Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 13

दुर्बलं वेश्म शकटमनुत्तब्धमूर्धस्तंभं शस्त्रमनपाश्रयमप्रतिच्छन्नं श्वभ्रं कूपं कूटावपातं वा कृत्वा हिंसायां दण्डपारुष्यं विद्यात् ॥ कZ_०४.१३.१३ ॥

durbalaṃ veśma śakaṭam anuttabdhamūrdhastaṃbhaṃ śastram anapāśrayam apraticchannaṃ śvabhraṃ kūpaṃ kūṭāvapātaṃ vā kṛtvā hiṃsāyāṃ daṇḍapāruṣyaṃ vidyāt

បើអ្នកណាបង្ករបួសដោយសាងសង់ (ឬទុកចោល) ផ្ទះទ្រុឌទ្រោម រទេះ សសរដំបូលមិនបានចងរឹងមាំ អាវុធដែលគ្មានការគាំទ្រត្រឹមត្រូវ រណ្តៅឬអណ្តូងដែលមិនបានគ្រប ឬអន្ទាក់ធ្លាក់ដែលលាក់បាំង នោះត្រូវចាត់ទុកជាអំពើហិង្សា (daṇḍapāruṣya) សម្រាប់គោលបំណងនៃការផ្តន្ទាទោស។

दुर्बलम्weak, infirm
दुर्बलम्:
TypeAdjective
Rootदुर्बल
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया (कर्मविशेषणम्)
वेश्मa house, dwelling
वेश्म:
TypeNoun
Rootवेश्मन्
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
शकटम्a cart, wagon
शकटम्:
TypeNoun
Rootशकट
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
अनुत्तब्ध-मूर्ध-स्तम्भम्having an unpropped/unsupported top-pillar (i.e., with the upper support not properly braced)
अनुत्तब्ध-मूर्ध-स्तम्भम्:
TypeNoun (compound)
Rootस्तम्भ
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (वेश्म/शकटादीनाम्)
शस्त्रम्a weapon
शस्त्रम्:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
अनपाश्रयम्without support/backing; not properly supported
अनपाश्रयम्:
TypeAdjective
Rootअपाश्रय
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (शस्त्रस्य)
अप्रतिच्छन्नम्uncovered, not concealed
अप्रतिच्छन्नम्:
TypeAdjective (PPP)
Rootप्रतिच्छन्न
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (श्वभ्र/कूप/अवपातादीनाम्)
श्वभ्रम्a pit, chasm
श्वभ्रम्:
TypeNoun
Rootश्वभ्र
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
कूपम्a well
कूपम्:
TypeNoun
Rootकूप
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
कूट-अवपातम्a deceptive pitfall / concealed drop
कूट-अवपातम्:
TypeNoun (compound)
Rootअवपात
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
कृत्वाhaving made/caused (such)
कृत्वा:
TypeVerb (Gerund)
Rootकृ
Formक्त्वान्त-अव्ययम्; पूर्वकाले कृत्यर्थः
हिंसायाम्in (the case of) causing injury/violence
हिंसायाम्:
TypeNoun
Rootहिंसा
Formस्त्रीलिङ्गे एकवचनम् सप्तमी; अधिकरणे (उद्देश्ये/प्रसङ्गे)
दण्ड-पारुष्यम्violent assault / physical cruelty (a punishable offence)
दण्ड-पारुष्यम्:
TypeNoun (compound)
Rootपारुष्य
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; कर्म (विद्यात्)
विद्यात्one should know/recognize (as)
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
Formलोट्/विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; विध्यर्थः
H
house/building
C
cart
R
roof-post
W
weapon
P
pit
W
well
T
trap

FAQs

To impose responsibility for foreseeable harms created by unsafe structures or hidden dangers, protecting ordinary movement and commerce.

It is treated as hiṃsā under daṇḍapāruṣya—i.e., punishable injury—because the harm arises from culpable creation/maintenance of danger.