Adhyaya 192: Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite

Verse 1

अथ सर्वशान्तिवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ श्रुत्वा तु मधुपर्क्कस्य ह्युत्पत्तिं दानमेव च॥ पुण्यं चैव फलं चैव कारणं ग्रहणं तथा॥

ここに一切の鎮静（サルヴァ・シャーンティ）の叙述。スータは言った。マドゥパルカの起源と、その施与とを聞き、さらに功徳と果報、理由、そして受納の作法をも聞いて——

Verse 2

विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता॥ पादौ गृह्य यथान्यायं प्रत्युवाच जनार्दनम्॥

この上ない驚嘆に至った大地は、誓いに堅固であり、しかるべき作法に従って（彼の）両足を取り、ジャナールダナに答えた。

Verse 3

देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम् ॥ किं च तत्रैव दातव्यं तव कर्मपरायणैः ॥

おおデーヴァよ、いかなる正しい行いの作法によって、御心に喜ばれることが成就されるのでしょうか。またその同じ文脈において、定められた儀礼に専心する者はいかなる供物を捧げるべきでしょうか。

Verse 4

एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

真実に即して説き明かしなさい――この事柄において最も至高にして偉大なるものは何か。シュリー・ヴァラーハは言った。「善い問いである、幸い多き大地よ。汝がこのように我に問うのはまことに良い。」

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

我はそのすべてを語ろう――苦しみに満ちた輪廻の世からの解脱の手段を。汝が先に述べたとおり、まず我が儀礼を行い終えてからである。

Verse 6

पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम् ॥ सर्वकर्म ततः कृत्वा भूम्यां जानु निपात्य च ॥

その後、大地よ、国土の安楽をもたらす我がための鎮静（シャーンティ）の儀礼を行うべきである。すべての作法を終えたなら、地に膝をついてひれ伏せ。

Verse 7

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः- ॐ नमो नमो वासुदेव त्वं गतिस्त्वं परायणम् ॥

「ナモー・ナーラーヤナーヤ（ナーラーヤナへの帰敬）」と言ってから、次にマントラを唱えるべきである。マントラはこうである。「オーム――ナモー、ナモー、ヴァースデーヴァよ。汝は帰依処、汝は最高の拠り所である。」

Verse 8

शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक ॥ आगतस्त्वं च सुमुख पुनः समुचितेन वै ॥

我は汝を庇護として帰依した、主よ、輪廻の海を渡らせる救済者よ。しかも汝は、慈しき御顔の方よ、再び来臨された—まことに相応しいあり方で。

Verse 9

दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः ॥ प्रसीद स्वस्य राष्ट्रस्य राज्ञः सर्वबलस्य च ॥

諸方を見そなわし、また下方をも見そなわして、病より常にお守りください。御身の国土と、あらゆる力（資源と権能）を備えた王とに、どうか慈悲を垂れてください。

Verse 10

अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा ॥ राष्ट्रं प्रवर्द्धतु विभो शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

食を与え、時宜にかなう雨を授け、また豊穣と無畏をも賜え。国土が栄えますように、力ある御方よ；平安が常にありますように。

Verse 11

देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्याकासु च ॥ पशूनां सर्वभूतानां शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

諸天とバラモンに、信者と若き女性に、また家畜と一切の生きとし生けるものに、常なる安寧がありますように。

Verse 12

एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः ॥ पुनर्जलाञ्जलिं दत्त्वा त्विमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

このように鎮静の文を誦したのち、我が儀礼に専心する者は、再び一掬の水を捧げ、そしてこの真言を唱えるべきである。

Verse 13

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी ।। शान्तिं कुरु त्वं मम वासुदेव संसारमोक्षं च कुरुष्व देव ॥

真言：「汝は全世界の根源として生まれ、祭祀の中においても諸神の中においても業の証人として在す。わが身に安寧を与えたまえ、ヴァースデーヴァよ。輪廻（サンサーラ）よりの解脱を成したまえ、神聖なる御方よ。」

Verse 14

एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम् ।। लाभानां परमो लाभो गतीनां परमा गतिः ॥

これは悉地（成就）であり、また吉利底（名声）でもある。その威力によって大いなる威力へと導く—諸利得の中の最上の利得であり、諸道の中の至上の道である。

Verse 15

एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम् ।। ते तु मल्लयतां यान्ति पुनरावृत्तिवर्जिताः ॥

このように、真実に即して（正しい理解と作法をもって）安楽をもたらす我がシャーンティの句を誦する者は、「マッラヤター」の境地に至り、再びの帰還（再生）を離れる。

Verse 16

एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत् ।। नमो नारायणायेति चोक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

このようにシャーンティを誦し終えたなら、次にマドゥパルカを供えるべきである。さらに「ナモー・ナーラーヤナーヤ」（ナーラーヤナに帰敬）と言ってから、（次の）真言を唱えるべきである。

Verse 17

मन्त्रः— योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामाः ।। आगच्छ सन्तिष्ठ इमे च पात्रे ममापि संसारविमोक्षणाय ॥

真言：「汝は諸神のうち最勝なるものの根源として生まれ、まことに『マドゥパルカ』と称されて正しく礼拝されるべき御方。来たりて、ここにとどまりたまえ。さらにこれらの器をも受けたまえ、我が輪廻（サンサーラ）からの解脱のために。」

Verse 18

सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे ।। अलाभे मधुनश्चापि गुडेन सह मिश्रयेत् ॥

ギー、凝乳（ダディ）、蜂蜜を等量にして、ウドゥンバラの木の器に納めるべきである。蜂蜜が得られぬときは、代わりにジャガリー（粗糖）を合わせて混ぜよ。

Verse 19

दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा ।। समर्पयामि देवेश रुद्र सर्पिर्घृतं मधु ॥

凝乳、蜂蜜、ギーもまた等量に調えて用いるべきである。「我は奉献す、神々の主よ、ルドラよ—ギー、澄ましバター、そして蜂蜜を。」

Verse 20

सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः ।। अप एव ततो गृहि्य इमं मन्त्रमुदाहरॆत् ॥

しかし、これらのいずれも得られぬ場合には—我が定めた作法に専心する者たちよ—ただ水のみを取り、次の真言を唱えよ。

Verse 21

मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः ।। सोऽयं मया ते परिकल्पितश्च गृहाण दिव्यो मधुपर्क्कनामाः ॥

真言：「汝はただ臍より生まれ、祭祀と真言—その秘奥を伴い唱えられるもの—によって近づかれる。今、我は汝のためにこれを整えたり。受け給え、神聖なる者よ、『マドゥパルカ』と名づくる供物を。」

Verse 22

यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम् ।। सर्वयज्ञफलम् प्राप्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

これを、幸いなる者よ、我が説いた作法に従って施す者は、あらゆる祭祀の果報を得て、我が世界に至る。

Verse 23

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यो वै प्राणान्प्रमुञ्चेत मम कर्मपरायणः ॥

さらに汝に説き明かそう—聞け、ヴァスンダラーよ。わが儀礼に専心する者が、まさに命の息を手放そうとするとき……

Verse 24

तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुपुष्कलम् ॥

その者のために、ここにおいて真言をもって、定められた作法に従い供養をなすべし—命の息を放つその時まで—儀礼を十分に成し遂げたのちに。

Verse 25

मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ दृष्ट्वा तु विह्वलं ह्येनं मम कर्मपरायणः ॥

しかしそれは、わが信徒によって捧げられるべきである—一切の世のさすらい（輪廻）からの解脱の法として説かれたものとして—彼がまことに苦悩しているのを見て、わが儀礼に専心する者が行うのである。

Verse 26

मधुपर्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ।

最上のマドゥパルカを取り、次いでこの真言を唱えるべし。

Verse 27

मन्त्रः— योऽसौ भवान्स्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गृहाण चैवं सुरलोकनाथ भक्तोपनीतं मधुपर्कसंज्ञम् ॥

真言：「あまねく一切の身に住まう御方—ナーラーヤナ、全世界の最上の根本原理よ—神々の界の主よ、信徒が捧げ持ち来たるマドゥパルカと名づくるこの供物をお受け取りください。」

Verse 28

एषा गतिर् महाभागे मधुपर्कस्य कीर्तिता ॥ एवं कश्चिन्न जानाति मधुपर्कं वसुन्धरे ॥

これがマドゥパルカの果報である、幸運なる者よ、かく説き示されたとおりである。ゆえに、ヴァスンダラーよ、マドゥパルカを真に知る者はほとんどいない。

Verse 29

एवं हि मधुपर्कश्च देयः सिद्धिमभीप्सुभिः ॥ अर्चित्वा देवदेवेशं सर्वसंसारनाशनम् ॥

かくして、成就を求める者は、諸神の主にして一切のサンサーラを滅する御方を礼拝したのち、まことにマドゥパルカを供えるべきである。

Verse 30

ददाति मधुपर्कं यः स याति परमां गतिम् ॥ अयं पवित्रो विमलः सर्वकामविशोधनः ॥

マドゥパルカを供える者は、最高の境地に至る。これは清浄にして無垢、あらゆる願いの成就を浄める供養である。

Verse 31

दीक्षिताय च दातव्यो यश्च शिष्यो गुरुप्रियः ॥ न मूर्खाय प्रदातव्यमविनीताय कर्हिचित् ॥

これはディークシャー（灌頂・入門）を受けた者、また師に愛される弟子に与えるべきである。愚かな者にも、無作法で戒を守らぬ者にも、決して与えてはならない。

Verse 32

शृणोति मधुपर्कस्य चाख्यानं पापनाशनम् ॥ याति दिव्यां परां सिद्धिं मधुपर्कस्य कारणात् ॥

罪を滅すると説かれるマドゥパルカの由来を聴聞する者は、マドゥパルカの功徳によって、神聖にして至高の成就（シッディ）に至る。

Verse 33

एतत्ते कथितं भद्रे मधुपर्कविभावनम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्

吉祥なる御方よ、これを汝に説き示した——マドゥパルカの作法とその功徳である。最高の成就を望む者は、一切の輪廻より解脱するためにこれを修すべきである。

Verse 34

राजद्वारे श्मशाने वा भये च व्यसने तथा ॥ ये पठन्ति त्विमां शान्तिं शीघ्रं कार्यं भविष्यति

王の門前においても、火葬場においても、また恐怖と災難の中にあっても——この鎮静の句を誦する者には、意図する事が速やかに成就する。

Verse 35

अपुत्रो लभते पुत्रमभार्यश्च प्रियां लभेत् ॥ अपतिर्लभते कान्तं बद्धो मुच्येत बन्धनात्

子なき者は子を得、妻なき者は愛しき伴侶を得る。夫なき者は愛しき相手を得、縛られた者は束縛より解き放たれる。

Verse 36

एतत्ते कथितं भूमे महाशान्तिं सुखावहाम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं रहस्यं परमं महत्

大地よ、これを汝に説き示した——安楽をもたらす大いなる鎮静である。これは一切の輪廻からの解脱を目的とする、至上にして深奥なる秘教である。

Verse 37

गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीनां च गवां तथा ॥ ब्राह्मणानां च सततं शान्तिं कुरु शुभं कुरु

妊婦のため、老いた者のため、稲の作物のため、また牛のため——そして常にバラモンたちのために——安寧を打ち立てよ、吉祥なる福祉を打ち立てよ。

Verse 38

घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् ॥ अलाभे वापि दध्नश्च क्षीरेण सह मिश्रयेत्

もしギーが得られるなら、麗しき腰の者よ、それを炒り米（ラージャ）とともに混ぜよ。得られぬなら、凝乳（ダディ）を乳とともに混ぜよ。

Verse 39

अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्

まさにこのマントラによって、マドゥパルカを供えるべきである。さらに人の臨終の時には、輪廻（サンサーラ）からの解脱をもたらすと説かれるものを施すべきである。

Verse 40

यस्त्वनेन विधानॆन कुर्याच्छान्तिमनुत्तमाम् ॥ सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

しかし、この定められた作法によって無上の鎮静を行う者は、いっさいの執着を捨てて、わが世界へと赴く。