Sutra 18
Devanagari script
गुरुसमुत्थं महन्मित्रं लघुसमुत्थमल्पं वेति गुरुसमुत्थं महन्मित्रं प्रतापकरं भवति यदा चोत्तिष्ठते तदा कार्यं साधयति इत्याचार्याः ॥ कZ_०७.९.१८ ॥
Transliteration
gurusamutthaṃ mahan mitraṃ laghusamuttham alpam veti gurusamutthaṃ mahan mitraṃ pratāpakaraṃ bhavati yadā cottiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati ity ācāryāḥ
Translation
«សម្ព័ន្ធមិត្តធំដែលកើតចេញពីមូលដ្ឋានខ្លាំង» ឬ «សម្ព័ន្ធមិត្តតូចដែលកើតចេញពីមូលដ្ឋានខ្សោយ»—គ្រូទាំងឡាយនិយាយថា៖ សម្ព័ន្ធមិត្តធំដែលកើតពីមូលដ្ឋានខ្លាំង បង្កើតអំណាច និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ; ហើយពេលវាលើកឡើងចូលសកម្មភាព វាសម្រេចកិច្ចការ។
Word by Word
गुरु-समुत्थम्arisen from (the support of) a superior/powerful source
गुरु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; क्त-प्रत्ययान्त (समुत्थ = ‘उत्थित/उत्पन्न’)
महत्-मित्रम्a great/powerful ally
महत्-मित्रम्:
TypeNoun (with adjective)
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
लघु-समुत्थम्arisen from a lesser/weaker source
लघु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; क्त-प्रत्ययान्त
अल्पम्small/insignificant
अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
गुरु-समुत्थम्arisen from a superior source
गुरु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
महत्-मित्रम्a great ally
महत्-मित्रम्:
TypeNoun (with adjective)
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
प्रताप-करम्power-enhancing; producing prestige/strength
प्रताप-करम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ण्वुल्/खल्-प्रकृत्यर्थे ‘कर’ (agentive) प्रयोगः
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
यदाwhen
यदा:
TypeRelative adverb
Rootयदा
Formकालवाचक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
उत्तिष्ठतेrises/sets out; becomes active
उत्तिष्ठते:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
TypeCorrelative adverb
Rootतदा
Formकालवाचक-अव्ययम्
कार्यम्the task/objective
कार्यम्:
TypeNoun (Kṛdanta)
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘कार्य’ (यत्-प्रत्ययान्त) = कर्तव्यम्
साधयतिaccomplishes; brings to success
साधयति:
TypeVerb (Causative)
Rootसाध्
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रत्यय (साधयति = ‘सिद्धिं नयति’)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
आचार्याःthe teachers/authorities (say)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा
Entities Mentioned
G
great allyS
small allyT
teachers (ācāryāḥ)FAQs
Both, but the decisive factor is whether the ally’s strength is rooted in a strong base that can mobilize effectively and deliver outcomes.