Adhyaya 160
Dharma-shastraAdhyaya 1605 Verses

Adhyaya 160

Vānaprastha-āśrama (The Forest-Dweller Stage of Life)

បន្តលំដាប់ធម្មសាស្ត្រ ពុស្ករៈពណ៌នាជីវិតវានប្រស្ថៈ និងអ្នកបួសព្រៃ ជាស្ពានវិន័យរវាងក្រហស្ថៈ និងការលះបង់ពេញលេញ។ ចាប់ផ្តើមដោយសញ្ញាខាងក្រៅ និងវត្តប្រចាំថ្ងៃ—សក់ជាប់ជាខ្សែ ការរក្សា​អគ្និហោត្រា ដេកលើដី ពាក់ស្បែកក្តាន់—បង្ហាញថាពិធីវេដិកនៅតែបន្ត ទោះដកខ្លួនពីសង្គម។ បញ្ជាឲ្យរស់នៅព្រៃដោយអាហារត្រួតត្រា (ទឹកដោះគោ ឫស នីវារ៉ា​អង្ករព្រៃ ផ្លែឈើ) មិនទទួលអំណោយ ងូតទឹកបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ និងប្រកាន់ព្រហ្មចរិយៈ ដើម្បីបរិសុទ្ធចេតនា និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែក។ ធម្មៈបង្ហាញតាមការថ្វាយបង្គំព្រះ និងគោរពភ្ញៀវ ខណៈយតីត្រូវរស់ដោយឱសថស្មៅ។ ពេលកូនចៅបានតាំងទីលំនៅរួច ម្ចាស់ផ្ទះអាចចូលព្រៃ។ តបៈតាមរដូវត្រូវរៀបចំ—បញ្ចអគ្គិទបៈនៅរដូវក្តៅ ទទួលភ្លៀងនិងមេឃនៅមូសុង និងអនុវត្តរដូវរងារយ៉ាងតឹងរឹងក្នុងសម្លៀកបំពាក់សើម—បញ្ចប់ដោយវ្រតៈដើរទៅមុខមិនត្រឡប់វិញ ជានិមិត្តសញ្ញានៃការប្តេជ្ញាចិត្តដាច់ខាតចំពោះការលះបង់តាមធម្មៈ។

Shlokas

Verse 1

इत्य् आद्याग्नेये महापुराणे शौचं नामैकोनष्ट्यधिकतशततमो ऽध्यायः अथ षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः वानप्रस्थाश्रमः पुष्कर उवाच वानप्रस्थयतीनाञ्च धर्मं वक्ष्ये ऽधुना शृणु जटित्वमग्निहोत्रित्वं भूशय्याजिनधारणं

ដូច្នេះ នៅក្នុង អាទ្យ-អាគ្នេយ មហាបុរាណ បញ្ចប់ជំពូកទី១៥៩ ដែលមាននាមថា «ភាពបរិសុទ្ធ (Śauca)»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១៦០ «អាស្រាមវានប្រស្ថ (Vānaprastha)»។ ពុស្ករ បាននិយាយថា៖ «ឥឡូវស្តាប់ចុះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសធម៌កាតព្វកិច្ចរបស់អ្នករស់នៅព្រៃ និងយតី—ការពាក់សក់ជាចងជ្រៃ ការរក្សាអគ្និហោត្រ (Agnihotra) ការគេងលើដី និងការពាក់ស្បែកក្តាន់»។

Verse 2

वने वासः पयोमूलनीवारफलवृत्तिता प्रतिग्रहनिवृत्तिश् च त्रिःस्नानं ब्रह्मचारिता

ការស្នាក់នៅក្នុងព្រៃ; រស់ដោយទឹកដោះគោ ឫស អង្ករព្រៃ (នីវារ) និងផ្លែឈើ; មិនទទួលអំណោយ; ងូតទឹកបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ; និងរក្សាព្រហ្មចារី—ទាំងនេះជាវិន័យដែលបានកំណត់។

Verse 3

देवातिथीनां पूजा च धर्मो ऽयं वनवासिनः औषधादीति क यतीनान्तु इति ङ गृही ह्य् अपत्यापत्यञ्च दृष्ट्वारण्यं समाश्रयेत्

សម្រាប់អ្នករស់នៅព្រៃ នេះជាធម៌កាតព្វកិច្ច៖ បូជាទេវតា និងគោរពភ្ញៀវ។ សម្រាប់យតី ការរស់នៅគឺដោយឱសថ និងអ្វីៗដូច្នោះ។ ម្ចាស់ផ្ទះម្នាក់ ក្រោយឃើញកូន និងចៅបានរួចរាល់ហើយ គួរចូលទៅពឹងព្រៃ។

Verse 4

तृतीयमायुषो भागमेकाकी वा सभार्यकः ग्रीष्मे पञ्चतपा नित्यं वर्षास्वभ्राविकाशिकः

ក្នុងមួយភាគបីនៃអាយុកាលរបស់ខ្លួន មិនថាស្នាក់នៅតែម្នាក់ឯង ឬរស់នៅជាមួយភរិយាក៏ដោយ គួរអនុវត្តតបស្យា «បញ្ចតាបា» (ភ្លើងប្រាំ) ជាប្រចាំនៅរដូវក្តៅ; ហើយនៅរដូវវស្សា គួររក្សាវ្រត «អភ្រាវិកាសិកៈ» គឺស្នាក់នៅក្រៅក្រោមមេឃ និងពពក ទទួលភ្លៀងដោយផ្ទាល់។

Verse 5

आर्द्रवासाश् च हेमन्ते तपश्चोग्रञ्चरेद्बली अपरावृत्तिमास्थाय व्रजेद्दिशमजिह्मगः

នៅរដូវហេមន្ត (រដូវរងា) អ្នកតបស្យាដែលមានកម្លាំង គួរអនុវត្តតបស្យាដ៏តឹងរឹង ដោយស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់សើម; ហើយក្រោយពេលទទួលវ្រតមិនត្រឡប់ក្រោយ គួរធ្វើដំណើរទៅទិសមួយដោយត្រង់ មិនវៀចវេរ។

Frequently Asked Questions

Forest residence; matted hair; Agnihotra; sleeping on the ground; deer-skin wearing; a restrained forest diet; refusal of gifts; thrice-daily bathing; brahmacarya; worship of gods and honoring guests.

By prescribing graded restraints (diet, celibacy, non-acceptance) and seasonal tapas while retaining Vedic ritual, it trains detachment and steadiness, making withdrawal from social life a structured dharmic progression toward renunciation.