Sutra 30
Devanagari script
पणितस्तस्यापकारसमर्थो विक्रमेत अन्यथा संदध्यात् ॥ कZ_०७.७.३० ॥
Transliteration
paṇitastasyāpakārasamartho vikrameta anyathā saṃdadhyāt
Translation
ពេលបានដាក់សំណើរហើយ ប្រសិនបើអាចធ្វើអន្តរាយដល់គាត់ (ភាគីមុខមាត់) បាន គួរតែរុញទៅមុខ; បើមិនដូច្នោះទេ គួរតែបញ្ចប់ដោយការសម្របសម្រួល។
Word by Word
पणितःthe one who has staked (a pledge)
पणितः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootपण्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘पणित’ = ‘पणं कृतवान्/पणं दत्तवान्’ (one who has offered/paid a stake)
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचन (genitive singular), पुं/नपुंसक
अपकार-समर्थःcapable of doing harm
अपकार-समर्थः:
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रा. √अर्थ्/अर्ह्-समर्थत्वे)
Formसमास: अपकारस्य समर्थः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम्
विक्रमेतshould take action / should advance
विक्रमेत:
TypeVerb
Rootवि + क्रम्
Formलिङ् (विधिलिङ्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should act/advance with initiative’
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
Formअव्यय; ‘otherwise’
संदध्यात्should make a settlement / should conclude peace
संदध्यात्:
TypeVerb
Rootसम् + धा
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should make an agreement/arrangement; should make peace’
Entities Mentioned
K
king/state (implicit)C
counterparty/adversary (implicit)FAQs
Escalate only when you can credibly impose harm; if not, prefer settlement.