Sutra 33
Devanagari script
तासां हिरण्यधान्यक्षयः सर्वोपघाती कृच्छ्रप्रतीकारश्च युग्यपुरुषक्षयो हिरण्यधान्यसाध्यः ॥ कZ_०७.५.३३ ॥
Transliteration
tāsāṃ hiraṇyadhānya-kṣayaḥ sarvopaghātī kṛcchra-pratīkāraś ca, yugya-puruṣa-kṣayo hiraṇyadhānya-sādhyaḥ
Translation
ក្នុងចំណោមការខាតបង់ទាំងនេះ ការអស់ទ្រព្យក្នុងឃ្លាំង (មាស/ប្រាក់) និងស្រូវអង្ករ ប៉ះពាល់ដល់អ្វីៗទាំងអស់ ហើយពិបាកស្តារឡើងវិញ; តែការខាតបង់សត្វព្រាង/សមត្ថភាពដឹកជញ្ជូន និងកម្លាំងមនុស្ស អាចស្តារឡើងវិញបានដោយប្រើប្រាក់ និងស្រូវអង្ករ។
Word by Word
तासाम्of those (i.e., of those calamities/afflictions)
तासाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (स्त्रीलिङ्गे)
हिरण्य-धान्य-क्षयःdepletion of gold and grain
हिरण्य-धान्य-क्षयः:
TypeNoun
Rootक्षि (क्षय)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; समासः: हिरण्यस्य धान्यस्य च क्षयः
सर्व-उपघातीharmful to everything / all-round destructive
सर्व-उपघाती:
TypeAdjective
Rootउप-हन् (घातिन्)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; ‘सर्वान् उपघातयति’ इति
कृच्छ्र-प्रतीकारःa difficult remedy / hard to counteract
कृच्छ्र-प्रतीकारः:
TypeNoun
Rootप्रति-कृ (प्रतीकार)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; समासः: कृच्छ्रस्य प्रतीकारः
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
युग्य-पुरुष-क्षयःdepletion of draught animals and working men
युग्य-पुरुष-क्षयः:
TypeNoun
Rootक्षि (क्षय)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; समासः: युग्यपुरुषाणां क्षयः
हिरण्य-धान्य-साध्यःremediable by (means of) gold and grain
हिरण्य-धान्य-साध्यः:
TypeAdjective
Rootसाध् (साध्य)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; समासः: हिरण्यधान्येन साध्यः (करणेन)
Entities Mentioned
H
hiraṇya (treasury)D
dhānya (grain stores)Y
yugya (draft/transport capacity)P
puruṣa (manpower)FAQs
Depletion of treasury and grain, because it undermines all state functions and is hard to reverse; other losses (men/transport) can be repaired if finance and provisions are intact.