Adhyaya 12
Aghāsura-vadha: The Killing and Deliverance of Aghāsura
បន្តលីឡាកុមារនៅវ្រាជា ព្រះក្រឹષ્ણនាំក្មេងគោបាល និងកូនគោចេញពីវ្រាជភូមិចូលព្រៃទៅពិសារអាហារ។ ការលេងរបស់ពួកគេ—លួចថង់អាហារ ត្រាប់តាមសត្វបក្សី និងប្រណាំងទៅប៉ះព្រះក្រឹષ્ણ—បង្ហាញកំពូលនៃសഖ្យរាស និងអាថ៌កំបាំងដែលព្រះអប្សូលូតក្លាយជាមិត្តកុមារ។ បន្ទាប់មករឿងបត់ទៅគ្រោះថ្នាក់ធំ៖ អាហ្គាសុរ ដែលកំសៈផ្ញើ និងជាសាច់ញាតិពូតនា និងបកាសុរ ប្រែជាពស់ធំដូចរូងភ្នំដេកលើផ្លូវ។ ក្មេងៗមិនភ័យ ដោយជឿលើការការពាររបស់ព្រះក្រឹષ્ણ ចូលទៅក្នុងមាត់; ព្រះក្រឹષ્ણតាមចូលដើម្បីសង្គ្រោះ និងបំផ្លាញអារក្ស ដោយពង្រីកខ្លួនក្នុងបំពង់ក ឲ្យព្រលឹងខ្យល់របស់អាហ្គាសុរផ្ទុះចេញតាមកំពូលក្បាល។ ព្រះក្រឹષ્ણធ្វើឲ្យកូនគោ និងក្មេងៗរស់ឡើងវិញ ហើយអាហ្គាសុរទទួលសារូប្យមុគ្តិ ពន្លឺទេវភាពរលាយចូលក្នុងព្រះក្រឹષ્ણ ក្រោមការអបអរសាទរពីស្ថានសួគ៌។ ចុងបញ្ចប់បង្កើតស្ពានរឿង៖ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានដឹងនៅវ្រាជាបន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំ បណ្ដាលឲ្យពារីក្សិតសួរអំពីភាពខុសគ្នានៃពេលវេលា ដើម្បីបើកទៅអធ្យាយបន្ទាប់អំពីការចូលរួមរបស់ព្រះព្រហ្ម និងយោគមាយារបស់ព្រះក្រឹષ્ણ។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच क्वचिद् वनाशाय मनो दधद्व्रजात् प्रात: समुत्थाय वयस्यवत्सपान् । प्रबोधयञ्छृङ्गरवेण चारुणा विनिर्गतो वत्सपुर:सरो हरि: ॥ १ ॥
ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ ព្រះរាជា! មួយថ្ងៃ ព្រះហរិ (ក្រឹષ્ણ) មានព្រះបំណងទៅទទួលអាហារពេលព្រឹកនៅព្រៃដូចជាការធ្វើពិគនិក។ ព្រឹកមួយ ព្រះអង្គត្រាស់ឡើង ហូរត្រែពីស្នែងដោយសំឡេងផ្អែមល្ហែម ដើម្បីដាស់មិត្តក្មេងគោបាល និងកូនគោទាំងឡាយ ហើយដាក់ក្រុមកូនគោនៅមុខ រួចចេញពីវ្រាជទៅកាន់ព្រៃ។
Verse 2
तेनैव साकं पृथुका: सहस्रश: स्निग्धा: सुशिग्वेत्रविषाणवेणव: । स्वान् स्वान् सहस्रोपरिसङ्ख्ययान्वितान् वत्सान् पुरस्कृत्य विनिर्ययुर्मुदा ॥ २ ॥
នៅពេលនោះ ក្មេងគោបាលរាប់រយរាប់ពាន់បានចេញមករួមជាមួយព្រះអង្គ។ ពួកគេមានរូបសម្បត្តិស្អាត និងពោរពេញដោយសេចក្តីស្និទ្ធស្នាល; មានកាបូបអាហារ ត្រែស្នែង ខ្លុយ និងឈើសម្រាប់គ្រប់គ្រងកូនគោ។ ដោយដាក់ក្រុមកូនគោរាប់ពាន់ៗរបស់ខ្លួននៅមុខ ពួកគេចេញដំណើរដោយក្តីរីករាយ។
Verse 3
कृष्णवत्सैरसङ्ख्यातैर्यूथीकृत्य स्ववत्सकान् । चारयन्तोऽर्भलीलाभिर्विजह्रुस्तत्र तत्र ह ॥ ३ ॥
ព្រះក្រឹស្ណាជាមួយមិត្តក្មេងគោបាល បានប្រមូលកូនគោរាប់មិនអស់ជាក្រុម ហើយជាមួយកូនគោរបស់ខ្លួនៗ ក៏លេងកម្សាន្តក្នុងព្រៃទីនេះទីនោះដោយលីឡាកុមារ។
Verse 4
फलप्रबालस्तवकसुमन:पिच्छधातुभि: । काचगुञ्जामणिस्वर्णभूषिता अप्यभूषयन् ॥ ४ ॥
ទោះបីម្តាយៗបានតុបតែងពួកគេដោយគ្រឿងអលង្ការកញ្ចក់ គ្រាប់គុញ្ចា មុត្ដា និងមាសរួចហើយ ក៏នៅព្រៃពួកគេតុបតែងខ្លួនបន្ថែមដោយផ្លែឈើ ស្លឹកខ្ចី កម្រងផ្កា ព្រុយកន្ទុយក្ងោក និងម្សៅរ៉ែទន់ៗ។
Verse 5
मुष्णन्तोऽन्योन्यशिक्यादीन्ज्ञातानाराच्च चिक्षिपु: । तत्रत्याश्च पुनर्दूराद्धसन्तश्च पुनर्ददु: ॥ ५ ॥
ក្មេងៗលួចថង់អាហាររបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ពេលម្ចាស់ដឹង អ្នកដទៃបោះវាឲ្យឆ្ងាយជាងមុន; អ្នកនៅទីនោះបោះឲ្យឆ្ងាយទៀត។ ពេលម្ចាស់អស់សង្ឃឹម ពួកគេសើច គាត់យំ ហើយចុងក្រោយថង់ត្រូវបានប្រគល់ត្រឡប់វិញ។
Verse 6
यदि दूरं गत: कृष्णो वनशोभेक्षणाय तम् । अहं पूर्वमहं पूर्वमिति संस्पृश्य रेमिरे ॥ ६ ॥
ពេលខ្លះ ព្រះក្រឹស្ណាទៅឆ្ងាយបន្តិចដើម្បីមើលសោភ័ណភាពព្រៃ។ តែបន្ទាប់មកក្មេងៗផ្សេងទៀតរត់តាម ដោយនិយាយថា «ខ្ញុំមុន! ខ្ញុំមុន!» ហើយរីករាយដោយបានប៉ះព្រះក្រឹស្ណាជាញឹកញាប់។
Verse 7
केचिद्वेणून्वादयन्तो ध्मान्त: शृङ्गाणि केचन । केचिद्भृङ्गै: प्रगायन्त: कूजन्त: कोकिलै: परे ॥ ७ ॥ विच्छायाभि: प्रधावन्तो गच्छन्त: साधु हंसकै: । बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभि: ॥ ८ ॥ विकर्षन्त: कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । विकुर्वन्तश्च तै: साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ ९ ॥ साकं भेकैर्विलङ्घन्त: सरित: स्रवसम्प्लुता: । विहसन्त: प्रतिच्छाया: शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ १० ॥ इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या दास्यं गतानां परदैवतेन । मायाश्रितानां नरदारकेण साकं विजह्रु: कृतपुण्यपुञ्जा: ॥ ११ ॥
ក្មេងៗមានការលេងខុសៗគ្នា៖ ខ្លះផ្លុំខ្លុយ ខ្លះផ្លុំស្នែង; ខ្លះច្រៀងត្រាប់សម្លេងឃ្មុំ ខ្លះត្រាប់សម្លេងកុកគូ។ ខ្លះរត់តាមស្រមោលបក្សីលើដី ខ្លះធ្វើចលនាស្រស់ស្អាតដូចហង្ស; ខ្លះអង្គុយស្ងៀមជាមួយបក ខ្លះរាំជាមួយក្ងោក។ ខ្លះទាញកូនស្វា ខ្លះឡើងដើមឈើ; ធ្វើមុខកំប្លែងដូចស្វា ហើយលោតលើសាខាបលាស។ ខ្លះលោតឆ្លងទន្លេដែលពោរពេញដោយទឹកជ្រោះជាមួយកង្កែប; ឃើញស្រមោលខ្លួនក្នុងទឹកក៏សើច ហើយស្តីបន្ទោសសម្លេងអេកូរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះ ក្មេងគោបាលដែលសន្សំពុណ្យមកពីជីវិតជាច្រើន បានលេងជាមួយព្រះក្រឹស្ណា—សម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញជ្ញានី ព្រះអង្គជាប្រភពសុខព្រាហ្មណ៍; សម្រាប់អ្នកភក្តិ ព្រះអង្គជាព្រះដ៏ខ្ពស់បំផុត និងម្ចាស់នៃការបម្រើអស់កល្ប; តែសម្រាប់អ្នកដែលស្ថិតក្រោមម៉ាយា ព្រះអង្គហាក់ដូចក្មេងធម្មតាម្នាក់។
Verse 8
केचिद्वेणून्वादयन्तो ध्मान्त: शृङ्गाणि केचन । केचिद्भृङ्गै: प्रगायन्त: कूजन्त: कोकिलै: परे ॥ ७ ॥ विच्छायाभि: प्रधावन्तो गच्छन्त: साधु हंसकै: । बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभि: ॥ ८ ॥ विकर्षन्त: कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । विकुर्वन्तश्च तै: साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ ९ ॥ साकं भेकैर्विलङ्घन्त: सरित: स्रवसम्प्लुता: । विहसन्त: प्रतिच्छाया: शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ १० ॥ इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या दास्यं गतानां परदैवतेन । मायाश्रितानां नरदारकेण साकं विजह्रु: कृतपुण्यपुञ्जा: ॥ ११ ॥
ក្មេងគោបាលនៅវ្រាជា លេងគ្នាផ្សេងៗគ្នា។ ខ្លះផ្លុំខ្លុយ ខ្លះផ្លុំស្នែងជាផ្លុំត្រែ; ខ្លះច្រៀងត្រាប់តាមសំឡេងឃ្មុំ ខ្លះត្រាប់តាមសំឡេងកុកគូ។ ខ្លះរត់តាមស្រមោលបក្សីលើដី ខ្លះធ្វើតាមចលនាស្រស់ស្អាតរបស់ហង្ស; ខ្លះអង្គុយស្ងៀមជាមួយបក ខ្លះរាំដូចមយូរ។ ខ្លះទាញកូនស្វា ខ្លះឡើងដើមឈើលោតដូចស្វា ខ្លះធ្វើមុខកំប្លែង ខ្លះលោតពីមែកទៅមែក។ ខ្លះទៅជិតទឹកជ្រោះ ហើយលោតឆ្លងទន្លេជាមួយកង្កែប; ឃើញរូបឆ្លុះក្នុងទឹកក៏សើច ហើយស្តីបន្ទោសសំឡេងអេកូរបស់ខ្លួន។ ដោយបុណ្យសន្សំមកពីជីវិតជាច្រើន ក្មេងគោបាលទាំងនោះបានលេងជាមួយព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ—សម្រាប់អ្នកជ្ញាន គឺជាមូលដ្ឋានសុខព្រហ្មន៍ សម្រាប់អ្នកភក្តិ គឺជាព្រះអម្ចាស់អធិរាជ ហើយសម្រាប់មនុស្សធម្មតា ទ្រង់ហាក់ដូចក្មេងមនុស្សម្នាក់។
Verse 9
केचिद्वेणून्वादयन्तो ध्मान्त: शृङ्गाणि केचन । केचिद्भृङ्गै: प्रगायन्त: कूजन्त: कोकिलै: परे ॥ ७ ॥ विच्छायाभि: प्रधावन्तो गच्छन्त: साधु हंसकै: । बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभि: ॥ ८ ॥ विकर्षन्त: कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । विकुर्वन्तश्च तै: साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ ९ ॥ साकं भेकैर्विलङ्घन्त: सरित: स्रवसम्प्लुता: । विहसन्त: प्रतिच्छाया: शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ १० ॥ इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या दास्यं गतानां परदैवतेन । मायाश्रितानां नरदारकेण साकं विजह्रु: कृतपुण्यपुञ्जा: ॥ ११ ॥
ក្មេងគោបាលនៅវ្រាជា លេងគ្នាជាច្រើនរបៀប។ ខ្លះផ្លុំខ្លុយ ខ្លះផ្លុំស្នែង; ខ្លះច្រៀងត្រាប់តាមសំឡេងឃ្មុំ ខ្លះត្រាប់តាមសំឡេងកុកគូ។ ខ្លះរត់តាមស្រមោលបក្សី ខ្លះធ្វើតាមជំហានស្រស់ស្អាតរបស់ហង្ស; ខ្លះអង្គុយស្ងៀមជាមួយបក ខ្លះរាំដូចមយូរ។ ខ្លះទាញកូនស្វា ខ្លះឡើងដើមឈើលោតដូចស្វា ខ្លះធ្វើមុខកំប្លែង ខ្លះលោតពីមែកទៅមែក។ ខ្លះនៅជិតទឹកជ្រោះលោតឆ្លងទន្លេជាមួយកង្កែប; ឃើញរូបឆ្លុះក្នុងទឹកក៏សើច ហើយស្តីសំឡេងអេកូរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះក្មេងគោបាលអ្នកមានបុណ្យបានលេងជាមួយព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ។
Verse 10
केचिद्वेणून्वादयन्तो ध्मान्त: शृङ्गाणि केचन । केचिद्भृङ्गै: प्रगायन्त: कूजन्त: कोकिलै: परे ॥ ७ ॥ विच्छायाभि: प्रधावन्तो गच्छन्त: साधु हंसकै: । बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभि: ॥ ८ ॥ विकर्षन्त: कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । विकुर्वन्तश्च तै: साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ ९ ॥ साकं भेकैर्विलङ्घन्त: सरित: स्रवसम्प्लुता: । विहसन्त: प्रतिच्छाया: शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ १० ॥ इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या दास्यं गतानां परदैवतेन । मायाश्रितानां नरदारकेण साकं विजह्रु: कृतपुण्यपुञ्जा: ॥ ११ ॥
ខ្លះទាញកូនស្វា ខ្លះឡើងដើមឈើជាមួយវា; ខ្លះធ្វើមុខដូចស្វា ខ្លះលោតលើមែកប៉ាឡាស។ ខ្លះជាមួយកង្កែបលោតឆ្លងទន្លេដែលពេញដោយស្ទឹងស្រក; ឃើញរូបឆ្លុះក្នុងទឹកក៏សើច ហើយស្តីសំឡេងអេកូរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះក្មេងគោបាលបានលេងជាមួយព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ។
Verse 11
केचिद्वेणून्वादयन्तो ध्मान्त: शृङ्गाणि केचन । केचिद्भृङ्गै: प्रगायन्त: कूजन्त: कोकिलै: परे ॥ ७ ॥ विच्छायाभि: प्रधावन्तो गच्छन्त: साधु हंसकै: । बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभि: ॥ ८ ॥ विकर्षन्त: कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । विकुर्वन्तश्च तै: साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ ९ ॥ साकं भेकैर्विलङ्घन्त: सरित: स्रवसम्प्लुता: । विहसन्त: प्रतिच्छाया: शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ १० ॥ इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या दास्यं गतानां परदैवतेन । मायाश्रितानां नरदारकेण साकं विजह्रु: कृतपुण्यपुञ्जा: ॥ ११ ॥
ដូច្នេះ ក្មេងគោបាលដែលសន្សំបុណ្យជាច្រើនជីវិត បានលេងជាមួយព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ—សម្រាប់សន្តជន ទ្រង់ជាបទពិសោធន៍សុខព្រហ្មន៍; សម្រាប់អ្នកភក្តិដែលទទួលដាស្យៈ ទ្រង់ជាព្រះអម្ចាស់អធិរាជ; តែសម្រាប់អ្នកពឹងលើម៉ាយា ទ្រង់ហាក់ដូចក្មេងមនុស្សធម្មតា។
Verse 12
यत्पादपांसुर्बहुजन्मकृच्छ्रतो धृतात्मभिर्योगिभिरप्यलभ्य: । स एव यद् दृग्विषय: स्वयं स्थित: किं वर्ण्यते दिष्टमतो व्रजौकसाम् ॥ १२ ॥
សូម្បីតែធូលីមួយកម្រិតពីផ្កាឈូកព្រះបាទរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដែលយោគីមានចិត្តមាំមួនធ្វើតបៈកഠិនជាច្រើនជីវិតក៏មិនងាយទទួលបាន—ព្រះអង្គនោះវិញ បានស្ថិតដោយខ្លួនឯងជាវត្ថុឃើញដោយភ្នែក រស់នៅកណ្ដាលប្រជាជនវ្រាជា។ តើអាចពណ៌នាមហាសំណាងរបស់វ្រាជវាសីបានដូចម្តេច!
Verse 13
अथाघनामाभ्यपतन्महासुर- स्तेषां सुखक्रीडनवीक्षणाक्षम: । नित्यं यदन्तर्निजजीवितेप्सुभि: पीतामृतैरप्यमरै: प्रतीक्ष्यते ॥ १३ ॥
បពិត្រមហារាជ បន្ទាប់មកមានយក្សដ៏ធំមួយឈ្មោះ អឃាសុរៈ បានលេចមក។ គេមិនអាចទ្រាំនឹងការលេងសប្បាយរបស់ក្មេងៗគង្វាលគោបានឡើយ សូម្បីតែពួកទេវតាក៏ទន្ទឹងរង់ចាំថ្ងៃស្លាប់របស់គេដែរ។
Verse 14
दृष्ट्वार्भकान् कृष्णमुखानघासुर: कंसानुशिष्ट: स बकीबकानुज: । अयं तु मे सोदरनाशकृत्तयो- र्द्वयोर्ममैनं सबलं हनिष्ये ॥ १४ ॥
អឃាសុរៈ ដែលជាប្អូនរបស់នាងពូតនា និងបកាសុរៈ ត្រូវបានបញ្ជូនមកដោយក្សត្រកំសៈ។ ពេលឃើញព្រះក្រឹស្ណៈ គេគិតថា 'ក្រឹស្ណៈនេះបានសម្លាប់បងៗរបស់អញ ដូច្នេះអញនឹងសម្លាប់វាព្រមទាំងមិត្តភក្តិវាផងដែរ'។
Verse 15
एते यदा मत्सुहृदोस्तिलाप: कृतास्तदा नष्टसमा व्रजौकस: । प्राणे गते वर्ष्मसु का नु चिन्ता प्रजासव: प्राणभृतो हि ये ते ॥ १५ ॥
អឃាសុរៈគិតថា៖ 'ប្រសិនបើអញធ្វើឱ្យក្រឹស្ណៈ និងមិត្តភក្តិគេក្លាយជាតង្វាយដល់បងប្អូនអញ នោះអ្នកស្រុកវ្រជៈនឹងស្លាប់ដោយឯកឯង ព្រោះក្មេងទាំងនេះជាជីវិតរបស់ពួកគេ'។
Verse 16
इति व्यवस्याजगरं बृहद् वपु: स योजनायाममहाद्रिपीवरम् । धृत्वाद्भुतं व्यात्तगुहाननं तदा पथि व्यशेत ग्रसनाशया खल: ॥ १६ ॥
ក្រោយពីសម្រេចចិត្តដូច្នោះហើយ អឃាសុរៈបានក្លែងខ្លួនជាពស់ថ្លាន់ដ៏ធំមហិមា មានប្រវែងប្រាំបីម៉ៃ ធំដូចភ្នំ។ គេ há មាត់ដូចរូងភ្នំ ហើយដេកចាំនៅផ្លូវដើម្បីលេបព្រះក្រឹស្ណៈ។
Verse 17
धराधरोष्ठो जलदोत्तरोष्ठो दर्याननान्तो गिरिशृङ्गदंष्ट्र: । ध्वान्तान्तरास्यो वितताध्वजिह्व: परुषानिलश्वासदवेक्षणोष्ण: ॥ १७ ॥
បបូរមាត់ក្រោមរបស់គេនៅជាប់ដី បបូរមាត់លើប៉ះពពក។ មាត់របស់គេងងឹតដូចរូងភ្នំ អណ្តាតដូចផ្លូវថ្នល់ ខ្យល់ដង្ហើមដូចខ្យល់ក្តៅ និងភ្នែកឆេះដូចភ្លើង។
Verse 18
दृष्ट्वा तं तादृशं सर्वे मत्वा वृन्दावनश्रियम् । व्यात्ताजगरतुण्डेन ह्युत्प्रेक्षन्ते स्म लीलया ॥ १८ ॥
ពេលឃើញរូបរាងអសុរនោះអស្ចារ្យដូចពស់ធំ ក្មេងគោបាលទាំងអស់គិតថាវាជាទេសភាពស្រស់ស្អាតនៃសិរីវೃន្ទាវន។ បន្ទាប់មកពួកគេច្នៃគំនិតថាមាត់ដែលបើកធំនោះជាមាត់ពស់ធំ ហើយលេងលីឡាដោយមិនភ័យ។
Verse 19
अहो मित्राणि गदत सत्त्वकूटं पुर: स्थितम् । अस्मत्सङ्ग्रसनव्यात्तव्यालतुण्डायते न वा ॥ १९ ॥
ក្មេងៗនិយាយថា «ឱ មិត្តទាំងឡាយ! ប្រាប់មក—សត្វដែលនៅមុខនេះស្លាប់ហើយឬ? ឬជាពស់ធំមានជីវិត ដែលបើកមាត់ធំដើម្បីលេបពួកយើងទាំងអស់? សូមបំបាត់សង្ស័យនេះ»។
Verse 20
सत्यमर्ककरारक्तमुत्तराहनुवद् धनम् । अधराहनुवद्रोधस्तत्प्रतिच्छाययारुणम् ॥ २० ॥
បន្ទាប់មកពួកគេសម្រេចថា «មិត្តទាំងឡាយ នេះពិតជាសត្វដែលអង្គុយដើម្បីលេបពួកយើង។ បបូរមាត់លើដូចពពកក្រហមដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ ហើយបបូរមាត់ក្រោមដូចស្រមោលក្រហមនៃពពក»។
Verse 21
प्रतिस्पर्धेते सृक्कभ्यां सव्यासव्ये नगोदरे । तुङ्गशृङ्गालयोऽप्येतास्तद्दंष्ट्राभिश्च पश्यत ॥ २१ ॥
«ខាងឆ្វេង និងខាងស្តាំ រន្ធជ្រៅដូចរូងភ្នំនោះគឺជាមុំមាត់របស់វា; ហើយអ្វីដែលលេចខ្ពស់ដូចកំពូលភ្នំនោះគឺជាធ្មេញរបស់វា—មើលទៅ!»
Verse 22
आस्तृतायाममार्गोऽयं रसनां प्रतिगर्जति । एषामन्तर्गतं ध्वान्तमेतदप्यन्तराननम् ॥ २२ ॥
«អណ្តាតរបស់វាទូលាយដូចផ្លូវធំដែលប铺រ; ហើយខាងក្នុងមាត់វាមានភាពងងឹតខ្លាំងណាស់ ដូចងងឹតក្នុងរូងភ្នំ»។
Verse 23
दावोष्णखरवातोऽयं श्वासवद्भाति पश्यत । तद्दग्धसत्त्वदुर्गन्धोऽप्यन्तरामिषगन्धवत् ॥ २३ ॥
ខ្យល់ដ៏ក្តៅគគុកនេះ គឺជាខ្យល់ដង្ហើមដែលចេញពីមាត់របស់វា ដែលបញ្ចេញក្លិនស្អុយនៃសាច់ដែលឆេះ ដោយសារតែសាកសពទាំងអស់ដែលវាបានស៊ី។
Verse 24
अस्मान् किमत्र ग्रसिता निविष्टा- नयं तथा चेद् बकवद् विनङ्क्ष्यति । क्षणादनेनेति बकार्युशन्मुखं वीक्ष्योद्धसन्त: करताडनैर्ययु: ॥ २४ ॥
បន្ទាប់មក ក្មេងៗបាននិយាយថា «តើសត្វនេះមកលេបយើងឬ? បើដូច្នេះមែន វានឹងត្រូវសម្លាប់ភ្លាមៗដូច បកាសុរៈ ដែរ»។ ដូច្នេះ ពួកគេបានសម្លឹងមើលព្រះភ័ក្ត្ររបស់ ព្រះគ្រិស្នា ដែលជាសត្រូវរបស់ បកាសុរៈ ហើយសើច និងទះដៃ ពួកគេបានចូលទៅក្នុងមាត់របស់ពស់ថ្លាន់។
Verse 25
इत्थं मिथोऽतथ्यमतज्ज्ञभाषितं श्रुत्वा विचिन्त्येत्यमृषा मृषायते । रक्षो विदित्वाखिलभूतहृत्स्थित: स्वानां निरोद्धुं भगवान् मनो दधे ॥ २५ ॥
ព្រះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រះគ្រិស្នា ដែលគង់នៅជា អន្តរយាមី ក្នុងបេះដូងរបស់មនុស្សគ្រប់រូប បានឮក្មេងៗនិយាយគ្នាអំពីពស់ថ្លាន់ក្លែងក្លាយនោះ។ ទ្រង់បានដឹងថា តាមពិតវាគឺជា អឃាសុរៈ ដែលជាបិសាចមួយ។ ដោយដឹងរឿងនេះ ព្រះគ្រិស្នា ចង់ហាមឃាត់មិត្តភក្តិរបស់ទ្រង់មិនឱ្យចូលទៅក្នុងមាត់របស់បិសាចនោះ។
Verse 26
तावत् प्रविष्टास्त्वसुरोदरान्तरं परं न गीर्णा: शिशव: सवत्सा: । प्रतीक्षमाणेन बकारिवेशनं हतस्वकान्तस्मरणेन रक्षसा ॥ २६ ॥
ក្នុងពេលនោះ ខណៈដែល ព្រះគ្រិស្នា កំពុងពិចារណាពីរបៀបបញ្ឈប់ពួកគេ ក្មេង chănគោទាំងអស់បានចូលទៅក្នុងមាត់របស់បិសាច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បិសាចមិនបានលេបពួកគេទេ ព្រោះវាកំពុងគិតពីសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានសម្លាប់ដោយ ព្រះគ្រិស្នា ហើយគ្រាន់តែរង់ចាំ ព្រះគ្រិស្នា ចូលទៅក្នុងមាត់របស់វា។
Verse 27
तान् वीक्ष्य कृष्ण: सकलाभयप्रदो ह्यनन्यनाथान् स्वकरादवच्युतान् । दीनांश्च मृत्योर्जठराग्निघासान् घृणार्दितो दिष्टकृतेन विस्मित: ॥ २७ ॥
ព្រះគ្រិស្នា បានឃើញថា ក្មេង chănគោទាំងអស់ ដែលមិនស្គាល់នរណាក្រៅពីទ្រង់ជាម្ចាស់របស់ពួកគេ ឥឡូវនេះបានចេញពីដៃរបស់ទ្រង់ ហើយអស់សង្ឃឹម ដោយបានចូលទៅដូចជាចំបើងទៅក្នុងភ្លើងនៃពោះរបស់ អឃាសុរៈ ដែលជាតួអង្គនៃការស្លាប់។ វាពិតជាមិនអាចទ្រាំទ្របានសម្រាប់ ព្រះគ្រិស្នា ដែលត្រូវបែកពីមិត្តភក្តិរបស់ទ្រង់។ ដូច្នេះ ព្រះគ្រិស្នា មានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ហើយមិនប្រាកដថាត្រូវធ្វើអ្វីនោះទេ។
Verse 28
कृत्यं किमत्रास्य खलस्य जीवनं न वा अमीषां च सतां विहिंसनम् । द्वयं कथं स्यादिति संविचिन्त्य ज्ञात्वाविशत्तुण्डमशेषदृग्घरि: ॥ २८ ॥
តើគួរធ្វើអ្វីនៅទីនេះ? តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីសម្លាប់អសុរាអាក្រក់នេះ ហើយសង្គ្រោះក្មេងគោបាលអ្នកសទ្ធាព្រះវិស្ណុឲ្យរួចផុតក្នុងពេលតែមួយ? ព្រះហរិដ៏ឃើញគ្រប់យ៉ាងបានគិតឃើញអុបាយ ហើយចូលទៅក្នុងមាត់អឃាសុរ។
Verse 29
तदा घनच्छदा देवा भयाद्धाहेति चुक्रुशु: । जहृषुर्ये च कंसाद्या: कौणपास्त्वघबान्धवा: ॥ २९ ॥
នៅពេលនោះ ព្រះទេវតាដែលលាក់ខ្លួនក្រោយពពកបានស្រែកដោយភ័យថា «អូយ! អូយ!» តែកង្សា និងអសុរាផ្សេងៗ ដែលជាសាច់ញាតិអឃាសុរ វិញសប្បាយរីករាយ។
Verse 30
तच्छ्रुत्वा भगवान्कृष्णस्त्वव्यय: सार्भवत्सकम् । चूर्णीचिकीर्षोरात्मानं तरसा ववृधे गले ॥ ३० ॥
ព្រះក្រឹស្ណា ព្រះអម្ចាស់ដ៏មិនអាចឈ្នះបាន បានឮសម្លេងទេវតាស្រែក «អូយ! អូយ!» ហើយបានពង្រីកព្រះកាយយ៉ាងរហ័សនៅក្នុងបំពង់កអសុរ ដើម្បីសង្គ្រោះព្រះអង្គ និងក្មេងគោបាលជាសហាយរួមទាំងកូនគោ ពីការត្រូវបំផ្លាញ។
Verse 31
ततोऽतिकायस्य निरुद्धमार्गिणो ह्युद्गीर्णदृष्टेर्भ्रमतस्त्वितस्तत: । पूर्णोऽन्तरङ्गे पवनो निरुद्धो मूर्धन् विनिर्भिद्य विनिर्गतो बहि: ॥ ३१ ॥
បន្ទាប់មក ព្រោះព្រះក្រឹស្ណាបានពង្រីកព្រះកាយ អសុរមហាកាយនោះត្រូវបានបិទផ្លូវដង្ហើម; ភ្នែករបស់វាវិលទៅវិលមក ហើយផុសចេញ។ ខ្យល់ខាងក្នុងត្រូវបានទប់ស្កាត់ ហើយព្រលឹងដង្ហើម (ប្រាណ) បានបែកចេញតាមរន្ធលើកំពូលក្បាលទៅខាងក្រៅ។
Verse 32
तेनैव सर्वेषु बहिर्गतेषु प्राणेषु वत्सान् सुहृद: परेतान् । दृष्टया स्वयोत्थाप्य तदन्वित: पुन- र्वक्त्रान्मुकुन्दो भगवान् विनिर्ययौ ॥ ३२ ॥
ពេលដែលប្រាណទាំងអស់របស់អសុរ បានចេញតាមរន្ធលើកំពូលក្បាលរួចហើយ មុកុន្ទៈ ព្រះអម្ចាស់អ្នកប្រទានមោគ្ខៈ បានសម្លឹងទៅលើកូនគោ និងក្មេងគោបាលដែលស្លាប់ ហើយបានឲ្យពួកគេរស់ឡើងវិញដោយព្រះទស្សនៈ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានចេញពីមាត់អសុរជាមួយមិត្តភក្តិ និងកូនគោទាំងនោះ។
Verse 33
पीनाहिभोगोत्थितमद्भुतं मह- ज्ज्योति: स्वधाम्ना ज्वलयद् दिशो दश । प्रतीक्ष्य खेऽवस्थितमीशनिर्गमं विवेश तस्मिन् मिषतां दिवौकसाम् ॥ ३३ ॥
ពីរាងកាយនាគយក្សនោះ មានពន្លឺដ៏អស្ចារ្យមហិមា ផុសចេញមក បំភ្លឺទិសទាំងដប់ដោយតេជៈដ៏ទេវីរបស់ខ្លួន។ ពន្លឺនោះឈរនៅលើមេឃរង់ចាំឲ្យព្រះក្រឹષ્ણៈចេញពីមាត់សាកសព ហើយនៅមុខទេវតាទាំងឡាយ ពន្លឺនោះបានចូលរួមលាយទៅក្នុងព្រះវรกាយស្រីក្រឹષ્ણៈ។
Verse 34
ततोऽतिहृष्टा: स्वकृतोऽकृतार्हणं पुष्पै: सुगा अप्सरसश्च नर्तनै: । गीतै: सुरा वाद्यधराश्च वाद्यकै: स्तवैश्च विप्रा जयनि:स्वनैर्गणा: ॥ ३४ ॥
បន្ទាប់មក មនុស្សទាំងអស់សប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ទេវតាបានបង្អួចផ្កាពីនន្ទន-កានន; អប្សរាបានរាំ; គន្ធರ್ವបានច្រៀងបទសរសើរ; អ្នកកាន់ឧបករណ៍តន្ត្រីបានបន្លឺតន្ត្រី; ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍បានសូត្រស្តូត្រតាមវេដៈជាមួយសំឡេង “ជ័យ! ជ័យ!” ដើម្បីលើកតម្កើងព្រះអម្ចាស់។
Verse 35
तदद्भुतस्तोत्रसुवाद्यगीतिका- जयादिनैकोत्सवमङ्गलस्वनान् । श्रुत्वा स्वधाम्नोऽन्त्यज आगतोऽचिराद् दृष्ट्वा महीशस्य जगाम विस्मयम् ॥ ३५ ॥
ព្រះព្រហ្មបានឮពិធីដ៏អស្ចារ្យនោះ មានទាំងបទសរសើរ តន្ត្រីផ្អែមល្ហែម បទចម្រៀង និងសំឡេង “ជ័យ! ជ័យ!” ដ៏មង្គល ក៏បានចុះមកពីលោករបស់ព្រះអង្គភ្លាមៗ។ ពេលឃើញការលើកតម្កើងព្រះក្រឹષ્ણៈយ៉ាងខ្លាំង ព្រះអង្គភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងពេញទំហឹង។
Verse 36
राजन्नाजगरं चर्म शुष्कं वृन्दावनेऽद्भुतम् । व्रजौकसां बहुतिथं बभूवाक्रीडगह्वरम् ॥ ३६ ॥
ឱ ព្រះរាជា បរិក្សិត! នៅវೃន្ទាវន រាងកាយអឃាសុរៈដែលមានរূপដូចនាគយក្ស បានស្ងួតទៅសល់តែស្បែកធំមួយប៉ុណ្ណោះ។ វាក្លាយជាកន្លែងអស្ចារ្យឲ្យប្រជាជនវ្រាជមកទស្សនា ហើយបាននៅយូរណាស់ជាកន្លែងលេងរបស់ពួកគេ។
Verse 37
एतत् कौमारजं कर्म हरेरात्माहिमोक्षणम् । मृत्यो: पौगण्डके बाला दृष्ट्वोचुर्विस्मिता व्रजे ॥ ३७ ॥
នេះជាកិច្ចការនៅវ័យកុមាររបស់ព្រះហរិ—ព្រះអង្គបានសង្គ្រោះព្រះអង្គ និងមិត្តរួមលេងឲ្យរួចពីមរណៈ ហើយបានប្រទានមោគ្គៈដល់អឃាសុរៈដែលក្លាយជារូបនាគយក្ស។ វាបានកើតឡើងពេលព្រះក្រឹષ્ણៈមានអាយុប្រាំឆ្នាំ; ប៉ុន្តែនៅវ្រាជភូមិ វាត្រូវបានបង្ហាញក្រោយមួយឆ្នាំ ដូចជាកើតឡើងនៅថ្ងៃនោះឯង ហើយក្មេងៗបាននិយាយដោយភ្ញាក់ផ្អើល។
Verse 38
नैतद् विचित्रं मनुजार्भमायिन: परावराणां परमस्य वेधस: । अघोऽपि यत्स्पर्शनधौतपातक: प्रापात्मसाम्यं त्वसतां सुदुर्लभम् ॥ ३८ ॥
ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ សម្រាប់ព្រះស្រីក្រឹស្ណា ព្រះបង្កើតអធិបតីដ៏ខ្ពស់ ដែលលីឡាជាកុមារមនុស្ស នេះមិនមែនជារឿងអស្ចារ្យទេ។ ដោយការប៉ះរបស់ព្រះអង្គ បាបត្រូវបានលាងស្អាត ហើយអឃាសុរៈដែលបាបធ្ងន់ក៏បានសម្រេចសារូប្យៈ-សាម្យៈ ជារឿងដែលអ្នកជាប់លោភលន់លោកីយ៍ពិបាកយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 39
सकृद् यदङ्गप्रतिमान्तराहिता मनोमयी भागवतीं ददौ गतिम् । स एव नित्यात्मसुखानुभूत्यभि- व्युदस्तमायोऽन्तर्गतो हि किं पुन: ॥ ३९ ॥
សូម្បីតែម្តង—ទោះដោយមិនចង់ក៏ដោយ—បើនាំរូបព្រះភគវានមកដាក់ក្នុងចិត្ត នោះដោយព្រះគុណព្រះក្រឹស្ណា អាចបានគតិដ៏ខ្ពស់បំផុត ដូចអឃាសុរៈ។ ហើយតើត្រូវនិយាយដូចម្តេចអំពីអ្នកដែលព្រះអង្គចូលក្នុងបេះដូងពេលទ្រង់ចុះជាអវតារ ឬអ្នកដែលរំលឹកជានិច្ចដល់ព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ទ្រង់ ដែលជាប្រភពសុខទិព្វ និងជាអ្នកបំបាត់មាយាទាំងស្រុង?
Verse 40
श्रीसूत उवाच इत्थं द्विजा यादवदेवदत्त: श्रुत्वा स्वरातुश्चरितं विचित्रम् । पप्रच्छ भूयोऽपि तदेव पुण्यं वैयासकिं यन्निगृहीतचेता: ॥ ४० ॥
ព្រះសូតៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ទ្វិជៈអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ ពេលព្រះបាទបរិក្សិតបានស្តាប់លីឡាកុមារដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះស្រីក្រឹស្ណា ព្រះទេវតានៃយាទវៈ ដែលបានសង្គ្រោះព្រះអង្គនៅក្នុងគភ៌មាតា នោះព្រះអង្គបានធ្វើចិត្តឲ្យមាំមួន ហើយសួរព្រះសុកទេវៈ កូនព្រះវ្យាសៈ ម្តងទៀត ដើម្បីស្តាប់កិច្ចការបុណ្យនោះ។
Verse 41
श्रीराजोवाच ब्रह्मन्कालान्तरकृतं तत्कालीनं कथं भवेत् । यत् कौमारे हरिकृतं जगु: पौगण्डकेऽर्भका: ॥ ४१ ॥
ព្រះបាទមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ អ្វីដែលបានកើតឡើងក្នុងកាលមុន តើហេតុអ្វីបាននិយាយដូចជាកើតឡើងនៅពេលនោះ? ព្រះហរិបានធ្វើលីឡានេះនៅវ័យកុមារ (កៅមារ) ហើយហេតុអ្វីនៅវ័យបៅគណ្ឌៈ ក្មេងៗវិញបានពណ៌នាថា ទើបកើតឡើងថ្មីៗ?
Verse 42
तद् ब्रूहि मे महायोगिन्परं कौतूहलं गुरो । नूनमेतद्धरेरेव माया भवति नान्यथा ॥ ४२ ॥
ឱ មហាយោគី ជាគ្រូដ៏គួរគោរព សូមពន្យល់បំបាត់ក្តីចង់ដឹងដ៏ខ្លាំងនេះរបស់ខ្ញុំ—វាកើតឡើងដូចម្តេច? ប្រាកដណាស់ នេះគឺជាមាយារបស់ព្រះហរិតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនអ្វីផ្សេងទេ។
Verse 43
वयं धन्यतमा लोके गुरोऽपि क्षत्रबन्धव: । वयं पिबामो मुहुस्त्वत्त: पुण्यं कृष्णकथामृतम् ॥ ४३ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ ឱគ្រូបរិសុទ្ធ! ទោះបីយើងជាក្សត្រិយ៍ទាបបំផុតក៏ដោយ ក៏យើងមានពរ ព្រោះយើងបានស្តាប់ពីលោកញឹកញាប់ នូវអម្រឹតនៃកថាអំពីលីឡាបរិសុទ្ធរបស់ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹષ્ણ។
Verse 44
श्रीसूत उवाच इत्थं स्म पृष्ट: स तु बादरायणि- स्तत्स्मारितानन्तहृताखिलेन्द्रिय: । कृच्छ्रात् पुनर्लब्धबहिर्दृशि: शनै: प्रत्याह तं भागवतोत्तमोत्तम ॥ ४४ ॥
សូតគោស្វាមីបាននិយាយថា៖ ឱ សោនកៈ ពេលព្រះបរិក្សិតសួរដូច្នេះ បាទរាយណី ស្រីសុកទេវគោស្វាមីបានរំលឹកព្រះក្រឹષ્ણនៅក្នុងបេះដូងភ្លាមៗ ហើយបាត់ការភ្ជាប់ជាមួយសកម្មភាពអារម្មណ៍ខាងក្រៅ។ បន្ទាប់មក ដោយលំបាក គាត់បានស្ដារយល់ដឹងខាងក្រៅវិញយឺតៗ ហើយចាប់ផ្តើមប្រាប់ក្រឹષ્ણកថាដល់មហារាជបរិក្សិត។
Frequently Asked Questions
Aghāsura is a major rākṣasa sent by Kaṁsa, and the younger brother of Pūtanā and Bakāsura. Motivated by vengeance for their deaths, he plans to kill Kṛṣṇa and the cowherd boys, believing that Vraja would collapse in grief if its children were destroyed.
Their fearlessness reflects sakhya-bhāva and total dependence on Kṛṣṇa (ananya-śaraṇatā). In Vraja, intimacy overrides awe: they treat extraordinary danger as part of play, confident that Kṛṣṇa—whom they know as their friend and protector—will neutralize any threat, as He did with Bakāsura.
After the boys enter, Kṛṣṇa enters deliberately and expands His form within Aghāsura’s throat, blocking the life-air so the demon suffocates. This act both prevents the boys’ destruction and completes the demon’s death, showing Bhagavān’s simultaneous capacity for rakṣā (protection) and daṇḍa (punishment) under His sovereign will.
The Bhāgavata emphasizes the purifying power of direct contact with Bhagavān: Aghāsura’s consciousness was forcibly fixed on Kṛṣṇa through the encounter, and the Lord’s causeless mercy elevated him beyond ordinary karmic outcomes. The text underscores that even yogīs may not attain the ‘dust of the Lord’s feet,’ yet Vraja’s residents—and even a slain demon touched by Kṛṣṇa—receive extraordinary grace, demonstrating bhakti’s supremacy and the Lord’s independent bestowal of mukti.
Because the chapter states the pastime occurred when Kṛṣṇa was five (kaumāra) but was disclosed in Vraja only after one year, as if it had just happened. This narrative anomaly triggers Parīkṣit’s next question, leading into the subsequent chapter’s theological clarification involving Kṛṣṇa’s yogamāyā and Brahmā’s role.