Sutra 9
Devanagari script
सत्पुरुषाचारः कोपो वैरयातनमवज्ञावधो भीतमनुष्यता च ॥ कZ_०८.३.०९ ॥
Transliteration
satpuruṣācāraḥ kopo vairayātanamavajñāvadho bhītamanuṣyatā ca
Translation
កំហឹង (បើដឹកនាំឲ្យត្រឹមត្រូវ) រក្សាវិន័យនៃអាកប្បកិរិយាល្អ; វាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ភាពជាសត្រូវ (ចំពោះអ្នកធ្វើខុស), ជាការបំផ្លាញការមើលងាយ (មានន័យថា ការការពារការអួតអាង/មិនគោរព), និងធ្វើឲ្យមនុស្សភ័យខ្លាច ហើយស្តាប់បង្គាប់។
Word by Word
सत्पुरुषाचारःconduct befitting a good/virtuous man
सत्पुरुषाचारः:
TypeNoun
Rootआचर्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सत्पुरुषस्य आचारः
कोपःanger
कोपः:
TypeNoun
Rootकुप्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
वैरयातनम्harassment/torture arising from enmity
वैरयातनम्:
TypeNoun
Rootयत् (यातन) / यात् (यातना-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वैरस्य यातनम्
अवज्ञाcontempt, disrespect
अवज्ञा:
TypeNoun
Rootज्ञा (अव-ज्ञा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
वधःkilling, slaying
वधः:
TypeNoun
Rootवध्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
भीतम्fear; being frightened
भीतम्:
TypeAdjective
Rootभी
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘भीत’ (कृदन्त, क्त)
अनुष्यताsubservience; following/attending upon (another)
अनुष्यता:
TypeNoun
Rootअनु-षु (अनुषु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; भाववाचक (ता-प्रत्यय)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
W
wrongdoers (implicit)S
subjects (implicit)FAQs
No. The point is functional: calibrated severity and credible punitive capacity deter insolence; uncontrolled anger remains a destabilizing vice.