Sutra 50
Devanagari script
तेन सेनापतिकुमारदण्डचारिणो व्याख्याताः ॥ कZ_०९.६.५० ॥
Transliteration
tena senāpatikumāradaṇḍacāriṇo vyākhyātāḥ
Translation
ដោយវិធីនេះ ករណីទាក់ទងនឹងមេបញ្ជាការ ព្រះរាជកុមារ និងមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ ក៏ត្រូវបានពន្យល់ដែរ (មានវិធីដូចគ្នាអនុវត្តចំពោះពួកគេ)។
Word by Word
तेनby that; thereby; by this (rule/example)
तेन:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-शब्दः; तृतीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम् (करणे/हेतौ)
सेनापतिcommanders-in-chief
सेनापति:
TypeNoun
Rootसेनापति
Formपुंलिङ्ग-शब्दः; प्रथमा-बहुवचनम् (समाहार/उद्देशे)
कुमारprinces
कुमार:
TypeNoun
Rootकुमार
Formपुंलिङ्ग-शब्दः; प्रथमा-बहुवचनम्
दण्डचारिणःenforcers/disciplinary officers (lit. ‘those who act with the rod/punishment’)
दण्डचारिणः:
TypeNoun
Rootदण्डचारिन्
Formपुंलिङ्ग-शब्दः; प्रथमा-बहुवचनम्; -इन्-प्रत्ययान्त (agent noun)
व्याख्याताःhave been explained/expounded (i.e., are covered by the foregoing)
व्याख्याताः:
TypeVerb (Past Passive Participle)
Rootव्याख्या + क्त (from √ख्या with vi-ā- prefix)
Formकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः); प्रथमा-बहुवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्मणि प्रयोगे ‘have been explained/defined’
Entities Mentioned
S
senāpati (commander)K
kumāra (prince)D
daṇḍacārin (enforcement officers)FAQs
They are cohesion-centers; splitting them fractures command, legitimacy, and coercive capacity simultaneously.