Sutra 4

Devanagari script

क्षिप्तो वा तं चार्थं न कुर्यात् अन्यं चानर्थमुत्पादयेत् ॥ कZ_०९.६.०४ ॥

Transliteration

kṣipto vā taṃ cārthaṃ na kuryāt anyaṃ cānartham utpādayet

Translation

បើ (ទណ្ឌកម្ម) ត្រូវបានដាក់ដោយគ្មានការពិចារណា វានឹងមិនសម្រេចគោលបំណងដែលចង់បានទេ ហើយវិញទៅវិញនឹងបង្កើតគ្រោះថ្នាក់ថ្មី។

Word by Word

• क्षिप्तः: (being) provoked / agitated
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: क्षिप्
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive ‘or’)

• तम्: that (him/that one)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• अर्थम्: a purpose / benefit / interest
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• न: not
• Type: Negation
• Root: न
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• कुर्यात्: should do / should undertake
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• अन्यम्: another
• Type: Adjective (pronominal)
• Root: अन्य
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण (अनर्थम् इति विशेष्यं)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• अनर्थम्: harm / loss / mischief
• Type: Noun
• Root: अनर्थ
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• उत्पादयेत्: should produce / should cause
• Type: Verb (Causative)
• Root: उत्-पद् (उत्पद्)
• Form: णिच्-प्रत्यय (causative); विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Entities Mentioned

• daṇḍa (implied)
• artha
• anartha

More Details

FAQs

What is the governance warning in this sutra?

Indiscriminate repression fails to secure the intended ‘artha’ and creates additional ‘anartha’—new grievances, resistance, or disorder.