Adhyaya 94: The Birth of Mahiṣāsura and the Goddess’s Victory as Mahīṣamardinī

Verse 1

श्रीवराह उवाच । अथ विद्युत्प्रभो दैत्यस्तथा दूतः विसर्जितः । देव्याः सकाशं गत्वाऽसौ तामुवाच सुमध्यमाम् ॥

聖なるヴァラーハは言った。ついで、使者として遣わされたダイティヤのヴィデュットプラバは女神の御前に赴き、細腰のその女神に語りかけた。

Verse 2

एवं सञ्चिन्त्य सा देवी महीषी सम्बभूव ह । सखीभिः सह विश्वेशि तीक्ष्णशृङ्गाग्रधारिणी ॥

かく思惟して女神はマヒーシー、すなわち雌水牛となった。おお宇宙の主よ、彼女は鋭い角先を備え、友なる侍女たちと共にあった。

Verse 3

तमृषिं भीषितुं ताभिः सह गत्वा वरानना । असौ बिभीषितस्ताभिस्तां ज्ञात्वा ज्ञानचक्षुषा । आसुरीं क्रोधसम्पन्नः शशाप शुभलोचनाम् ॥

彼女は彼女らと共にその聖仙を脅かそうとして赴き、美しき顔の者は近づいた。聖仙は彼女らに驚かされ、智慧の眼によって彼女をアスラの性と見抜き、怒りに満ちて美しい眼の彼女を呪った。

Verse 4

यस्माद्भीषयसे मां त्वं महिषीरूपधारिणी । अतो भव महिष्येव पापकर्मे शतं समाः ॥

汝は雌水牛の姿をとって我を脅かすゆえ、この罪業により、百年のあいだ真に水牛となれ。

Verse 5

एवमुक्ता ततः सा तु सखीभिः सह वेपती । पादयोर्न्यपतत्तस्य शापान्तं कुरु जल्पती ॥

そう告げられると、彼女は仲間とともに震えながらその足もとにひれ伏し、「呪いを終わらせてください」と嘆願した。

Verse 6

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिः करुणान्वितः । शापान्तमकरोत्तस्या वाक्यं छेदमुवाच ह ॥

彼女の言葉を聞くと、慈悲に満ちた聖仙はその呪いの終わりを定め、さらに終息の条件となる言葉を告げた。

Verse 7

अनेनैव स्वरूपेण पुत्रमेकं प्रसूय वै । शापान्तो भविता भद्रे मद्वाक्यं न मृषा भवेत् ॥

「まさにこの姿のまま、ただ一人の息子を産めば、呪いは終わるであろう、吉祥なる者よ。わが言葉は虚しくならぬ。」

Verse 8

एवमुक्ता गता सा तु नर्मदातीरमुत्तमम् । यत्र तेपे तपो घोरं सिन्धुद्वीपो महातपाः ॥

かく教えられて彼女はナर्मダー河のすぐれた岸へ赴いた。そこは大苦行者シンドゥドヴィーパが厳しい苦行を修していた場所である。

Verse 9

तत्र चेन्दुमती नाम दैत्यकन्या अतिरूपिणी । सा दृष्टा तेन मुनिना विवस्त्रा मज्जती जले ॥

そこにチェーンドゥマティー（Cendumatī）という、ダイティヤ族のきわめて美しい乙女がいた。彼女は衣をまとわず水に入り沐浴しており、その牟尼に見られた。

Verse 10

चस्कन्द स मुनिः शुक्रं शिलाद्रोण्यां महातपाः । तच्च माहिष्मती दृष्ट्वा दिव्यगन्धि सुगन्धि च । ततः सखीरुवाचेदं पिबामीदं जलं शुभम् ॥

大苦行の牟尼は精を石の槽に落とした。マヒーシュマティーの女はそれを見て、天なる香りと芳香を放つのを知り、友に言った。「この吉祥なる水を私は飲もう。」

Verse 11

एवमुक्त्वा तु सा पीत्वा तच्छुक्रं मुनिसंभवम् । प्राप्ता गर्भं मुनेर्बीजात् सुषाव च तदा सतः ॥

そう言って彼女は、牟尼より生じたその精を飲んだ。聖者の種子によって身ごもり、その時、善き子を産んだ。

Verse 12

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा कुमारिशतसंकुलाम् । आस्थाने विनयापन्नस्ततो वचनमब्रवीत् ॥

礼拝して心を整え、へりくだる姿勢をとった彼は、幾百の乙女で満ちた सभा（集会の間）において言葉を述べた。

Verse 13

तस्याः पुत्रोऽभवद् धीमान् महाबलपराक्रमः । महिषेति स्मृतो नाम्ना ब्रह्मवंशविवर्धनः । स त्वां वरयते देवि देवसैन्यविमर्दनः ॥

彼女の子は生まれた。聡明にして大いなる力と武勇を備え、「マヒシャ（Mahiṣa）」の名で知られ、ブラフマーの系譜を増し広げる者である。その彼、神々の軍勢を打ち砕く者が、女神よ、あなたに求婚する。

Verse 14

स सुरानपि जित्वाजौ त्रैलोक्यं च तवानघे । दास्यते देवि सुप्रोतस्तव सर्वं महासुरः ॥ तस्यात्मोपप्रदानेन कुरु देवि महत्कृतम् ॥

戦場において神々さえ打ち破り、三界を得たのち、汚れなき女神よ、この大アスラ、スプロータはあなたに一切を捧げよう。自らの身を供物として差し出し、デーヴィーよ、彼は大いなる行い――その求婚を受け入れること――を願い求める。

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवी तेन दूतेन शोभना । जहास परमा देवी वाक्यं नोवाच किञ्चन ॥

使者にそのように告げられると、そのとき輝ける女神はただ笑われた。至上の女神は一言も発せられなかった。

Verse 16

तस्या हसन्त्या दूतोऽसौ त्रैलोक्यं सचराचरम् । ददर्श कुक्षौ संभ्रान्तस्तत्क्षणात् समपद्यत ॥

彼女が笑われると、その使者は彼女の胎内に、動くもの動かぬもの一切を含む三界を見た。驚愕して、その瞬間に倒れ伏した。

Verse 17

ततो देव्याः प्रतीहारी जया नामातितेजना । देव्याः हृदि स्थितं वाक्यमुवाच तनुमध्यमा ॥

その後、女神の侍女でジャヤーと名づけられた者、きわめて光り輝き、細き腰をもつ彼女が、女神の胸中にある言葉を語った。

Verse 18

जया उवाच । कन्यार्थी वदते यद्धि तत्त्वया समुदीरितम् । यदि नाम व्रतं चास्याः कौमारं सार्वकालिकम् । अपि चान्याः कुमार्योऽत्र सन्ति देव्याः पदानुगाः ॥

ジャヤーは言った。「あなたの述べたことは、まことに乙女を求める者の言葉です。だが、たとえ彼女の処女性の誓いが永遠であっても、ここには女神の随伴として仕える他の乙女たちがいます。」

Verse 19

तासामेकापि नो लभ्या किमु देवी स्वयं शुभा । याहि दूत त्वरण् मा ते किञ्चिदन्यद् भविष्यति ॥

あの乙女たちのうち一人すら得られぬのに、まして自ら吉祥なる女神そのものが得られようか。使者よ、急いで去れ。お前にはこれ以上、何も起こらぬ。

Verse 20

एवमुक्तो गतो दूतस्तावद् व्योम्नि महामुनिः । आयातो नारदस्तूर्णं नृत्यन्नुच्चैर्महातपाः ॥

かく告げられて使者は去った。その間に、天空には大聖ナルダが疾く到来し、舞いながら高らかに呼ばわっていた――大苦行者なる彼が。

Verse 21

दिष्ट्या दिष्ट्येति वदतस्तां देवीं शुभलोचनाम् । उपविष्टो जगादाथ आसने परमेऽर्चितः ॥

「吉祥、吉祥」と唱えつつ、彼は美しい眼の女神に語りかけた。ついで最上の座に迎えられて着座し、敬われてから言葉を発した。

Verse 22

प्रणम्य देवीं सर्वेशीमुवाच च महातपाः । देवि देवैरहं प्रीतैः प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ॥

万有の主たる女神に礼拝して、大苦行者は言った。「女神よ、満悦した神々により、私はあなたの御前へ遣わされた。」

Verse 23

विद्युत्प्रभा उवाच । देवि पूर्वमृषिस्त्वासीदादिसर्गे कसंभवः । सखा सारस्वतो जातः सुपार्श्वो नाम वै विभुः ॥

ヴィディユットプラバーは言った。「女神よ、かつて原初の創造の時、カサンバヴァという名の聖仙がいた。彼の友はサラスヴァティーとの縁より生まれ、スパールシュヴァと名づけられた大いなる力ある者であった。」

Verse 24

विजिता देवि दैत्येन महिषाख्येन निर्जराः । त्वां गृहीतुं प्रयत्नं स कृतवान् देवि दैत्यराट् ॥

女神よ、マヒシャと呼ばれる阿修羅によって不死なる神々は打ち負かされた。かの阿修羅王は、女神よ、あなたを捕らえんと努めた。

Verse 25

एवमुक्तोऽस्मि देवैस्त्वां बोधयामि वरानने । स्थिरीभूता महादेवि तं दैत्यं प्रतिघातय ॥

神々に命じられたゆえ、麗しき御顔の御方よ、私はあなたに告げる。大いなる女神よ、堅く立ち、その阿修羅を討ち滅ぼし給え。

Verse 26

उक्त्वैवान्तरहितः सद्यो नारदः स्वेच्छया ययौ । देवी च कन्यास्ताः सर्वाः सन्नह्यन्तामुवाच ह ॥

そう語り終えるや、ナーラダはたちまち姿を消し、意のままに去った。すると女神はすべての乙女たちに言われた。「武具を整え、備えよ。」

Verse 27

ततः कन्या महाभागाः सर्वास्ता देविशासनात् । बभूवुर्घोररूपिण्यः खङ्गचर्मधनुर्धराः । सङ्ग्रामहेतोः सन्तस्थुर्दैत्यविध्वंसनाय ताः ॥

そのとき、幸いに満ちた乙女たちは皆、女神の命に従い、剣・盾・弓を携えて恐るべき姿となった。戦のために陣を敷き、阿修羅滅尽を志して立ち並んだ。

Verse 28

तावद् दैत्यबलं सर्वं मुक्त्वा देवचमूं द्रुतम् । आययौ यत्र तद् देव्याः सन्नद्धं स्त्रीबलं महत् ॥

そのころ、阿修羅の全軍は神々の軍勢を素早く離れ、女神のもとへと押し寄せた。そこには、完全に武装した女神の大いなる女軍が備え整えて立っていた。

Verse 29

ततस्ताः युयुधुः कन्या दानवैः सह दर्पिताः । क्षणेन तद् बलं ताभिश्चतुरङ्गं निपातितम् ॥

Then those maidens, filled with martial ardor, fought together with the Dānavas; in a moment, by them, that fourfold army was brought down.

Verse 30

शिरांसि तत्र केषाञ्चिच्छिन्नानि पतितानि च । अपरेषां विदार्योरः क्रव्यादाः पान्ति शोणितम् ॥

There, some heads were severed and had fallen; for others, their chests having been torn open, flesh-eaters drank the blood.

Verse 31

अन्ये कबन्धभूतास्तु ननृतुर्दैत्यनायकाः । एवं क्षणेन ते सर्वे विध्वस्ताः पापचेतसः । अपरे विद्रुताः सर्वे यत्रासौ महिषासुरः ॥

Others—becoming headless trunks—danced about, those leaders of demons. Thus, in a moment, all of them, evil-minded, were destroyed; and the rest all fled to where that Mahiṣāsura was.

Verse 32

ततो हाहाकृतं सर्वं यथा दैत्यबलं महत् । एवं तदाकुलं दृष्ट्वा महिषो वाक्यमब्रवीत् । सेनापते किमेतद्धि बलं भग्नं ममाग्रतः ॥

Then the great demon host raised a cry of lamentation. Seeing it thus thrown into confusion, Mahiṣa spoke: “Commander, what is this—my army shattered before my very eyes?”

Verse 33

ततो यज्ञहनुर्नामा दैत्यो हस्तिस्वरूपवान् । उवाच भग्नमेतद्धि कुमारिभिः समन्ततः ॥

Then the demon named Yajñahanu, of elephant-like form, said: “Indeed, this has been shattered on all sides by the maidens.”

Verse 34

तस्याभवन्महातेजाः सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । स हि तीव्रं तपस्तेपे माहिष्मत्यां पुरोत्तमे ॥

彼から、偉大な光輝と武威を備えたシンドゥドヴィーパ（Sindhudvīpa）が生まれた。まことに彼は、最勝の都マーヒシュマティー（Māhiṣmatī）において激しい苦行を修した。

Verse 35

ततो दुद्राव महिषस्ताः कन्याः शुभलोचनाः । गदामादाय तरसा कन्या दुद्राव वेगवान् ॥

そのとき、水牛（アスラ）は吉祥なる眼をもつ乙女たちへ突進した。乙女は力強くガダー（棍棒）を取り、疾風のごとく駆け出した。

Verse 36

यत्र तिष्ठति सा देवी देवगन्धर्वपूजिता । तत्रैव सोऽसुरः प्रायाद् यत्र देवी व्यवस्थिताः । सा च दृष्ट्वा तमायान्तं विंशद्धस्ता बभूव ह ॥

神々とガンダルヴァに礼拝されるその女神が立つところ、まさにその場所へアスラは赴き、女神の在す所へと迫った。彼女は近づく彼を見て、二十の手を現した。

Verse 37

धनुः खङ्गं तथा शक्तिं शरान् शूलं गदां तथा । परशुं डमरुं चैव तथा घण्टां विशालिनीम् । शतघ्नीं मुद्गरं घोरं भुशुण्डीं कुन्तमेव च ॥

彼女は、弓、剣、槍、矢、三叉戟（シュール）と棍棒（ガダー）を携え、さらに斧、ḍamaru太鼓、そして大いなる鈴を持った。加えて、シャタグニーの武器、恐るべき槌、ブシュンディー、そして投げ槍（クンタ）をも執った。

Verse 38

मुसलं च तथा चक्रं भिन्दिपालं तथैव च । दण्डं पाशं ध्वजं चैव पद्मं चेति च विंशतिः ॥

さらに、ムサラ（杵）、チャクラ（円盤）、そしてビンディパーラの武器。加えて、ダンダ（杖）、パーシャ（縄）、ドゥヴァジャ（旗印）、パドマ（蓮華）—これにて二十となった。

Verse 39

भूत्वा विंशभुजा देवी सिंहमास्थाय दंशिता । सस्मार रुद्रं देवेशं रौद्रं संहारकारणम् ॥

女神は二十の腕を具し、獅子に乗って戦いに備えた。彼女はルドラ、神々の主を念じた—滅尽を司る猛きルドラを。

Verse 40

ततो वृषध्वजः साक्षाद् रुद्रस्तत्रैव आययौ । तया प्रणम्य विज्ञप्तः सर्वान् दैत्यान् जयाम्यहम् ॥

そのとき、牛旗を掲げる者ヴリシャドヴァジャ—まさしくルドラ—が直ちにそこへ来臨した。彼女は礼拝して申し上げた。「私はすべてのダイティヤを征服いたします。」

Verse 41

त्वयि सन्निधिमात्रे तु देवदेव सनातन । एवमुक्त्वाऽसुरान् सर्वान् जिगाय परमेश्वरी ॥

「ただあなたが近くにおられるだけで、神々の神よ、永遠なる御方よ。」そう言い終えると、至上の女神はすべてのアスラを打ち破った。

Verse 42

मुक्तवा तमेेकं महिषं शेषं हत्वा तमभ्ययात् । यावद् देवी ततः साऽपि तां दृष्ट्वा सोऽपि दुद्रुवे ॥

彼女はその一頭の水牛（魔）だけを放ち、残りを討ち滅ぼして彼に迫った。女神が進むや、彼もまた—彼女を見て—逃げ去った。

Verse 43

क्वचिद् युध्यति दैत्येन्द्रः क्वचिच्चैव पलायति । क्वचित् पुनर्मृधं चक्रे क्वचित् पुनरुपारमत् ॥

あるときはダイティヤの王が戦い、あるときは逃げる。あるときは再び合戦に臨み、あるときはまた退いてやめる。

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि दश तस्य तया सह । दिव्यानि विगतानि स्युर्युध्यतस्तस्य शोभने । बभ्राम सकलं त्वाजौ ब्रह्माण्डं भीतमानसम् ॥

かくして、美しき者よ、彼が彼女と共に戦い続けるうちに一万の天上の歳月が過ぎ去った。その戦いにおいて、全宇宙は恐怖に心を震わせて揺れ動いた。

Verse 45

कुर्वतस्तु तपो घोरं निराहारस्य शोभने । आद्या तु विप्रचित्तेस्तु सुता सुरसुतोपमा । माहिष्मतीति विख्याता रूपेणासदृशी भुवि ॥

彼が断食して苛烈な苦行を行っていたとき、美しき者よ、ヴィプラチッティ（Vipracitti）の長女で、神々の娘にも比すべき者が、マーヒシュマティー（Māhiṣmatī）と名高く、地上に比類なき美貌を備えていた。

Verse 46

ततः कालेन महता शतशृङ्गे महागिरौ । पद्भ्यामाक्रम्य शूलेन निहतो दैत्यसत्तमः ॥

やがて長い時を経て、シャタシュリンガ（Śataśṛṅga）と呼ばれる大山において、ダイティヤ族の最勝者は討たれた――足で踏みつけられ、三叉戟によって打ち倒された。

Verse 47

शिरश्चिच्छेद खङ्गेन तत्र चान्तःस्थितः पुमान् । निर्गत्य विगतः स्वर्गं देव्याः शस्त्रनिपातनात् ॥

彼女はその場で剣により首を断ち切った。するとその内に宿っていた者は外へ出て、女神の武器が打ち下ろされた功徳によって天界へと赴いた。

Verse 48

ततो देवगणाः सर्वे महिषं वीक्ष्य निर्जितम् । सब्रह्मका स्तुतिं चक्रुर्देव्यास्तुष्टेन चेतसा ॥

それから神々の一切の群れは、マヒーシャ（Mahīṣa）が征服されたのを見て、ブラフマー（Brahmā）と共に心満ち足り、女神に讃歌を捧げた。

Verse 49

देवा ऊचुः । नमो देवि महाभागे गम्भीरे भीमदर्शने । जयस्ते स्थितिसिद्धान्ते त्रिनेत्रे विश्वतोमुखि ॥

神々は言った。「礼拝いたします、女神よ——最も幸いにして深遠、畏るべき御姿の御方。勝利あれ、安住の教理を成就する御方よ。三つの眼を持ち、あらゆる方角に面を向ける御方よ。」

Verse 50

विद्याविद्ये जये याज्ये महिषासुरमर्दिनि । सर्वगे सर्वदेवेशि विश्वरूपिणि वैष्णवि ॥

知と無知よ、勝利よ、供養にふさわしき御方よ、魔マヒーシャースラを討つ御方よ、遍満する御方よ、諸神の主よ、宇宙そのものの御姿よ、ヴァイシュナヴィーよ。

Verse 51

वीतशोके ध्रुवे देवि पद्मपत्रशुभेक्षणे । शुद्धसत्त्वव्रतस्थे च चण्डरूपे विभावरि ॥

悲しみを離れ、揺るがぬ女神よ。蓮の花弁のように吉祥なる眼差しの御方よ。清浄なるサットヴァの誓いに住する御方よ。しかもなお、猛き御姿の御方、光輝の御方よ。

Verse 52

ऋद्धिसिद्धिप्रदे देवि विद्याविद्येऽमृते शिवे । शांकरी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृते ॥

繁栄と成就を授ける女神よ。知と無知よ。不死にして吉祥なる御方よ。シャーンカリー、ヴァイシュナヴィー、ブラーフミーよ——すべての神々に礼拝される御方よ。

Verse 53

घण्टाहस्ते त्रिशूलास्त्रे महामहिषमर्दिनि । उग्ररूपे विरूपाक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे ॥

手に鐘を持つ御方よ。武器として三叉戟を執る御方よ。強大なるマヒーシャを討つ大いなる御方よ。恐るべき御姿の御方よ。異なる眼を持つ御方よ。大いなるマーヤーよ。不死の流れよ。

Verse 54

सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वसत्त्वमये ध्रुवे । विद्यापुराणशिल्पानां जननी भूतधारिणी ॥

おお女神よ、あらゆる衆生の利益を願い、堅固にして一切衆生に遍満する御方よ――学知とプラーナ文献と諸芸術の母、生成されたものを支える御方よ。

Verse 55

सर्वदेवरहस्यानां सर्वसत्त्ववतां शुभे । त्वमेव शरणं देवि विद्येऽविद्ये श्रियेऽम्बिके । विरूपाक्षि तथा क्षान्ति क्षोभितान्तरजलेऽविले ॥

おお吉祥なる御方よ、あなたは一切の神々と一切の有情の秘奥である。あなたこそ唯一の帰依処、女神よ――知と無知、繁栄、母よ；広き眼の御方よ、忍耐よ――内なる水がかき乱されても、決して揺らがぬ御方よ。

Verse 56

सा सखीभिः परिवृता विहरन्ती यदृच्छया । आगता मन्दरद्रोणीं तत्रापश्यत्तपोवनम् । मुनेरम्बरसंज्ञस्य विविधद्रुममालिनम् ॥

彼女は友らに囲まれ、思うままに遊行してマンダラの谷に至った。そこで彼女は、アンバラという名の牟尼の苦行林（タポーヴァナ）を見た。そこは多様な樹々により花鬘のごとく飾られていた。

Verse 57

नमोऽस्तु ते महादेवि नमोऽस्तु परमेश्वरि । नमस्ते सर्वदेवानां भावनित्येऽक्षयेऽव्यये ॥

礼拝いたします、大女神よ。礼拝いたします、至上の主宰よ。礼拝いたします――一切の神々の生成の根源にして、常住、不滅、不朽、不変なる御方よ。

Verse 58

शरणं त्वां प्रपद्यन्ते ये देवि परमेश्वरि । न तेषां जायते किञ्चिदशुभं रणसङ्कटे ॥

あなたに帰依する者たちよ、女神にして至上の主宰よ――戦いの危難にあっても、彼らにはいかなる不吉も災いも生じない。

Verse 59

यश्च व्याघ्रभये घोरे चौरराजभये तथा । स्तबवमेनं सदा देवि पठिष्यति यतात्मवान् ॥

また、恐ろしい虎の恐怖、あるいは盗賊や王権への恐れの中にあっても、常にこの讃歌を誦する者は、女神よ—自制ある者として—守護される。

Verse 60

निगडस्थोऽपि यो देवि त्वां स्मरिष्यति मानवः । सोऽपि बन्धैर्विमुक्तस्ते सुसुखं वसते सुखी ॥

たとえ足枷に繋がれた人であっても、女神よ—あなたを憶念するなら—その者も束縛から解き放たれ、大いなる安楽のうちに満ち足りて住する。

Verse 61

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुता तदा देवी देवैः प्रणतिपूर्वकम् । उवाच देवान् सुश्रोणी वृणुध्वं वरमुत्तमम् ॥

聖ヴァラーハは言った。かくして神々が先に礼拝して女神を讃えたとき、麗しき腰の女神は神々に告げた。「最上の恩寵を選べ。」

Verse 62

देवा ऊचुः । देवि स्तोत्रमिदं ये हि पठिष्यन्ति तवानघे । सर्वकामसमापन्नान् कुरु देवि स नो वरः ॥

神々は言った。女神よ、無垢なる御方よ—このあなたの讃歌を誦する者たちに、あらゆる願いと目的の成就を授け給え。女神よ、これを我らへの恩寵としたまえ。

Verse 63

एवमस्त्विति तान् देवानुक्त्वा देवी पराऽपरा । विससर्ज ततो देवान् स्वयं तत्रैव संस्थिता ॥

女神は彼らの神々に「そのとおりである」と告げた。かの女神は超越にして内在なる御方であり、やがて神々を退かせ、自らはその場にとどまった。

Verse 64

एतद्द्वितीयं यो जन्म वेद देव्याः धराधरे । स वीतशोको विरजाः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

大地を支える山における女神のこの第二の誕生を知る者は、憂いと穢れを離れ、病なき境地に到達する。

Verse 65

लतागृहैस्तु विविधैर्वकुलैर्लकुचैस्तथा । चन्दनैः स्पन्दनैः शालैः सरलैरुपशोभितम् । विचित्रवनखण्डैश्च भूषितं तु महात्मनः ॥

そこは種々の蔓のあずまやに飾られ、バクラやラクチャの樹々が茂り、白檀やスパンダナ、シャーラ、サララの樹々が美を添え、さらに多彩な林叢で彩られていた――その大いなる魂の仙庵である。

Verse 66

दृष्ट्वाश्रमपदं रम्यं सासुरी कन्यका शुभम् । माहिष्मती वरारोहा चिन्तयामास भामिनी ॥

その麗しい仙庵の地を見て、吉祥なる阿修羅の血筋の乙女――マーヒシュマティー、肢体の気高き女は、思案をめぐらし始めた。

Verse 67

भीषयित्वाहमेनं तु तापसं त्वाश्रमे स्वयम् । तिष्ठामि क्रीडती सार्धं सखीभिः परमर्चिता ॥

この仙庵で私自らこの苦行者を脅かしたのち、私はここに留まり、侍女たちと共に戯れつつ、厚く敬われる。