Sutra 28
Devanagari script
बन्धकीपोषका राजप्रेष्याभिः परमरूपयौवनाभिः कोशं संहरेयुः ॥ कZ_०५.२.२८ ॥
Transliteration
bandhakīpoṣakā rājapreṣyābhiḥ paramarūpayauvanābhiḥ kośaṃ saṃhareyuḥ
Translation
ភ្នាក់ងារស្ត្រីដែលធ្វើជាអ្នកថែទាំ/គ្រប់គ្រងនារីកូតេសាន (ឬស្ត្រីដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចាំ) គួរតាមរយៈអ្នកទូតស្ត្រីរបស់ព្រះរាជាដែលមានសម្រស់ និងវ័យក្មេងលេចធ្លោ ប្រមូលទ្រព្យចូលក្នុងព្រះរាជទ្រព្យ។
Word by Word
बन्धकीपोषकाःprocurers/keepers who maintain courtesans
बन्धकीपोषकाः:
TypeNoun
Rootबन्धकी + पोषक
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः (पोषक-शब्दः); समासः—बन्धक्याः पोषकाः
राजप्रेष्याभिःby royal female attendants/servants
राजप्रेष्याभिः:
TypeNoun
Rootराज + प्रेष्य
Formतृतीया-बहुवचनम्, स्त्रीलिङ्गः (प्रेष्या-शब्दः); समासः—राज्ञः प्रेष्याः
परमरूपयौवनाभिःby women of the highest beauty and youth
परमरूपयौवनाभिः:
TypeAdjective
Rootपरम + रूप + यौवन
Formतृतीया-बहुवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; ‘परम-रूप-यौवन’ इति गुणवाचकसमासः, स्त्रीवाचकबहुवचन-प्रयोगः
कोशम्the treasury
कोशम्:
TypeNoun
Rootकोश
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
संहरेयुःthey should collect/bring in (revenue)
संहरेयुः:
TypeVerb
Rootहृ (√हृ)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः—सम्; धातु—√हृ ‘हरणे’
Entities Mentioned
K
kośa (treasury)R
rājapreṣyāḥ (royal emissaries)B
bandhakīpoṣakāḥ (handlers/keepers)FAQs
To augment the treasury using controlled, state-directed intermediaries and attractive royal agents to induce payments/collections from a sector linked to pleasure-economy and pledged persons.
Kośa-pradhānatā (treasury-first pragmatism) with upāya (instrumental means) via regulated agents rather than open taxation.