Sutra 33
Devanagari script
मित्रहिरण्ये हि भूमिलाभाद्भवत इत्युक्तं पुरस्ताद् ॥ कZ_०७.९.३३ ॥
Transliteration
mitra-hiraṇye hi bhūmi-lābhād bhavata ity uktaṃ purastāt
Translation
ព្រោះបាននិយាយមុនហើយថា ការទទួលបានដែនដី កើតឡើងពី (ការរួមបញ្ចូល) មិត្តសម្ព័ន្ធ និងទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងឃ្លាំង។
Word by Word
मित्र-हिरण्ये(as to) ally and money/treasure
मित्र-हिरण्ये:
TypeNoun
Rootमित्र; हिरण्य
Formनपुंसकलिङ्गे द्विवचनम्, प्रथमा/द्वितीया (द्वन्द्वसमासः: मित्रं च हिरण्यं च)
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः (हेतौ/निश्चये)
भूमि-लाभात्from (the) acquisition of land/territory
भूमि-लाभात्:
TypeNoun
Rootभूमि; √लभ्
Formपञ्चमी एकवचनम् (अपादानार्थे), पुल्लिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-समासपदं; ‘लाभ’ (पुं.) + ‘भूमि’ (स्त्री.)
भवतिarises; comes to be; happens
भवति:
TypeVerb
Root√भू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus; ‘so’ (quotative)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्याद्यर्थे अव्ययम् (उक्तिवाचकः)
उक्तम्has been said; was stated
उक्तम्:
TypeVerb
Root√वच्
Formकृदन्तः—क्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा; कर्मणि प्रयोगे ‘it has been said’
पुरस्तात्earlier; previously; in front/before
पुरस्तात्:
TypeAdverb
Rootपुरस्तात्
Formअव्ययम् (देश/कालवाचकः)
Entities Mentioned
M
mitra (ally)H
hiraṇya (treasury)B
bhūmi (territory)FAQs
Expansion is not purely military; it requires external support (alliances) and internal capacity (funding) to sustain campaigns and administer acquisitions.