Adhyaya 5

Verse 1

यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवर्षिपितृदानवान् मनुष्यतिर्यग्वृक्षादीन् भूव्योमसलिलौकसः

いま聞け。かの主はかくして創造を起こされた—神々、神仙の聖者、祖霊（ピトリ）とダーナヴァ、さらに人間・獣・樹木など、地と天と水に住まう一切を。

Verse 2

यद्गुणं यत्स्वभावं च यद्रूपं च जगद् द्विज सर्गादौ सृष्टवान् ब्रह्मा तन् ममाचक्ष्व विस्तरात्

おお二度生まれし聖者よ、詳しく語ってほしい。創造の初めにブラフマーが生み出したその宇宙は、いかなる徳（性質）と本性と形相を備えていたのか。広く説き明かしてくれ。

Verse 3

मैत्रेय कथयाम्य् एष शृणुष्व सुसमाहितः यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवादीन् अखिलान् विभुः

マイトレーヤよ、いま語ろう。心を整えて聴け—遍く満ちる至高の主が、神々をはじめとする一切の存在をいかに生み出したかを。

Verse 4

सृष्टिं चिन्तयतस् तस्य कल्पादिषु यथा पुरा अबुद्धिपूर्वकः सर्गः प्रादुर्भूतस् तमोमयः

彼が創造を思惟したとき—昔のカルパの初めと同じく—明晰な分別知を伴わぬ、闇（タマス）に染まった最初の発出が現れた。

Verse 5

तमो मोहो महामोहस् तामिस्रो ह्य् अन्धसंज्ञितः अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः

その大いなる源より、五つの節をもつ無明（アヴィディヤー）が現れた。すなわち闇（タマス）、迷妄（モーハ）、大迷妄（マハーモーハ）、目をくらます暗黒（ターミスラ）、そして「アンダ」と呼ばれる全き盲暗である。

Verse 6

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतो ऽप्रतिबोधवान् बहिर् अन्तश् चाप्रकाशः संवृतात्मा नगात्मकः

創造は五種の状態にとどまっていた——観想されているかのようでありながら未だ覚醒せず、外にも内にも光なく、本質は覆われ、山のごとく鈍く不動であった。

Verse 7

मुख्या नगा यतश् चोक्ता मुख्यसर्गस् ततस् त्व् अयम्

主要な山々が説き示されたゆえに、これが「主要の創造」と呼ばれる——世界の根本の配列である。

Verse 8

तं दृष्ट्वासाधकं सर्गम् अमन्यद् अपरं पुनः

その創造が無効で、目的を成し得ないと見て、彼は再び別の流出の様式を思い描いた。

Verse 9

तस्याभिध्यायतः सर्गं तिर्यक्स्रोतो ऽभ्यवर्तत यस्मात् तिर्यक्प्रवृत्तः स तिर्यक्स्रोतस् ततः स्मृतः

彼が流出の創造を観想すると、「ティリヤク・スロタス」と呼ばれる創造の流れが現れた。横（水平）に進むゆえに、それは「ティリヤク・スロタス」と記憶される。

Verse 10

पश्वादयस् ते विख्यातास् तमःप्राया ह्य् अवेदिनः उत्पथग्राहिणश् चैव ते ऽज्ञाने ज्ञानमानिनः

かかる存在は、獣などに始まってよく知られている。闇（タマス）に支配され、真の識別を欠く。誤った道をつかみ、無明にありながら自らを賢者と思う。

Verse 11

अहंकृता अहंमाना अष्टाविंशद्वधात्मकाः अन्तःप्रकाशास् ते सर्वे आवृताश् च परस्परम्

「我」を作り出すはたらきと「我」という感覚——二十八の原理を成すもの——はそれぞれ内に光を宿す。されど互いに覆い合い、順に相手を隠してしまう。

Verse 12

तम् अप्य् असाधकं मत्वा ध्यायतो ऽन्यस् ततो ऽभवत् ऊर्ध्वस्रोतस् तृतीयस् तु सात्त्विकोर्ध्वम् अवर्तत

その状態すら成就に足らぬと見て、なお観想を続けると、さらに別の境位が生じた。第三は「ウールダヴァスロタス（上流）」と呼ばれ、サットヴァの性を帯び、上方へと流れて高次へ向かった。

Verse 13

ते सुखप्रीतिबहुला बहिर् अन्तश् च नावृताः प्रकाशा बहिर् अन्तश् च ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाः स्मृताः

彼らは安楽と内なる歓喜（プリーति）に満ち、外も内も覆われず妨げられない。外相も内性も光明にして、「上流（ウールダヴァスロタス）」より生じた者と伝えられる。

Verse 14

तुष्ट्यात्मकस् तृतीयस् तु देवसर्गस् तु स स्मृतः तस्मिन् सर्गे ऽभवत् प्रीतिर् निष्पन्ने ब्रह्मणस् तथा

第三の創造は「デーヴァ・サルガ（神々の創造）」と伝えられ、その本性はトゥシュティ（満ち足りた成就）である。その創造が成ったとき、ブラフマーの内にもまたプリーतिという落ち着いた歓喜が生じた。

Verse 15

ततो ऽन्यं स तदा दध्यौ साधकं सर्गम् उत्तमम् असाधकांस् तु ताञ् ज्ञात्वा मुख्यसर्गादिसंभवान्

そこで、主なる創造とその初段から生じた先の流出が目的を成就しない（アサーダカ）と悟り、真に成就をもたらす、より勝れた別の「サーダカなるサルガ」を観想した。

Verse 16

तथाभिध्यायतस् तस्य सत्याभिध्यायिनस् ततः प्रादुर्भूतस् तदाव्यक्ताद् अर्वाक्स्रोतस् तु साधकः

かくして—その観想が必ず真となる御方が—観じ給うと、未顕（アヴィヤクタ）より「アルヴァークスロタス」すなわち下方へ流れる潮流が現れ、身をもつ創造の働きを動かす作動原理となった。

Verse 17

यस्माद् अर्वाग् व्यवर्तन्त ततो ऽर्वाक्स्रोतसस् तु ते ते च प्रकाशबहुलास् तमोउद्रिक्ता रजोऽधिकाः

その源より彼らは下方へと転じたゆえ、「アルヴァークスロタス」すなわち創造の下行の流れと呼ばれる。そこには光明が多いが、闇もまた強く増し、ラジャスが優勢である。性質は混合し、ラジャスに駆られ、タマスに覆われる。

Verse 18

तस्मात् ते दुःखबहुला भूयो भूयश् च कारिणः प्रकाशा बहिर् अन्तश् च मनुष्याः साधकास् तु ते

ゆえに彼らは苦しみ多く、たびたび新たな行為の輪へと駆り立てられる。外にも内にも明るく見えるが、なお人間である。されど彼らこそ修行者（サーダカ）であり、規律ある努力によって進み続ける。

Verse 19

इत्य् एते कथिताः सर्गाः षड् अत्र मुनिसत्तम प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस् तु सः

かくして、最勝の牟尼よ、ここに六種の創造が説き明かされた。その第一は「マハット」の創造と知るべきであり、まさにそれはブラフマン（至上の実在）に関わる創造である。

Verse 20

तन्मात्राणां द्वितीयश् च भूतसर्गस् तु स स्मृतः वैकारिकस् तृतीयस् तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः

第二の創造はタンマートラ（微細要素）の創造と説かれ、次いでブータサルガ、すなわち粗大元素の創造が語られる。第三はヴァイカーリカの創造で、またアイーンドリヤカ・サルガとも呼ばれ、諸根（感官）の生起である。

Verse 21

इत्य् एष प्राकृतः सर्गः संभूतो बुद्धिपूर्वकः मुख्यसर्गश् चतुर्थस् तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः

このように、知性を先導として秩序正しくプラークリタ（物質的）創造が生起する。主要な創造のうち第四は最も勝れたものと説かれ、不動の存在（sthāvara）が第一と記憶される。

Verse 22

पञ्चमस् तु च यः प्रोक्तस् तैर्यग्योन्यः स उच्यते ततोर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस् तु स स्मृतः

第五の創造は「タイリャグ・ヨーニ」と呼ばれ、横に動くもの、すなわち動物類の出生である。その上に第六として、流れが上向きの者たちの創造が記憶される—神々の創造、デーヴァ・サルガである。

Verse 23

ततो ऽर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

その後、流れが下向きの者たちの創造が来る。これが第七の創造であり、人間の類である。

Verse 24

अष्टमो ऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस् तामसश् च सः पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास् तु त्रयः स्मृताः

第八の創造はアヌグラハ（恩寵と導き）と呼ばれ、サットヴァ的にもターマス的にも現れる。これら五つはヴァイクリタ（派生）創造とされ、プラークリタ（根源）創造は三つと記憶される。

Verse 25

प्राकृतो वैकृतश् चैव कौमारो नवमः स्मृतः इत्य् एते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः

プラークリタの創造とヴァイクリタの創造、そして第九と記憶されるクマーラの創造—かくしてプラジャーパティ（生類の主）の九つの創造が説き明かされる。

Verse 26

प्राकृता वैकृताश् चैव जगतो मूलहेतवः सृजतो जगदीशस्य किम् अन्यच् छ्रोतुम् इच्छसि

根本の因（プラクリタ）と派生の因（ヴァイクリタ）こそが宇宙の根源であり、世界の主が創造に際してそれらを動かされる。さらに何を聞きたいのか。

Verse 27

संक्षेपात् कथितः सर्गो देवादीनां मुने त्वया विस्तराच् छ्रोतुम् इच्छामि त्वत्तो मुनिवरोत्तम

聖仙よ、あなたは神々などの創造を簡略に語られました。されど修行者の中の最勝者よ、私はそれを詳しくあなたから聞きたいのです。

Verse 28

कर्मभिर् भाविताः पूर्वैः कुशलाकुशलैस् तु ताः ख्यात्या तया ह्य् अनिर्मुक्ताः संहारे ऽप्य् उपसंहृताः

衆生は過去の善悪の業により薫習され、その得た性向に縛られる。そこから解かれぬまま、滅尽の時にもまた収められる。

Verse 29

स्थावरान्ताः सुराद्यास् तु प्रजा ब्रह्मंश् चतुर्विधाः ब्रह्मणः कुर्वतः सृष्टिं जज्ञिरे मानसास् तु ताः

バラモンよ、神々から不動のものに至るこの生類は四種である。ブラフマーが創造を行うとき、彼らはまず意（こころ）より生まれた〈マーナサ〉として現れた。

Verse 30

ततो देवासुरपितॄन् मनुष्यांश् च चतुष्टयम् सिसृक्षुर् अम्भांस्य् एतानि स्वम् आत्मानम् अयूयुजत्

次いで、神々・アスラ・祖霊（ピトリ）・人間という四つの類を生み出そうとして、彼はこれらの水を自らのアートマンと結び合わせた。

Verse 31

युक्तात्मनस् तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः सिसृक्षोर् जघनात् पूर्वम् असुरा जज्ञिरे ततः

創造を望み心を調御したプラジャーパティにおいて、闇の要素（タマス）が優勢となったとき、その創造主の後ろの部分から、まずアスラが生まれた。

Verse 32

उत्ससर्ज ततस् तां तु तमोमात्रात्मिकां तनुम् सा तु त्यक्ता ततस् तेन मैत्रेयाभूद् विभावरी

次に彼は、闇（タマス）そのものを本質とする身体を放ち捨てた。おおマイトレーヤよ、彼に捨てられたその形は、やがて「ヴィバーヴァリー」すなわち夜となった。

Verse 33

सिसृक्षुर् अन्यदेहस्थः प्रीतिम् आप ततः सुराः सत्त्वोद्रिक्ताः समुद्भूता मुखतो ब्रह्मणो द्विज

次に、別の身体に住して創造を望んだブラフマーは歓喜を得た。二度生まれし者よ、その口から、サットヴァが優勢なる神々が生じた。

Verse 34

त्यक्ता सापि तनुस् तेन सत्त्वप्रायम् अभूद् दिनम् ततो हि बलिनो रात्राव् असुरा देवता दिवा

その身体も捨てられると、昼は主としてサットヴァに満ちたものとなった。以来、アスラは夜に力を得、デーヴァは昼に優勢となった。

Verse 35

सत्त्वमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् पितृवन् मन्यमानस्य पितरस् तस्य जज्ञिरे

その後、彼はサットヴァのみから成る別の身体を取った。そして自らを父のごとく思うとき、そこからピトリ（祖霊の父たち）が生まれた。

Verse 36

उत्ससर्ज पितॄन् सृष्ट्वा ततस् ताम् अपि स प्रभुः सा चोत्सृष्टाभवत् संध्या दिननक्तान्तरस्थिता

まず祖霊ピトリ（Pitṛ）を創り出したのち、その主は彼女をも放ち出された。現れた彼女はサンディヤーとなり、昼と夜の継ぎ目に住する黄昏となった。

Verse 37

रजोमात्रात्मिकाम् अन्यां जगृहे स तनुं ततः रजोमात्रोत्कटा जाता मनुष्या द्विजसत्तम

ついで彼はラジャスのみから成る別の身を取った。そのラジャス優勢の身より、ああ最勝の二度生まれよ、行為に駆られ落ち着きなき人間が現れた。

Verse 38

ताम् अप्य् आशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः ज्योत्स्ना समभवत् सापि प्राक्संध्या याभिधीयते

その姿さえもプラジャーパティはただちに捨て去り、そこからジョーツナー、すなわち月光が生じた。その光輝はまたプラーク・サンディヤー――暁前のサンディヤー――と称される。

Verse 39

ज्योत्स्नागमे तु बलिनो मनुष्याः पितरस् तथा मैत्रेय संध्यासमये तस्माद् एते भवन्ति वै

月光が訪れると、人々は力を得、祖霊ピトリもまた同様である。ゆえに、マイトレーヤよ、サンディヤーの時にはこれらの存在がまことに殊更に顕れる。

Verse 40

ज्योत्स्ना रात्र्यहनी संध्या चत्वार्य् एतानि वै विभोः ब्रह्मणस् तु शरीराणि त्रिगुणोपाश्रयाणि तु

月光、夜、昼、そしてサンディヤー——この四つは、ああ大いなる者よ、まことにブラフマーの身体（顕現の姿）であり、三つのグナに依って成り立つ。

Verse 41

रजोमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् ततः क्षुद् ब्रह्मणो जाता जज्ञे कोपस् तया ततः

ついで梵天は、ラジャス（激情と活動）のみから成る別の身を取った。そこから「飢え」が生じ、さらにその飢えから「怒り」が生まれた。

Verse 42

क्षुत्क्षामान् अन्धकारे ऽथ सो ऽसृजद् भगवान् प्रभुः विरूपाः श्मश्रुला जातास् ते ऽभ्यधावन्त तं प्रभुम्

ついで闇の原理（タマス）から、万有の主たる福徳の主は、飢えと渇きに苦しむ者たちを生み出した。彼らは醜く、髭をたくわえて現れ、その主そのものへと突進した。

Verse 43

मैवं भो रक्ष्यताम् एष यैर् उक्तं राक्षसास् तु ते ऊचुः खादाम इत्य् अन्ये ये ते यक्षास् तु जक्षणात्

「そうではない、諸君——彼は守られるべきだ！」と言った者たちはラाक्षサ（Rākṣasa）と呼ばれた。だが他の者は「食らおう！」と叫び、貪り食おうとする彼らはヤクシャ（Yakṣa）として記憶された。

Verse 44

अप्रियान् अथ तान् दृष्ट्वा केशाः शीर्यन्त वेधसः हीनाश् च शिरसो भूयः समारोहन्त तच्छिरः

その忌まわしい姿を見て、創造者ヴェーダスの髪は抜け落ちた。だが頭から落ちた髪は再び起き上がり、同じ頭へと戻り結びついた。

Verse 45

सर्पणात् ते ऽभवन् सर्पा हीनत्वाद् अहयः स्मृताः ततः क्रुद्धो जगत्स्रष्टा क्रोधात्मानो विनिर्ममे वर्णेन कपिशेनोग्रा भूतास् ते पिशिताशनाः

這い進むゆえに彼らは「蛇」と呼ばれ、また欠け落ちたゆえに「アハヤḥ」と記憶された。ついで世界の創造者は怒りに燃え、怒りそのものから成る存在を生み出した――猛々しく、黄褐色を帯びた、肉を食らう鬼霊である。

Verse 46

ध्यायतो ऽङ्गात् समुद्भूता गन्धर्वास् तस्य तत्क्षणात् पिबन्तो जज्ञिरे वाचं गन्धर्वास् तेन ते द्विज

おお、再生の者よ。彼が観想すると、その瞬間にその肢体からガンダルヴァたちが生じた。彼らは言葉を飲む者、すなわち音そのものを啜る者として生まれたゆえに、「ガンダルヴァ」と呼ばれる。

Verse 47

एतानि सृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा तच्छक्तिचोदितः ततः स्वच्छन्दतो ऽन्यानि वयांसि वयसो ऽसृजत्

これらを創り終えると、その神聖な力に促された福徳の梵天は、さらに自らの意のままに、種と齢の段階に応じて、他のさまざまな鳥類を生み出した。

Verse 48

अवयो वक्षसश् चक्रे मुखतो ऽजाः स सृष्टवान् सृष्टवान् उदराद् गाश् च पार्श्वाभ्यां च प्रजापतिः

そのプラジャーパティは胸から羊を生じ、口から山羊を顕した。腹からは牛を生み、さらに脇からもさまざまな生きものを創り出した。

Verse 49

पद्भ्यां चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् उष्ट्रान् अश्वतरांश् चैव न्यङ्कून् अन्याश् च जातयः

また足からは、俊敏な馬、力強い象、驢馬、ガヴァヤ（野牛）、鹿などの森の獣、さらに駱駝、騾、ニャングク、その他多くの種が生じた。

Verse 50

ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस् तस्य जज्ञिरे त्रेतायुगमुखे ब्रह्मा कल्पस्यादौ द्विजोत्तम सृष्ट्वा पश्वोषधीः सम्यग् युयोज स तदाध्वरे

その毛から、果を結ぶもの、根を与えるものという薬草が生じた。おお、再生の最勝者よ。カルパの初め、トレーター・ユガの黎明に、梵天は獣と薬草を正しく創り、聖なるヤジュニャの儀礼へとしかるべく結びつけ、祭祀の秩序を定めた。

Verse 51

गौर् अजः पुरुषो मेषा अश्वाश्वतरगर्दभाः एतान् ग्राम्यान् पशून् आहुर् आरण्यांश् च निबोध मे

牛、山羊、人、羊、馬、ラバ、驢馬—これらは家畜と宣言される。いま我より、林野に属する獣についても学べ。

Verse 52

श्वापदो द्विखुरो हस्ती वानरः पक्षिपञ्चमाः औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमास् तु सरीसृपाः

有身の生類には、肉食の獣が一類、偶蹄のものが一類、象の類が一類、猿の類がまた一類。鳥は第五、水の生きものは第六、這い巡る爬虫の類は第七と宣せられる—かくして主の秩序ある創造は多様な相を現す。

Verse 53

गायत्रं च ऋचश् चैव त्रिवृत्साम रथन्तरम् अग्निष्टोमं च यज्ञानां निर्ममे प्रथमान् मुखात्

その原初の口より、主はまずガーヤトリーの韻律とリグの讃歌を造り、トリヴリット・サーマンとラタンタラの詠唱を顕し、さらに諸祭の第一たるアグニシュトーマを定め給うた。

Verse 54

यजूंषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा बृहत् साम तथोक्थं च दक्षिणाद् असृजन् मुखात्

その宇宙の口の右より、ヤジュスの讃句、トリシュトゥブの韻律、十五重のストーマ、ブリハト・サーマン、そしてウクタが生じた—かくしてヴェーダの音と祭祀の秩序は、至上者の顕れた言葉として現れた。

Verse 55

सामानि जगतीछन्दः स्तोमं सप्तदशं तथा वैरूपम् अतिरात्रं च पश्चिमाद् असृजन् मुखात्

西の面より、サーマンの詠唱、ジャガティーの韻律、十七重のストーマ、さらにヴァイルーパとアティラートラの祭儀が生じた—かくして聖なる音と祭祀の秩序は、至上の人格そのものの口より起こった。

Verse 56

एकविंशम् अथर्वाणम् आप्तोर्यामाणम् एव च अनुष्टुभं स वैराजम् उत्तराद् असृजन् मुखात्

彼は北の御口より、第二十一の聖なるヴェーダであるアタルヴァ・ヴェーダと、アープトーリヤーマの祭式を生み出し、さらにアヌシュトゥブの韻律とヴァイラージャの宇宙秩序を顕現した。

Verse 57

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस् तस्य जज्ञिरे देवासुरपितॄन् सृष्ट्वा मनुष्यांश् च प्रजापतिः

その肢体からは、高きもの低きもの、さまざまな存在が生じた。神々、アスラ、祖霊（ピトリ）を創り、プラジャーパティはさらに人間をも創造した。

Verse 58

ततः पुनः ससर्जादौ स कल्पस्य पितामहः यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वान् तथैवाप्सरसां गणान्

さらに創造の初めに、その劫の祖父（ブラフマー）は順に、ヤクシャ、ピシャーチャ、ガンダルヴァ、そしてアプサラスの群れを生み出した。

Verse 59

नरकिंनररक्षांसि वयःपशुमृगोरगान् अव्ययं च व्ययं चैव यद् इदं स्थाणुजङ्गमम्

地獄の衆生、キンナラ、ラクシャサ；鳥、家畜、野獣、蛇——ここにある不動と動なるもの、朽ちぬものと朽ちるもの、そのすべては彼のうちに包摂される。

Verse 60

तत् ससर्ज तदा ब्रह्मा भगवान् आदिकृद् विभुः तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

そのときブラフマー——祝福された主、初めの造り手にして遍く支配する者——が彼らを創った。しかも前の創造で彼らが担った業（カルマ）は、再び再び生み出されるたび、同じ傾向としてまた受け継がれる。

Verse 61

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्माव् ऋतानृते तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते

暴力であれ不暴力であれ、柔和であれ残酷であれ、ダルマであれアダルマであれ、真実であれ虚偽であれ――衆生は内奥を形づくったその様態へと赴く。ゆえに、自らの成った性にかなうものが彼らには喜ばしい。

Verse 62

इन्द्रियार्थेषु भूतेषु शरीरेषु च स प्रभुः नानात्वं विनियोगांश् च धातैवं व्यसृजत् स्वयम्

その至上主は、自ら統べる定め手として、感官の対象にも、諸元素にも、身体ある形にも多様性を顕し、さらにそれぞれの用い方と働きを定めて、各々をふさわしい所に据えられた。

Verse 63

नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् वेदशब्देभ्य एवादौ देवादीनां चकार सः

初めより、彼はヴェーダの音声そのものから、あらゆる存在の名と形の区別を生じさせ、諸々の働きの多様な秩序を展開し、さらに神々をはじめとする諸存在を स्थापितされた。

Verse 64

ऋषीणां नामधेयानि यथा वेदश्रुतानि वै यथा नियोगयोग्यानि सर्वेषाम् अपि सो ऽकरोत्

彼は、ヴェーダに聞こえるとおりに聖仙たちの名を整え、またすべての者に、その聖なる任務にふさわしい नियुक्तいを、適性に応じて定められた。

Verse 65

यथर्तुष्व् ऋतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये दृश्यन्ते तानि तान्य् एव तथा भावा युगादिषु

季節の移り変わりにおいて、それぞれの季のしるしが多様な姿で現れるように、ユガなど時の区分の循環においても、存在の諸相は繰り返し繰り返し顕れる。

Verse 66

करोत्य् एवंविधां सृष्टिं कल्पादौ स पुनः पुनः सिसृक्षाशक्तियुक्तो ऽसौ सृज्यशक्तिप्रचोदितः

かくして彼は各カルパの初めに、同じ様相の創造を幾度も顕す——創造せんとする意志と力を具え、被造の秩序を動かすシャクティに促されて。