Sutra 7
Devanagari script
तद्विशिष्टबलाभावे तमेवाश्रितः कोशदण्डभूमीनामन्यतमेनास्योपकर्तुमदृष्टः प्रयतेत ॥ कZ_०७.२.०७ ॥
Transliteration
tadviśiṣṭabalābhāve tamevāśritaḥ kośadaṇḍabhūmīnām anyatamena asyopakartum adṛṣṭaḥ prayateta
Translation
បើគ្មានកម្លាំងលើសលប់បែបនោះទេ នោះទោះជាជ្រកកោនក្រោមអំណាចនោះផ្ទាល់ ក៏គួរ—ដោយមិនឲ្យគេដឹង—ខិតខំរកប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង ដោយប្រើមធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោម៖ ទ្រព្យសម្បត្តិ (កោស), កម្លាំង (ទណ្ឌ), ឬដីដែន (ភូមិ)។
Word by Word
तद्that; of that kind
तद्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया/सप्तमी-सम्भव (समासपूर्वपद)
विशिष्टdistinguished, special, superior
विशिष्ट:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Root√शिष् (विशेषणे) / विशिष्ट (कृदन्त-विशेषण)
Formभूतकृदन्त (क्त); विशेषण; (समासाङ्ग)
बलforce, strength; troops
बल:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग)
अभावेin the absence (of)
अभावे:
TypeNoun
Rootअभाव
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (लोके)
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
एवindeed, only
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपात (अव्यय)
आश्रितःhaving taken refuge in; having resorted to
आश्रितः:
TypeVerb-derived adjective (Kṛdanta)
Root√श्रि (आश्रयणे)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्तरि प्रयोगः
कोशtreasury
कोश:
TypeNoun
Rootकोश
Formपुंलिङ्ग; (समासाङ्ग)
दण्डpunitive/ coercive power; punishment; armed power
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; (समासाङ्ग)
भूमीनाम्of lands/territories
भूमीनाम्:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी
अन्यतमेनby one of (them), by any one
अन्यतमेन:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करणे)
अस्यof him; for him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी
उपकर्तुम्to help, to do a service
उपकर्तुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Root√कृ (करणे) उप-
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive); उपकारार्थे
अदृष्टःunnoticed; without being seen/recognized
अदृष्टः:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Root√दृश् (दर्शने)
Formनञ्-पूर्वक/निगेटिव-भाव: अ-दृष्ट; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘unseen/unknown’
प्रयतेतshould strive/endeavour
प्रयतेत:
TypeVerb
Root√यत् (प्रयत्ने) प्र-
Formलोट्/विधिलिङ्-रूप (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
K
kośa (treasury)D
daṇḍa (military/punitive apparatus)B
bhūmi (territory)FAQs
Build capacity discreetly—avoid signaling intentions that could trigger pre-emption, tighter control, or punitive action by the stronger party.