
Prastāra-nirūpaṇa — Explanation of Prastāra (Tabulation/Matrix of Metres)
ព្រះអគ្គិទេវតាបង្កើត «ប្រស្តារ» ជាវិធីសាស្ត្រដែលមានច្បាប់សម្រាប់រាប់បញ្ជីលទ្ធភាពឆន្ទៈ (មាត្រា) ដោយយក «គាថា» ជាគំរូ ហើយបង្ហាញរបៀបបង្កើត និងប្រៀបធៀបលំដាប់។ ជំពូកនេះណែនាំនីតិវិធីនៃវិទ្យាសាស្ត្រឆន្ទៈ-បន្សំ៖ «នෂ្ត» (កំណត់លំនាំពីលេខសន្ទស្សន៍ត្រឡប់ក្រោយ) និង «ឧទ្ទិષ્ટ» (រាប់បញ្ជីទៅមុខ) រួមទាំងច្បាប់គូ/សេស ការបែងចែកពាក់កណ្តាល និងការកែសម្រួលក្នុងការរាប់។ បន្ទាប់មកភ្ជាប់ទៅ «មេរុ-ប្រស្តារ» ដូចតារាងប៉ាស្កាល់ ដោយលើកឡើង «សារសំខាន់នៃឆន្ទៈ»៖ លេខគុណពីរ ហើយដកមួយ និងការរាប់តាមជំហានឡើងចុះ (រូបភាព adhvā/aṅgula)។ ការបន្សំត្រូវបានបង្ហាញថាជារបៀបរៀបរយដ៏សក្ការៈ៖ វិទ្យាមាត្រាក្លាយជាធម៌គណិត ដែលរក្សាសុចរិតភាពនៃការសូត្រ និងអនុញ្ញាតឲ្យដឹងជាប្រព័ន្ធអំពីទម្រង់ដែលអនុញ្ញាតទាំងអស់។
No shlokas available for this adhyaya yet.
Algorithmic rules for prastāra generation and lookup—especially Naṣṭa and Uddiṣṭa methods, halving/parity operations, and the Meru-prastāra basis for metrical counts.
It systematizes correct metrical knowledge, supporting faithful preservation of mantra/poetry and cultivating disciplined intellect—an applied form of dharmic rigor aligned with sacred transmission.