिर्वा महात्मन: । श्रीपतेराप्तकामस्य क्रियेतार्थ: कृतात्मन: ॥ ४६ ॥
យើងជាស្ត្រីរស់នៅព្រៃ ឬស្ត្រីផ្សេងទៀត អាចបំពេញគោលបំណងអ្វីដល់ព្រះក្រឹស្ណៈមហាត្មាបាន? ព្រះองค์ជាព្រះស្វាមីនៃព្រះស្រី (លក្ខ្មី) ជាអ្នកបំពេញបំណងដោយខ្លួនឯង; អ្វីដែលព្រះองค์ប្រាថ្នា ព្រះองค์សម្រេចបានដោយខ្លួនឯង ហើយពេញលេញក្នុងព្រះองค์។
Verse 47
परं सौख्यं हि नैराश्यं स्वैरिण्यप्याहपिङ्गला । तज्जानतीनां न: कृष्णे तथाप्याशा दुरत्यया ॥ ४७ ॥
សេចក្តីសុខខ្ពស់បំផុតគឺ “នៃរាស្យ” គឺការលះបង់បំណងប្រាថ្នាទាំងឡាយ ដូចដែលនាងពិង្គលា វេស្យា ក៏បានប្រកាស។ ទោះយើងដឹងដូច្នេះក៏ដោយ ក្តីសង្ឃឹមចង់បានព្រះក្រឹស្ណៈរបស់យើង ក៏លះចោលបានយ៉ាងលំបាក។
Verse 48
क उत्सहेत सन्त्यक्तुमुत्तम:श्लोकसंविदम् । अनिच्छतोऽपि यस्य श्रीरङ्गान्न च्यवते क्वचित् ॥ ४८ ॥
តើនរណាអាចទ្រាំចិត្តលះបង់ការសន្ទនាអន្តរង្គជាមួយព្រះអុត្តមៈស្លោកៈបាន? ទោះព្រះองค์មិនបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក៏ដោយ ព្រះស្រី (លក្ខ្មី) មិនដែលចាកចេញពីទីតាំងលើទ្រូងព្រះองค์ឡើយ។
Verse 49
सरिच्छैलवनोद्देशा गावो वेणुरवा इमे । सङ्कर्षणसहायेन कृष्णेनाचरिता: प्रभो ॥ ४९ ॥
ឱ ឧទ្ធវ ព្រះអម្ចាស់, កាលព្រះស្រីក្រឹស្ណៈស្ថិតនៅទីនេះជាមួយសង្គර්ෂណៈ ព្រះអង្គបានរីករាយនឹងទន្លេ ភ្នំ ព្រៃឈើ គោ និងសំឡេងខ្លុយទាំងនេះ។
Verse 50
पुन: पुन: स्मारयन्ति नन्दगोपसुतं बत । श्रीनिकेतैस्तत्पदकैर्विस्मर्तुं नैव शक्नुम: ॥ ५० ॥
អ្វីៗទាំងនេះរំលឹកយើងម្តងហើយម្តងទៀតអំពីព្រះក្រឹស្ណៈ ព្រះបុត្រនន្ទគោប។ ពេលឃើញស្នាមព្រះបាទដែលមាននិមិត្តសញ្ញាទេវភាព យើងមិនអាចភ្លេចព្រះអង្គបានឡើយ។
Verse 51
गत्या ललितयोदारहासलीलावलोकनै: । माध्व्या गिरा हृतधिय: कथं तं विस्मरामहे ॥ ५१ ॥
ឱ ឧទ្ធវា, ដំណើរដ៏ល្អិតល្អន់ ស្នាមញញឹមដ៏ទូលាយ ការសម្លឹងលេងល្បែង និងពាក្យពេចន៍ផ្អែមដូចទឹកឃ្មុំរបស់ព្រះអង្គ បានលួចយកចិត្តយើងទៅហើយ; យើងនឹងភ្លេចព្រះអង្គដូចម្តេចបាន?
Verse 52
हे नाथ हे रमानाथ व्रजनाथार्तिनाशन । मग्नमुद्धर गोविन्द गोकुलं वृजिनार्णवात् ॥ ५२ ॥
ឱ ព្រះនាថា ឱ ព្រះស្វាមីនៃព្រះលក្ខ្មី ឱ ព្រះអម្ចាស់វ្រាជា អ្នកបំផ្លាញទុក្ខ—គោវិន្ទ សូមលើកគោកុលដែលកំពុងលង់ក្នុងសមុទ្រទុក្ខវេទនាឡើងផង។
Verse 53
श्रीशुक उवाच ततस्ता: कृष्णसन्देशैर्व्यपेतविरहज्वरा: । उद्धवं पूजयां चक्रुर्ज्ञात्वात्मानमधोक्षजम् ॥ ५३ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ សាររបស់ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈបានបន្ធូរជំងឺក្តៅនៃការបែកពីគ្នារបស់គោពី។ ដោយដឹងថា ឧទ្ធវ មិនខុសពីព្រះអធោក្សជៈជាព្រះអម្ចាស់របស់ពួកនាងទេ ពួកនាងបានបូជាគាត់។
Verse 54
उवास कतिचिन्मासान्गोपीनां विनुदन् शुच: । कृष्णलीलाकथां गायन् रमयामास गोकुलम् ॥ ५४ ॥
ឧទ្ធវៈស្នាក់នៅក្នុងគោកុលអស់រយៈពេលប៉ុន្មានខែ។ ដោយច្រៀងនិងសូត្ររឿងលីឡារបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ គាត់បានបំបាត់ទុក្ខសោករបស់គោពី និងធ្វើឲ្យគោកុលទាំងមូលរីករាយ។
Verse 55
यावन्त्यहानि नन्दस्य व्रजेऽवात्सीत् स उद्धव: । व्रजौकसां क्षणप्रायाण्यासन् कृष्णस्य वार्तया ॥ ५५ ॥
គ្រប់ថ្ងៃដែលឧទ្ធវៈស្នាក់នៅក្នុងវ្រាជរបស់នន្ទៈ ប្រជាវ្រាជមានអារម្មណ៍ដូចជាមានតែពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ព្រោះឧទ្ធវៈតែងតែពិភាក្សាអំពីព្រះក្រឹស្ណៈជានិច្ច។
Verse 56
सरिद्वनगिरिद्रोणीर्वीक्षन् कुसुमितान् द्रुमान् । कृष्णं संस्मारयन् रेमे हरिदासो व्रजौकसाम् ॥ ५६ ॥
ដោយឃើញទន្លេ ព្រៃភ្នំ ជ្រលង និងដើមឈើផ្ការីកនៅវ្រាជា អ្នកបម្រើព្រះហរិនោះគឺឧទ្ធវៈ បានរីករាយជាមួយប្រជាវೃន្ទាវន ដោយរំលឹកពួកគេអំពីព្រះក្រឹស្ណៈ។
Verse 57
दृष्ट्वैवमादि गोपीनां कृष्णावेशात्मविक्लवम् । उद्धव: परमप्रीतस्ता नमस्यन्निदं जगौ ॥ ५७ ॥
ឃើញគោពីទាំងឡាយរវល់រវាយដោយសារចិត្តលង់លិចក្នុងព្រះក្រឹស្ណៈ ឧទ្ធវៈមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ដើម្បីគោរពពួកនាង គាត់បានក្រាបបង្គំ ហើយច្រៀងថា។
Verse 58
एता: परं तनुभृतो भुवि गोपवध्वो गोविन्द एव निखिलात्मनि रूढभावा: । वाञ्छन्ति यद् भवभियो मुनयो वयं च किं ब्रह्मजन्मभिरनन्तकथारसस्य ॥ ५८ ॥
[ឧទ្ធវៈច្រៀង:] ក្នុងចំណោមសត្វមានកាយលើផែនដី ស្ត្រីអ្នកគោទាំងនេះតែប៉ុណ្ណោះបានសម្រេចសិទ្ធិខ្ពស់បំផុត ព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់បរិសុទ្ធរបស់ពួកនាងបានជ្រាលជ្រៅក្នុងព្រះគោវិន្ទៈ អាត្មានៃសព្វសត្វ។ សេចក្តីស្រឡាញ់ដែលពួកមុនីភ័យវដ្តសង្សារ និងយើងផងដែរ ប្រាថ្នា—សម្រាប់អ្នកដែលបានស្វែងរសជាតិរឿងរ៉ាវនៃព្រះអនន្ត តើការកើតជាព្រាហ្មណ៍ខ្ពស់ ឬសូម្បីកើតជាព្រះប្រហ្មា មានប្រយោជន៍អ្វី?
Verse 59
क्वेमा: स्त्रियो वनचरीर्व्यभिचारदुष्टा: कृष्णे क्व चैष परमात्मनि रूढभाव: । नन्वीश्वरोऽनुभजतोऽविदुषोऽपि साक्षा- च्छ्रेयस्तनोत्यगदराज इवोपयुक्त: ॥ ५९ ॥
អស្ចារ្យណាស់! ស្ត្រីសាមញ្ញដែលដើរលេងក្នុងព្រៃ ហាក់ដូចជាត្រូវបំពុលដោយអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ ក៏បានឈានដល់ភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់បរិសុទ្ធចំពោះព្រះក្រឹស្ណៈ ព្រះបរមាត្មា។ ពិតប្រាកដ ព្រះអម្ចាស់ប្រទានសេចក្តីល្អសូម្បីដល់អ្នកបូជាដែលមិនដឹង ដូចថ្នាំល្អបំផុតដែលមានប្រសិទ្ធិភាពទោះមិនស្គាល់គ្រឿងផ្សំ។
Verse 60
नायं श्रियोऽङ्ग उ नितान्तरते: प्रसाद: स्वर्योषितां नलिनगन्धरुचां कुतोऽन्या: । रासोत्सवेऽस्य भुजदण्डगृहीतकण्ठ- लब्धाशिषां य उदगाद् व्रजवल्लभीनाम् ॥ ६० ॥
ឱមិត្តអើយ! ព្រះគុណនៃសេចក្តីស្នេហាដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះ សូម្បីតែព្រះនាងលក្ខ្មីក៏មិនបានទទួល; តើនឹងនិយាយអ្វីពីនារីសួគ៌ដែលក្លិនក្រអូប និងពន្លឺដូចផ្កាឈូក? ក្នុងពិធីរាសលីឡា ព្រះក្រឹស្ណាបានអោបករបស់ព្រះជាម្ចាស់ជុំវិញករបស់កោពីវ្រាជ ហើយពួកនាងបានទទួលពរ—សោភ័ណភាពនោះបានលេចឡើង។
Verse 61
आसामहो चरणरेणुजुषामहं स्यां वृन्दावने किमपि गुल्मलतौषधीनाम् । या दुस्त्यजं स्वजनमार्यपथं च हित्वा भेजुर्मुकुन्दपदवीं श्रुतिभिर्विमृग्याम् ॥ ६१ ॥
សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាព្រៃព្រឹក្សា ត្របែក ឬរុក្ខឱសថណាមួយនៅវೃន្ទាវន ដើម្បីបានទទួលធូលីពីបាតជើងដូចផ្កាឈូករបស់កោពីទាំងនោះ។ ពួកនាងបានបោះបង់ស្វាមី កូន និងសាច់ញាតិដែលលះបង់បានលំបាក ហើយទុកផ្លូវសុចរិតនៃភាពស្ត្រីសុចរិត ដើម្បីចូលជ្រកក្រោមជំហានរបស់មុកុន្ទៈ ព្រះក្រឹស្ណៈ ដែលស្រ៊ុតិ (វេដ) ស្វែងរក។
Verse 62
या वै श्रियार्चितमजादिभिराप्तकामै- र्योगेश्वरैरपि यदात्मनि रासगोष्ठ्याम् । कृष्णस्य तद् भगवत: चरणारविन्दं न्यस्तं स्तनेषु विजहु: परिरभ्य तापम् ॥ ६२ ॥
បាតជើងដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ ដែលព្រះនាងលក្ខ្មី ព្រះព្រហ្ម និងអធិការយោគដែលបានសម្រេចសិទ្ធិ អាចគោរពបានតែក្នុងចិត្តប៉ុណ្ណោះ—តែក្នុងពិធីរាស ព្រះភគវានក្រឹស្ណៈបានដាក់បាតជើងនោះលើទ្រូងកោពី។ ពួកនាងអោបបាតជើងនោះ ហើយបោះបង់ទុក្ខក្តៅក្រហាយទាំងអស់។
Verse 63
वन्दे नन्दव्रजस्त्रीणां पादरेणुमभीक्ष्णश: । यासां हरिकथोद्गीतं पुनाति भुवनत्रयम् ॥ ६३ ॥
ខ្ញុំសូមគោរពជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះធូលីពីបាតជើងនារីនៃវ្រាជរបស់នន្ទមហារាជ។ បទច្រៀងហរិកថារបស់ពួកនាង បរិសុទ្ធបីលោក។
Verse 64
श्रीशुक उवाच अथ गोपीरनुज्ञाप्य यशोदां नन्दमेव च । गोपानामन्त्र्य दाशार्हो यास्यन्नारुरुहे रथम् ॥ ६४ ॥
ព្រះសុកទេវបានមានព្រះបន្ទូលថា—បន្ទាប់មក ឧទ្ធវៈ ជាវង្សដាសារហៈ បានសុំអនុញ្ញាតលាចេញពីកោពីទាំងឡាយ ព្រមទាំងមាតាយសោដា និងនន្ទមហារាជ។ គាត់បានលាគោពទាំងអស់ ហើយឡើងលើរទេះដើម្បីចេញដំណើរ។
Verse 65
तं निर्गतं समासाद्य नानोपायनपाणय: । नन्दादयोऽनुरागेण प्रावोचन्नश्रुलोचना: ॥ ६५ ॥
ពេលឧទ្ធវៈកំពុងត្រៀមចេញដំណើរ នន្ទ និងអ្នកដទៃៗ បានចូលទៅជិតដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ កាន់យកអំណោយបូជាចម្រុះនៅក្នុងដៃ។ ដោយភ្នែកពោរពេញដោយទឹកភ្នែក ពួកគេបាននិយាយដូច្នេះ។
Verse 66
मनसो वृत्तयो न: स्यु: कृष्णपादाम्बुजाश्रया: । वाचोऽभिधायिनीर्नाम्नां कायस्तत्प्रह्वणादिषु ॥ ६६ ॥
សូមឲ្យចលនានៃចិត្តរបស់យើងតែងតែពឹងផ្អែកលើព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ; សូមឲ្យពាក្យសម្តីរបស់យើងច្រៀងរំលឹកព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គជានិច្ច; និងសូមឲ្យរាងកាយរបស់យើងកោតគោរព ក្រាបបង្គំ និងបម្រើព្រះអង្គ។
Verse 67
कर्मभिर्भ्राम्यमाणानां यत्र क्वापीश्वरेच्छया । मङ्गलाचरितैर्दानै रतिर्न: कृष्ण ईश्वरे ॥ ६७ ॥
មិនថាព្រះអម្ចាស់ដ៏ឧត្តមតាមព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះអង្គ នាំឲ្យយើងវង្វេងទៅទីណាក៏ដោយ តាមផលកម្មរបស់យើង សូមឲ្យអំពើល្អ និងទានបុណ្យរបស់យើង បង្កើតសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះក្រឹស្ណៈ ព្រះអម្ចាស់ ឲ្យនៅជានិច្ច។
Verse 68
एवं सभाजितो गोपै: कृष्णभक्त्या नराधिप । उद्धव: पुनरागच्छन्मथुरां कृष्णपालिताम् ॥ ६८ ॥
ឱ ព្រះមហាក្សត្រនៃមនុស្ស! ដូច្នេះហើយ កោពទាំងឡាយបានគោរពឧទ្ធវៈដោយភក្តិចំពោះព្រះក្រឹស្ណៈ។ បន្ទាប់មក ឧទ្ធវៈបានត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុងមធុរា ដែលស្ថិតក្រោមការការពាររបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ។
Verse 69
कृष्णाय प्रणिपत्याह भक्त्युद्रेकं व्रजौकसाम् । वसुदेवाय रामाय राज्ञे चोपायनान्यदात् ॥ ६९ ॥
ឧទ្ធវៈបានក្រាបបង្គំសាស្តាងចំពោះព្រះក្រឹષ્ણ ហើយទូលព្រះអង្គអំពីភក្តីដ៏លើសលប់របស់អ្នកស្រុកវ្រាជ។ បន្ទាប់មកគាត់ក៏ប្រាប់ព្រះវសុទេវៈ ព្រះបលរាម និងព្រះរាជា ឧគ្រាសេនៈ ហើយថ្វាយអំណោយបូជាដែលនាំមក។
Frequently Asked Questions
Their critique is not ordinary resentment but the speech of prema under viraha, where love becomes so exclusive that anything resembling self-interest appears intolerable. By contrasting transactional bonds (family, friends, social duty) with their unconditional surrender, the gopīs establish the Bhāgavata’s siddhānta: pure bhakti is ahaitukī (without ulterior motive) and apratihatā (uninterrupted). Their ‘accusations’ function as a devotional intensification—keeping Kṛṣṇa continuously present in mind and speech, which is itself the perfection of remembrance.
A gopī (traditionally identified in Gauḍīya commentarial streams as Śrīmatī Rādhārāṇī’s mood, though the text presents ‘one gopī’) addresses a honeybee, imagining it as Kṛṣṇa’s messenger. The bee symbolizes both messengerhood and the mind’s restless movement between memories—sweetness (madhu) of līlā and the sting of separation. The gopī’s dialogue externalizes inner theological tension: Kṛṣṇa is the supreme beloved, yet His apparent neglect becomes the very instrument that deepens love.
Kṛṣṇa’s message distinguishes physical proximity from ontological presence. As Paramātmā, He pervades mind, prāṇa, senses, and the elements; thus separation is not absolute. Yet līlā allows relational distance so that bhakti matures: when the beloved is unseen, remembrance intensifies and the heart becomes single-pointed. The chapter therefore holds two truths together—Kṛṣṇa’s immanence (non-separation in essence) and the devotional reality of viraha (separation in experience), which the Bhāgavata elevates as spiritually most potent.
Uddhava recognizes that the gopīs embody anuttamā-bhakti—love untouched by desire for status, liberation, or even religious merit. Their lives revolve entirely around Kṛṣṇa, and even suffering becomes service because it fuels constant absorption. Hence Uddhava declares their attainment superior to high birth, scholarship, and even celestial positions, and he aspires for the dust of their feet—indicating that Vraja-prema is the Bhāgavata’s highest exemplar of the Āśraya (Kṛṣṇa) being loved for His own sake alone.