Sutra 16
Devanagari script
देवपशुप्रतिमामनुष्यक्षेत्रगृहहिरण्यसुवर्णरत्नसस्यापहारिण उत्तमो दण्डः शुद्धवधो वा ॥ कZ_०४.१०.१६ ॥
Transliteration
devapaśupratimāmanuṣyakṣetragṛhahiraṇyasuvarṇaratnasasyāpahāriṇa uttamo daṇḍaḥ śuddhavadho vā
Translation
ចំពោះអ្នកដែលលួចទ្រព្យរបស់ទេវតា សត្វពាហនៈ រូបបដិមា មនុស្ស ដីស្រែ ផ្ទះ ប្រាក់សាច់ មាស ត្បូង ឬស្រូវធញ្ញជាតិ ត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មខ្ពស់បំផុត ឬត្រូវប្រហារជីវិតដោយមិនកាត់អវយវៈ (ស្លាប់ស្អាត)។
Word by Word
देवgod; deity (as a protected sacred entity)
देव:
TypeNoun
Rootदिव् (देव)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
पशुcattle/animal (as protected property)
पशु:
TypeNoun
Rootपशु
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रतिमाimage/idol (esp. sacred image)
प्रतिमा:
TypeNoun
Rootप्रतिमा
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
मनुष्यhuman being (kidnapping/abduction context)
मनुष्य:
TypeNoun
Rootमनुष्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
क्षेत्रfield; cultivated land
क्षेत्र:
TypeNoun
Rootक्षेत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
गृहhouse; dwelling
गृह:
TypeNoun
Rootगृह
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
हिरण्यgold (esp. bullion/monetary gold)
हिरण्य:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
सुवर्णfine gold; standard gold
सुवर्ण:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
रत्नgem; precious stone; treasure
रत्न:
TypeNoun
Rootरत्न
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
सस्यgrain; crop; produce
सस्य:
TypeNoun
Rootसस्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अपहारिणःof one who steals/abducts (a taker-away)
अपहारिणः:
TypeNoun (agent)
Rootअप-हृ (हृ)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (सम्बन्धे: ‘of the taker/stealer’); अपहारिन्-प्रातिपदिक (कर्तृवाचक)
उत्तमःthe highest; most severe
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; दण्डस्य विशेषणम्
दण्डःpunishment; penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
शुद्धवधःsimple execution (unmixed/straight capital punishment)
शुद्धवधः:
TypeNoun
Rootवध (√वध्/हन्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; दण्डस्य विकल्पः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
Entities Mentioned
T
temples/deitiesC
cattle ownersH
householdersF
farmersK
kidnapped persons (manuṣya)FAQs
They are core productive assets of the state’s fiscal-military system; protecting the agrarian surplus is as strategically important as protecting treasury valuables.