Adhyaya 15

Verse 1

मैत्रेय उवाच अथ तस्य पुनर्विप्रैरपुत्रस्य महीपते: । बाहुभ्यां मथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत ॥ १ ॥

ព្រះឥសី ម៉ೈត្រេយៈ បានមានពាក្យថា៖ ឱ វិទុរៈ! បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងមហាឥសីទាំងឡាយ បានមកកូរមថ (មថ្យ) ដៃទាំងពីររបស់សពព្រះបាទ វេណា ដែលស្លាប់ដោយគ្មានព្រះរាជបុត្រ។ ពីដៃទាំងពីរនោះ បានបង្ហាញចេញជាគូបុរសនិងស្ត្រី។

Verse 2

तद् दृष्ट्वा मिथुनं जातमृषयो ब्रह्मवादिन: । ऊचु: परमसन्तुष्टा विदित्वा भगवत्कलाम् ॥ २ ॥

ពេលឃើញគូបុរសនិងស្ត្រីនោះកើតឡើង ព្រះឥសីអ្នកចេះវេដៈមានសេចក្តីសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ពួកគាត់យល់ថា គូនេះជាការពង្រីកនៃ «កលា» ឬអង្គពេញមួយផ្នែករបស់ព្រះវិษ្ណុ—ព្រះបុគ្គលិកលក្ខណៈអធិទេវ។

Verse 3

ऋषय ऊचु: एष विष्णोर्भगवत: कला भुवनपालिनी । इयं च लक्ष्म्या: सम्भूति: पुरुषस्यानपायिनी ॥ ३ ॥

ព្រះឥសីទាំងឡាយបានមានព្រះវាចា៖ បុរសនេះជាភាគនៃអานุភាពរបស់ព្រះវិṣṇu ព្រះអម្ចាស់ដែលថែរក្សាពិភពលោកទាំងមូល; ស្ត្រីនេះជាភាគនៃព្រះស្រីលក្ខ្មី ដែលមិនដែលបែកចេញពីព្រះអម្ចាស់ឡើយ។

Verse 4

अयं तु प्रथमो राज्ञां पुमान् प्रथयिता यश: । पृथुर्नाम महाराजो भविष्यति पृथुश्रवा: ॥ ४ ॥

ក្នុងចំណោមទាំងពីរ បុរសនេះនឹងក្លាយជាព្រះរាជាដំបូងក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ ហើយនឹងផ្សព្វផ្សាយកិត្តិយសទៅទូទាំងលោក។ នាមរបស់ព្រះអង្គគឺ ព្រឹថុ; ព្រះអង្គនឹងជា មហារាជ ព្រឹថុស្រវា។

Verse 5

इयं च सुदती देवी गुणभूषणभूषणा । अर्चिर्नाम वरारोहा पृथुमेवावरुन्धती ॥ ५ ॥

ទេវីនេះមានធ្មេញស្រស់ស្អាត និងត្រូវបានតុបតែងដោយគុណធម៌ ដល់ថ្នាក់ថា គ្រឿងអលង្ការដែលនាងពាក់ក៏កាន់តែរុងរឿងដោយនាង។ នាមនាងគឺ អរចិ (Arci); នៅពេលក្រោយ នាងនឹងទទួលព្រឹថុជាស្វាមី។

Verse 6

एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया । इयं च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञेऽनपायिनी ॥ ६ ॥

ក្នុងរូបព្រះបាទព្រឹថុ នេះជាភាគសាក្សាតនៃព្រះហរិ ដែលបានប្រសូតឡើងដើម្បីការពារប្រជាជន។ ហើយព្រះស្រីលក្ខ្មី ដែលជាគូដំណើរអស់កល្បជានិច្ច មិនដែលបែកពីព្រះអម្ចាស់ បានចុះមកជាភាគមួយក្នុងរូប អរចិ ដើម្បីក្លាយជាព្រះមហេសីរបស់ព្រឹថុ។

Verse 7

मैत्रेय उवाच प्रशंसन्ति स्म तं विप्रा गन्धर्वप्रवरा जगु: । मुमुचु: सुमनोधारा: सिद्धा नृत्यन्ति स्व:स्त्रिय: ॥ ७ ॥

មៃត្រេយៈបានមានព្រះវាចា៖ ឱ វិទុរាជី នៅពេលនោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយបានសរសើរព្រះបាទព្រឹថុយ៉ាងខ្លាំង; អ្នកចម្រៀងល្អបំផុតនៃគន្ធರ್ವលោកបានច្រៀងកិត្តិយសរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រជាជនសិទ្ធលោកបានបោះផ្កាជាភ្លៀង ហើយស្ត្រីស្រស់ស្អាតនៅស្ថានសួគ៌បានរាំដោយសេចក្តីរីករាយ។

Verse 8

शङ्खतूर्यमृदङ्गाद्या नेदुर्दुन्दुभयो दिवि । तत्र सर्व उपाजग्मुर्देवर्षिपितृणां गणा: ॥ ८ ॥

នៅលើមេឃ សំឡេងស័ង្ខ តូរ្យ ម្រឹទង្គ និងស្គរដុន្ទុភី បានលាន់កក្រើក។ បន្ទាប់មក ព្រះឥសីទេវៈ ពិត្រ និងក្រុមពីលោកសួគ៌នានា ក៏មកដល់ទីនោះ។

Verse 9

ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवै: सहासृत्य सुरेश्वरै: । वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृत: ॥ ९ ॥ पादयोररविन्दं च तं वै मेने हरे: कलाम् । यस्याप्रतिहतं चक्रमंश: स परमेष्ठिन: ॥ १० ॥

ព្រះព្រហ្មា ជាគ្រូនៃសកលលោក បានមកដល់ទីនោះជាមួយទេវតាទាំងឡាយ និងមេដឹកនាំរបស់ពួកគេ។ ពេលឃើញសញ្ញាមង្គលរបស់ព្រះវិṣṇុអ្នកកាន់គទា នៅលើបាតដៃស្តាំរបស់ព្រះបាទព្រឹថុ និងស្នាមផ្កាឈូកលើបាតជើង ព្រះព្រហ្មាក៏យល់ថា ព្រះបាទព្រឹថុជាអំស-កលា នៃព្រះហរិ។ អ្នកណាមានសញ្ញាចក្រ និងសញ្ញាមង្គលផ្សេងៗលើបាតដៃ គួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយ ឬអវតាររបស់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ឧត្តម។

Verse 10

ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवै: सहासृत्य सुरेश्वरै: । वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृत: ॥ ९ ॥ पादयोररविन्दं च तं वै मेने हरे: कलाम् । यस्याप्रतिहतं चक्रमंश: स परमेष्ठिन: ॥ १० ॥

ព្រះព្រហ្មា ជាគ្រូនៃសកលលោក បានមកជាមួយទេវតា និងមេដឹកនាំរបស់ពួកគេ។ ដោយឃើញសញ្ញារបស់ព្រះវិṣṇុអ្នកកាន់គទា នៅលើបាតដៃស្តាំរបស់ព្រះបាទព្រឹថុ និងស្នាមផ្កាឈូកលើបាតជើង ព្រះព្រហ្មាក៏យល់ថា ព្រះបាទព្រឹថុជាអំស-កលា នៃព្រះហរិ; អ្នកណាមានសញ្ញាចក្រ និងសញ្ញាមង្គលផ្សេងៗលើបាតដៃ គួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអវតារផ្នែកមួយនៃព្រះអម្ចាស់ដ៏ឧត្តម។

Verse 11

तस्याभिषेक आरब्धो ब्राह्मणैर्ब्रह्मवादिभि: । आभिषेचनिकान्यस्मै आजह्रु: सर्वतो जना: ॥ ११ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់ពិធីវេដៈ និងជាប្រកាសព្រះព្រហ្ម (brahmavādī) បានចាប់ផ្តើមពិធីអភិសេក (រាជាភិសេក)។ ប្រជាជនពីគ្រប់ទិសបាននាំយកគ្រឿងបរិក្ខារពិធីមក; ដូច្នេះអ្វីៗទាំងអស់ក៏គ្រប់គ្រាន់។

Verse 12

सरित्समुद्रा गिरयो नागा गाव: खगा मृगा: । द्यौ: क्षिति: सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम् ॥ १२ ॥

ទន្លេ សមុទ្រ ភ្នំ និងជួរភ្នំ នាគ គោ បក្សី សត្វព្រៃ លោកសួគ៌ ផែនដី និងសត្វមានជីវិតទាំងអស់ បានប្រមូលអំណោយបូជា តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ដើម្បីថ្វាយព្រះបាទ។

Verse 13

सोऽभिषिक्तो महाराज: सुवासा: साध्वलड़्क़ृत: । पत्‍न्यार्चिषालड्‌क़ृतया विरेजेऽग्निरिवापर: ॥ १३ ॥

ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រឹថុ ដែលស្លៀកពាក់ និងតុបតែងដោយអលង្ការយ៉ាងវិចិត្រ ត្រូវបានអភិសេក និងអង្គុយលើរាជសింఠាសន៍។ ជាមួយព្រះមហេសី អរចិ ដែលតុបតែងដូចគ្នា ព្រះអង្គទាំងពីររលោងដូចភ្លើង។

Verse 14

तस्मै जहार धनदो हैमं वीर वरासनम् । वरुण: सलिलस्रावमातपत्रं शशिप्रभम् ॥ १४ ॥

បន្ទាប់មក គុវេរ (ធនដ) បានប្រគេនរាជាសន៍មាសដ៏ប្រសើរ។ ព្រះវរុណៈបានប្រគេនឆត្រដែលភ្លឺដូចព្រះច័ន្ទ ហើយបាញ់ចេញជាធូលីទឹកល្អិតៗជានិច្ច។

Verse 15

वायुश्च वालव्यजने धर्म: कीर्तिमयीं स्रजम् । इन्द्र: किरीटमुत्कृष्टं दण्डं संयमनं यम: ॥ १५ ॥

ព្រះវាយុបានប្រគេនចាមរ (កង្ហារ) ពីរដែលធ្វើពីសក់។ ព្រះធម្មៈបានប្រគេនកម្រងផ្កាដែលពង្រីកកិត្តិយស។ ព្រះឥន្ទ្រាបានប្រគេនមកុដដ៏ប្រសើរ ហើយយមរាជបានប្រគេនដំបងរាជ្យសម្រាប់គ្រប់គ្រងលោក។

Verse 16

ब्रह्मा ब्रह्ममयं वर्म भारती हारमुत्तमम् । हरि: सुदर्शनं चक्रं तत्पत्‍न्यव्याहतां श्रियम् ॥ १६ ॥

ព្រះព្រហ្មបានប្រគេនអាវក្រវ៉ាត់ការពារដែលកើតពីចំណេះដឹងវិញ្ញាណ; ព្រះភារតី (សរស្វតី) ព្រះមហេសី បានប្រគេនខ្សែកអលង្ការដ៏លើសលប់។ ព្រះហរិ (វិษ្ណុ) បានប្រគេនចក្រ សុទර්សនៈ ហើយព្រះលក្ខ្មី ព្រះមហេសី បានប្រគេនសិរីសោភ័ណអមតៈមិនរលាយ។

Verse 17

दशचन्द्रमसिं रुद्र: शतचन्द्रं तथाम्बिका । सोमोऽमृतमयानश्वांस्त्वष्टा रूपाश्रयं रथम् ॥ १७ ॥

ព្រះរុទ្រ (សិវៈ) បានប្រគេនដាវជាមួយស្រោមដែលមានសញ្ញាព្រះច័ន្ទដប់; អំបិកា (ទុರ್ಗា) បានប្រគេនខែលដែលមានសញ្ញាព្រះច័ន្ទមួយរយ។ ព្រះសោមបានប្រគេនសេះដែលដូចធ្វើពីអម្រឹត ហើយទ្វଷ្ដា (វិශ්វកರ್ಮា) បានប្រគេនរទេះដ៏ស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 18

अग्निराजगवं चापं सूर्यो रश्मिमयानिषून् । भू: पादुके योगमय्यौ द्यौ: पुष्पावलिमन्वहम् ॥ १८ ॥

ព្រះអគ្គនីទេវបានប្រគេនធ្នូ “អជគវ” ដែលធ្វើពីស្នែងពពែ និងស្នែងគោ។ ព្រះសូរ្យទេវបានប្រគេនព្រួញភ្លឺចែងចាំងដូចកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ។ អធិទេវតានៃភូរលោកាបានប្រគេនស្បែកជើងបាទុកាដែលពោរពេញដោយអំណាចយោគមាយា ហើយទេវតានៅអាកាសបាននាំមកនូវកម្រងផ្កាដងហើយដងទៀត។

Verse 19

नाट्यं सुगीतं वादित्रमन्तर्धानं च खेचरा: । ऋषयश्चाशिष: सत्या: समुद्र: शङ्खमात्मजम् ॥ १९ ॥

ទេវតាអ្នកធ្វើដំណើរនៅអាកាសបានប្រទានសិល្បៈនាដកម្ម បទចម្រៀងពិរោះ ការលេងឧបករណ៍តន្ត្រី និងវិជ្ជាអន្តរធានតាមចិត្ត។ មហារិសីបានប្រទានពរ​ពិតប្រាកដមិនខាន។ សមុទ្របានប្រគេនស័ង្ខដែលកើតពីសមុទ្រ។

Verse 20

सिन्धव: पर्वता नद्यो रथवीथीर्महात्मन: । सूतोऽथ मागधो वन्दी तं स्तोतुमुपतस्थिरे ॥ २० ॥

សមុទ្រ ភ្នំ និងទន្លេបានបើកផ្លូវឲ្យមហាត្មានោះបើករទេះដោយគ្មានឧបសគ្គ។ បន្ទាប់មក សូត មាគធ និងវន្ទីបានមកស្ថិតនៅមុខគាត់ ដើម្បីសូត្រសរសើរ និងថ្វាយស្តុតិ។ ពួកគេទាំងអស់បានមកដើម្បីបំពេញភារកិច្ចរៀងៗខ្លួន។

Verse 21

स्तावकांस्तानभिप्रेत्य पृथुर्वैन्य: प्रतापवान् । मेघनिर्ह्रादया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ २१ ॥

ព្រះបាទព្រឹថុ ព្រះរាជបុត្ររបស់វេនៈ អ្នកមានអานุភាពខ្លាំង ពេលបានឃើញអ្នកសូត្រសរសើរទាំងនោះនៅមុខព្រះអង្គ ក៏ញញឹមដើម្បីទទួលការអបអរសាទរ ហើយមានព្រះវាចាធ្ងន់ធ្ងរដូចសំឡេងរន្ទះក្នុងពពក ដោយត្រាស់ថា។

Verse 22

पृथुरुवाच भो: सूत हे मागध सौम्य वन्दिँ- ल्लोकेऽधुनास्पष्टगुणस्य मे स्यात् । किमाश्रयो मे स्तव एष योज्यतां मा मय्यभूवन्वितथा गिरो व: ॥ २२ ॥

ព្រះបាទព្រឹថុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ សូតាអ្នកសុភាព ឱ មាគធ និងឱ វន្ទី! គុណលក្ខណៈដែលអ្នកបាននិយាយនោះ នៅពេលនេះមិនទាន់បង្ហាញច្បាស់ក្នុងខ្ញុំទេ។ ដូច្នេះហេតុអ្វីត្រូវភ្ជាប់ស្តុតិនេះមកលើខ្ញុំ ដែលមិនមែនជាអាស្រ័យនៃគុណទាំងនោះ? ខ្ញុំមិនចង់ឲ្យពាក្យរបស់អ្នកក្លាយជាឥតប្រយោជន៍ដោយសារខ្ញុំទេ; ល្អជាងគេគឺអនុវត្តឲ្យវាត្រូវបានអរព្រះដល់អ្នកដែលសមគួរជាង»

Verse 23

तस्मात्परोक्षेऽस्मदुपश्रुतान्यलं करिष्यथ स्तोत्रमपीच्यवाच: । सत्युत्तमश्लोकगुणानुवादे जुगुप्सितं न स्तवयन्ति सभ्या: ॥ २३ ॥

ដូច្នេះ ឱអ្នកសូត្រដែលមានពាក្យទន់ភ្លន់ សូមសរសើរតាមកាលៈទេសៈ នៅពេលគុណធម៌ដែលអ្នកបាននិយាយអំពីខ្ញុំ បង្ហាញពិតប្រាកដក្នុងខ្ញុំ។ អ្នកសុចរិតដែលសរសើរព្រះអុត្តមស្លោក មិនដាក់គុណធម៌មិនមានទៅលើមនុស្សដែលមិនមានវាពិតទេ។

Verse 24

महद्गुणानात्मनि कर्तुमीश: क: स्तावकै: स्तावयतेऽसतोऽपि । तेऽस्याभविष्यन्निति विप्रलब्धो जनावहासं कुमतिर्न वेद ॥ २४ ॥

មនុស្សឆ្លាតដែលសមរម្យមានគុណធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ តើអាចអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកតាមសរសើរខ្លួនបានដូចម្តេច ប្រសិនបើគុណធម៌នោះមិនមានពិត? ការសរសើរថា «ពេលក្រោយគាត់នឹងក្លាយជាដូច្នេះ» គ្រាន់តែជាការបោកប្រាស់; ហើយមនុស្សល្ងង់ដែលទទួលយកវា មិនដឹងថាមនុស្សកំពុងសើចចំអកគាត់ទេ។

Verse 25

प्रभवो ह्यात्मन: स्तोत्रं जुगुप्सन्त्यपि विश्रुता: । ह्रीमन्त: परमोदारा: पौरुषं वा विगर्हितम् ॥ २५ ॥

ដូចជាមនុស្សមានកិត្តិយស និងចិត្តទូលាយ មិនចូលចិត្តស្តាប់អំពីអំពើអាក្រក់របស់ខ្លួនទេ មនុស្សដែលល្បីល្បាញ និងមានអំណាចខ្លាំងក៏មិនចូលចិត្តស្តាប់ការសរសើរខ្លួនឯងដែរ។

Verse 26

वयं त्वविदिता लोके सूताद्यापि वरीमभि: । कर्मभि: कथमात्मानं गापयिष्याम बालवत् ॥ २६ ॥

ឱបណ្ឌិតសាសនិកដែលមានសូតជាមុខ, ឥឡូវនេះខ្ញុំមិនទាន់ល្បីល្បាញក្នុងលោកដោយសារកិច្ចការល្អឥតខ្ចោះទេ ព្រោះខ្ញុំមិនទាន់បានធ្វើអ្វីដែលអ្នកអាចច្រៀងសរសើរបាន។ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងអាចឲ្យអ្នកសរសើរកិច្ចការរបស់ខ្ញុំដូចក្មេងៗបានដូចម្តេច?