Adhyaya 66: Nārada’s Journey to Śvetadvīpa and the Means of Attaining the Lord through the Pañcarātra

Verse 1

भद्राश्व उवाच । आश्चर्यं यदि ते किञ्चिद् विदितं दृष्टमेव वा । तन्मे कथय धर्मज्ञ मम कौतूहलं महत् ॥ ६६.१ ॥

バドラ―シュヴァは言った。「もし汝が何か驚異を知っているなら――学びによるものでも、みずから見たものでも――我に語ってくれ、ダルマを知る者よ。わが好奇心は大いなるものだ。」

Verse 2

अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै ॥ ६६.२ ॥

アガスティヤは言った。「この主ジャナールダナこそ、まことに驚異そのものである。彼の奇瑞は多く、さまざまに目撃されてきた。」

Verse 3

श्वेतद्वीपं गतः पूर्वं नारदः किल पार्थिव । सोऽपश्यच्छङ्खचक्राब्जान् पुरुषांस्तिग्मतेजसः ॥ ६६.३ ॥

王よ、かつてナーラダはまことにシュヴェータドヴィーパへ赴き、そこで法螺貝・円盤（チャクラ）・蓮華を携え、鋭く燃え立つ光輝を放つ霊妙なる人々を見た。

Verse 4

अयं विष्णुरयं विष्णुरेष विष्णुः सनातनः । चिन्ताऽभूत्तस्य तां दृष्ट्वा कोऽस्मिन्विष्णुरिति प्रभुः ॥ ६६.४ ॥

「これがヴィシュヌ、これがヴィシュヌ、まさしくこれこそ永遠のヴィシュヌである。」その反復する断言を見て彼に憂いが生じ、主は問うた――「この中で『ヴィシュヌ』とは誰なのか。」

Verse 5

एवं चिन्तयतस्तस्य चिन्ता कृष्णं प्रति प्रभो । आराधयामि च कथं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ ६६.५ ॥

このように思案するうち、彼の想いはクリシュナへと向かった――「主よ、法螺貝・円盤・棍棒（ガダー）を携える御方を、いかにして礼拝すべきでしょうか。」

Verse 6

येन वेद्मि परं तेषां देवो नारायणः प्रभुः । एवं संचिन्त्य दध्यौ स तं देवं परमेश्वरम् ॥ ६६.६ ॥

彼はこう思惟した――「彼らすべての最高の実在を私に知らしめる御方、その主はナーラーヤナ神である。」そう念じて、彼はその神、至上の主（パラメーシュヴァラ）に瞑想を結んだ。

Verse 7

दिव्यं वर्षसहस्रं तु साग्रं ब्रह्मसुतस्तदा । ध्यायतस्तस्य देवोऽसौ परितोषं जगाम ह ॥ ६६.७ ॥

そのとき、ブラフマーの子は満ちた千の天年にわたり瞑想し続け、かの神は彼を喜び、満足したのであった。

Verse 8

उवाच च प्रसन्नात्मा प्रत्यक्षत्वं गतः प्रभुः । वरं ब्रह्मसुत ब्रूहि किं ते दद्मि महामुने ॥ ६६.८ ॥

すると主は、眼前に顕現し、心安らかにして告げられた。「おお、梵天の子よ、望む恩寵を述べよ。大牟尼よ、汝に何を授けようか。」

Verse 9

नारद उवाच । सहस्रमेकं वर्षाणां ध्यातस्त्वं भुवनेश्वर । त्वत्प्राप्तिर्येन तद् ब्रूहि यदि तुष्टोऽसि मेऽच्युत ॥ ६६.९ ॥

ナーラダは言った。「世の主よ、千と一年のあいだ、私はあなたを禅観してまいりました。もし私をお喜びくださるなら、アチュタよ、いかなる手段によってあなたに到達するのかお示しください。」

Verse 10

देवदेव उवाच । पौरुषं सूक्तमास्थाय ये यजन्ति द्विजास्तु माम् । संहितामाद्यमास्थाय ते मां प्राप्स्यन्ति नारद ॥ ६६.१० ॥

デーヴァデーヴァは告げられた。「プルシャ・スークタに依って我を祭祀し、原初のサンヒターに帰依する二度生まれの者たちは、ナーラダよ、我に到達するであろう。」

Verse 11

अलाभे वेदशास्त्राणां पाञ्चरात्रोदितेन ह । मार्गेण मां प्रपश्यन्ते ते मां प्राप्स्यन्ति मानवाः ॥ ६६.११ ॥

ヴェーダの諸論書が得難いときでも、パンチャラートラに説かれた道によって我を求める人々は、必ずや我に到達する。

Verse 12

ब्राह्मणक्षत्रियविशां पाञ्चरात्रं विधीयते । शूद्रादीनां न तच्छ्रोत्रपदवीमुपयास्यति ॥ ६६.१२ ॥

パンチャラートラの行法は、ブラーフマナ、クシャトリヤ、ヴァイシャに定められる。シュードラ等には、それは（ヴェーダの）聴聞によって受けるシュルティとしての資格・地位に至らない。

Verse 13

एवं मयोक्तं विप्रेन्द्र पुराकल्पे पुरातनम् । पञ्चरात्रं सहस्राणां यदि कश्चिद् ग्रहीष्यति ॥ ६६.१३ ॥

かくして、婆羅門の中の最勝者よ、この古き教えは、かつての劫において我が説いたものである。もし千人の中にあっても、誰かがパンチャラートラ（Pañcarātra）を受け入れるならば。

Verse 14

कर्मक्षये च मां कश्चिद् यदि भक्तो भविष्यति । तस्य चेदं पञ्चरात्रं नित्यं हृदि वसिष्यति ॥ ६६.१४ ॥

また、業（カルマ）が尽きるとき、もし誰かが我に帰依するなら、その者の心にはこのパンチャラートラ（Pāñcarātra）が常に住するであろう。

Verse 15

इतरे राजसैर्भावैस्तामसैश्च समावृताः । भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठ मच्छासनपराङ्मुखाः ॥ ६६.१५ ॥

他の者たちは、ラジャス（rājasa）とタマス（tāmasa）の情態に覆われ、二度生まれの最勝者よ、我が教令に背を向ける者となるであろう。

Verse 16

कृतं त्रेता द्वापरं च युगानि त्रीणि नारद । सत्त्वस्थां मां समेष्यन्ति कलौ रजस्तमोऽधिकाः ॥ ६६.१६ ॥

ナーラダよ、三つのユガ—クリタ（Kṛta）、トレーター（Tretā）、ドヴァーパラ（Dvāpara）—では、サットヴァ（sattva）に住する者が我に近づく。だがカリ（Kali）においては、ラジャスとタマスが優勢となる。

Verse 17

अन्यच्च ते वरं दद्मि शृणु नारद साम्प्रतम् । यदिदं पाञ्चरात्रं मे शास्त्रं परमदुर्लभम् । तद्भवान् वेत्स्यते सर्वं मत्प्रसादान्न संशयः ॥ ६६.१७ ॥

「さらに、汝にもう一つの恩寵を授けよう。今聞け、ナーラダよ。このパンチャラートラ（Pāñcarātra）は我がシャーストラ（śāstra）にして、得難き至宝である。我が恩寵により、汝はそれを余すところなく知るであろう—疑いはない。」

Verse 18

वेदेन पाञ्चरात्रेण भक्त्या यज्ञेन च द्विज । प्राप्योऽहं नान्यथा वत्स वर्षकोट्यायुतैरपि ॥ ६६.१८ ॥

おお、二度生まれし者よ。われはヴェーダにより、パーンチャラートラの伝統により、バクティ（信愛）により、またヤジュニャ（祭祀）によって到達される。ほかの方法では得られぬ、愛し子よ――たとえ幾万のクロール年を経ようとも。

Verse 19

एवमुक्त्वा स भगवान्नारदं परमेश्वरः । जगामादर्शनं सद्यो नारदोऽपि ययौ दिवम् ॥ ६६.१९ ॥

かく語り終えると、福徳具足の主—パラメーシュヴァラ—はただちに視界から去り、ナーラダもまた天界へ赴いた。