Adhyaya 195: Description of Sinners Abiding in Yama’s Realm (Catalog of Transgressions and the Logic of Retribution)

Verse 1

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् ॥ नाचिकेत उवाच ॥ कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः ॥ नमश्च तस्मै देवाय धर्मराजाय धीमते

ここにヤマローカにおける罪人の描写が続く。ナーチケータは言った。「苦行（タパス）に住するバラモンの賢者たちは、私が語るところを聴け。智慧ある神、ダルマラージャに敬礼する。」

Verse 2

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत ॥ असत्यवादिनो ये च जन्तुस्त्रीबालघातकाः

我が力の及ぶ限り、輪廻（サンサーラ）のありさまを語るゆえ、よく理解せよ――虚言を語る者、また生きものを殺し、さらに女と子を害する者たちを。

Verse 3

तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः ॥ ये ये शठाः कृतघ्नाश्च लोलुपाः पारदारिकाः

また、バラモン殺しの罪人、信義を裏切る者がいる。さらに、狡猾で恩知らず、貪欲で、他人の妻に執着する者たちもいる。

Verse 4

कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः ॥ वेदानां दूषकाश्चैव वेदमાર્ગविहिंसकाः

また、乙女を汚す者、罪業に耽る男たち。さらに、ヴェーダを損ない、まことにヴェーダの道を害する者たちもいる。

Verse 5

शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः ॥ अयाज्ययाजकाश्चैव ये ये कुष्ठयुता नराः

また、シュードラのために祭司を務める者たち――嘆きの境に堕ちた「二度生まれ」の者。さらに、祭祀を執り行うにふさわしくない者のためにヤジュニャを行う者、そして癩病に苦しむ人々。

Verse 6

सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः ॥ तथा वार्धुषिका ये च जिह्मप्रेक्षाश्च ये नराः ॥

酒類を飲む二度生まれの者、ブラーフマナ殺し、勇士を殺す者；また高利貸しを業とする者、眼差しの欺きに満ちた者—これらがここに列挙される。

Verse 7

मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत् ॥ गुरुद्वेषी दुराचारो दूताश्चाव्यक्तभाषिणः ॥

母を捨てる者、父を捨てる者、そして自らの貞淑な妻を見捨てる者；師を憎む者、悪行の者、言葉の不明瞭な使者—これらが列挙される。

Verse 8

गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः ॥ अपुत्राश्चाप्यदाराश्च श्रद्दया च विवर्जिताः ॥

家や田畑を奪う者、堤や土手を破壊する者；子を持たず、また妻も持たぬ者、そしてśraddhā（敬虔なる信）を欠く者—これらが列挙される。

Verse 9

अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः ॥ सोमविक्रयिणश्चैव स्त्रीजितः सर्वविक्रयी ॥

不浄なる者、無慈悲なる者、罪深き者；暴力をなす者と誓戒を破る者；ソーマを売る者、女に支配される者、そして万物を売り払う者—皆ここに含まれる。

Verse 10

भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः ॥ नक्षत्री च निमित्ती च चाण्डालाध्यापकस्तथा ॥ सर्वमैथुनकर्ता च अगम्यागमने रतः ॥ मायिका रतिकाश्चैव तुलाधाराश्च ये नराः ॥ सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः ॥ स्वाम्यर्थे न हता ये च ये च युद्धपराङ्मुखाः ॥

土地に関して虚言を弄する者、またヴェーダを生計の手段とする二度生まれの者；占星者と兆しの解釈者、さらにチャンダーラの教師；分別なく交合する者、禁ぜられた相手との交合に耽る者；欺く者、放蕩の者、秤と分銅を操って不正をなす者；あらゆる罪と深く交わる者、怨み深く策謀する者；主のために命を捧げぬ者、そして戦いから背を向ける者—これらすべてが列挙される。

Verse 11

परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः ॥ अशक्तः पापघोषश्च तथा ये ह्यग्निजीविनः ॥

他人の財を奪う者、王を殺す者；力なきままに悪に執する者、罪を公然と唱える者、そして火をもって生業とする者——（ここに列挙される）。

Verse 12

शुश्रूषया च मुक्ताः ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः ॥ पात्रकारी चक्रिणश्च नरा ये चाप्यधार्मिकाः ॥

奉仕・随侍の務めから解かれた者、標識を帯びる出家者（liṅgin）でありながら罪業をなす者、器（pātra）を作り供する者、車輪に関わる生業で暮らす者、そしてダルマに背く人々——（列挙される）。

Verse 13

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा ॥ व्रतविद्वेषिणो ये च तथाऽसद्वादिनो नराः ॥

神殿と施食の堂（satra）を売る者、またティールタ（tīrtha）を売る者；誓戒と行法を憎む者；そして虚偽または不正の教説を語る人々——（列挙される）。

Verse 14

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः ॥ कूटा वक्रस्वभावाश्च कूटशासनकारिणः ॥

偽って爪や髪を（作り物の徴として）身につける者、詐欺にして性根の曲がった者、そして偽りの裁定・統治を下す者——（列挙される）。

Verse 15

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः ॥ विप्रकीर्णप्रतिग्राही सूचकस्तीर्थनाशकः ॥

無知ゆえに誓戒なく修行規律を欠いて生きる者、アーシュラマ（āśrama）の秩序から追放された者、諸方からの施与を分別なく受け取る者、密告する者、そしてティールタ（tīrtha）を破壊する者——（含まれる）。

Verse 16

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः॥ एते चान्ये च बहवो ह्यनिर्दिष्टाः सहस्रशः॥

争いを好む者、論争に執する者、苛烈なる者、そして人のうち最も卑しき者——これらに加え、なお幾千もの者が挙げられるが、個々には列挙されない。

Verse 17

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः॥ कुर्वन्तीह यथा सर्वे तत्र गत्वा यमालये॥

聞け、清らかなる者たちよ。女も男もいずこへ赴くのか。ここで万人がなすとおりに、彼らはヤマの住処に至って、その行為に応じた果を受ける。

Verse 18

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा॥ ऋषय ऊचुः॥ त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर॥

彼らは驚嘆に包まれ、そのとき聖仙ナーチケータに問いかけた。仙人たちは言った。「知者のうち最勝なる者よ、汝がそこで見たとおりに、見聞したすべてをありのまま語れ。」

Verse 19

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्तते॥ इह कर्माणि यः कृत्वा पुरुषो ह्यल्पचेतनः॥

「万事を推し進めるその『時』とは、いかなる真の本性をもつのか。また、ここで諸々の行為をなしたのち、智慧の乏しい人はどうなるのか……。」

Verse 20

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः॥ कल्पान्तं पच्यमानोऽपि दह्यमानोऽपि वा पुनः॥

「……その主は彼を抑えとどめるであろう——ブラフマローカにおいてさえ——劫（カルパ）の終わりまで『煮られる』ように責められ、あるいはまた『焼かれる』ように苦しむ間も。」

Verse 21

न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः॥ यस्य यस्य हि यत्कर्म पच्यमानः पुनः पुनः॥

その地においては身体の滅びはない、苦行の宝よ。むしろ各々の存在は、自らの業に応じて、幾度も「煮られ」（果報を受け）るのである。

Verse 22

अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः॥ न तु त्रासाद्द्विजः शक्तस्तत्र गन्तुं हि कश्चन॥

必ずや、その傍らへと幾度も赴かねばならない。だが恐れのために、いかなる「二度生まれ」の者もそこへ行く力はなく、まことに誰一人として行けない。

Verse 23

न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेण च॥ वैतरण्याश्च यद्रूपं किं तोयं च वहत्यसौ॥

また、布施とニガマ（ヴェーダの規定）によって、そこへ行かずに済む者とは誰か。さらに、ヴァイタラニー河はいかなる姿で、どのような水を運ぶのか。

Verse 24

रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः॥ कीदृशा वा हि ते दूताः किं कार्याः किं पराक्रमाः॥

また、ラウラヴァはどのようなものか、婆羅門よ。クータシャールマリーはいかなる姿か。さらに、その使者たちはいかなる者で、何をなすのか、いかなる威力を有するのか。

Verse 25

किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन्॥ न चेतो लभते जन्तुच्छादितं पूर्वतेजसा॥

そして、これこれを行い、あれこれを実践しても、衆生は心の明澄さを取り戻せない。以前の「力」（過去の状態の残滓）によって覆われているからである。

Verse 26

धृतिं न लभते किञ्चित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ॥ दोषं सत्यंअजानन्तस्तथा मोहॆन मोहिताः ॥

それらの過失そのものに香を薫らされたかのような者は、少しも堅忍を得ない。過失の真実の相を知らず、迷妄によってさらに迷わされる。

Verse 27

परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया ॥ क्लिश्यन्ते बहवस्तत्र कृत्वा पापमचेतसः ॥

至上を至上として知らず、いったい誰のマーヤーのもとで歓楽するのか。分別なき者は多く、そこで罪をなして後に苦しむ。

Verse 28

एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान् ।

これを説き明かしておくれ、愛しき者よ。汝は直観し、直接に見た者なのだから。

Verse 29

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः ॥

「それらの事柄を、まことに語ろう。聞け、二度生まれし者のうち最勝の者たちよ。」ヴァイシャンパーヤナは言った。「かくして彼の言葉を聞き、苦行の富に満ちた者たちは皆……。」

Verse 30

बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् ॥ हाहाभूताश्च चिन्तार्त्ताः सर्वदोषसमन्विताः ॥

彼らは悟るべきことを悟らない――（ただの）諸徳を超えた卓越を。『ああ、ああ』と嘆き、思い悩みに苦しみ、あらゆる過失を具える。