Sutra 23
Devanagari script
वाक्पारुष्यमर्थदूषणं दण्डपारुष्यमिति ॥ कZ_०८.३.२३ ॥
Transliteration
vākpāruṣyam arthadūṣaṇaṃ daṇḍapāruṣyam iti
Translation
កំហឹងបង្ហាញខ្លួនជា ពាក្យសម្តីរឹងរ៉ៃ ការបំភ្លៃ/បំពុលការវិនិច្ឆ័យ និងនយោបាយ និងភាពរឹងរ៉ៃក្នុងការផ្តន្ទាទោស (ការបង្ខិតបង្ខំលើសកម្រិត)។
Word by Word
वाक्पारुष्यम्verbal harshness / verbal abuse
वाक्पारुष्यम्:
TypeNoun
Rootपारुष्य (from परुष)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; वाक्- (स्त्री.) + पारुष्य- (नपुं.) = ‘वाचः पारुष्यम्’
अर्थदूषणम्impairment/damage of property (wealth)
अर्थदूषणम्:
TypeNoun
Rootदूषण (from √दूष् ‘to spoil, corrupt’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; अर्थ- (पुं.) + दूषण- (नपुं.) = ‘अर्थस्य दूषणम्’
दण्डपारुष्यम्harshness by force / physical assault
दण्डपारुष्यम्:
TypeNoun
Rootपारुष्य (from परुष)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; दण्ड- (पुं.) + पारुष्य- (नपुं.) = ‘दण्डस्य पारुष्यम्’
इतिthus; so (end-quotative)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; उक्तार्थ-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न
Entities Mentioned
K
king/sovereign (implied)O
officials/judges/executioners (implied)S
subjects (implied)FAQs
Verbal abuse (signals loss of restraint), corrupted judgment/policy (bad decisions), and excessive punishment (coercion that generates hatred and rebellion).