Adhyaya 135: Prescriptions for Expiation of Offences: Red/Black Garments, Improper Touch in Darkness, Impure Leftovers, Eating Boar-Meat, and Consuming Jālapāda

Verse 1

अथ जालपादभक्षणापराधप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ रक्तवस्त्रेण संयुक्तो यो हि मामुपसर्पति ॥ तस्यापि शृणु सुश्रोणि कर्म संसारमोक्षणम् ॥

ここに「ジャーラパーダ」を食した罪の贖罪（プラーヤシュチッタ）を説く。聖なるヴァラーハは言った。「赤き衣をまとい我に近づく者よ—聞け、麗しき腰の女よ—その者のためにも、輪廻の束縛を解く作法を説き示そう。」

Verse 2

रजस्वलासु नारीषु रजो यत्तत्प्रवर्तते ॥ तेनासौ रजसा पुष्टो कर्मदोषेण जानतः ॥

月経中の女性において生起するラジャス（経血）—そのラジャスによって彼は染められ、行為の過失により、しかも知りつつそうなる。

Verse 3

वर्षाणि दश पञ्चैव वसते तत्र निश्चितात् ॥ रजो भूत्वा महाभागे रक्तवस्त्रपरायणः ॥

彼は確かに十五年のあいだそこに住み、あたかも「ラジャス」(rajas)となる。高貴なる方よ、赤衣をまとうことに専心する者である。

Verse 4

प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य कायविशोधनम् ॥ येन शुध्यन्ति ते भूमे पुरुषाः शास्त्रनिश्चिताः ॥

彼のための贖罪—すなわち身体の浄化—を説こう。それによって、地よ、権威あるシャーストラの定めのとおり人々は清められる。

Verse 5

एकाहारं ततः कृत्वा दिनानि दश सप्त च ॥ वायुभक्षस्त्रीण्यहानि दिनमेकं जलाशनः ॥

その後、十七日間、日に一度の食事を守る。さらに三日間は「風を食として」生き（すなわち断食し）、一日は水のみで過ごす。

Verse 6

एवं स मुच्यते भूमे मम विप्रियकारकः ॥ प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा ममासौ रोचते सह ॥

このようにして、地よ、わたしに不快をもたらした者は解放される。次いで贖罪を行えば、彼は再びわたしに受け入れられる。

Verse 7

एतत्ते कथितं भूमे रक्तवस्त्रविभूषिते ॥ प्रायश्चित्तं महाभागे सर्वसंसारमोक्षणम् ॥

これは汝に語られた、赤衣に飾られた地よ。高貴なる方よ、これは一切の輪廻の束縛からの解脱をもたらす贖罪である。

Verse 8

यस्तु मामन्धकारेषु विना दीपेन सुन्दरि ॥ स्पृशते च विना शास्त्रं त्वरमाणो विमोहितः ॥

しかし、美しき者よ、灯火なく闇の中で我に触れ、迷い急いて、シャーストラ（śāstra）に拠らずに行う者は、

Verse 9

पतनाṃ तस्य वक्ष्यामि शृणुष्व त्वं वसुन्धरे ॥ तेन क्लेशं समासाद्य क्लिश्यते च नराधमः ॥

その者の没落を語ろう。聞け、ヴァスンダラーよ。その行いにより苦悩を招き、卑しき人は苦しむ。

Verse 10

अनन्यमानसो भूत्वा भूमे ह्येतत्प्रसाधयेत् ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि अन्धकारे तु यः पुरा ॥

一心となって、地よ、これを正しく成就すべきである。我は、かつて闇の中で（それを行った）者の贖罪を説こう—

Verse 11

संस्पृशेत्सोऽपि धर्मात्मा येन लोकं मम व्रजेत् ॥ अक्ष्णोराच्छादनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च ॥

たとえ法にかなう者であっても、我が世界に至るためにその触れる行をなすべきである。眼を十日とさらに五日（十五日）覆い、

Verse 12

एकाहारं ततः कृत्वा दिनविंशं समाहितः ॥ यस्य कस्यापि मासस्य एकामेव च द्वादशीम् ॥

その後、心を整え、一日に一度の食事のみとして二十日を過ごし、さらにいずれの月でも一日のドヴァーダシー（Dvādaśī）を選び—

Verse 13

एकाहारस्ततो भूत्वा निषीदेत्च जलाशनः ॥ ततो यवान्नं भुञ्जीत गोमूत्रेण तु पाचितम् ॥

次に、一日一食の戒を保ち、ただ水のみを取って座し、その後、牛尿で煮た大麦の食を口にすべきである。

Verse 14

प्रायश्चित्तेन चैतेन मुच्यते पातकात्ततः ॥ यः पुनः कृष्णवस्त्रेण मम कर्मपरायणः ॥

この贖罪によって、彼はその罪から解き放たれる。だが再び、わが儀礼に専心しつつ黒衣をまとって行う者は—

Verse 15

देवि कर्माणि कुर्वीत तस्य वै पातनं शृणु ॥ घुणो वै पञ्चवर्षाणि लाजवास्तुसमाश्रयः ॥

女神よ、もしそのような不適切な仕方で儀礼を行う者があれば、その没落を聞け。彼は五年のあいだ木蠹（グフナ）となり、籾殻や糠の中を住処とする。

Verse 16

पञ्च वर्षाणि नकुलो दश वर्षाणि कच्छपः ॥ एवं भ्रमति संसारे मम कर्मपरायणः ॥

五年はマングース（ナクーラ）となり、十年は亀（カッチャパ）となる。かくして、わが儀礼に専心していても、彼は輪廻（サンサーラ）をさまよう。

Verse 17

पारावतेषु जायेत नव वर्षाणि पञ्च च ॥ जातो ममापराधेन स्थितः पारावतो भुवि ॥

彼は鳩の群れの中に九年、さらに五年（すなわち十四年）生まれる。わたしへの罪過によって生じ、地上に鳩としてとどまる。

Verse 18

मम तिष्ठति पार्श्वेषु यत्रैवाहं प्रतिष्ठितः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य संसारमोक्षणे

わたし自身が安住しているところでは、彼はわたしの傍らにとどまる。彼をサンサーラ（輪廻）から解き放つためのプラーヤシュチッタ（贖罪法）を、わたしは説き示そう。

Verse 19

त्रीणि पिण्डांस्त्रिरात्रं तु एवं मुच्येत किल्बिषात् ॥ य एतेन विधानेन देवि कर्माणि कारयेत्

三つのピンダ（供物団子）を供え、三夜の行を守るなら、罪過（キルビシャ）から解放される。おおデーヴィーよ、この規定に従って諸儀礼を行わせる者は誰であれ。

Verse 20

शुचिर्भागवतो भूत्वा मम मार्गानुसारतः ॥ न स गच्छति संसारं मम लोकं स गच्छति

清浄となり、バ―ガヴァタ（主への帰依者）となって、わたしの道に従うなら、彼はサンサーラ（輪廻）へは行かず、わたしの世界へ赴く。

Verse 21

वाससा चाप्यधौतेन यो मे कर्माणि कारयेत् ॥ शुचिर्भागवतो भूत्वा मम मार्गानुसारकः

洗っていない衣を身に着けてわたしの儀礼を行わせる者がいても——それでも本来の規範は、清浄であり、バ―ガヴァタとして帰依し、わたしの道に従うことである。

Verse 22

तस्य दोषं प्रवक्ष्यामि अपराधं वसुन्धरे ॥ पतन्ति येन संसारं वाससोच्छिष्टकारिणः

わたしはその過失、まさに罪障を説き明かそう。おおヴァスンダラーよ、衣の不浄（ヴァーサス・ウッチシタ）により行う者たちは、それによってサンサーラ（輪廻）へと堕ちるのである。

Verse 23

देवि भूत्वा गजो मत्तस्तिष्ठत्येकं नरो भुवि ॥ उष्ट्रश्चैकं भवेञ्जन्म जन्म चैकं वृकस्तथा

おお女神よ、彼は発情した象となって地上に一生とどまる。さらに一生は駱駝となり、また一生は同様に狼となる。

Verse 24

गोमायुरेकं जन्मापि जन्म चैकं हयस्तथा ॥ सारङ्गस्त्वेकजन्मा वै मृगो भवति वै ततः

一生はジャッカルとなり、また一生は同様に馬となる。次いで、まことに一生のあいだサーランガ（羚羊・鹿）となり、その後は鹿となる。

Verse 25

सप्तजन्मान्तरं पश्चात्ततो भवति मानुषः ॥ मद्भक्तश्च गुणज्ञश्च मम कर्मपरायणः

七つの中間の生を経たのち、彼は人間となる。彼は我が信者であり、徳（性質）を見分け、我が定めた儀礼と行為に専心する。

Verse 26

दक्षो निरपराधश्च अहङ्कारविवर्जितः ॥ धरण्युवाच ॥ श्रुतमेतन्मया देव यत्त्वया समुदाहृतम्

彼は有能で、咎なく、我執を離れている。ダーラニーは言った。「おおデーヴァよ、あなたが宣言されたことを私は聞きました。」

Verse 27

संसारं वाससोच्छिष्टा येन गच्छन्ति मानुषाः ॥ प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि सर्वकर्मसुखावहम्

衣の不浄（vāsas-ucchiṣṭa）によって人々が赴く輪廻（saṃsāra）について、また、あらゆる儀礼と行為に安寧をもたらす贖罪法（prāyaścitta）を私に説いてください。

Verse 28

प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि मम कर्मपरायणः ॥ यावकेन त्रीण्यहानि पिण्याकेन दिनत्रयम् ॥

我が定めた行法に専心する者のため、贖罪の行を説こう。三日間はヤーヴァカの粥を食し、さらに三日間はピンヤーカ（油粕）を食すべし。

Verse 29

पर्णभक्षस्त्रीण्यहानि पयोभक्षो दिनत्रयम् ॥ पायसेन त्रिरात्रं तु वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥

三日間は葉を食し、三日間は乳を飲み、次いで三夜はパーヤサ（乳粥）を食し、さらに三日間は風を食とする、すなわち断食すべし。

Verse 30

एवं कृत्वा महाभागे वाससोच्छिष्टकारिणः ॥ अपराधं न विन्देरन्संसारं न प्रयान्ति च ॥

このように行じたならば、幸いなる者よ、残り物によって不浄となった衣に関わる過失を犯した者も、さらに罪を得ることなく、またサンサーラ（輪廻の流転）へと赴かない。

Verse 31

श्वानोच्छिष्टं तु यो दद्यान्मम कर्मपरायणः ॥ पापं तस्य प्रवक्ष्यामि संसारे च महद्भयम् ॥

しかし、犬の食べ残し、あるいは犬によって汚されたものを他者に与える者がいるなら、たとえ我が定めた行法に帰依すると称していても、我はその罪と、サンサーラにおける大いなる恐怖を説き明かそう。

Verse 32

श्वानो वै सप्त जन्मानि गोमायुः सप्त वै तथा ॥ उलूकः सप्तवर्षाणि पश्चाज्जायेत मानुषः ॥

まことに、（その者は）七生にわたり犬となり、同じく七生にわたりゴーマーユ（ジャッカル）となる。次いで七年間は梟（ふくろう）となり、その後に人として生まれる。

Verse 33

विशुद्धात्मा श्रुतिज्ञश्च मद्भक्तश्चैव जायते ॥ गृहे भागवतोत्कृष्टे अपराधविवर्जितः ॥

そのとき彼は、清浄なる自己を備え、聖典に通じ、わたしに帰依する者として生まれる。すぐれたバ―ガヴァタの家に生まれ、罪過を離れる。

Verse 34

शृणु तत्त्वेन वसुधे प्रायश्चित्तं महौजसम् ॥ तरन्ति मानुषा येन त्यक्त्वा संसारसागरम् ॥

真実に従って聞け、ヴァスダーよ。大いなる威力をもつ贖罪の法を。これによって人々は輪廻（サンサーラ）の海を捨てて渡り切る。

Verse 35

मूलभक्षो दिनत्रय्यां फलाहारो दिनत्रयम् ॥ शाकभक्षो दिनत्रय्यां पयोभक्षो दिनत्रयम् ॥

三日間は根を食とし、三日間は果実を食とし、三日間は野菜・青菜を食とし、三日間は乳を食とせよ。

Verse 36

दध्याहारो दिनत्रय्यां पायसेन दिनत्रयम् ॥ वाय्वाहारो दिनत्रय्यां स्नानं कृत्वा दृढव्रतः ॥

三日間は凝乳（ヨーグルト）を食とし、三日間はパーヤサ（乳粥の甘味）を食とし、三日間は「風を食とする」（断食）を行う。沐浴して、堅く誓戒を保て。

Verse 37

भुक्त्वा वराहमांसं तु यश्च मामिह सर्पति ॥ पातनं तस्य वक्ष्यामि यथा भवति सुन्दरी ॥

しかし、猪の肉を食してここでわたしに近づく者がいるなら、その者の没落をわたしは説こう——いかにしてそれが起こるかを、美しき者よ。

Verse 38

वराहो दश वर्षाणि कृत्वानुचरते वने ॥ व्याधो भूत्वा महाभागे समाः पञ्च च सप्त च ॥

彼は十年のあいだ猪として生き、その後、森をさまよう。おお幸いなる者よ、さらに狩人となって、五年、そしてまた七年その身で留まる。

Verse 39

ततश्च मूषको भूत्वा वर्षाणि च चतुर्दश ॥ ऊनविंशतिवर्षाणि यातुधानश्च जायते ॥

その後、鼠となって十四年を生き、さらに十九年のあいだ、害をなす魔性の存在であるヤートゥダーナ（yātudhāna）として生まれる。

Verse 40

सल्लकी चाष्टवर्षाणि जायते भवने बहु ॥ व्याघ्रस्त्रिंशच्च वर्षाणि जायते पिशिताशनः ॥

彼はサッラキー（sallakī）として八年、多人（住人または財）ある家に生まれ、また肉を食らう虎として三十年の生を受ける。

Verse 41

एवं संसारितां गत्वा वराहामिषभक्षकः ॥ जायते विपुले सिद्धे कुले भागवते तथा ॥

このように、猪の肉を食らう者として幾度も輪廻を経たのち、彼は広く名高く成就した家に生まれ、同様に、バ―ガヴァタ（bhāgavata）たる信心の家系にも生まれる。

Verse 42

हृषीकेशवचः श्रुत्वा सर्वं सम्पूर्णलक्षणम् ॥ शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा वाक्यं चेदमुवाच ह ॥

フリシーケーシャ（Hṛṣīkeśa）の言葉を、すべての相において完結し整ったものとして聞き終えると、彼は頭を垂れ、合掌して、次の言葉を述べた。

Verse 43

एतन मे परमं गुह्यं तव भक्तसुखावहम् ॥ वराहमांसभक्तस्तु येन मुच्येत किल्बिषात् ॥

これは我にとって至上の秘義であり、汝の帰依者に安楽をもたらす。いかなる方法により、猪の肉を食する者は罪垢（キルビシャ）から解放され得るのか。

Verse 44

तरन्ति मानुषा येन तिर्यक्संसारसागरात् ॥ गोमयेन दिनं पञ्च कणाहारेण सप्त वै ॥

いかなる手段によって人々は、畜生の境涯へと流れる輪廻の大海を渡り越えるのか。――（彼は）五日間は牛糞を食とし、さらに七日間は穀粒（kaṇa）の食にて過ごすべし、まことに。

Verse 45

पानीयं तु ततो भुक्ता तिष्ठेत्सप्तदिनं ततः ॥ अक्षारलवणं सप्त सक्तुभिश्च तथा त्रयः ॥

その後は水のみを取り、さらに七日間そのまま過ごすべし。次いで七日間はアルカリ性および塩味の食を断ち、また同様に三日間はサクトゥ（炒り粉）を食すべし。

Verse 46

क्षान्तं दान्तं तथा कृत्वा अहङ्कारविवर्जितः ॥ दिनान्येकोनपञ्चाशच्चरेत्कृतविनिश्चयः ॥

忍耐し自制する者となり、我慢を離れて、決意を固め、四十九日間この行を修すべし。

Verse 47

विमुक्तः सर्वपापेभ्यः ससंज्ञो विगतज्वरः ॥ कृत्वा मम च कर्माणि मम लोकं स गच्छति ॥

一切の罪より解き放たれ、意識は明晰で熱悩なく、我が定めた行為を成し遂げたならば、彼は我が世界へと赴く。

Verse 48

जालपादं भक्षयित्वा यस्तु मामुपसर्पति ॥ जालपादस्ततो भूत्वा वर्षाणि दश पञ्च च ॥

ジャーラパーダ（jālapāda）を食してのち、さらに我に近づく者は、その報いによりジャーラパーダとなり、十年と五年、すなわち十五年のあいだその身にとどまる。

Verse 49

कुम्भीरो दश वर्षाणि पञ्च वर्षाणि सूकरः ॥ तावद्भ्रमति संसारे मम चैवापराधतः ॥

十年はクンビーラ（kumbhīra）となり、五年は猪となる。その間、まさに我に対する罪過ゆえに、彼はサンサーラにさまよう。

Verse 50

कृत्वा तु दुष्करं कर्म जायते विपुले कुले ॥ शुद्धो भागवतश्रेष्ठो ह्यपराधविवर्जितः ॥

しかし、困難なる行い（償い）を成し遂げれば、彼は名門に生まれる。清浄となり、最勝のバ―ガヴァタ（bhāgavata）として、まことに罪過を離れる。

Verse 51

सर्वकर्माण्यतिक्रम्य मम लोकं स गच्छति ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि जालपादस्य भक्षणे ॥

一切の（束縛する）業を超えて、彼は我が世界へ赴く。いま、ジャーラパーダ（jālapāda）を食したことのためのプラーヤシュチッタ（贖罪法）を説こう。

Verse 52

तरन्ति मनुजा येन घोरसंसारसागरात् ॥ यावकान्नं दिनत्र्यां वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥

この修行によって人々は恐るべきサンサーラの大海を渡る。三日間はヤーヴァカ（yāvaka）の食を取り、さらに三日間は風を食として生きる、すなわち断食する。

Verse 53

फलभक्षो दिनत्र्यां तिलभक्षो दिनत्रयम् ॥ अक्षारलवणान्नाशी पुनस्तत्र दिनत्रयम् ॥

三日間は果実を食し、三日間は胡麻を食し、さらに三日間は鹹味と灰汁（アルカリ）を加えぬ食を取れ。

Verse 54

दशपञ्च दिनान्येवं प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ जालपादापराधस्य एवं कुर्वीत शोधनम्॥ विनीतात्मा शुचिर्भूत्वा य इच्छेत्सुशुभां गतिम् ॥

このようにして十五日間、しかるべく贖罪（プラーヤシュチッタ）を修すべし。これこそが、ジャーラパーダに関わる過失の浄化の行である。心をよく調え、清浄となり、吉祥なる行路と帰趣を望む者のためである。

Verse 55

अन्धो भूत्वा महाभागे एकं जन्म तमोमयः ॥ सर्वाशी सर्वभक्षश्च मानवः सोऽभिजायते ॥

幸いなる御方よ、彼は盲となり、一生のあいだ闇に縛られた境涯にある。彼は人として生まれるが、分別なくあらゆるものを食する者となる。

Verse 56

येनासौ लभते सिद्धिं कृष्णवस्त्रापराधतः ॥ सप्ताहं यावकं भुक्त्वा त्रिरात्रं सक्तुपिण्डिकाम् ॥

これによって彼は「クリシュナ・ヴァストラ（黒衣）」に関わる過失からの成就した浄化を得る。すなわち一週間ヤーヴァカを食し、三夜はサクトゥ（炒り粉）の団子を取るのである。

Verse 57

किल्बिषाद्येन मुच्यन्ते तव कर्मपरायणाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि कथ्यमानं मयाऽनघे ॥

「いかなる修行によって、行為に励み汝に属する者たちは、罪などから解き放たれるのか。」聖ヴァラーハは言った。「聞け、女神よ、ありのままに我が語るところを。罪なき御方よ。」

Verse 58

एवं दिनान्येकविंशत्कृत्वा वै शुभलक्षणम् ॥ अपराधं न विन्देत मम लोकं स गच्छति

このように二十一日間、吉祥なる規定を守り行ずれば、罪過を得ず、その人はわが世界へ赴く。

Verse 59

तिलभक्षो दिनान्सप्त पाषाणस्य च भक्षकः ॥ पयो भुक्त्वा दिनं सप्त कारयेद्बुद्धिमान्मनः

七日間は胡麻を食として過ごし、また苦行の代用食として「石のごとき」食を口にする。さらに七日間は乳のみを取り、賢者は心を安定させ、律すべきである。