Sutra 25
Devanagari script
परुषमुक्तो हि तेजस्वी तेजसा प्रत्यारोहति ॥ कZ_०८.३.२५ ॥
Transliteration
paruṣamukto hi tejasvī tejasā pratyārohati
Translation
ព្រោះមនុស្សមានស្មារតីក្លាហាន ពេលត្រូវនិយាយរឹងរ៉ៃ គាត់នឹងកើនឡើងតបស្នងដោយកម្លាំង និងក្តីរំភើបរបស់ខ្លួន។
Word by Word
परुषम्harsh (words/speech); harshly
परुषम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपरुष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपद (object)
उक्तःhaving been spoken to (harshly); abused/insulted
उक्तः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootवच् (उच्)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्मणि प्रयोगार्थः ‘having been spoken/abused’
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; हेतौ/निश्चयार्थे
तेजस्वीa powerful/spirited man; one endowed with energy
तेजस्वी:
TypeAdjective
Rootतेजस्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्तृपद
तेजसाby (his) power/energy
तेजसा:
TypeNoun
Rootतेजस्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; करण (instrument)
प्रत्यारोहतिretaliates; rises against in return
प्रत्यारोहति:
TypeVerb
Rootआ√रुह् (रुह्)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; उपसर्गः प्रति-; अर्थः ‘counter-ascends/retaliates’
FAQs
Harsh speech can provoke immediate retaliation, turning minor disputes into violent incidents; regulating abuse helps prevent escalation and maintain order.