Adhyaya 42: Ritual Procedure for the Phālguna Bright-Fortnight Dvādaśī Narasiṃha Worship, with the Narrative of King Vatsa

Verse 1

दुर्वासा उवाच । तद्वत् फाल्गुनमासे तु शुक्लपक्षे तु द्वादशीम् । उपोष्य प्रोक्तविधिना हरिमाराधयेत् सुधीः ॥ ४२.१ ॥

ドゥルヴァーサは言った。「同様に、パールグナ月の白分、十二日（ドヴァーダシー）に、説かれた作法に従って斎戒し、賢者はハリを礼拝すべきである。」

Verse 2

नरसिंहाय पादौ तु गोविन्दायेत्युरू तथा । कटिं विश्वभुजे पूज्य अनिरुद्धेत्युरस्तथा ॥ ४२.२ ॥

両足はナラシンハに、また両腿は「ゴーヴィンダに」との句をもって配当すべきである。腰はヴィシュヴァブジャに属するものとして礼敬し、胸もまた「アニルッダに」との句をもって礼拝すべきである。

Verse 3

कण्ठं तु शितिकण्ठाय पिङ्गकेशाय वै शिरः । असुरध्वंसनायेति चक्रं तोयात्मने तथा । शङ्खमित्येव सम्पूज्य गन्धपुष्पफलैस्तथा ॥ ४२.३ ॥

「Śitikaṇṭha」のために喉（カṇṭha）の部位を礼拝し、「Piṅgakeśa」のために頭を礼拝する。また同様に、輪宝（cakra）を「阿修羅を滅する者のために」との句で、法螺貝（śaṅkha）を「Toyātman」のために礼拝し、香・花・果物をもってしかるべく供養する。

Verse 4

तदग्रे घटमादाय सितवस्त्रयुगान्वितम् । तस्योपरि नृसिंहं तु सौवर्णं ताम्रभाजने । सौवर्णशक्तितः कृत्वा दारुवंशमयेऽपि वा ॥ ४२.४ ॥

次に、その前に白布二枚を添えた水壺（ghaṭa）を取り、その上に銅の器の中へ金製の「Nṛsiṃha」像を安置する。資力があれば黄金で作り、さもなくば木または竹で作ってもよい。

Verse 5

रत्नगर्भघटे स्थाप्य तं संपूज्य च मानवः । द्वादश्यां वेदविदुषे ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४२.५ ॥

それを宝を内に宿す壺（ratna-garbha ghaṭa）に安置し、しかるべく供養したのち、十二日目（Dvādaśī）に、ヴェーダに通暁する学識あるブラーフマナに奉納すべきである。

Verse 6

एवं कृते फलं प्राप्तं यत् पुरा पार्थिवेन तु । तस्याहं संप्रवक्ष्यामि वत्सनाम्ना महामुने ॥ ४२.६ ॥

このように行えば、かつて一人の王が得た果報が得られる。その果報について、今わたしは大牟尼よ、「Vatsa」という名のもとに詳しく説き明かそう。

Verse 7

आसीत् किम्पुरुषे वर्षे राजा परमधार्मिकः । भारत इति च विख्यातस्तस्य वत्सः सुतोऽभवत् ॥ ४२.७ ॥

「Kiṃpuruṣa-varṣa」と呼ばれる地に、きわめて法（ダルマ）に篤い王があり、その名は「Bhārata」として知られていた。彼には「Vatsa」と名づけられた पुत्र（息子）がいた。

Verse 8

स शत्रुभिर्जितः सङ्ख्ये हृतकोशो द्विपादवान् । वनं प्रायात् सपत्नीको वसिष्ठस्याश्रमेऽवसत् ॥ ४२.८ ॥

戦場で敵に敗れ、宝庫を奪われたが、なお象軍を有していた彼は、妃とともに森へ赴き、ヴァシシュタ（Vasiṣṭha）のアーシュラマに住した。

Verse 9

कालेन गच्छता सोऽथ वसिष्ठेन महर्षिणा । किं कार्यमिति स प्रोक्तो वसस्यास्मिन् महाश्रमे ॥ ४२.९ ॥

時が過ぎてのち、大聖仙ヴァシシュタはヴァスのこの大アーシュラマにおいて彼に告げて問うた。「何をなすべきか。ここへ来た目的は何か。」

Verse 10

राजोवाच । भगवन् हृतकोशोऽहं हृतराज्यो विशेषतः । शत्रुभिर्हतसंकल्पो भवन्तं शरणं गतः । उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४२.१० ॥

王は言った。「尊き御方よ、我が宝蔵は奪われ、ことに我が王国は奪われました。敵により決意は砕かれ、私はあなたを避難処として参りました。教えを授け、どうか恩寵をお示しください。」

Verse 11

एवमुक्तो वसिष्ठस्तु तस्येमां द्वादशीं मुने । विधिना प्रत्युवाचाथ सोऽपि सर्वं तथा अकरोत् ॥ ४२.११ ॥

このように告げられると、ヴァシシュタはこのドヴァーダシー（第十二日の斎戒）について正しい作法に従って答え、彼もまたすべてをそのとおりに行った。

Verse 12

तस्य व्रतान्ते भगवान्नारसिंहस्तुतोष ह । चक्रं प्रादाच्च शत्रूणां विध्वंसनकरं परम् ॥ ४२.१२ ॥

その誓戒の終わりに、福徳なる主ナラシンハは満足し、敵を滅ぼす至上のチャクラ（円盤）を授けた。

Verse 13

तेनास्त्रेण स्वकं राज्यं जितवान् स नृपोत्तमः । राज्ये स्थित्वाऽश्वमेधानां सहस्रमकरोद्विभुः । अन्ते च विष्णुलोकाख्यं पदमाप च सत्तम ॥ ४२.१३ ॥

その武器によって、最勝の王は自らの国土を征服し、確固たるものとした。王権に安住してのち、その大力の者はアシュヴァメーダ（馬祀）を千回修した。そして終わりに、最上の人は「ヴィシュヌの世界」と呼ばれる境地に到達した。

Verse 14

एषा धन्या पापहरा द्वादशी भवतो मुने । कथिता या प्रयत्नेन श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् ॥ ४२.१४ ॥

聖仙よ、これは福徳に満ち、罪を滅するドヴァーダシーである。私は努力して汝に説き明かした。聞き終えたなら、望むままに行じなさい。