Sutra 25
Devanagari script
परचक्राटवीहृतं तु प्रत्यानीय राजा यथास्वं प्रयच्छेत् ॥ कZ_०३.१६.२५ ॥
Transliteration
paracakrāṭavīhṛtaṃ tu pratyānīya rājā yathāsvaṃ prayacchet
Translation
ប៉ុន្តែទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវកងទ័ពសត្រូវ ឬក្រុមជនព្រៃ/ចោរប្លន់យកទៅ បើបានយកមកវិញហើយ ព្រះរាជាគួរប្រគល់ឲ្យម្នាក់ៗតាមសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិដើម។
Word by Word
परचक्राटवीहृतम्(property/person) taken away by the enemy’s forces in the forest
परचक्राटवीहृतम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootहृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; कृदन्त: क्त-प्रत्ययान्त (हृत) — ‘taken/abducted’; समास-विग्रह: परचक्रस्य आटव्याम् हृतम्
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थे
प्रत्यानीयhaving brought back (recovered)
प्रत्यानीय:
TypeGerund (Absolutive)
Rootनी (प्रति-आ-√नी)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा-भाव); उपसर्ग: प्रति + आ; अर्थ: ‘having brought back/returned’
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
यथास्वम्to each according to his own (rightful ownership)
यथास्वम्:
TypeAdverb (indeclinable compound)
Rootयथा + स्व
Formअव्यय; अर्थ: ‘as per one’s own (right/ownership), to each his own’
प्रयच्छेत्should give/restore
प्रयच्छेत्:
TypeVerb
Rootदा (प्र-√दा)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; लट्-आदेशे विध्यर्थः; उपसर्ग: प्र
Entities Mentioned
R
rājā (king/state)P
paracakra (enemy force)Ā
āṭavī (forest groups/raiders)O
owners (implicitly)FAQs
Restitution strengthens legitimacy and compliance: subjects see the state as protector and custodian of rights, not a secondary appropriator.