Adhyaya 110
गङ्गामाहात्म्यं (The Greatness of the Gaṅgā)
បន្តប្រធានបទទីរថមាហាត្ម្យៈ ព្រះអគ្និពន្យល់អំពីព្រះនាងគង្គា ជាអ្នកបរិសុទ្ធដ៏អធិក។ ដែនដីណាដែលទន្លេគង្គាហូរឆ្លងកាត់ ត្រូវបានធ្វើឲ្យបរិសុទ្ធដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយភូមិសាស្ត្រក្លាយជាវិថីធម៌។ គង្គាត្រូវបានដាក់ជាគតិ (ទីពឹង/វិថី) សម្រាប់សត្វលោកស្វែងរកគោលដៅខ្ពស់ បង្កើនគុណដល់បុព្វបុរស និងកូនចៅតាមការគោរពបូជា។ ការមើល ប៉ះ ផឹកទឹក និងសូត្រសរសើរគង្គា ត្រូវបានលើកតម្កើងថាមានផលធំ លើសការតបស្យាខ្លាំងៗ ហើយការស្មោះស្រឡាញ់មួយខែនៅមាត់ទន្លេ ស្មើផលនៃយជ្ញាទាំងអស់។ ផ្នែកពិធីសពត្រូវបានបញ្ជាក់ថា ឆ្អឹងនៅក្នុងគង្គា ធានាស្ថានសួគ៌រហូតដល់វានៅទីនោះ។ ចុងក្រោយ បង្ហាញព្រះគុណដែលអាចចូលដល់គ្រប់គ្នា៖ សូម្បីអ្នកមានឧបសគ្គដូចជាមនុស្សខ្វាក់ ក៏អាចទទួលស្ថានភាពដូចទេវតា តាមគង្គាទីរថ ដោយធ្វើឲ្យទន្លេនេះជាវិថីសម្រាប់ភោគ និងមោក្ខ។
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे तीर्थयात्रा माहात्म्यं नाम नवाधिकशततमो ऽध्यायः अथ दशाधिकशततमो ऽध्यायः गङामाहात्म्यं अग्निर् उवाच गङामाहात्म्यमाख्यास्ये सेव्या सा भुक्तिमुक्तिदा येषां मध्ये याति गङ्गा ते देशा पावना वराः
ដូច្នេះ ក្នុង អគ្និមហាបុរាណ បញ្ចប់ជំពូកទី ១០៩ មានចំណងជើង «មហិមា នៃការធ្វើធម្មយាត្រាទៅទីរថៈ»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី ១១០ «មហិមា នៃគង្គា»។ អគ្និបានមានព្រះវាចា៖ «ខ្ញុំនឹងពណ៌នាមហិមារបស់ គង្គា។ នាងគួរត្រូវសេវា និងគោរព; នាងប្រទានទាំង ភោគៈ និង មោក្សៈ។ ដែនដីណាដែល គង្គា ហូរឆ្លងកណ្ដាល ដែនដីនោះល្អឥតខ្ចោះ និងបរិសុទ្ធ»។
Verse 2
ह अग्निर् उवाच माहात्म्यं सर्वतीर्थानामित्यादिः, नैमिषं परमन्तीर्थं भुक्तिमुक्तिप्रदायकं इत्य् आग्नेये महापुराणे तीर्थयात्रामाहात्म्यमित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति गतिर्गङ्गा तु भूतानां गतिमन्वेषतांअप्_११०००२अब् सदा गङ्गा तारयते चोभौ वंशौ नित्यं हि सेविता
អគ្និបានមានព្រះវាចា៖ «(នៅទីនេះចាប់ផ្តើម) ការពិពណ៌នាព្រះមហិមារបស់ទីរថៈទាំងអស់… ‘ណៃមិសៈ ជាទីរថៈអធិបតី ប្រោសប្រទានទាំងសុខលោកិយ និងមោក្សៈ’»។ (ក្នុង អគ្និមហាបុរាណ បទបញ្ចប់ដែលចប់ដោយ “ទីរថយាត្រាមហិមា” មិនមានក្នុងសៀវភៅហត្ថលេខា ‘ឈ’ ទេ)។ សម្រាប់សត្វលោកដែលស្វែងរកគតិខ្ពស់ គង្គា ជាមាគ៌ា/ទីពឹងពិតប្រាកដ។ គង្គា ដែលតែងតែបានបូជាសេវា សង្គ្រោះជានិច្ចទាំងវង្សទាំងពីរ (បុព្វបុរស និងកូនចៅ)។
Verse 3
चान्द्रायणसहस्राच्च गङ्गाम्भःपानमुत्तमं गङां मासन्तु संसेव्य सर्वयज्ञफलं लभेत्
លើសជាងការធ្វើព្រហ្មចរិយាវ្រតៈ ចន្ទ្រាយណៈ មួយពាន់ដងទៀត ការផឹកទឹកគង្គា គឺឧត្តមបំផុត។ អ្នកណាសេវាបម្រើគង្គា ដោយសទ្ធា ពេញមួយខែ នឹងទទួលបានផលនៃយជ្ញទាំងអស់។
Verse 4
सकलाघहरी देवी स्वर्गलोकप्रदायिनी यावदस्थि च गङ्गायां तावत् स्वर्गे स तिष्ठति
ព្រះនាងគង្គា ជាទេវីលុបបាបទាំងអស់ និងប្រទានស្វರ್ಗលោក។ ដរាបណាឆ្អឹងសពរបស់មនុស្សនៅក្នុងគង្គា ដរាបនោះគាត់ស្ថិតនៅស្វರ್ಗ។
Verse 5
अन्धादयस्तु तां सेव्य देवैर् गच्छन्ति तुल्यतां गङ्गातीर्थसमुद्भूतमृद्धारी सो ऽघहार्कवत्
សូម្បីតែអ្នកខ្វាក់ និងអ្នកដទៃៗ ក៏ដោយសេវាទីរថៈគង្គា ដែលសូម្បីទេវតាក៏គោរព នឹងឈានដល់សមភាពជាមួយទេវតាទាំងនោះ។ អ្វីដែលកើតពីទីរថៈគង្គា ប្រោសប្រទានសម្បត្តិ និងលុបបាប ដូចព្រះអាទិត្យបំបាត់អន្ធការ។
Verse 6
दर्शनात् स्पर्शनात् पानात्तथा गङ्गेतिकीर्तनात् पुनाति पुण्यपुरुषान् शतशीथ सहस्रशः
ដោយគ្រាន់តែឃើញ ដោយប៉ះទឹក ដោយផឹកទឹក និងដោយច្រៀងឬសូត្រសរសើរគង្គា នាងបរិសុទ្ធអ្នកមានបុណ្យ—រាប់រយរាប់ពាន់ដង ម្តងហើយម្តងទៀត។
Frequently Asked Questions
Darśana (seeing), sparśana (touching), pāna (drinking), and kīrtana (reciting/singing her praises) are explicitly listed as purifying acts.
It presents the Gaṅgā as both bhukti-mukti-dā (bestower of worldly enjoyment and liberation), where accessible devotional actions yield both material auspiciousness and ultimate spiritual release.
It states that the Gaṅgā, when continually worshipped, delivers both lines of ancestry—forefathers and descendants—highlighting intergenerational merit.
Yes. It notes that a concluding reading ending with “tīrtha-yātrā-māhātmyam” is not found in the ‘Jha’ manuscript, indicating a textual variant.