Sutra 13

Devanagari script

स चेदाचारक्रमं दर्शयेत न विक्रेतारं तस्य द्रव्यस्यातिसर्गेण मुच्येत ॥ कZ_०३.१६.१३ ॥

Transliteration

sa ced ācārakramaṃ darśayeta na vikretāraṃ tasya dravyasyātisargeṇa mucyeta

Translation

បើគាត់អាចបង្ហាញនីតិវិធីត្រឹមត្រូវតាមទម្លាប់ (នៃការទទួលបាន) បាន គាត់មិនត្រូវបានដោះលែងត្រឹមតែដោយការប្រគល់ទ្រព្យនោះវិញទេ—(ផ្ទុយទៅវិញ) ត្រូវតាមរកអ្នកលក់។

Word by Word

• सः: he; that person (the concerned party)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• चेत्: if
• Type: Particle
• Root: चेत्
• Form: निपात; शर्तार्थक (यदि)

• आचारक्रमम्: the proper course/procedure of conduct
• Type: Noun
• Root: आचार-क्रम
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• दर्शयेत्: should show; should demonstrate
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• न: not
• Type: Negation
• Root: न
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• विक्रेतारम्: the seller
• Type: Noun (agent)
• Root: विक्रेतृ
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• तस्य: of that; his
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; पुं/नपुं; षष्ठी-एकवचन

• द्रव्यस्य: of the property/commodity
• Type: Noun
• Root: द्रव्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन

• अतिसर्गेण: by (an act of) excessive/unauthorized disposal (transfer)
• Type: Noun
• Root: अतिसर्ग
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; करण/हेतु-अर्थे

• मुच्येत: should be released; should be absolved
• Type: Verb
• Root: मुच्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Entities Mentioned

• possessor/buyer
• seller (vikretṛ)
• dharmastha (implied)

More Details

FAQs

What does 'ācārakrama' imply for buyers?

A duty to transact in a norm-compliant way—e.g., identifiable seller, witnesses, customary venue/time—so provenance can be verified.

Why is surrendering the item not treated as full discharge?

Because the state’s objective includes suppressing the illicit supply chain; mere surrender without tracing the seller would allow fencing to continue.