Adhyaya 357
Tिङ्विभक्तिसिद्धरूपम् (Established Forms of Tiṅ-Inflections)
ជំពូកនេះបម្លែងទៅជាសៀវភៅវ្យាករណ៍ខ្លីអំពីបច្ច័យ tiṅ (បច្ច័យបុគ្គលនៃកិរិយា) និងការប្រើប្រាស់របស់វាតាម bhāva (សកម្មភាព/ស្ថានភាពអនាមិក), karma (ទិសវត្ថុ/អកម្ម), និង kartṛ (ភ្នាក់ងារ/សកម្ម)។ វាសម្គាល់ការខ្វះតំណភ្ជាប់អត្ថបទពីមាតិកា uṇādi មុន ហើយរៀបរាប់ lakāra និងន័យ៖ laṭ បច្ចុប្បន្ន, liṅ សេចក្តីបញ្ជា/បំណង និងពាក្យជូនពរ, loṭ បញ្ជា និងពរ, laṅ អតីតឆ្ងាយ, luṅ និង liṭ អតីត (liṭ លើកលែងអ្វីមិនឃើញ/បានឮ), និង luṭ/ḷṅ អនាគត។ បន្ទាប់មកវាបង្ហាញបច្ច័យបុគ្គល និងភាពសំឡេង parasmaipada/ātmanepada ដោយគំរូពីធាតុ bhū («មាន/ក្លាយជា») និង edh («រីកចម្រើន/ភ្លឺឡើង») ជាមួយក្រុមធាតុផ្សេងៗ និងកំណត់សម្គាល់ vikaraṇa។ ចុងក្រោយ វាបង្ហាញទម្រង់បង្កើត៖ desiderative (san), causative (ṇic), frequentative (yaṅ), និង yaṅ-luk ដោយភ្ជាប់លំនាំបំបែកកិរិយាទៅនឹងឧទាហរណ៍ប្រើប្រាស់ និងរូបកា “rūpaka”។
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The mapping of lakāras to time/meaning (present, past, future, injunction, benediction, conditional) along with tiṅ-ending paradigms across persons and voices, illustrated via bhū/edh and related dhātu examples plus san–ṇic–yaṅ derivations.
By safeguarding linguistic precision for mantra and śāstra, it supports correct ritual speech and disciplined study; this technical clarity is framed as Agneya Vidya—worldly mastery (bhukti) placed in service of dharma and inner purification toward mukti.