Adhyaya 15
Bali Mahārāja’s Empowerment and Conquest of Indra’s City (Prelude to Vāmana’s Petition)
ព្រះបារីក្សិតសួរអំពីភាពតានតឹងធម្មវិជ្ជានៃរឿង វាមន–បាលី៖ ហេតុអ្វីព្រះអម្ចាស់ជាម្ចាស់សព្វវត្ថុ សុំដីត្រឹមបីជំហាន ហើយបន្ទាប់មកចាប់បាលី។ សុកទេវពន្យល់ប្រវត្តិខាងក្រោយ។ បាលីត្រូវសុក្រចារ្យជួយឲ្យរស់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីចាញ់មុន ហើយក្លាយជាសិស្សរបស់ព្រះព្រហ្មណ៍ភ្រឹគុ ត្រូវបានបរិសុទ្ធសម្រាប់យជ្ញា វិශ්វជិត ដែលបង្ហាញរថ សាស្ត្រ អាវុធ អាវការពារ កម្រងផ្កាមិនស្រក និងស័ង្ខ។ ដោយអំណាចពន្លឺព្រហ្ម (brahma-tejas) បាលីប្រមូលកងអសុរ ឡើងវាយទីក្រុងឥន្ទ្របុរីដ៏រុងរឿង។ ឥន្ទ្រាមិនអាចទប់ទល់បាន ទៅពិគ្រោះព្រះគ្រូ ប្រាហស្បតិ ដែលណែនាំឲ្យដកថយយុទ្ធសាស្ត្រ៖ មានតែព្រះបរមព្រះអម្ចាស់ទេអាចបង្ក្រាបបាលី ហើយការធ្លាក់ចុះរបស់គាត់នឹងមកពេលគាត់បំពានព្រះព្រហ្មណ៍។ ទេវតាលាក់ខ្លួន បាលីកាន់កាប់ស្ថានសួគ៌ ហើយភ្រឹគុធ្វើអស្វមេធ ១០០ ដង បង្កើនកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងសម្បត្តិ បើកផ្លូវសម្រាប់ការមកដល់របស់វាមន។
Shlokas
Verse 1
श्रीराजोवाच बले: पदत्रयं भूमे: कस्माद्धरिरयाचत । भूतेश्वर: कृपणवल्लब्धार्थोऽपि बबन्ध तम् ॥ १ ॥ एतद् वेदितुमिच्छामो महत्कौतूहलं हि न: । याच्ञेश्वरस्य पूर्णस्य बन्धनं चाप्यनागस: ॥ २ ॥
ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា—ព្រះហរិ ជាម្ចាស់នៃសព្វវត្ថុ ហេតុអ្វីបានជាសុំដីបីជំហានពីព្រះបាលី ដូចជាមនុស្សក្រីក្រ? ហើយពេលទទួលទានរួចហើយ ហេតុអ្វីព្រះភូតេស្វរ នៅតែចាប់ចងព្រះបាលី? យើងប្រាថ្នាចង់ដឹងអាថ៌កំបាំងនៃភាពផ្ទុយនេះយ៉ាងខ្លាំង; ព្រះយជ្ញេស្វរដ៏ពេញលេញ ចងអ្នកគ្មានកំហុសបានដូចម្តេច?
Verse 2
श्रीराजोवाच बले: पदत्रयं भूमे: कस्माद्धरिरयाचत । भूतेश्वर: कृपणवल्लब्धार्थोऽपि बबन्ध तम् ॥ १ ॥ एतद् वेदितुमिच्छामो महत्कौतूहलं हि न: । याच्ञेश्वरस्य पूर्णस्य बन्धनं चाप्यनागस: ॥ २ ॥
ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា—ព្រះហរិ ជាម្ចាស់សព្វវត្ថុ ហេតុអ្វីបានជាសុំដីបីជំហានពីព្រះបាលី ដូចជាអ្នកខ្វះខាត? ហើយទោះទទួលទានរួចហើយ ក៏ព្រះភូតេស្វរ ហេតុអ្វីនៅតែចងព្រះបាលី? យើងមានក្តីអន្ទះសាចង់ដឹងថា ព្រះយជ្ញេស្វរដ៏ពេញលេញ ចងអ្នកគ្មានកំហុសបានដូចម្តេច។
Verse 3
श्रीशुक उवाच पराजितश्रीरसुभिश्च हापितो हीन्द्रेण राजन्भृगुभि: स जीवित: । सर्वात्मना तानभजद् भृगून्बलि: शिष्यो महात्मार्थनिवेदनेन ॥ ३ ॥
ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា—ព្រះរាជា បាលីត្រូវបានឥន្ទ្របរាជ័យ បាត់បង់សិរីសម្បត្តិ ហើយស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម; បន្ទាប់មក សុក្រចារីយៈ ជាវង្សភាគីរបស់ភ្រឹគុ បានធ្វើឲ្យគាត់រស់ឡើងវិញ។ ដោយហេតុនេះ បាលីដ៏មានចិត្តធំបានក្លាយជាសិស្ស ហើយបម្រើពួកភ្រឹគុដោយសទ្ធាខ្លាំង ព្រមទាំងអនុវត្តការប្រគល់ខ្លួន ដោយអర్పણសព្វវត្ថុដែលមាន។
Verse 4
तं ब्राह्मणा भृगव: प्रीयमाणा अयाजयन्विश्वजिता त्रिणाकम् । जिगीषमाणं विधिनाभिषिच्य महाभिषेकेण महानुभावा: ॥ ४ ॥
ពួកព្រាហ្មណ៍វង្សភ្រឹគុពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះបាលី។ ដោយបាលីប្រាថ្នាចង់ឈ្នះរាជ្យត្រីណាករបស់ឥន្ទ្រ ពួកគេបានសម្អាតគាត់តាមវិធីពិធីការ ឲ្យងូតទឹកត្រឹមត្រូវ ប្រោសព្រះអភិសេកធំ (មហាភិសេក) ហើយចាត់ឲ្យធ្វើយជ្ញាឈ្មោះ «វិශ්វជិត»។
Verse 5
ततो रथ: काञ्चनपट्टनद्धो हयाश्च हर्यश्वतुरङ्गवर्णा: । ध्वजश्च सिंहेन विराजमानो हुताशनादास हविर्भिरिष्टात् ॥ ५ ॥
បន្ទាប់មក ពេលបានបូជាឃី (ប៊ឺសុទ្ធ) ចូលក្នុងភ្លើងយញ្ញៈ ពីភ្លើងនោះបានលេចចេញរថទិព្វមួយ គ្របដោយមាស និងក្រណាត់សូត្រ។ ក៏មានសេះពណ៌លឿងដូចហរិយស្វៈរបស់ឥន្ទ្រ និងទង់មានសញ្ញាសត្វសിംហាដ៏ភ្លឺរលោង។
Verse 6
धनुश्च दिव्यं पुरटोपनद्धं तूणावरिक्तौ कवचं च दिव्यम् । पितामहस्तस्य ददौ च माला- मम्लानपुष्पां जलजं च शुक्र: ॥ ६ ॥
ក៏បានលេចចេញធ្នូទិព្វបំពាក់មាស ទូណីរ២ពេញដោយព្រួញមិនខកខាន និងអាវក្រោះទិព្វផងដែរ។ បន្ទាប់មក ព្រះប្រាហ្លាទ មហារាជ ជាជីតា បានប្រគល់កម្រងផ្កាដែលមិនស្រកសោភា ហើយសុក្រាចារ្យបានប្រគល់សង្ខ (សំបកខ្យងបរិសុទ្ធ)។
Verse 7
एवं स विप्रार्जितयोधनार्थ- स्तै: कल्पितस्वस्त्ययनोऽथ विप्रान् । प्रदक्षिणीकृत्य कृतप्रणाम: प्रह्लादमामन्त्र्य नमश्चकार ॥ ७ ॥
ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីមហារាជ បាលី បានអនុវត្តពិធីស្វស្ត្យយនៈពិសេសតាមការណែនាំរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងទទួលបានសម្ភារៈសម្រាប់សង្គ្រាមដោយព្រះគុណរបស់ពួកគេ គាត់បានដើរប្រទក្សិណជុំវិញព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយគោរពបូជា។ គាត់ក៏បានសំពះព្រះប្រាហ្លាទ មហារាជ និងថ្វាយបង្គំដែរ។
Verse 8
अथारुह्य रथं दिव्यं भृगुदत्तं महारथ: । सुस्रग्धरोऽथ सन्नह्य धन्वी खड्गी धृतेषुधि: ॥ ८ ॥ हेमाङ्गदलसब्दाहु: स्फुरन्मकरकुण्डल: । रराज रथमारूढो धिष्ण्यस्थ इव हव्यवाट् ॥ ९ ॥
បន្ទាប់មក មហារថី បាលី បានឡើងជិះរថទិព្វដែលសុក្រាចារ្យនៃវង្សភೃગુបានប្រគល់ឱ្យ។ គាត់ពាក់កម្រងផ្កាស្រស់ស្អាត ពាក់អាវក្រោះ កាន់ធ្នូ កាន់ដាវ និងពាក់ទូណីរ។ ដោយដៃតុបតែងដោយកងដៃមាស និងត្រចៀកពាក់មகரកុណ្ឌលភ្លឺរលោង ពេលអង្គុយលើកៅអីរថ គាត់ភ្លឺចែងចាំងដូចភ្លើងបូជាដែលគេគោរពលើវេទិយញ្ញៈ។
Verse 9
अथारुह्य रथं दिव्यं भृगुदत्तं महारथ: । सुस्रग्धरोऽथ सन्नह्य धन्वी खड्गी धृतेषुधि: ॥ ८ ॥ हेमाङ्गदलसब्दाहु: स्फुरन्मकरकुण्डल: । रराज रथमारूढो धिष्ण्यस्थ इव हव्यवाट् ॥ ९ ॥
បន្ទាប់មក មហារថី បាលី បានឡើងជិះរថទិព្វដែលសុក្រាចារ្យនៃវង្សភṛગુបានប្រគល់ឱ្យ។ គាត់ពាក់កម្រងផ្កាស្រស់ស្អាត ពាក់អាវក្រោះ កាន់ធ្នូ កាន់ដាវ និងពាក់ទូណីរ។ ដោយដៃតុបតែងដោយកងដៃមាស និងត្រចៀកពាក់មகரកុណ្ឌលភ្លឺរលោង ពេលអង្គុយលើកៅអីរថ គាត់ភ្លឺចែងចាំងដូចភ្លើងបូជាដែលគេគោរពលើវេទិយញ្ញៈ។
Verse 10
तुल्यैश्वर्यबलश्रीभि: स्वयूथैर्दैत्ययूथपै: । पिबद्भिरिव खं दृग्भिर्दहद्भि: परिधीनिव ॥ १० ॥ वृतो विकर्षन् महतीमासुरीं ध्वजिनीं विभु: । ययाविन्द्रपुरीं स्वृद्धां कम्पयन्निव रोदसी ॥ ११ ॥
ព្រះបាលីមហារាជ ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ និងមេដៃត្យដែលមានអំណាច សម្បត្តិ និងសិរីសមគ្នា ដូចជាកំពុងផឹកមេឃដោយភ្នែក និងដុតទិសទាំងឡាយ។
Verse 11
तुल्यैश्वर्यबलश्रीभि: स्वयूथैर्दैत्ययूथपै: । पिबद्भिरिव खं दृग्भिर्दहद्भि: परिधीनिव ॥ १० ॥ वृतो विकर्षन् महतीमासुरीं ध्वजिनीं विभु: । ययाविन्द्रपुरीं स्वृद्धां कम्पयन्निव रोदसी ॥ ११ ॥
ដូច្នេះ ព្រះបាលីមហារាជ បាននាំកងទ័ពអសុរាដ៏មហិមា ឆ្ពោះទៅកាន់ឥន្ទ្របុរីដ៏សម្បូរបែប ដូចជាធ្វើឲ្យផ្ទៃផែនដីទាំងមូលរញ្ជួយ។
Verse 12
रम्यामुपवनोद्यानै: श्रीमद्भिर्नन्दनादिभि: । कूजद्विहङ्गमिथुनैर्गायन्मत्तमधुव्रतै: । प्रवालफलपुष्पोरुभारशाखामरद्रुमै: ॥ १२ ॥
ទីក្រុងឥន្ទ្រ ពោរពេញដោយឧទ្យាន និងសួនច្បារដ៏រីករាយ ដូចជា សួននន្ទនៈ; មានគូបក្សីច្រៀងច្រៀវ និងឃ្មុំមមាញឹកច្រៀង ហើយសាខាដើមឈើអមតៈកោងចុះដោយទម្ងន់ផ្កា ស្លឹក និងផ្លែដូចព្រាវ៉ាល់។
Verse 13
हंससारसचक्राह्वकारण्डवकुलाकुला: । नलिन्यो यत्र क्रीडन्ति प्रमदा: सुरसेविता: ॥ १३ ॥
នៅទីនោះ មានស្រះផ្កាឈូកពោរពេញដោយហង្ស ក្រពើរ (សារស) ចក្រវាក និងទា; នារីស្រស់ស្អាតដែលទេវតាការពារ បានលេងកម្សាន្តនៅក្នុងសួន។
Verse 14
आकाशगङ्गया देव्या वृतां परिखभूतया । प्राकारेणाग्निवर्णेन साट्टालेनोन्नतेन च ॥ १४ ॥
ទីក្រុងត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយគូទឹកដែលពោរពេញដោយទឹកគង្គាទិព្វ ហៅថា អាកាសគង្គា និងមានជញ្ជាំងខ្ពស់ពណ៌ដូចភ្លើង ដែលមានជើងទប់/កំពែងសម្រាប់ការប្រយុទ្ធនៅលើជញ្ជាំង។
Verse 15
रुक्मपट्टकपाटैश्च द्वारै: स्फटिकगोपुरै: । जुष्टां विभक्तप्रपथां विश्वकर्मविनिर्मिताम् ॥ १५ ॥
ទ្វារនគរត្រូវបានធ្វើពីផ្ទាំងមាសរឹង ហើយកំពូលទ្វារធំៗធ្វើពីគ្រីស្តាល់ដ៏ល្អប្រណិត។ ផ្លូវសាធារណៈជាច្រើនភ្ជាប់គ្នា នគរទាំងមូលនេះវិશ્વកರ್ಮា ជាអ្នកសាងសង់។
Verse 16
सभाचत्वररथ्याढ्यां विमानैर्न्यर्बुदैर्युताम् । शृङ्गाटकैर्मणिमयैर्वज्रविद्रुमवेदिभि: ॥ १६ ॥
នគរនោះសម្បូរទៅដោយសាលាប្រជុំ ចត្វារ និងផ្លូវធំទូលាយ ហើយពោរពេញដោយវិមាន (nyarbuda) ច្រើនមិនអស់។ ចំណុចប្រសព្វផ្លូវធ្វើពីរតនៈ និងមានវេទិកាអង្គុយធ្វើពីពេជ្រ និងប៉ាការ៉ង់។
Verse 17
यत्र नित्यवयोरूपा: श्यामा विरजवासस: । भ्राजन्ते रूपवन्नार्यो ह्यर्चिर्भिरिव वह्नय: ॥ १७ ॥
នៅទីនោះ ស្ត្រីស្រស់ស្អាតមានយុវវ័យ និងរូបសម្បត្តិជានិច្ច មានលក្ខណៈ “শ্যាមា” និងស្លៀកពាក់ស្អាតបរិសុទ្ធ ពន្លឺរលោងដូចភ្លើងដែលមានអណ្តាតភ្លើង។
Verse 18
सुरस्त्रीकेशविभ्रष्टनवसौगन्धिकस्रजाम् । यत्रामोदमुपादाय मार्ग आवाति मारुत: ॥ १८ ॥
នៅទីនោះ ខ្យល់តាមផ្លូវបាននាំយកក្លិនក្រអូបនៃកម្រងផ្កាថ្មីៗដែលធ្លាក់ចេញពីសក់របស់ស្ត្រីទេវតា ឲ្យផ្លូវទាំងឡាយពោរពេញដោយសុគន្ធ។
Verse 19
हेमजालाक्षनिर्गच्छद्धूमेनागुरुगन्धिना । पाण्डुरेण प्रतिच्छन्नमार्गे यान्ति सुरप्रिया: ॥ १९ ॥
អប្សរា (សុរព្រិយា) បានដើរតាមផ្លូវដែលត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយផ្សែងពណ៌សក្រអូបអគុរុ ដែលហូរចេញពីបង្អួចមានសំណាញ់មាស។
Verse 20
मुक्तावितानैर्मणिहेमकेतुभि- र्नानापताकावलभीभिरावृताम् । शिखण्डिपारावतभृङ्गनादितां वैमानिकस्त्रीकलगीतमङ्गलाम् ॥ २० ॥
ទីក្រុងត្រូវបានគ្របដោយស្រមោលពីវិតានតុបតែងដោយគុជខ្យង ហើយលើកំពូលព្រះរាជវាំងមានទង់ដែងពីគុជខ្យង និងមាស។ សំឡេងក្ងោក ព្រាប និងឃ្មុំលាន់រំពងជានិច្ច ហើយលើមេឃមានវិមានពោរពេញដោយនារីស្រស់ស្អាតច្រៀងបទមង្គល។
Verse 21
मृदङ्गशङ्खानकदुन्दुभिस्वनै: सतालवीणामुरजेष्टवेणुभि: । नृत्यै: सवाद्यैरुपदेवगीतकै- र्मनोरमां स्वप्रभया जितप्रभाम् ॥ २१ ॥
ទីក្រុងពោរពេញដោយសំឡេងម្រឹទង្គ ស័ង្ខ អានក ដុនទុភិ តាល វីណា មុរជ និងខ្លុយដ៏ផ្អែម ដែលលេងសម្របសម្រួលគ្នា។ មានការរាំ និងតន្ត្រីមិនដាច់ ហើយគន្ធರ್ವច្រៀង; សោភ័ណភាពរួមនៃឥន្ទ្រពុរីដូចជាឈ្នះសោភ័ណភាពទាំងអស់។
Verse 22
यां न व्रजन्त्यधर्मिष्ठा: खला भूतद्रुह: शठा: । मानिन: कामिनो लुब्धा एभिर्हीना व्रजन्ति यत् ॥ २२ ॥
មនុស្សអធម៌ អាក្រក់ បៀតបៀនសត្វមានជីវិត ល្បិចកល អួតអាងក្លែងក្លាយ មានកាមតណ្ហា ឬលោភលន់ មិនអាចចូលទៅកាន់ទីក្រុងនោះបានទេ។ អ្នករស់នៅទីនោះសុទ្ធតែគ្មានកំហុសទាំងនេះ។
Verse 23
तां देवधानीं स वरूथिनीपति- र्बहि: समन्ताद् रुरुधे पृतन्यया । आचार्यदत्तं जलजं महास्वनं दध्मौ प्रयुञ्जन्भयमिन्द्रयोषिताम् ॥ २३ ॥
ពលិមហារាជ ដែលជាមេបញ្ជាការកងទ័ពរាប់មិនអស់ បានប្រមូលកងទ័ពនៅខាងក្រៅទីលំនៅរបស់ឥន្ទ្រ ហើយវាយប្រហារពីគ្រប់ទិស។ គាត់ផ្លុំស័ង្ខសំឡេងធំ ដែលបានទទួលពីគ្រូ សុក្រាចារ្យ បង្កឲ្យនារីក្រោមការការពាររបស់ឥន្ទ្រភ័យខ្លាច។
Verse 24
मघवांस्तमभिप्रेत्य बले: परममुद्यमम् । सर्वदेवगणोपेतो गुरुमेतदुवाच ह ॥ २४ ॥
ដោយឃើញការខិតខំមិននឿយហត់ និងយល់ពីបំណងរបស់ពលិមហារាជ មឃវា ឥន្ទ្រ ព្រមទាំងក្រុមទេវតាផ្សេងៗ បានចូលទៅជួបគ្រូរបស់ខ្លួន ព្រះព្រហស្បតិ ហើយនិយាយដូច្នេះ។
Verse 25
भगवन्नुद्यमो भूयान्बलेर्न: पूर्ववैरिण: । अविषह्यमिमं मन्ये केनासीत्तेजसोर्जित: ॥ २५ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ សត្រូវចាស់របស់យើង ព្រះបាលីមហារាជ ឥឡូវមានកម្លាំងចិត្តថ្មី។ ព្រះអង្គបានទទួលអំណាច និងតេជៈដ៏អស្ចារ្យ ដល់ថ្នាក់យើងគិតថា ប្រហែលមិនអាចទប់ទល់ព្រះបារមីរបស់ព្រះអង្គបានទេ។
Verse 26
नैनं कश्चित् कुतो वापि प्रतिव्योढुमधीश्वर: । पिबन्निव मुखेनेदं लिहन्निव दिशो दश । दहन्निव दिशो दृग्भि: संवर्ताग्निरिवोत्थित: ॥ २६ ॥
គ្មាននរណានៅទីណាអាចទប់ទល់នឹងការរៀបចំកងទ័ពរបស់បាលីបានឡើយ។ ព្រះអង្គហាក់ដូចជាចង់ផឹកសកលលោកទាំងមូលដោយមាត់ លិទ្ធទិសទាំងដប់ដោយអណ្ដាត និងដុតទិសទាំងអស់ដោយភ្នែក—ព្រះអង្គបានលេចឡើងដូចភ្លើងបំផ្លាញ «សំវរតក»។
Verse 27
ब्रूहि कारणमेतस्य दुर्धर्षत्वस्य मद्रिपो: । ओज: सहो बलं तेजो यत एतत्समुद्यम: ॥ २७ ॥
សូមប្រាប់ខ្ញុំផង—មូលហេតុអ្វីបានជាសត្រូវរបស់ខ្ញុំ បាលីមហារាជ ក្លាយជាមិនអាចទប់ទល់បានដូចនេះ? អំណាច ក្លាហាន កម្លាំង តេជៈ និងការខិតខំនេះ មកពីណា?
Verse 28
श्रीगुरुरुवाच जानामि मघवञ्छत्रोरुन्नतेरस्य कारणम् । शिष्यायोपभृतं तेजो भृगुभिर्ब्रह्मवादिभि: ॥ २८ ॥
ព្រះបૃហស្បតិ គ្រូវិញ្ញាណរបស់ទេវតា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱអិន្ទ្រា ខ្ញុំដឹងហេតុដែលសត្រូវរបស់អ្នកក្លាយជាមានអំណាច។ ពួកព្រាហ្មណ៍វង្សភೃગુ ដែលជាអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្មធម៌ បានពេញចិត្តចំពោះសិស្សរបស់ពួកគេ បាលីមហារាជ ហើយបានប្រទានតេជៈដ៏អស្ចារ្យដល់គាត់។
Verse 29
ओजस्विनं बलिं जेतुं न समर्थोऽस्ति कश्चन । भवद्विधो भवान्वापि वर्जयित्वेश्वरं हरिम् । विजेष्यति न कोऽप्येनं ब्रह्मतेज:समेधितम् । नास्य शक्त: पुर: स्थातुं कृतान्तस्य यथा जना: ॥ २९ ॥
គ្មាននរណាអាចឈ្នះបាលីដែលមានអំណាចខ្លាំងបានឡើយ។ មនុស្សដូចអ្នក ឬសូម្បីតែអ្នកផ្ទាល់ ក៏មិនអាចឈ្នះគាត់បានទេ លើកលែងតែព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិឋាន ព្រះហរិ។ គាត់ត្រូវបានបំប៉នដោយ «ព្រហ្មតេជៈ»; ដូចដែលគ្មាននរណាអាចឈរមុខយមរាជបាន នោះឥឡូវក៏គ្មាននរណាអាចឈរមុខបាលីមហារាជបានដែរ។
Verse 30
तस्मान्निलयमुत्सृज्य यूयं सर्वे त्रिविष्टपम् । यात कालं प्रतीक्षन्तो यत: शत्रोर्विपर्यय: ॥ ३० ॥
ដូច្នេះ អ្នកទាំងអស់គ្នាចូរចាកចេញពីត្រីវិଷ្ដបៈ (ស្ថានសួគ៌) ទៅកន្លែងផ្សេង ហើយរង់ចាំរហូតដល់ស្ថានភាពសត្រូវត្រឡប់វិញ នៅទីដែលពួកគេមិនអាចឃើញអ្នកបាន។
Verse 31
एष विप्रबलोदर्क: सम्प्रत्यूर्जितविक्रम: । तेषामेवापमानेन सानुबन्धो विनङ्क्ष्यति ॥ ३१ ॥
បលីមហារាជ ព្រះរាជបុត្ររបស់វិរោចនៈ ឥឡូវមានអานุភាពខ្លាំងដោយពរពីព្រះព្រាហ្មណ៍; ប៉ុន្តែកាលក្រោយពេលទ្រង់ប្រមាថព្រះព្រាហ្មណ៍ ទ្រង់នឹងត្រូវបរាជ័យ និងវិនាសជាមួយមិត្តភក្តិ និងអ្នកជំនួយ។
Verse 32
एवं सुमन्त्रितार्थास्ते गुरुणार्थानुदर्शिना । हित्वा त्रिविष्टपं जग्मुर्गीर्वाणा: कामरूपिण: ॥ ३२ ॥
សុកទេវគោស្វាមីបន្តថា៖ ពេលបានទទួលដំបូន្មានដើម្បីប្រយោជន៍ពីគ្រូព្រះព្រហស្បតិ៍ ទេវតាបានទទួលពាក្យនោះភ្លាមៗ។ ដោយសន្មត់រូបតាមចិត្ត ពួកគេចាកចេញពីស្ថានសួគ៌ ហើយខ្ចាត់ខ្ចាយទៅដោយអសុរាមិនអាចឃើញ។
Verse 33
देवेष्वथ निलीनेषु बलिर्वैरोचन: पुरीम् । देवधानीमधिष्ठाय वशं निन्ये जगत्त्रयम् ॥ ३३ ॥
ពេលទេវតាបានលាក់ខ្លួន បលីមហារាជ ព្រះរាជបុត្ររបស់វិរោចនៈ បានចូលទៅកាន់ទេវធានី នគររាជធានីសួគ៌ ហើយពីទីនោះបាននាំត្រីលោកឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ទ្រង់។
Verse 34
तं विश्वजयिनं शिष्यं भृगव: शिष्यवत्सला: । शतेन हयमेधानामनुव्रतमयाजयन् ॥ ३४ ॥
ព្រះព្រាហ្មណ៍ជំនាន់ពូជភ្រឹគុ ដែលស្រឡាញ់សិស្សយ៉ាងខ្លាំង បានពេញចិត្តចំពោះសិស្សរបស់ខ្លួនដែលបានឈ្នះទាំងសកលលោក ហើយតាមវិន័យវ្រតរបស់ពួកគេ បាននាំឲ្យគាត់ប្រតិបត្តិយញ្ញអស្វមេធៈមួយរយ។
Verse 35
ततस्तदनुभावेन भुवनत्रयविश्रुताम् । कीर्तिं दिक्षु वितन्वान: स रेज उडुराडिव ॥ ३५ ॥
បន្ទាប់មក ដោយអานุភាពនៃយញ្ញទាំងនោះ កិត្តិយសរបស់ព្រះបាលី មហារាជ បានល្បីល្បាញទូទាំងបីលោក និងគ្រប់ទិស; ព្រះองค์ភ្លឺរលោងនៅតំណែងរបស់ព្រះองค์ ដូចព្រះចន្ទភ្លឺលើមេឃ។
Verse 36
बुभुजे च श्रियं स्वृद्धां द्विजदेवोपलम्भिताम् । कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यमानो महामना: ॥ ३६ ॥
ដោយព្រះគុណនៃព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ព្រះបាលី មហារាជ បានទទួល និងសោយសុខនូវសិរីសម្បត្តិដ៏សម្បូរបែប; ព្រះអង្គមានចិត្តធំ គិតថាខ្លួនបានសម្រេចគ្រប់យ៉ាង ហើយចាប់ផ្តើមសោយសុខនៃរាជ្យ។
Frequently Asked Questions
Because Bali’s strength was amplified by brāhmaṇical benedictions (brahma-tejas) obtained through regulated yajña and guru-service; such consecrated power is not easily countered by mere military force. Bṛhaspati’s counsel protects the devas (poṣaṇa) while awaiting divine intervention, since only the Supreme Lord can ultimately subdue Bali without violating the deeper order sustained by brāhmaṇical sanction.
After being revived and accepting Śukrācārya as guru, Bali serves with faith and undergoes purification rites. The Bhṛgu brāhmaṇas engage him in the Viśvajit yajña, from which celestial weapons and royal insignia appear. This ritual empowerment—combined with guru-kr̥pā and brāhmaṇical favor—produces extraordinary influence described as brahma-tejas, enabling him to overtake Indra’s realm.
Indrapurī is portrayed as architecturally perfect and morally guarded—entry is barred to the sinful, envious, violent, and greedy—indicating that heavenly enjoyment is linked to merit and regulated virtue. Its splendor heightens the narrative contrast: even such a refined realm becomes vulnerable when cosmic administration is disrupted, preparing the reader to see why the Lord’s intervention (via Vāmana) is required to restore balance.
Both, in complementary roles. Śukrācārya revives Bali, accepts him as disciple, and provides guidance and symbols (such as the conch and chariot), while the Bhṛgu brāhmaṇas, pleased with Bali, ritually empower him through purification and the Viśvajit yajña, culminating in the manifestation of divine armaments and the rise of brahma-tejas.