Sutra 8

Devanagari script

वडवायाः प्रजतायास्त्रिरात्रं घृतप्रस्थः पानम् ॥ कZ_०२.३०.०८ ॥

Transliteration

vaḍavāyāḥ prajatāyās trirātraṃ ghṛta-prasthaḥ pānam

Translation

សម្រាប់មេសេះដែលទើបសម្រាលកូន អស់រយៈពេលបីយប់ ត្រូវឲ្យនាងផឹកខ្លាញ់ប៊ឺ (ghee) មួយប្រស្ថ (prastha)។

Word by Word

• वडवायाः: of a mare
• Type: Noun
• Root: वडवा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (सम्बन्धे)

• प्रजतायाः: of one that has given birth (a foaled mare)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रजता
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन; √जन् + प्र (क्त/क्तवतु-आधारित विशेषण), ‘प्रजता’ = प्रसूता/जातवत्सरा

• त्रिरात्रम्: for three nights (three days)
• Type: Noun (time-measure)
• Root: त्रिरात्र
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कालावधि-अर्थे (accusative of duration)

• घृतप्रस्थः: a prastha-measure of ghee
• Type: Noun (measure/quantity)
• Root: घृतप्रस्थ
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘प्रस्थ’ (मात्रा/परिमाण) घृतस्य—घृत-परिमाण-विशेषः

• पानम्: (is) to be given as a drink / drinking (administration)
• Type: Noun (action noun)
• Root: पान
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय/विधानार्थे (injunctive nominal: ‘is to be drunk/given to drink’)

Entities Mentioned

• post-partum mare
• ghṛta (ghee)

More Details

FAQs

Why formalize a post-partum diet in an administrative text?

Because horse health is a strategic military asset; standardized regimens reduce mortality and variance across handlers, enabling accountability.