Sutra 13
Devanagari script
विगृह्यासनहेतुप्रातिलोम्ये संधायासीत ॥ कZ_०७.४.१३ ॥
Transliteration
vigṛhya-āsana-hetu-prātilomye saṃdhāya āsīta.
Translation
នៅពេលហេតុផលសម្រាប់ភាពជាសត្រូវ ឬសម្រាប់ការអង្គុយស្ងៀម (អព្យាក្រឹត) ត្រូវបានបញ្ច្រាសវិញ គួរធ្វើសន្ធិសញ្ញា ហើយស្ថិតនៅតាមនោះ។
Word by Word
विगृह्यhaving broken (relations), having entered into hostility/war
विगृह्य:
TypeVerb (Kṛdanta)
Rootवि-ग्रह्
Formधातु: ग्रह् (9P) with उपसर्ग वि-; क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund) — ‘having separated/after breaking (relations)’
आसन-हेतु-प्रातिलोम्येin the reversal/contrary situation of the grounds for neutrality (āsana)
आसन-हेतु-प्रातिलोम्ये:
TypeNoun
Rootप्रातिलोम्य
Formसमास: आसनस्य हेतुः = आसनहेतुः; (आसनहेतौ) प्रातिलोम्यम् = आसनहेतुप्रातिलोम्यम्; रूपम्: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, सप्तमी (locative) — प्रातिलोम्ये
संधायhaving concluded a treaty/alliance
संधाय:
TypeVerb (Kṛdanta)
Rootसम्-धा
Formधातु: धा (3P) with उपसर्ग सम्-; क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund) — ‘having made/entered into’
आसीतhe should remain (in that state)/let him stay
आसीत:
TypeVerb
Rootआस्
Formधातु: आस् (2P); लोट्/लङ्? — यहाँ विधिलिङ्/आज्ञार्थे (injunctive/optative sense) 3rd person singular परस्मैपद: ‘let him sit/remain’ (contextual imperative)
FAQs
Reassess the causal conditions behind war/neutrality; if they invert (costs rise, advantages fall, or the rival’s position changes), shift to sandhi (treaty) rather than rigidly persisting.