Adhyaya 44: The Vaiśākha Bright-Twelfth Observance: Worship of Hari as Jāmadagnya and Its Fruits

Verse 1

दुर्वासा उवाच । वैशाखेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । तद्वत् स्नानादिकं कृत्वा ततो देवालयं व्रजेत् ॥ ४४.१ ॥

ドゥルヴァーサは言った。「ヴァイシャーカ月においても同様に、人は定められた作法に従ってこのようにサンカルパ（誓願）を立て、同じく沐浴などの行を修したのち、神殿へ赴くべきである。」

Verse 2

तत्राराध्य हरिं भक्त्या एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः । जामदग्न्याय पादौ तु उदरं सर्वधारिणे । मधुसूदनायेति कटिमुरः श्रीवत्सधारिणे ॥ ४४.२ ॥

その場において、識見ある修行者はこれらの真言によって、信愛をもってハリを礼拝すべきである。足には「ジャーマダグニャ（Jāmadagnya）に」；腹には「一切を支える御方（Sarvadhāriṇe）に」；腰と胸には「マドゥスーダナ（Madhusūdana）に」—シュリーヴァツァ（Śrīvatsa）の印を帯びる御方として。

Verse 3

क्षत्रान्तकाय च भुजौ मणिकण्ठाय कण्ठकम् । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु शिरो ब्रह्माण्डधारिणे ॥ ४४.३ ॥

さらに、両腕は「クシャトラーンタカ（Kṣatrāntaka）」に、首の飾りは「マニカンṭハ（Maṇikaṇṭha）」に帰し、法螺貝と円盤はそれぞれの名のままに称え、頭は「梵卵（brahmāṇḍa）—宇宙卵—を担う御方」に帰すべきである。

Verse 4

एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत् तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य स्थगितं तद्वद् वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् ॥ ४४.४ ॥

このように供養を終えたなら、賢者は先と同様に、その前に水壺を据えるべきである。さらにそれは覆いを施し、二枚の布で包み巻くべきである。

Verse 5

वैणवेन तु पात्रेण तस्मिन् संस्थापयेद्धरिम् । जामदग्न्येति विख्यातं नाम्ना क्लेशविनाशनम् ॥ ४४.५ ॥

次に、ヴァイシュナヴァの器を用いて、その中にハリを安置すべきである。ハリは「ジャーマダグニャ（Jāmadagnya）」の名で知られ、その名はクレーシャ（kleśa、煩悩・苦患）を滅すると説かれる。

Verse 6

दक्षिणे परशुं हस्ते तस्य देवस्य कारयेत् । सर्वगन्धैश्च सम्पूज्य पुष्पैर्नानाविधैः शुभैः ॥ ४४.६ ॥

その神格の右手には斧（パラシュ paraśu）を作らせるべきである。さらに、あらゆる香をもって正しく供養し、種々の吉祥なる花をもっても供養すべきである。

Verse 7

ततस्तस्याग्रतः कुर्याज्जागरं भक्तिमान्नरः । प्रभाते विमले सूर्ये ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एवं नियमयुक्तस्य यत्फलं तन्निबोध मे ॥ ४४.७ ॥

それから、信愛ある者はその御前で夜を徹して覚醒し、護持して過ごすべきである。清らかに日が昇り、太陽が澄みわたる暁には、（供物を）バラモンに奉献すべきである。かくのごとき規律を守る者にいかなる果報が生ずるか、今わたしから聞け。

Verse 8

आसीद् राजा महाभागो वीरसेनो महाबलः । अपुत्रः स पुरा तीव्रं तपस्तेपे महौजसा ॥ ४४.८ ॥

かつて、福徳に恵まれ大いなる力を備えた王、ヴィーラセーナがいた。以前、子を得られなかった彼は、偉大な霊的威力をもって激しい苦行（タパス）を修した。

Verse 9

चरस्तत्तपो घोरं याज्ञवल्क्यो महामुनिः । आजगाम महायोगी तं दृष्ट्वा नातिदूरतः ॥ ४४.९ ॥

ヤージュニャヴァルキヤという大聖が、その恐るべき苦行に没入していたとき、大いなるヨーギーが近づいて来た。遠からぬ所から彼を見て、さらに近くへと歩み寄った。

Verse 10

तमायान्तमथो दृष्ट्वा ऋषिं परमवर्चसम् । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा राजाभ्युत्थानमाकरॊत् ॥ ४४.१० ॥

そのとき王は、比類なき光輝を帯びて近づくリシを見て、合掌して恭敬し、立ち上がって丁重に迎えた。

Verse 11

स पूजितो मुनिः प्राह किमर्थं तप्यते तपः । राजन् कथय धर्मज्ञ किं ते कार्यं विवक्षितम् ॥ ४४.११ ॥

しかるに、しかと供養を受けたムニは言った。「何のためにこの苦行を行っているのか。王よ、ダルマを知る者よ、語れ。汝が述べようとする願いと用向きは何であるか。」

Verse 12

राजोवाच । अपुत्रोऽहं महाभाग नास्ति मे पुत्रसन्ततिः । तेन मे तप आस्थाय क्रिष्यते स्वतनुर्द्विज ॥ ४४.१२ ॥

王は言った。「おお幸いなる方よ、私は子を持たぬ。わが家には子の系譜がない。ゆえに苦行を修しているが、我が身は、ああ二度生まれの方よ、やせ衰えてゆく。」

Verse 13

याज्ञवल्क्य उवाच । अलं ते तपसाऽनेन महाक्लेशेन पार्थिव । अल्पायासेन ते पुत्रो भविष्यति न संशयः ॥ ४४.१३ ॥

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「王よ、そのような大いなる苦難を伴う苦行は、もはや十分である。わずかな務めによって、汝には子が授かる。疑いはない。」

Verse 14

राजोवाच । कथं मे भविता पुत्रोऽल्पायासेन वै द्विज । एतन्मे कथय प्रीतो भगवन् प्रणतस्य ह ॥ ४४.१४ ॥

王は言った。「おお二度生まれの方よ、いかにしてわずかな務めで我に子が授かるのか。どうか喜んでお語りください、尊き御方よ。私は伏して帰依いたします。」

Verse 15

दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन पार्थिवेन यशस्विना । आचख्यौ द्वादशीं चेमां वैशाखे सितपक्षजाम् ॥ ४४.१५ ॥

ドゥルヴァーサーは言った。かく名高き王に問われて、聖仙はヴァイシャーカ月の白分に生ずるこのドヴァーダシーの斎戒を説き明かした。

Verse 16

स हि राजा विधानॆन पुत्रकामो विशेषतः । उपोष्य लब्धवान् पुत्रं नलं परमधार्मिकम् । योऽद्यापि कीर्त्यते लोके पुण्यश्लोको नरोत्तमः ॥ ४४.१६ ॥

その王は、とりわけ子を望み、定められた作法により斎戒して断食し、至上に正法なる子ナラを得た。彼は今なお世に称えられ、功徳の誉れ高き、人中の最勝として語り継がれる。

Verse 17

प्रासङ्गिकं फलं ह्येतद्गतस्यास्य महामुने । सुपुत्रो जायते वित्तविद्यावान्कान्तिरुत्तमा ॥ ४४.१७ ॥

大いなる牟尼よ、これはまことに、そこに至った者（あるいはこの修行を成就した者）に随伴して得られる果である。善き男子が生まれ、財と学識を具え、さらに最上の光輝（または美）が現れる。

Verse 18

इह जन्मनि किं चित्रं परलोके शृणुष्व मे । कल्पमेकं ब्रह्मलोके वसित्वाऽप्सरसां गणैः ॥ ४४.१८ ॥

この世の生に何の驚くべきことがあろうか。来世について私の言葉を聞け。梵天界（ブラフマローカ）に一劫（カルパ）のあいだ住し、アプサラスの群とともに過ごすのである。

Verse 19

क्रीडत्यन्ते पुनः सृष्टौ चक्रवर्ती भवेद् ध्रुवम् । त्रिंशत्यब्दसहस्राणि जीवते नात्र संशयः ॥ ४४.१९ ॥

時代の終わりに、再び創造が起こるとき、彼は必ずや転輪聖王（チャクラヴァルティン、普遍の君主）となる。寿命は三万年であり、疑いはない。