Adhyaya 156
Chapter 156 — द्रव्यशुद्धिः (Dravya-śuddhi) / Purification of Substances
ជំពូកនេះបន្តពីផ្នែកអាចារៈ ហើយចូលទៅកាន់ «ដ្រាវ្យ-សុទ្ធិ» គឺវិធីឲ្យវត្ថុដែលបានកខ្វក់ត្រឡប់មកសមស្របសម្រាប់ពិធី។ ពុស្ករៈរៀបរាប់វិធានសម្អាតតាមប្រភេទវត្ថុ៖ ភាជន៍ដីត្រូវដុតឡើងវិញ; លោហៈមានទឹកលាងពិសេស (ទឹកជូរលាងស្ពាន់; ទឹកអាល់កាលីសម្រាប់សំរឹទ្ធ និងដែក); គ្រឿងអលង្ការដូចជាមុត្យា/គុជ ត្រូវលាងទឹក។ ច្បាប់ពង្រីកទៅឧបករណ៍ ថ្ម ផលិតផលកើតពីទឹក បន្លែ ខ្សែ ឫស ផ្លែ និងវត្ថុឫស្សី/កន្ទ្រាក់ បង្ហាញថាសុទ្ធិជាវិន័យអនុវត្តក្នុងផ្ទះ និងយជ្ញា។ ក្នុងយជ្ញា ភាជន៍សម្អាតដោយជូត និងកាន់; វត្ថុខ្លាញ់ត្រូវទឹកក្តៅ; កន្លែងនៅស្អាតដោយបោស។ ក្រណាត់សម្អាតដោយដីល្អិត និងទឹក; សម្លៀកបំពាក់ច្រើនដោយបាញ់ទឹក; ឈើដោយកាត់ស្រាល; វត្ថុបង្រួមដោយបាញ់ទឹក; រាវដោយឲ្យហូរលើស។ ក៏មានទម្លាប់សុទ្ធិសម្រាប់មាត់សត្វ ការអនុវត្តបន្ទាប់ពីញ៉ាំ ក្អក/កណ្ដាស់ ដេក ផឹក ងូត; អាចមនៈក្រោយចូលផ្លូវសាធារណៈ; និងកាលកំណត់សុទ្ធិរដូវ។ ចុងក្រោយកំណត់ចំនួនដីសម្រាប់សម្អាតក្រោយបន្ទោរបង់ ច្បាប់ពិសេសសម្រាប់សន្យាសី និងសារធាតុលាងសម្រាប់សូត្រ ក្រណាត់លីនិន និងរោមក្តាន់ ហើយបញ្ចប់ថា ផ្កា និងផ្លែ សុទ្ធដោយបាញ់ទឹក។
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे आचाराध्यायो नाम पञ्चपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ षट्पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः द्रव्यचुद्धिः पुष्कर उवाच द्रव्यशुद्धिं प्रवक्ष्यामि पुनःपाकेन मृण्मयं शुद्ध्येन् मूत्रपुरीषाद्यैः स्पृष्टाम्रं सुवर्णकं
ដូច្នេះ ក្នុង អគ្និមហាបុរាណ បញ្ចប់ជំពូកឈ្មោះ «អាចារ» ជំពូកទី១៥៥។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១៥៦ «ការសម្អាតវត្ថុ»។ ពុស្ករៈបានមានពាក្យថា៖ «ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីការសុទ្ធិភាពនៃវត្ថុ។ ភាជន៍ដីត្រូវសុទ្ធដោយដុតឡើងវិញ; ទង់ដែង និងមាសដែលបានប៉ះទឹកនោម លាមក និងអ្វីដូច្នោះ ត្រូវសម្អាតតាមវិធីកំណត់»។
Verse 2
आवर्तितञ्चान्यथा तु वारिणाम्ल्लेन ताम्रकं क्षारेण कांस्यलोहानां मुक्तादेः क्षालनेन तु
ទង់ដែងត្រូវសម្អាតដោយទឹកជូរ (ទឹកមានជាតិអាស៊ីត); សំរិទ្ធ និងដែកត្រូវសម្អាតដោយទឹកមានជាតិអាល់កាលី; ចំណែកគុជខ្យង និងអលង្ការដូចគ្នា ត្រូវសម្អាតដោយការលាងជម្រះ។
Verse 3
अब्जानां चैव भाण्डानां सर्वस्याश्ममयस्य च शाकरज्जुमूलफलवैदलानां तथैव च
ហើយដូចគ្នានេះផងដែរ ចំពោះផលិតផលកើតក្នុងទឹក ចំពោះភាជន៍/ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ ចំពោះអ្វីៗទាំងអស់ដែលធ្វើពីថ្ម និងចំពោះបន្លែ ខ្សែពួរ ឫស ផ្លែឈើ និងវត្ថុធ្វើពីឫស្សី ឬដើមអំពៅ។
Verse 4
मार्जनाद्यज्ञपात्राणां पाणिना यज्ञकर्मणि उष्णाम्बुना सस्नेहानां शुद्धिः सम्मार्जनाद्गृहे
ក្នុងពិធីយជ្ញៈ ការសម្អាតភាជន៍បូជាត្រូវធ្វើដោយជូតសម្អាត និងដោយដៃ។ វត្ថុដែលមានខ្លាញ់ ត្រូវសុទ្ធដោយទឹកក្តៅ; ហើយនៅក្នុងផ្ទះ ភាពស្អាតសុទ្ធត្រូវរក្សាដោយការបោសសម្អាត និងជម្រះយ៉ាងល្អិតល្អន់។
Verse 5
दुष्टानामिति ट शोधनान्म्रक्षणाद्वस्त्रे मृत्तिकाद्भिर्विशोधनं बहुवस्त्रे प्रोक्षणाच्च दारवाणाञ्च तक्षणात्
ចំពោះវត្ថុដែលមិនសុទ្ធ៖ ត្រូវសម្អាត និងជូតលុប។ ចំពោះក្រណាត់ ការសុទ្ធិភាពធ្វើដោយដីឥដ្ឋ និងទឹក; ចំពោះសម្លៀកបំពាក់ច្រើន ត្រូវសុទ្ធដោយការប្រោះទឹក; ហើយចំពោះវត្ថុឈើ ត្រូវសុទ្ធដោយការកោស ឬកាត់រាប (planing)។
Verse 6
प्रोक्षणात् संहतानान्तु द्रवाणाञ्च तथोत्प्लवात् शयनासनयानानां शूर्पस्य शकटस्य च
សម្រាប់វត្ថុដែលរឹងជាប់ជាកុំផាក់ ការសុទ្ធិធ្វើដោយព្រួសទឹកបរិសុទ្ធ; សម្រាប់វត្ថុរាវ ក៏ដោយឲ្យទឹកលើសហូរគ្របលើវា។ វិធីសុទ្ធិដូចគ្នានេះ អនុវត្តចំពោះគ្រែ កៅអី យានជំនិះ កន្ត្រករែងស្រូវ និងរទេះ។
Verse 7
शुद्धिः सम्प्रोक्षणाज् ज्ञेया पलालेन्धनयोस् तथा शुद्धार्थकानाङ्कल्केन शृङ्गदन्तमयस्य च
ការសុទ្ធិគួរយល់ថា សម្រេចដោយព្រួសទឹកបរិសុទ្ធ; ដូចគ្នានេះសម្រាប់ចំបើង/អង្កាម និងឈើឥន្ធនៈផងដែរ។ ចំពោះវត្ថុធ្វើពីស្នែង ឬធ្មេញ (ដូចជាភ្លុក) ការសុទ្ធិធ្វើដោយខាត់ជាមួយកក (kalkā) នៃវត្ថុសម្រាប់សម្អាត។
Verse 8
गोबालैः पलपात्राणामस्थ्नां स्याच्छृङ्गवत्तथा निर्यासानां गुडानाञ्च लवणानां च शोषणात्
ដោយប្រើរោមគោជាខ្សែចង អាចធ្វើភាជន៍ដែលវាស់តាមប៉ាឡា (pala) ពីឆ្អឹងបាន; ដូចគ្នានេះ អាចធ្វើឲ្យមានរាងដូចស្នែងផងដែរ។ ដោយការសម្ងួត អាចទទួលបានទម្រង់រឹងនៃជ័រ/និរ្យាស (resins) ស្ករត្នោត (jaggery) និងអំបិល។
Verse 9
कुशुम्भकुसुमानाञ्च ऊर्णाकार्पासयोस् तथा शुद्धन्नदीगतं तोयं पुण्यन्तद्वत् प्रसारितं
ដូចគ្នានេះ ផ្កាកុសុម្ភ (safflower) រោមចៀម និងកប្បាស ហើយទឹកស្អាតដែលយកពីទន្លេ—ពេលបានពន្លាត/រាលសម្រាប់ប្រើ—ត្រូវបានចាត់ទុកថា មានអានុភាពបរិសុទ្ធ (pavitrīkara) ដូចគ្នា។
Verse 10
मुखवर्जञ्च गौः शुद्धा शुद्धमश्वाजयोर्मुखं नारीणाञ्चैव वत्सानां शकुनीनां शुनो मुखं
គោត្រូវបានចាត់ទុកថាបរិសុទ្ធ លើកលែងតែមាត់របស់វា។ មាត់សេះ និងដំរី ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាបរិសុទ្ធដែរ; ដូចគ្នានេះ មាត់ស្ត្រី កូនគោ បក្សី និងឆ្កែ ក៏បរិសុទ្ធផងដែរ។
Verse 11
मुखैः प्रस्रवणे वृत्ते मृगयायां सदा शुचि भुक्त्वा क्षुत्वा तथा सुप्त्वा पीत्वा चाम्भो विगाह्य च
នៅពេលមានការហូរចេញនៃអសុចិពីរន្ធរាងកាយ ក្នុងពេលប្រមាញ់ គួររក្សាភាពបរិសុទ្ធជានិច្ច; ដូចគ្នានេះផងដែរ បន្ទាប់ពីបរិភោគ បន្ទាប់ពីកណ្ដាស់ បន្ទាប់ពីដេក បន្ទាប់ពីផឹក និងបន្ទាប់ពីចុះងូតឬជ្រមុជទឹក។
Verse 12
रथ्यामाक्रम्य चाचामेद्वासो विपरिधाय च मार्जारश् चङ्क्रमाच्छुद्धश् चतुर्य्थे ऽह्नि रजस्वला
បន្ទាប់ពីជាន់លើផ្លូវសាធារណៈ នាងគួរធ្វើអាចមនៈ (ācamana) ហើយស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ស្អាតថ្មី; ហើយបើឆ្មាដើរឆ្លងលើវត្ថុណាមួយ វត្ថុនោះក៏ក្លាយជាបរិសុទ្ធ។ ស្ត្រីមានរដូវក្លាយជាបរិសុទ្ធនៅថ្ងៃទីបួន។
Verse 13
स्नाता स्त्री पञ्चमे योग्या दैवे पित्र्ये च कर्मणि पञ्चापाने दशैकस्मिन्नुभयोः सप्त मृत्तिकाः
ស្ត្រី បន្ទាប់ពីងូតទឹក នឹងសមស្របសម្រាប់ការអនុវត្តវិន័យនៅថ្ងៃទីប្រាំ។ នាងមានសិទ្ធិចូលរួមទាំងពិធីដល់ទេវតា និងពិធីដល់បិត្របុព្វបុរស។ សម្រាប់ការសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោរបង់៖ ប្រើដីឥដ្ឋ ៥ ដុំបន្ទាប់ពីអាចម៍, ១០ ដុំបន្ទាប់ពីនោម; បើទាំងពីររួមគ្នា ប្រើ ៧ ដុំ។
Verse 14
एकां लिङ्गे मृदं दद्यात् करयोस्त्रिद्विमृत्तिकाः ब्रह्मचारिवनस्थानां यतीनाञ्च चतुर्गुणं
គួរលាបដីសម្អាត ១ ភាគលើអង្គលិង្គ; លើដៃទាំងពីរ ប្រើ ៣ និង ២ ភាគ (តាមលំដាប់)។ សម្រាប់ព្រហ្មចារី និងអ្នកស្នាក់ព្រៃ (វានប្រស្ថ) និងសម្រាប់យតី (អ្នកបោះបង់) ត្រូវគុណបួនដង។
Verse 15
श्रीफलैर् अंशुपट्टानां क्षौमाणाङ्गौरसर्षपैः शोधनाभ्युक्षणाद्वस्त्रे इति घ , ङ च शुद्धिः पर्युक्ष्य तोयेन मृगलोम्नां प्रकीर्तिता
សម្លៀកបំពាក់សូត្រ (aṃśupaṭṭa) សម្អាតដោយស្រីផល (ដូង); សម្លៀកបំពាក់ក្រណាត់លីនិន (kṣauma) សម្អាតដោយគ្រាប់សណ្តែកមូស្តាតពណ៌ស (gaura-sarṣapa) ដោយការលាងសម្អាត និងការប្រោះទឹកបរិសុទ្ធ។ ចំពោះវត្ថុធ្វើពីរោមក្តាន់ (mṛga-loma) ក៏បានប្រកាសថា ការបរិសុទ្ធសម្រេចដោយការប្រោះទឹកដែរ។
Verse 16
पुष्पाणाञ्च फलानाञ्च प्रोक्षणाज्जलतो ऽखिलं
សម្រាប់ផ្កា និងផ្លែផងដែរ អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានបរិសុទ្ធតាមពិធី ដោយការប្រោះទឹក។
Frequently Asked Questions
It specifies substance-by-substance purification methods (re-firing earthenware; acidulated water for copper; alkali for bronze/iron; washing for pearls; hot water for greasy items; planing for wood; sprinkling for compacted items; overflow for liquids) and gives numeric clay counts for post-excretion cleansing, including increased quantities for brahmacārins, vānaprasthas, and renunciants.
By codifying śauca as actionable discipline in both yajña and household life, it protects ritual efficacy and ethical order; external purification (materials, spaces, bodies) is presented as a prerequisite for eligibility in divine and ancestral rites and as a support for inner restraint and dharmic living.